This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺حمید اشرف و دههی پنجاه بزرگ ایران
صدای حمید اشرف را در حال اجرای سرود معروف «من چریک فدایی خلقم» میشنوید.
هشتم تیر امسال، درست نیم قرن از کشته شدن اشرف به دست ساواک و ضربه خوردن خانهی تیمی مرکزی چریکهای فدایی در مهرآباد جنوبی گذشت. نسل امروز و فضای رسانهای و فرهنگی با بیاعتنایی از کنار پنجاهمین سالگرد این رخداد مهم گذشتند.
قتل اشرف و اعضای مرکزیت سازمان، عملاً به معنای پیروزی ساواک بر مبارزهی چریکی بود که از بهمن ۱۳۴۹ در سیاهکل آغاز شده بود.
اما پیروزی نظامی رژیم پادشاهی بر جنبش چریکی، به معنای بازپسگیری افکار عمومی و حافظهی جمعی از ایدهی انقلاب نبود؛ ایدهای که ذهن نسل جوان، طبقهی متوسط و روشنفکران چپگرا و اسلامگرا را به تسخیر درآورده بود.
رژیم شاه، در اوج شکوفایی اقتصادی، بر اثر مجموعهای از عوامل، از جمله خطاهای راهبردی دستگاه سیاسی، توحش بیمهار ساواک، بدشانسی تاریخی، برخی تحولات بینالمللی و پویاییهای ناشی از توسعهی سریع، دههی پنجاه را بهکلی از کف داد.
دههی پنجاه بزرگ ایران، از این منظر، همان «دههی پست و نادرست» آودن است.
تضادهای ذهنی و روانشناختی نخستین نسلِ برآمده از صنعتی شدن و ناخرسندیهای مدرنیته، فضای ایران آن روزگار را به دههی ۱۹۳۰ اروپا شبیه میکند. آودن، شاعر انگلیسی، در سپتامبر ۱۹۳۹ و همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم، شعر معروف خود را دربارهی «دههی پست و نادرست» سرود. این تعبیر بعدها به استعارهای برای اشاره به خودکشی تمدن اروپایی ــ با وجود آگاهی از پیامدهای آن ــ در خلال دههی ۱۹۳۰ بدل شد؛ زمانی که چپ و راست افراطی به بازیگران اصلی سیاست اروپا تبدیل شدند و کشورهای این قاره، با علم به هولناک بودن جنگ، به گرداب آن فرو رفتند.
دههی پنجاه بزرگ ایران، به باور من، از شهریور ۱۳۴۷ با غرق شدن صمد بهرنگی در ارس آغاز شد و در شهریور ۱۳۶۷، با رخدادهایی چون عملیات فروغ جاویدان، پایان جنگ ایران و عراق و ماجرای اعدامهای زندانها، به پایان رسید.
در این برهه، هم چپ افراطی و هم راست افراطی ــ که در ایران عمدتاً در قالب نوعی چپ مذهبی تجلی یافت ــ با آگاهی از انهدام مدرنیتهی سرمایهداری ایرانِ دههی چهل، در جستوجوی آرمانها و اهداف متعالی خویش بودند.
دههی پنجاه بزرگ ایران، دوران جانفدایی و قربانی شدن در راه آرمانهای سیاسی فداکاریهای کمنظیر هم بود. جبهه، زندان، خیابان و کوهستان تجلی آرمانگرایی این نسل پاکباخته به شمار میآید.
میتوان خطی روشن میان رادیکالیسم سیاسی و خشونت دهههای ۵۰ و ۶۰ شمسی کشید. فرجام اندیشههای افراطی قرن نوزدهم اروپا، در ایرانِ اواخر قرن بیستم، به جنگی عقیدتی و همه علیه همه انجامید؛ جنگی که از هر حیث خشن بود و بهای آن، از دست رفتن و به تأخیر افتادن توسعهی اقتصادی کشور شد.
مارکسیسم کلاسیک، اسلام سیاسی، سوسیالیسم خلقی و ملیگراییهای قومی، هر یک به گونهای ریشه در مکاتب و اندیشههای قرن نوزدهم داشتند.
صدایی که میشنوید، صدای حمید اشرف، اسطورهی انقلابی آن روزگار، در واقع صدای دههی پنجاه بزرگ ایران و زبان سیاسی آن است؛ زبانی که امروز کمتر کسی آن را میفهمد و کدها و اصطلاحاتش تا حد زیادی به فراموشی سپرده شدهاند.
#صلاح_الدین_خدیو
@sharname1
صدای حمید اشرف را در حال اجرای سرود معروف «من چریک فدایی خلقم» میشنوید.
هشتم تیر امسال، درست نیم قرن از کشته شدن اشرف به دست ساواک و ضربه خوردن خانهی تیمی مرکزی چریکهای فدایی در مهرآباد جنوبی گذشت. نسل امروز و فضای رسانهای و فرهنگی با بیاعتنایی از کنار پنجاهمین سالگرد این رخداد مهم گذشتند.
قتل اشرف و اعضای مرکزیت سازمان، عملاً به معنای پیروزی ساواک بر مبارزهی چریکی بود که از بهمن ۱۳۴۹ در سیاهکل آغاز شده بود.
اما پیروزی نظامی رژیم پادشاهی بر جنبش چریکی، به معنای بازپسگیری افکار عمومی و حافظهی جمعی از ایدهی انقلاب نبود؛ ایدهای که ذهن نسل جوان، طبقهی متوسط و روشنفکران چپگرا و اسلامگرا را به تسخیر درآورده بود.
رژیم شاه، در اوج شکوفایی اقتصادی، بر اثر مجموعهای از عوامل، از جمله خطاهای راهبردی دستگاه سیاسی، توحش بیمهار ساواک، بدشانسی تاریخی، برخی تحولات بینالمللی و پویاییهای ناشی از توسعهی سریع، دههی پنجاه را بهکلی از کف داد.
دههی پنجاه بزرگ ایران، از این منظر، همان «دههی پست و نادرست» آودن است.
تضادهای ذهنی و روانشناختی نخستین نسلِ برآمده از صنعتی شدن و ناخرسندیهای مدرنیته، فضای ایران آن روزگار را به دههی ۱۹۳۰ اروپا شبیه میکند. آودن، شاعر انگلیسی، در سپتامبر ۱۹۳۹ و همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم، شعر معروف خود را دربارهی «دههی پست و نادرست» سرود. این تعبیر بعدها به استعارهای برای اشاره به خودکشی تمدن اروپایی ــ با وجود آگاهی از پیامدهای آن ــ در خلال دههی ۱۹۳۰ بدل شد؛ زمانی که چپ و راست افراطی به بازیگران اصلی سیاست اروپا تبدیل شدند و کشورهای این قاره، با علم به هولناک بودن جنگ، به گرداب آن فرو رفتند.
دههی پنجاه بزرگ ایران، به باور من، از شهریور ۱۳۴۷ با غرق شدن صمد بهرنگی در ارس آغاز شد و در شهریور ۱۳۶۷، با رخدادهایی چون عملیات فروغ جاویدان، پایان جنگ ایران و عراق و ماجرای اعدامهای زندانها، به پایان رسید.
در این برهه، هم چپ افراطی و هم راست افراطی ــ که در ایران عمدتاً در قالب نوعی چپ مذهبی تجلی یافت ــ با آگاهی از انهدام مدرنیتهی سرمایهداری ایرانِ دههی چهل، در جستوجوی آرمانها و اهداف متعالی خویش بودند.
دههی پنجاه بزرگ ایران، دوران جانفدایی و قربانی شدن در راه آرمانهای سیاسی فداکاریهای کمنظیر هم بود. جبهه، زندان، خیابان و کوهستان تجلی آرمانگرایی این نسل پاکباخته به شمار میآید.
میتوان خطی روشن میان رادیکالیسم سیاسی و خشونت دهههای ۵۰ و ۶۰ شمسی کشید. فرجام اندیشههای افراطی قرن نوزدهم اروپا، در ایرانِ اواخر قرن بیستم، به جنگی عقیدتی و همه علیه همه انجامید؛ جنگی که از هر حیث خشن بود و بهای آن، از دست رفتن و به تأخیر افتادن توسعهی اقتصادی کشور شد.
مارکسیسم کلاسیک، اسلام سیاسی، سوسیالیسم خلقی و ملیگراییهای قومی، هر یک به گونهای ریشه در مکاتب و اندیشههای قرن نوزدهم داشتند.
صدایی که میشنوید، صدای حمید اشرف، اسطورهی انقلابی آن روزگار، در واقع صدای دههی پنجاه بزرگ ایران و زبان سیاسی آن است؛ زبانی که امروز کمتر کسی آن را میفهمد و کدها و اصطلاحاتش تا حد زیادی به فراموشی سپرده شدهاند.
#صلاح_الدین_خدیو
@sharname1
❤12🤔3😢2👎1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اعلام جرم دادستان کل کشور برای یاشار سلطانی در مورد این اظهارات واقعی و دقیق :
« هر جا جمهوری اسلامی پا گذاشته باعث بدبختی و فلاکت آنجا شده است..»
#فرهیختگان راهی به رهایی
« هر جا جمهوری اسلامی پا گذاشته باعث بدبختی و فلاکت آنجا شده است..»
#فرهیختگان راهی به رهایی
😢18👍3❤2🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اظهارات یک جامعهشناس
بعد از وقایع ۱۸ و ۱۹ دی اگر شادی هم میکنیم آلوده به غم و گناه است و خجلت دارد. اکر سکوت هم میکنیم یک فریاد ،خشم و ناامیدی بزرگ وجود دارد
این ناامیدی در سرزمین ما کشنده است
#فرهیختگان راهی به رهایی
بعد از وقایع ۱۸ و ۱۹ دی اگر شادی هم میکنیم آلوده به غم و گناه است و خجلت دارد. اکر سکوت هم میکنیم یک فریاد ،خشم و ناامیدی بزرگ وجود دارد
این ناامیدی در سرزمین ما کشنده است
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤12👍11👎4😢3
چرا ایران معتقد است اسرائیل قبل از ماه اکتبر دوباره حمله خواهد کرد
تریتا پارسی
https://x.com/i/status/2072360313203130493
آیا اسرائیل قبل از انتخابات ماه اکتبر، جنگ با ایران را از سر خواهد گرفت؟
این دیدگاهی است که طی هفته گذشته، بر اساس اجماع نظر در بحثهای امنیت ملی داخلی ایران شکل گرفته است.
چندین عامل تهران را به این نتیجه رسانده است. فراتر از بدبینی عمیق — و نه کاملاً بیاساس — ایران نسبت به نیات رئیسجمهور دونالد ترامپ، که با اظهارنظر اخیر معاون او، جیدی ونس، تشدید شده است (ونس گفته بود ترامپ میخواهد از تفاهمنامه (MOU) برای بازسازی ذخایر جهانی نفت استفاده کند و سپس «ببیند اوضاع چطور پیش میرود»)، دو تحول دیگر نیز برجستگی ویژهای دارند: توافق اخیر اسرائیل و لبنان و تأثیر آن بر موضع نظامی حزبالله در ماههای آینده.
از دیدگاه تهران، این توافق در هرگونه جنگ احتمالی آینده با ایران، مزیت بزرگی به اسرائیل میدهد — مزیتی که اسرائیل در ماه فوریه فاقد آن بود.
این توافق با اجازه دادن به نیروهای اسرائیلی برای ماندن در بخشهایی از جنوب لبنان، به نظر میرسد که تفاهمنامه را نقض کرده و در عین حال، توازن نظامی را به طور اساسی تغییر میدهد.
حضور مداوم اسرائیل در این موقعیتهای استراتژیک، انجام آن دسته از عملیاتهای هجومی را که برای حزبالله در دور قبلی درگیریها حیاتی بود، بسیار دشوارتر میکند.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که به گفته ایرانیها، آنها در ماههای فوریه و مارس تنها حدود ۴۰ درصد از تواناییهای هجومی خود را علیه اسرائیل به کار گرفتند، چرا که حزبالله بخش زیادی از بار باقیمانده را به دوش میکشید.
در آن زمان، کارشناسان در غرب در حال بحث بر سر این بودند که چرا تهران ضربه محکمتری به امارات وارد کرد تا به اسرائیل.
#فرهیختگان راهی به رهایی
تریتا پارسی
https://x.com/i/status/2072360313203130493
آیا اسرائیل قبل از انتخابات ماه اکتبر، جنگ با ایران را از سر خواهد گرفت؟
این دیدگاهی است که طی هفته گذشته، بر اساس اجماع نظر در بحثهای امنیت ملی داخلی ایران شکل گرفته است.
چندین عامل تهران را به این نتیجه رسانده است. فراتر از بدبینی عمیق — و نه کاملاً بیاساس — ایران نسبت به نیات رئیسجمهور دونالد ترامپ، که با اظهارنظر اخیر معاون او، جیدی ونس، تشدید شده است (ونس گفته بود ترامپ میخواهد از تفاهمنامه (MOU) برای بازسازی ذخایر جهانی نفت استفاده کند و سپس «ببیند اوضاع چطور پیش میرود»)، دو تحول دیگر نیز برجستگی ویژهای دارند: توافق اخیر اسرائیل و لبنان و تأثیر آن بر موضع نظامی حزبالله در ماههای آینده.
از دیدگاه تهران، این توافق در هرگونه جنگ احتمالی آینده با ایران، مزیت بزرگی به اسرائیل میدهد — مزیتی که اسرائیل در ماه فوریه فاقد آن بود.
این توافق با اجازه دادن به نیروهای اسرائیلی برای ماندن در بخشهایی از جنوب لبنان، به نظر میرسد که تفاهمنامه را نقض کرده و در عین حال، توازن نظامی را به طور اساسی تغییر میدهد.
حضور مداوم اسرائیل در این موقعیتهای استراتژیک، انجام آن دسته از عملیاتهای هجومی را که برای حزبالله در دور قبلی درگیریها حیاتی بود، بسیار دشوارتر میکند.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که به گفته ایرانیها، آنها در ماههای فوریه و مارس تنها حدود ۴۰ درصد از تواناییهای هجومی خود را علیه اسرائیل به کار گرفتند، چرا که حزبالله بخش زیادی از بار باقیمانده را به دوش میکشید.
در آن زمان، کارشناسان در غرب در حال بحث بر سر این بودند که چرا تهران ضربه محکمتری به امارات وارد کرد تا به اسرائیل.
#فرهیختگان راهی به رهایی
X (formerly Twitter)
Trita Parsi (@tparsi) on X
Why Iran believes Israel will attack again before October
Will Israel restart the war with Iran before the October elections? This is the consensus view emerging within Iran’s internal national security debate over the past week.
Several factors are driving…
Will Israel restart the war with Iran before the October elections? This is the consensus view emerging within Iran’s internal national security debate over the past week.
Several factors are driving…
❤3👍2🤔1
ده غزل از دیوان غزلیات شمس
با صدای عبدالکریم سروش
از آلبوم رسول آفتاب
(تصویر از دیوان مولانا، دستنویس شمارۀ ۶۴۴ کتابخانهٔ حالت افندی)
#فرهیختگان راهی به رهایی
با صدای عبدالکریم سروش
از آلبوم رسول آفتاب
(تصویر از دیوان مولانا، دستنویس شمارۀ ۶۴۴ کتابخانهٔ حالت افندی)
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤11
شهرنوش پارسیپور درگذشت
شَهرنوش پارسیپور (۲۸ بهمن ۱۳۲۴ –۱۲ تیر ۱۴۰۵) نویسنده، داستاننویس و مترجم ایرانی بود. داستانهای پارسیپور به زبانهای گوناگون دنیا ترجمه شده است. او از سوی هجدهمین همایش پژوهشهای زنان در آمریکا، به عنوان زن سال برگزیده شد.
پارسیپور همچنین برندهٔ جایزهٔ بیتای ۲۰۱۶ بود. او در اواخر دهه ۱۳۷۰ به آمریکا کوچ کرد و در حومهٔ سان فرانسیسکو زندگی میکرد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
شَهرنوش پارسیپور (۲۸ بهمن ۱۳۲۴ –۱۲ تیر ۱۴۰۵) نویسنده، داستاننویس و مترجم ایرانی بود. داستانهای پارسیپور به زبانهای گوناگون دنیا ترجمه شده است. او از سوی هجدهمین همایش پژوهشهای زنان در آمریکا، به عنوان زن سال برگزیده شد.
پارسیپور همچنین برندهٔ جایزهٔ بیتای ۲۰۱۶ بود. او در اواخر دهه ۱۳۷۰ به آمریکا کوچ کرد و در حومهٔ سان فرانسیسکو زندگی میکرد.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤11🕊7
🔴 دوراهی دیپلماسی و جنگ: آیا اشتباهات گذشته تکرار میشود؟
در تازهترین گفتگوی تحلیلی منتشر شده در «رسانه آزاد»، کارشناسان و چهرههای برجسته مرتبط با جنگ ایران و عراق، به بررسی درسهای تاریخی آن دوران و ارتباط آن با شرایط حساس امروز پرداختهاند.
در این میزگرد ویدیویی، محمد درودیان، نویسنده و پژوهشگر جنگ، با هشداری جدی نسبت به از دست دادن زمان میگوید: «جنگها راهحل نظامی ندارند و نیازمند تصمیم سیاسیاند.» او تأکید میکند که تکیه صرف بر پیروزی نظامی در آینده، همان محاسبه اشتباهی است که در زمان جنگ با عراق نیز وجود داشت.
از سوی دیگر، عباس ملکی، عضو هیئت مذاکرات قطعنامه ۵۹۸، با نگاهی به عملکرد ایران در بزنگاههای تاریخی معتقد است که کشور همواره در پایان جنگ و مقاومتهای امروز، تصمیمات واقعگرایانهای در زمان مناسب گرفته است. او یادآور میشود که هنر تصمیمگیری برای کشوری مانند ایران آن است که «سایه جنگ از ایران برداشته شود».
برای شنیدن جزئیات بیشتر از این بحث مهم و راهبردی درباره عبور از بحرانها و اهمیت تصمیمگیریهای به موقع سیاسی، شما را به تماشای کامل این ویدیو دعوت میکنیم.
آزاد
#فرهیختگان راهی به رهایی
در تازهترین گفتگوی تحلیلی منتشر شده در «رسانه آزاد»، کارشناسان و چهرههای برجسته مرتبط با جنگ ایران و عراق، به بررسی درسهای تاریخی آن دوران و ارتباط آن با شرایط حساس امروز پرداختهاند.
در این میزگرد ویدیویی، محمد درودیان، نویسنده و پژوهشگر جنگ، با هشداری جدی نسبت به از دست دادن زمان میگوید: «جنگها راهحل نظامی ندارند و نیازمند تصمیم سیاسیاند.» او تأکید میکند که تکیه صرف بر پیروزی نظامی در آینده، همان محاسبه اشتباهی است که در زمان جنگ با عراق نیز وجود داشت.
از سوی دیگر، عباس ملکی، عضو هیئت مذاکرات قطعنامه ۵۹۸، با نگاهی به عملکرد ایران در بزنگاههای تاریخی معتقد است که کشور همواره در پایان جنگ و مقاومتهای امروز، تصمیمات واقعگرایانهای در زمان مناسب گرفته است. او یادآور میشود که هنر تصمیمگیری برای کشوری مانند ایران آن است که «سایه جنگ از ایران برداشته شود».
برای شنیدن جزئیات بیشتر از این بحث مهم و راهبردی درباره عبور از بحرانها و اهمیت تصمیمگیریهای به موقع سیاسی، شما را به تماشای کامل این ویدیو دعوت میکنیم.
آزاد
#فرهیختگان راهی به رهایی
YouTube
قطعنامه ۵۹۸؛ درسهایی برای ایران | گفتگوی محمد درودیان و عباس ملکی
محمد درودیان (نویسنده و پژوهشگر جنگ): نباید اشتباه زمان جنگ با عراق را امروز تکرار کنیم و زمان را از دست بدهیم. جنگها راهحل نظامی ندارند و نیازمند تصمیم سیاسیاند. برخی امروز فکر میکنند میتوانیم بهلحاظ نظامی نیز در آینده پیروز شویم، عین این محاسبه اشتباه…
❤5👍1
پویایی زبان فارسی
ترجمۀ قرآن به موازات ترجمۀ تاریخ طبری رخ میدهد. دو عامل اینجا پیدا میشود. میدانیم که یک امیر سامانی دستور داده که این دو کتاب ترجمه بشود. هم تاریخ و هم کتاب دین: قرآن. قرآن که میگوییم فقط قرآن نیست، تمام تفسیری است که به اشتباه گفتند تفسیر طبری است. تفسیر دیگری است و البته بسیار معتبر به زبان فارسی، ولی تشابهی با تفسیر عربی طبری ندارد. در کنار کتابهای تاریخی و دینی کتابهای دیگری هم در همین زمان پیدا میشود که شگفتآور است. یکی از آنها سواد اعظم است که به زبان عربی تدوین میشود و بلافاصله در همان زمان ابتدای سامانیان به فارسی ترجمه میشود. کتابی در طب مانند هدایةالمتعلمین و الابنیه و .... مجموعهای از علوم در زمان یکی دو پادشاه ایرانی و ایراندوست که به قول مقدمۀ طبری ملوکان پارساند و در این دیار زبانْ فارسی است و غالب مردم فارسی میفهمند به فارسی ترجمه میشود. ماجرا اینطور شکل میگیرد که یک امیر سامانی دانشهایی را که برای اداره کردن یک مملکت لازم است تدارک میبیند. با تاریخ سازمان اداری و تاریخی و گذشته خود را سامان میدهد. با ترجمۀ فارسی قرآن زبان اسلامی را برای فارسیزبانها تدارک میبیند. با سواد اعظم شرایع اسلامی را ترجمه میکند. این که گفتم عقیدۀ دو نفر از محققان خوب جهان اسلام است: یکی آقای التون دانیل و یکی دیگر خانم جولی اسکات میثمی. آنها معتقدند که این امیران برای اغراض سیاسی دست به ترجمۀ این کتابها زدند. من قبول میکنم که این ترجمهها در ایجاد دولت سامانی و هویت ایرانی و شخصیت ملّی نقش داشته است، ولی من باور نمیکنم که بشود یک زبان یا یک فرهنگ را به دستور یک امیر زنده کرد یا میراند. معتقدم با توجه به هفت هشت کتابی که در قرن چهارم تدوین شده میتوان قاطعانه گفت که زبان فارسی در این روزگار از چنان دینامیسمی برخوردار بود و چنان کنش و واکنشهایی درونی در آن ایجاد شده بود که حتی اگر امیر سامانی دستور به ترجمۀ این کتابها نمیداد زبان فارسی پویایی خود را حفظ میکرد. بهخصوص آنکه با تحقیقی که بنده کردهام انبوهی کتاب در دوران قبل از سامانیان به زبان فارسی دری تدوین شده بود و مردم ابزار زبانی کافی برای زندگی روزمره و زندگی علمی خودشان تدارک دیده بودند و فارسی داشت با شتاب تمام رو به جلو میرفت و هرکسی که ادبیات فارسی و بهویژه ترجمههای قرآن را بخواند این دینامیسم عجیب زبان فارسی را لمس میکند. میخواستم عرض کنم که علاوه بر همت و درایت و هوشمندی پادشاهان سامانی، خود زبان فارسی آنقدر پویایی و توانایی داشت که بتواند خودش را از مرگ شبیه به زبان قبطی نجات بدهد.
آذرتاش آذرنوش
نقل از سخنرانی ایشان در نشست
نسخهها و ترجمههای فارسی کهن قرآن
از شکفتن در آفتاب
#فرهیختگان راهی به رهایی
ترجمۀ قرآن به موازات ترجمۀ تاریخ طبری رخ میدهد. دو عامل اینجا پیدا میشود. میدانیم که یک امیر سامانی دستور داده که این دو کتاب ترجمه بشود. هم تاریخ و هم کتاب دین: قرآن. قرآن که میگوییم فقط قرآن نیست، تمام تفسیری است که به اشتباه گفتند تفسیر طبری است. تفسیر دیگری است و البته بسیار معتبر به زبان فارسی، ولی تشابهی با تفسیر عربی طبری ندارد. در کنار کتابهای تاریخی و دینی کتابهای دیگری هم در همین زمان پیدا میشود که شگفتآور است. یکی از آنها سواد اعظم است که به زبان عربی تدوین میشود و بلافاصله در همان زمان ابتدای سامانیان به فارسی ترجمه میشود. کتابی در طب مانند هدایةالمتعلمین و الابنیه و .... مجموعهای از علوم در زمان یکی دو پادشاه ایرانی و ایراندوست که به قول مقدمۀ طبری ملوکان پارساند و در این دیار زبانْ فارسی است و غالب مردم فارسی میفهمند به فارسی ترجمه میشود. ماجرا اینطور شکل میگیرد که یک امیر سامانی دانشهایی را که برای اداره کردن یک مملکت لازم است تدارک میبیند. با تاریخ سازمان اداری و تاریخی و گذشته خود را سامان میدهد. با ترجمۀ فارسی قرآن زبان اسلامی را برای فارسیزبانها تدارک میبیند. با سواد اعظم شرایع اسلامی را ترجمه میکند. این که گفتم عقیدۀ دو نفر از محققان خوب جهان اسلام است: یکی آقای التون دانیل و یکی دیگر خانم جولی اسکات میثمی. آنها معتقدند که این امیران برای اغراض سیاسی دست به ترجمۀ این کتابها زدند. من قبول میکنم که این ترجمهها در ایجاد دولت سامانی و هویت ایرانی و شخصیت ملّی نقش داشته است، ولی من باور نمیکنم که بشود یک زبان یا یک فرهنگ را به دستور یک امیر زنده کرد یا میراند. معتقدم با توجه به هفت هشت کتابی که در قرن چهارم تدوین شده میتوان قاطعانه گفت که زبان فارسی در این روزگار از چنان دینامیسمی برخوردار بود و چنان کنش و واکنشهایی درونی در آن ایجاد شده بود که حتی اگر امیر سامانی دستور به ترجمۀ این کتابها نمیداد زبان فارسی پویایی خود را حفظ میکرد. بهخصوص آنکه با تحقیقی که بنده کردهام انبوهی کتاب در دوران قبل از سامانیان به زبان فارسی دری تدوین شده بود و مردم ابزار زبانی کافی برای زندگی روزمره و زندگی علمی خودشان تدارک دیده بودند و فارسی داشت با شتاب تمام رو به جلو میرفت و هرکسی که ادبیات فارسی و بهویژه ترجمههای قرآن را بخواند این دینامیسم عجیب زبان فارسی را لمس میکند. میخواستم عرض کنم که علاوه بر همت و درایت و هوشمندی پادشاهان سامانی، خود زبان فارسی آنقدر پویایی و توانایی داشت که بتواند خودش را از مرگ شبیه به زبان قبطی نجات بدهد.
آذرتاش آذرنوش
نقل از سخنرانی ایشان در نشست
نسخهها و ترجمههای فارسی کهن قرآن
از شکفتن در آفتاب
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤8👎2👍1
Audio
فایل صوتی نشست بررسی کارنامه مرحوم علینقی عالیخانی (بهمناسبت سالگرد درگذشت وی)
با حضور:
مقصود فراستخواه
( استاد مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی )
فرهاد نیلی
( نماینده اسبق ایران در بانک جهانی )
برزین جعفرتاش
( پژوهشگر توسعه و سیاستگذاری صنعتی )
زمان برگزاری: یکشنبه ۷ تیرماه ساعت ۱۷ ماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
با حضور:
مقصود فراستخواه
( استاد مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی )
فرهاد نیلی
( نماینده اسبق ایران در بانک جهانی )
برزین جعفرتاش
( پژوهشگر توسعه و سیاستگذاری صنعتی )
زمان برگزاری: یکشنبه ۷ تیرماه ساعت ۱۷ ماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍3👎1