فرهیختگان
خودکشی یکی از دختران ایران برای کنکور.
خودکشیِ ساختاری
دختر ۱۸ سالهای که برای کنکور رگهایش را برید، فقط خودش را نکشت؛ پردهای را کنار زد که سالهاست حاکمیت با تمام توان تلاش میکند کسی آن را نبیند. این مرگ، یک انتخاب فردی نبود. این قتل بود؛ قتلی که قاتلانش در سیاستهای رسمی، در فقرِ برنامهریزیشده، در تحقیر دائمی مردم، و در ساختاری که آینده را به میدان تیر تبدیل کرده، پنهان شدهاند.
این دختر قربانی جامعهای شد که عمداً فقیر شده و عمداً بیامید. جامعهای که در آن جوان باید برای یک آزمون، وزنِ تمام ناکارآمدیها را به تنهایی حمل کند. آموزش به جای اینکه راهی برای رشد باشد، تبدیل شده به مسابقهای بیرحمانه که ابزارهای پیروزیاش فقط در اختیار طبقهای خاص است. خانوادهای که باید پناه باشد، زیر فشار اقتصادی و فرهنگی چنان خرد شده که ناخواسته به ابزار خشونت علیه فرزندش تبدیل میشود. تهدید به ازدواج اجباری، تحقیر، معامله کردن آینده یک دختر بر سر یک آزمون؛ اینها فقط رفتارهای فردی نیستند، اینها محصول مستقیم سیاستهاییاند که مردم را عمداً فقیر نگه داشتهاند.
این واقعه یک هشدار جامعهشناختی است؛ نه از جنس تحلیلهای دانشگاهی، بلکه از جنس فریاد. وقتی جوانی مرگ را انتخاب میکند، یعنی جامعه به نقطهای رسیده که دیگر توان تحمل خودش را ندارد. این مرگ، نشانهی ترکهای عمیق در ستونهای اجتماعی است؛ نشانهی نسلی که احساس میکند هیچ راهی برای رسیدن به خودش ندارد و هیچکس صدایش را نمیشنود.
حاکمیت باید بفهمد که این مسیر فقط به افزایش آمار خودکشی ختم نمیشود. این روند، دیر یا زود طبقهی کارگر و طبقهی فرودست را به نقطهای میرساند که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند. تاریخ بارها نشان داده که وقتی فشار از حد میگذرد، جامعه به سمت انفجار میرود؛ انفجاری که نه با سانسور مهار میشود، نه با تهدید، نه با وعدههای بیپشتوانه.
این یادداشت برای سوگواری نیست؛ برای انذار است.
اگر فقیرسازی عمدی مردم ادامه پیدا کند، اگر امید همچنان حذف شود، اگر جوانان همچنان در بیراههی تحقیر و بیعدالتی رها شوند، آنچه امروز مرگ یک دختر است، فردا تبدیل به خشم یک طبقه خواهد شد؛ خشمی که هیچ دیواری توان مهار آن را ندارد. و اگر حاکمیت هنوز خیال میکند این مسیر قابل ادامه است، باید بداند این ره که میرود به ترکستان است.
تحریریه #فرهیختگان
#فرهیختگان راهی به رهایی
دختر ۱۸ سالهای که برای کنکور رگهایش را برید، فقط خودش را نکشت؛ پردهای را کنار زد که سالهاست حاکمیت با تمام توان تلاش میکند کسی آن را نبیند. این مرگ، یک انتخاب فردی نبود. این قتل بود؛ قتلی که قاتلانش در سیاستهای رسمی، در فقرِ برنامهریزیشده، در تحقیر دائمی مردم، و در ساختاری که آینده را به میدان تیر تبدیل کرده، پنهان شدهاند.
این دختر قربانی جامعهای شد که عمداً فقیر شده و عمداً بیامید. جامعهای که در آن جوان باید برای یک آزمون، وزنِ تمام ناکارآمدیها را به تنهایی حمل کند. آموزش به جای اینکه راهی برای رشد باشد، تبدیل شده به مسابقهای بیرحمانه که ابزارهای پیروزیاش فقط در اختیار طبقهای خاص است. خانوادهای که باید پناه باشد، زیر فشار اقتصادی و فرهنگی چنان خرد شده که ناخواسته به ابزار خشونت علیه فرزندش تبدیل میشود. تهدید به ازدواج اجباری، تحقیر، معامله کردن آینده یک دختر بر سر یک آزمون؛ اینها فقط رفتارهای فردی نیستند، اینها محصول مستقیم سیاستهاییاند که مردم را عمداً فقیر نگه داشتهاند.
این واقعه یک هشدار جامعهشناختی است؛ نه از جنس تحلیلهای دانشگاهی، بلکه از جنس فریاد. وقتی جوانی مرگ را انتخاب میکند، یعنی جامعه به نقطهای رسیده که دیگر توان تحمل خودش را ندارد. این مرگ، نشانهی ترکهای عمیق در ستونهای اجتماعی است؛ نشانهی نسلی که احساس میکند هیچ راهی برای رسیدن به خودش ندارد و هیچکس صدایش را نمیشنود.
حاکمیت باید بفهمد که این مسیر فقط به افزایش آمار خودکشی ختم نمیشود. این روند، دیر یا زود طبقهی کارگر و طبقهی فرودست را به نقطهای میرساند که دیگر چیزی برای از دست دادن ندارند. تاریخ بارها نشان داده که وقتی فشار از حد میگذرد، جامعه به سمت انفجار میرود؛ انفجاری که نه با سانسور مهار میشود، نه با تهدید، نه با وعدههای بیپشتوانه.
این یادداشت برای سوگواری نیست؛ برای انذار است.
اگر فقیرسازی عمدی مردم ادامه پیدا کند، اگر امید همچنان حذف شود، اگر جوانان همچنان در بیراههی تحقیر و بیعدالتی رها شوند، آنچه امروز مرگ یک دختر است، فردا تبدیل به خشم یک طبقه خواهد شد؛ خشمی که هیچ دیواری توان مهار آن را ندارد. و اگر حاکمیت هنوز خیال میکند این مسیر قابل ادامه است، باید بداند این ره که میرود به ترکستان است.
تحریریه #فرهیختگان
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍24❤4👎1
مجتبی نجفی، تحلیلگر سیاسی، به دویچه وله فارسی میگوید در مراسم مصلی "جمهوری اسلامی تلاش کرد نمایش قدرت بدهد"، اما به گفته او «این نمایش یک ایراد مهم داشت.»
او میافزاید: «تعداد سران کشورها در سطح بالا اندک بودند. جمهوری اسلامی تلاش کرد این ضعف را با سازماندهی میلیونی هوادارانش جبران کند. به عبارتی مسئله تصویری بود که قرار بود به دنیا مخابره شود: حمایت میلیونی حامیانش در مراسم تشییع و تامین امنیت.»
از نگاه این تحلیلگر سیاسی، مراسم مصلی، نمایش آرایش جدید قدرت هم بود: «پایان دوران اصلاحطلبی و اصولگرایی به سبک قدیم. نشانه این پایان، عدم حضور تیپهایی مانند خاتمی و روحانی است. حتی به حسن خمینی هم با آیه قرآن کنایه زدند تا او را مماشاتگر و اهل عافیت نشان دهند. مهمترین نشانه به نظرم اول فقدان حضور خاتمی است به خصوص با توجه به شایعاتی که گفته میشد مجتبی خامنهای پیامی را در جواب تبریک او فرستاده، این ممانعت از حضور خاتمی نشانهای از تداوم سیاست سابق است: اصلاحطلبان کلاسیک تحمل نمیشوند. اما مهمتر عدم حضور روحانی است که اعتدالگرایان از جنس روحانی هم تحمل نمیشوند.»
نجفی میگوید، هر چند هنوز مختصات میدان سیاست پساخامنهای در هالهای از ابهام قرار دارد، اما این عدم حضور که به نظر این تحلیلگر سیاسی "بیشتر خواست نظام بوده و نه غایبان، حامل یک پیام سیاسی هم هست."
آرایش قدرت پس از خامنهای
مراسم تشییع جنازه خامنهای نخستین نمایش عمومی از چیدمان قدرت در دوران پس از او نیز به شمار میرود. در چنین عرصهای، ترکیب حاضران و غایبان معمولاً اتفاقی نیست و میتواند بازتابی از ائتلافهای نو، حذف برخی بازیگران قدیمی و تثبیت حلقهای باشد که قرار است قدرت را در دوره جدید در دست بگیرد.
نجفی میگوید واقعیتهای میدان جنگ دوم وزن سپاه را افزایش داد.
مجتبی نجفی معتقد است که «مرکز ثقل تقابل از اصلاحگرایی−اصولگرایی، اعتدالگرایی−افراطیگری، که زمانی نمایندگانش خاتمی و روحانی بودند، به تقابل نیروهای پراگماتیست و رادیکال در ساختار سپاه رسیده است.»
او اضافه میکند: «در این میان من پزشکیان را برخلاف خاتمی و روحانی، عنصر مستقل و نشانه یک گفتمان مستقل نمیبینم. پزشکیان بیشتر نقش حامی نیروهای پراگماتیست را دارد. نماینده این تقابل محمدباقر قالیباف است که بارزترین چهره نیروهای عملگرای مورد حمایت سپاه در برابر نیروهای متاثر و وابسته به جریان پایداری است.»
این تحلیلگر سیاسی با اشاره به "مراسم مصلی و روند پس از جنگ" میگوید: «ایران پساخامنهای شاهد این تقابل خواهد بود و تیپهایی از جنس پزشکیان در کنار قالیباف خواهند بود.»
دست بالای سپاه
به باور بسیاری از تحلیلگران و ناظران، در دوران پس از خامنهای، کفه ترازوی قدرت بیش از گذشته به سود نهادهای نظامی و امنیتی سنگین شده است.
از نگاه مجتبی نجفی، نتیجه جنگ دوم [جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران] به سپاه به عنوان ساختار تغیینکننده در اداره حکومت، اعتماد به نفس داد و شرایط به گونهای پیش نرفت که بر وزن اعتدالگرایانی چون حسن روحانی افزوده شود.
او جایگاه کنونی سپاه در تحولات را اینگونه تشریح میکند: «به عبارتی ما شاهد یک تقابل درونی در ساختار سپاه خواهیم بود و آرایشبندی آینده حول این محور شکل خواهد گرفت و برای همین جمهوری اسلامی در حال حاضر نیازی به میدان دادن به اعتدالگرایان خارج از ساختار سپاه از جنس حسن روحانی نمیبیند و حضور اینها تا اطلاع ثانوی کنترلشده و حاشیهای خواهد بود.»
این تحلیلگر سیاسی میگوید: «واقعیتهای میدان جنگ دوم وزن سپاه را افزایش داد و از این منظر هسته سخت قدرت نیازی به نمایش وحدت با اصلاحطلبان و اعتدالگرایان به عنوان بازیگران اصلی نمیبیند، مگر اینکه توازن نیروهای سیاسی در آینده به هم بخورد.»
گزارش کامل از نیلوفر غلامی در این لینک:
https://p.dw.com/p/5GfAy
#فرهیختگان روزن آگاهی
او میافزاید: «تعداد سران کشورها در سطح بالا اندک بودند. جمهوری اسلامی تلاش کرد این ضعف را با سازماندهی میلیونی هوادارانش جبران کند. به عبارتی مسئله تصویری بود که قرار بود به دنیا مخابره شود: حمایت میلیونی حامیانش در مراسم تشییع و تامین امنیت.»
از نگاه این تحلیلگر سیاسی، مراسم مصلی، نمایش آرایش جدید قدرت هم بود: «پایان دوران اصلاحطلبی و اصولگرایی به سبک قدیم. نشانه این پایان، عدم حضور تیپهایی مانند خاتمی و روحانی است. حتی به حسن خمینی هم با آیه قرآن کنایه زدند تا او را مماشاتگر و اهل عافیت نشان دهند. مهمترین نشانه به نظرم اول فقدان حضور خاتمی است به خصوص با توجه به شایعاتی که گفته میشد مجتبی خامنهای پیامی را در جواب تبریک او فرستاده، این ممانعت از حضور خاتمی نشانهای از تداوم سیاست سابق است: اصلاحطلبان کلاسیک تحمل نمیشوند. اما مهمتر عدم حضور روحانی است که اعتدالگرایان از جنس روحانی هم تحمل نمیشوند.»
نجفی میگوید، هر چند هنوز مختصات میدان سیاست پساخامنهای در هالهای از ابهام قرار دارد، اما این عدم حضور که به نظر این تحلیلگر سیاسی "بیشتر خواست نظام بوده و نه غایبان، حامل یک پیام سیاسی هم هست."
آرایش قدرت پس از خامنهای
مراسم تشییع جنازه خامنهای نخستین نمایش عمومی از چیدمان قدرت در دوران پس از او نیز به شمار میرود. در چنین عرصهای، ترکیب حاضران و غایبان معمولاً اتفاقی نیست و میتواند بازتابی از ائتلافهای نو، حذف برخی بازیگران قدیمی و تثبیت حلقهای باشد که قرار است قدرت را در دوره جدید در دست بگیرد.
نجفی میگوید واقعیتهای میدان جنگ دوم وزن سپاه را افزایش داد.
مجتبی نجفی معتقد است که «مرکز ثقل تقابل از اصلاحگرایی−اصولگرایی، اعتدالگرایی−افراطیگری، که زمانی نمایندگانش خاتمی و روحانی بودند، به تقابل نیروهای پراگماتیست و رادیکال در ساختار سپاه رسیده است.»
او اضافه میکند: «در این میان من پزشکیان را برخلاف خاتمی و روحانی، عنصر مستقل و نشانه یک گفتمان مستقل نمیبینم. پزشکیان بیشتر نقش حامی نیروهای پراگماتیست را دارد. نماینده این تقابل محمدباقر قالیباف است که بارزترین چهره نیروهای عملگرای مورد حمایت سپاه در برابر نیروهای متاثر و وابسته به جریان پایداری است.»
این تحلیلگر سیاسی با اشاره به "مراسم مصلی و روند پس از جنگ" میگوید: «ایران پساخامنهای شاهد این تقابل خواهد بود و تیپهایی از جنس پزشکیان در کنار قالیباف خواهند بود.»
دست بالای سپاه
به باور بسیاری از تحلیلگران و ناظران، در دوران پس از خامنهای، کفه ترازوی قدرت بیش از گذشته به سود نهادهای نظامی و امنیتی سنگین شده است.
از نگاه مجتبی نجفی، نتیجه جنگ دوم [جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران] به سپاه به عنوان ساختار تغیینکننده در اداره حکومت، اعتماد به نفس داد و شرایط به گونهای پیش نرفت که بر وزن اعتدالگرایانی چون حسن روحانی افزوده شود.
او جایگاه کنونی سپاه در تحولات را اینگونه تشریح میکند: «به عبارتی ما شاهد یک تقابل درونی در ساختار سپاه خواهیم بود و آرایشبندی آینده حول این محور شکل خواهد گرفت و برای همین جمهوری اسلامی در حال حاضر نیازی به میدان دادن به اعتدالگرایان خارج از ساختار سپاه از جنس حسن روحانی نمیبیند و حضور اینها تا اطلاع ثانوی کنترلشده و حاشیهای خواهد بود.»
این تحلیلگر سیاسی میگوید: «واقعیتهای میدان جنگ دوم وزن سپاه را افزایش داد و از این منظر هسته سخت قدرت نیازی به نمایش وحدت با اصلاحطلبان و اعتدالگرایان به عنوان بازیگران اصلی نمیبیند، مگر اینکه توازن نیروهای سیاسی در آینده به هم بخورد.»
گزارش کامل از نیلوفر غلامی در این لینک:
https://p.dw.com/p/5GfAy
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤8👍6🤔1
شبی که ماه کامل نبود!
حسین رزاق
میخواستم خاطرهای از زندان و آقامصطفی بگویم که هیچوقت برای هیچکسی نقل نکردهام ولی خود او برای دیگرانی گفته! از یک صلوه ظهر و بیتابیام از خبری خوش و دوزِ آدرنالینی که در خونم میجوشید و بیهوا -نمیدانم با یا بی وضو- به نماز ایستادم و آقامصطفی در این اولین باری که مرا به نماز میدید، کنارم قامت بست و احوالی حین و پس آن اقامه گذشت که دیگر تکرار نشد. اما راستش هنوز قلم نامحرم است به بند دلی که پاره میشود گاهی.
ولی این یکی را بارها گفتهام که وقتی آقا مصطفی به بند عمومی آمد، انگار هوای سنگین آن چهاردیواری سبک شد و جان گرفتم.
در زندان بعضی آدمها فقط یک نفر و یک زندانی نیستند؛ پناهند. وقتی میآیند، امید از آنها سرازیر میشود و دلت قرص میماند به بودنشان. آقامصطفی تاجزاده برای من از جنس همان آدمها بود؛ نسلی که انگار هزارهای را به تجربه زیسته. برادری بزرگتر، رفیقی رفاقتبلد و سیاستمداری سیاستدیده که در هر جُستنی از تنگی، کنارت میایستد و همیشه میشود از او آموخت و شاگردیاش را کرد. اصلا رفاقت را باید با کسی کرد که چیزی به تو بیفزاید نه آنکه بکاهد.
اما در عین آنکه همزیستیام کنار آقامصطفی و آقاسعید مدنی، از بینظیرترین تجارب زیستهایست که نصیب هرکس نمیشود، این ناگفته را باید بگویم که چه شبهای زیادی تا صبح با همین آقامصطفی تاجزاده عزیز، بحث کردهایم؛ چه گاه و بیگاهی که بحثها بالا گرفته و حتی صدایمان بالا رفته و چه گاه گداری که هیچکدام از موضع خود کوتاه نیامدهایم که نیامدهایم و من بقول خود آقامصطفی با «بیحیایی» -که با خنده و شوخی میگفت- نخواستهام زیر بار موضع درست او بروم. اما با همه اینها، همینکه آفتاب میافتاد لب دیوارهای بلند اوین، تمام آن اختلاف نظرها را پشت درِ شب جا میگذاشت. باز روز بود و روزی از نو و شوخیها و قهقههای بلند آقامصطفی که تا افسر نگهبانی هم میرفت و شوق زندگی روان میشد و حرمت پابرجای او که از ستیغ آفتاب هم جاریتر بود.
نمیدانم شما هم شنیدهاید یا نه که همین سیدمصطفی تاجزاده که یازدهسال زندان را تحمل کرده، در روزگاری برای سیدعلی خامنهای «مصطفای عزیز» بوده. مصطفای عزیزی که به گوشه چشمی میتوانست دردانهی سیدعلی شود و قدرتمندی در این ساختار، اما از همان روزها مستغنی از قدرت ماند و برای قدرت، بر حقیقت نشد.
حتما یادتان هست آنروزهایی که تاجزاده سویه نقدهایش را به ولی مطلقه فقیه و ارکان منصوبش گرفته بود، بسیاری از این اولترا براندازهای امروز یا جرأت کمترین نقد به کمترین جزیی از این ساختار را نداشتند یا به او میگفتند تندرو! اما نقدهای بیپروای او به استبداد، به ۵۷ و گذشته انقلابی خود و به ولایت مطلقه فقیه و ساختار خودکامهسازِ ایرانسوزش، مسیری را گشود تا این قدرت شبهلایزالِ قبله عالم بینصیب از نقد نماند. با این توفیر اساسی که او افقگشایی کرد اما اسیر رویافروشی و تخیل بجای تحلیل نشد. او در جای درست خود محکم ایستاد و در بادِ بسیاری که در توهمِ عقب نماندن از قافلهای که گویا دارد تختگاز میرود، نیفتاد. با گامهایی شاید آهسته، ولی پیوسته، در جای گامهای همیشه استوار میرحسین.
حالا هر ۱۸ تیری که میرسد جز با یاد آن ۱۸ تیر بیسرانجامی، با اسم آقامصطفی هم گرهی دارد. با آن شبی که ماه کامل نبود و تاجزاده بازداشت شد.
#فرهیختگان روزن آگاهی
برای ۱۱ سال حبس آقامصطفی…
حسین رزاق
میخواستم خاطرهای از زندان و آقامصطفی بگویم که هیچوقت برای هیچکسی نقل نکردهام ولی خود او برای دیگرانی گفته! از یک صلوه ظهر و بیتابیام از خبری خوش و دوزِ آدرنالینی که در خونم میجوشید و بیهوا -نمیدانم با یا بی وضو- به نماز ایستادم و آقامصطفی در این اولین باری که مرا به نماز میدید، کنارم قامت بست و احوالی حین و پس آن اقامه گذشت که دیگر تکرار نشد. اما راستش هنوز قلم نامحرم است به بند دلی که پاره میشود گاهی.
ولی این یکی را بارها گفتهام که وقتی آقا مصطفی به بند عمومی آمد، انگار هوای سنگین آن چهاردیواری سبک شد و جان گرفتم.
در زندان بعضی آدمها فقط یک نفر و یک زندانی نیستند؛ پناهند. وقتی میآیند، امید از آنها سرازیر میشود و دلت قرص میماند به بودنشان. آقامصطفی تاجزاده برای من از جنس همان آدمها بود؛ نسلی که انگار هزارهای را به تجربه زیسته. برادری بزرگتر، رفیقی رفاقتبلد و سیاستمداری سیاستدیده که در هر جُستنی از تنگی، کنارت میایستد و همیشه میشود از او آموخت و شاگردیاش را کرد. اصلا رفاقت را باید با کسی کرد که چیزی به تو بیفزاید نه آنکه بکاهد.
اما در عین آنکه همزیستیام کنار آقامصطفی و آقاسعید مدنی، از بینظیرترین تجارب زیستهایست که نصیب هرکس نمیشود، این ناگفته را باید بگویم که چه شبهای زیادی تا صبح با همین آقامصطفی تاجزاده عزیز، بحث کردهایم؛ چه گاه و بیگاهی که بحثها بالا گرفته و حتی صدایمان بالا رفته و چه گاه گداری که هیچکدام از موضع خود کوتاه نیامدهایم که نیامدهایم و من بقول خود آقامصطفی با «بیحیایی» -که با خنده و شوخی میگفت- نخواستهام زیر بار موضع درست او بروم. اما با همه اینها، همینکه آفتاب میافتاد لب دیوارهای بلند اوین، تمام آن اختلاف نظرها را پشت درِ شب جا میگذاشت. باز روز بود و روزی از نو و شوخیها و قهقههای بلند آقامصطفی که تا افسر نگهبانی هم میرفت و شوق زندگی روان میشد و حرمت پابرجای او که از ستیغ آفتاب هم جاریتر بود.
نمیدانم شما هم شنیدهاید یا نه که همین سیدمصطفی تاجزاده که یازدهسال زندان را تحمل کرده، در روزگاری برای سیدعلی خامنهای «مصطفای عزیز» بوده. مصطفای عزیزی که به گوشه چشمی میتوانست دردانهی سیدعلی شود و قدرتمندی در این ساختار، اما از همان روزها مستغنی از قدرت ماند و برای قدرت، بر حقیقت نشد.
حتما یادتان هست آنروزهایی که تاجزاده سویه نقدهایش را به ولی مطلقه فقیه و ارکان منصوبش گرفته بود، بسیاری از این اولترا براندازهای امروز یا جرأت کمترین نقد به کمترین جزیی از این ساختار را نداشتند یا به او میگفتند تندرو! اما نقدهای بیپروای او به استبداد، به ۵۷ و گذشته انقلابی خود و به ولایت مطلقه فقیه و ساختار خودکامهسازِ ایرانسوزش، مسیری را گشود تا این قدرت شبهلایزالِ قبله عالم بینصیب از نقد نماند. با این توفیر اساسی که او افقگشایی کرد اما اسیر رویافروشی و تخیل بجای تحلیل نشد. او در جای درست خود محکم ایستاد و در بادِ بسیاری که در توهمِ عقب نماندن از قافلهای که گویا دارد تختگاز میرود، نیفتاد. با گامهایی شاید آهسته، ولی پیوسته، در جای گامهای همیشه استوار میرحسین.
حالا هر ۱۸ تیری که میرسد جز با یاد آن ۱۸ تیر بیسرانجامی، با اسم آقامصطفی هم گرهی دارد. با آن شبی که ماه کامل نبود و تاجزاده بازداشت شد.
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤10👍6👎1
یک زندانی سیاسی که بهتازگی از زندان تهران بزرگ آزاد شده، در گزارشی از شرایط این زندان، از ازدحام شدید، شیوع بیماریهای عفونی، حضور گسترده اراذل و اوباش، دسترسی آسان به مواد مخدر، وضعیت نامناسب بهداشت و محرومیت زندانیان از حداقل امکانات سخن گفته است. آنچه در ادامه میآید، روایت او از شرایطی است که به گفته وی، فراتر از حبس، به فرسایش تدریجی جسم و روان زندانیان میانجامد.
روایت یک زندانی سیاسی تازهآزادشده از زندان تهران بزرگ
درست است که زندان، زندان است؛ حتی اگر دیوار و سقفش از طلا باشد.
اما قصه تهران بزرگ، چیز دیگری است.
اگر کسی هر دو زندان اوین و تهران بزرگ را تجربه کرده باشد، درک میکند چه میگویم.
شرایطی فرساینده که روح و جسم شما را طوری تحلیل میبرد که اوین را از اعماق جان آرزو میکنید.
در آنجا حضور اراذل و اوباش تنها یک اتفاق عادی نیست. به گفته وکیل بند، مقامات زندان بهعمد آنها را گماردهاند تا شرایط را بر زندانیان اعتراضات سخت کنند و دستشان هم برای آزار سیاسیها باز است. به آنها تأکید شده مسئولیت اداره بندها اعم از مسئولیت اتاقها، انتظامات و... نباید با زندانیان سیاسی باشد.
شبها سیگار کشیدن در سلولها ممنوع است، اما کشیدن مواد مخدر آزاد است و سود و تجارتی کلان در زد و بند مواد مخدر بین برخی سابقهدارها و مقامات زندان برقرار است.
ورود این حجم از مواد مخدر به داخل بندها بدون وجود زنجیرهای از تبانی، ارتشا و همکاری مقامات ممکن نیست.
یعنی بزهکاران خطرناک مثل زورگیران نهتنها در زندان اصلاح نمیشوند، بلکه در آنجا امپراتوری فساد راه انداختهاند و جوانان بازداشتی در اعتراضات را هم که با وجود فشار روانی مستعد اعتیاد هستند، برای سود بیشتر آلوده میکنند.
تمام اتاقها پر از حشره ساس است که خون بدن را میخورد و جای گزش آن تا مدتها خارش دارد و خواب را از چشمان زندانی میرباید.
آب زندان شور و تلخ است و زندانی ناچار است برای آب آشامیدنی از جیب خود، چند برابر قیمت بازار هزینه کند و از بوفه زندان خرید کند که آن هم وابسته به روابط است.
پس از وقایع دیماه، اندرزگاهی که گنجایش آن تنها ۲۲۵ نفر است، بیش از ۵۵۰ نفر را در آن قرار داده بودند.
بیماریهای عفونی مثل چرک گلو، تب و لرز، عفونت ریه و آنفلوآنزا با توجه به فاصله کم افراد از هم به سرعت گسترش پیدا میکرد و دارو و پزشک بهداری هم یا در دسترس نبود یا اگر هم بود، آنقدر دیر میرسید یا داروهایش غیرمؤثر و ناکارآمد بودند که زندانیها با تب و لرز و عفونت، شکنجه غیرمستقیم میشدند.
اواخر دیگر خلطهای بچهها خونی شده بود.
اگر داروهایی که خانواده زندانیها از بیرون زندان به داخل فرستادند نبود، بسیاری از زندانیها ریههای خود را از دست میدادند.
وقتی شرایط را به حدی فرساینده کنی که موهای جوانان در چند ماه سپید شود، این یعنی همان تهران بزرگی که ما تجربه کردیم.
دیلی نیوز
#فرهیختگان راهی به رهایی
روایت یک زندانی سیاسی تازهآزادشده از زندان تهران بزرگ
درست است که زندان، زندان است؛ حتی اگر دیوار و سقفش از طلا باشد.
اما قصه تهران بزرگ، چیز دیگری است.
اگر کسی هر دو زندان اوین و تهران بزرگ را تجربه کرده باشد، درک میکند چه میگویم.
شرایطی فرساینده که روح و جسم شما را طوری تحلیل میبرد که اوین را از اعماق جان آرزو میکنید.
در آنجا حضور اراذل و اوباش تنها یک اتفاق عادی نیست. به گفته وکیل بند، مقامات زندان بهعمد آنها را گماردهاند تا شرایط را بر زندانیان اعتراضات سخت کنند و دستشان هم برای آزار سیاسیها باز است. به آنها تأکید شده مسئولیت اداره بندها اعم از مسئولیت اتاقها، انتظامات و... نباید با زندانیان سیاسی باشد.
شبها سیگار کشیدن در سلولها ممنوع است، اما کشیدن مواد مخدر آزاد است و سود و تجارتی کلان در زد و بند مواد مخدر بین برخی سابقهدارها و مقامات زندان برقرار است.
ورود این حجم از مواد مخدر به داخل بندها بدون وجود زنجیرهای از تبانی، ارتشا و همکاری مقامات ممکن نیست.
یعنی بزهکاران خطرناک مثل زورگیران نهتنها در زندان اصلاح نمیشوند، بلکه در آنجا امپراتوری فساد راه انداختهاند و جوانان بازداشتی در اعتراضات را هم که با وجود فشار روانی مستعد اعتیاد هستند، برای سود بیشتر آلوده میکنند.
تمام اتاقها پر از حشره ساس است که خون بدن را میخورد و جای گزش آن تا مدتها خارش دارد و خواب را از چشمان زندانی میرباید.
آب زندان شور و تلخ است و زندانی ناچار است برای آب آشامیدنی از جیب خود، چند برابر قیمت بازار هزینه کند و از بوفه زندان خرید کند که آن هم وابسته به روابط است.
پس از وقایع دیماه، اندرزگاهی که گنجایش آن تنها ۲۲۵ نفر است، بیش از ۵۵۰ نفر را در آن قرار داده بودند.
بیماریهای عفونی مثل چرک گلو، تب و لرز، عفونت ریه و آنفلوآنزا با توجه به فاصله کم افراد از هم به سرعت گسترش پیدا میکرد و دارو و پزشک بهداری هم یا در دسترس نبود یا اگر هم بود، آنقدر دیر میرسید یا داروهایش غیرمؤثر و ناکارآمد بودند که زندانیها با تب و لرز و عفونت، شکنجه غیرمستقیم میشدند.
اواخر دیگر خلطهای بچهها خونی شده بود.
اگر داروهایی که خانواده زندانیها از بیرون زندان به داخل فرستادند نبود، بسیاری از زندانیها ریههای خود را از دست میدادند.
وقتی شرایط را به حدی فرساینده کنی که موهای جوانان در چند ماه سپید شود، این یعنی همان تهران بزرگی که ما تجربه کردیم.
دیلی نیوز
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
😢19🤬9❤2
کریدور حجاز؛ مسیر تازه تجارت بدون هرمز
پریسا عرفانی
▫️طرح احیای راهآهن تاریخی حجاز که با هدف اتصال دریای مدیترانه به دریای عرب و اقیانوس هند از طریق ترکیه، سوریه، اردن، عربستان سعودی و عمان دنبال میشود، به یکی از مهمترین پروژههای ژئوپلیتیکی غرب آسیا تبدیل شده است.
▫️برآوردها نشان میدهد اجرای این کریدور ریلی به سرمایهگذاری حدود ۱۷ میلیارد دلار نیاز دارد؛ پروژهای که هدف آن ایجاد یک مسیر زمینی جایگزین برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز و بازتعریف مسیرهای تجارت و ترانزیت منطقه است.
▫️در صورت تحقق، این کریدور میتواند موازنه ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه را تغییر داده، جایگاه ترکیه را بهعنوان هاب ترانزیتی تقویت کند و نقش امارات متحده عربی و حتی اهمیت راهبردی تنگه هرمز را تا حدی تحت تأثیر قرار دهد.
گزارش کامل در وبسایت اکوایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
پریسا عرفانی
▫️طرح احیای راهآهن تاریخی حجاز که با هدف اتصال دریای مدیترانه به دریای عرب و اقیانوس هند از طریق ترکیه، سوریه، اردن، عربستان سعودی و عمان دنبال میشود، به یکی از مهمترین پروژههای ژئوپلیتیکی غرب آسیا تبدیل شده است.
▫️برآوردها نشان میدهد اجرای این کریدور ریلی به سرمایهگذاری حدود ۱۷ میلیارد دلار نیاز دارد؛ پروژهای که هدف آن ایجاد یک مسیر زمینی جایگزین برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز و بازتعریف مسیرهای تجارت و ترانزیت منطقه است.
▫️در صورت تحقق، این کریدور میتواند موازنه ژئوپلیتیکی و اقتصادی منطقه را تغییر داده، جایگاه ترکیه را بهعنوان هاب ترانزیتی تقویت کند و نقش امارات متحده عربی و حتی اهمیت راهبردی تنگه هرمز را تا حدی تحت تأثیر قرار دهد.
گزارش کامل در وبسایت اکوایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
👍8❤3👎1
پزشکیان، رئیسجمهور دورهی گذار
وقتی مسعود پزشکیان به سوی انتخابات ریاستجمهوری گام برداشت؛ همان پزشکیانی که پیشتر برای انتخابات مجلس از تبریز ردصلاحیت شده بود، من آرایش و بازی قدرت را اینگونه فهمیدم که مقام رهبری، با توجه به سنشان، در حال آماده کردن نظام برای گذار از دورهای حساس است.
آن روز چنین میاندیشیدم که اگر پزشکیان رأی بیاورد، گزینهای مناسب برای این دوره خواهد بود. از قضا همین اتفاق افتاد.
سیر تند حوادث چنان سهمگین بود که اندکی بعد، آیتالله خامنهای در ۸۶ سالگی، نه بر اثر مرگ طبیعی، که در حملهی دشمن به شهادت رسید و اندوهبارترین فرایند گذار تاریخ معاصر ایران رقم خورد.
پزشکیان پیش از آنکه سیاستمدار باشد، پزشک است؛ جراح قلب. پزشکان هر روز با واقعیتهای عینی زندگی انسانها سر و کار دارند. تصمیمهایشان باید مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) باشد و مسئولیت آن تصمیمها را نیز بپذیرند. شاید همین پیشینهی حرفهای است که پزشکیان را، دستکم در نگاه من، بیش از آنکه یک سیاستمدار حرفهای نشان دهد، انسانی صریح، کمتکلف و کماعتنا به بازیهای مرسوم قدرت معرفی میکند.
یک پزشک برای حفظ شأن و معیشت خود به قدرت سیاسی وابسته نیست. اگر بخواهد، میتواند با حرفهاش زندگی کند و چهبسا درآمدی بیش از مسئولیتهای حکومتی داشته باشد. پزشکی به او هویت، اعتبار و استقلال میدهد. به همین دلیل، تصور نمیکنم انگیزهی اصلی پزشکیان، دلبستگی به قدرت باشد. بیشتر به نظر میرسد مسئولیتی را پذیرفته که احساس کرده باید آن را انجام دهد.
ممکن است به آقای دکتر پزشکیان انتقادهای زیادی وارد باشد. من شخصاً به معدودی از دوستان قدیمم که اکنون جزو اطرافیان ایشان هستند، انتقادهای فراوانی دارم و تقریباً از آنها ناامیدم. اما این دلیل نمیشود که چشم بر واقعیات سخت قدرت در ایران ببندیم و در رؤیا سیر کنیم.
از همینرو اینها را نوشتم تا آن دسته از اصولگرایان احساساتی که علیه پزشکیان شعار میدادند، لحظهای در داوری خود تأمل کنند. اگر تحلیل من درست باشد، پزشکیان محصول یک تدبیر عالیه برای عبور کشور از دشوارترین مقطع پس از انقلاب است. در چنین روزگاری، اختلافنظر طبیعی است؛ اما تخریب کسی که بار سنگین ادارهی کشور را در این دوره بر دوش گرفته، نه به سود کشور است و نه با منطقی که خودشان از آن سخن میگویند سازگار.
شاید سالها بعد، وقتی هیجانهای امروز فرونشیند، دربارهی نقش پزشکیان و کاری که او در این مقطع تاریخی انجام میدهد، منصفانهتر قضاوت کنیم.
محمدحسین غیاثی
۱۶ تیر ۱۴۰۵
#فرهیختگان روزن آگاهی
وقتی مسعود پزشکیان به سوی انتخابات ریاستجمهوری گام برداشت؛ همان پزشکیانی که پیشتر برای انتخابات مجلس از تبریز ردصلاحیت شده بود، من آرایش و بازی قدرت را اینگونه فهمیدم که مقام رهبری، با توجه به سنشان، در حال آماده کردن نظام برای گذار از دورهای حساس است.
آن روز چنین میاندیشیدم که اگر پزشکیان رأی بیاورد، گزینهای مناسب برای این دوره خواهد بود. از قضا همین اتفاق افتاد.
سیر تند حوادث چنان سهمگین بود که اندکی بعد، آیتالله خامنهای در ۸۶ سالگی، نه بر اثر مرگ طبیعی، که در حملهی دشمن به شهادت رسید و اندوهبارترین فرایند گذار تاریخ معاصر ایران رقم خورد.
پزشکیان پیش از آنکه سیاستمدار باشد، پزشک است؛ جراح قلب. پزشکان هر روز با واقعیتهای عینی زندگی انسانها سر و کار دارند. تصمیمهایشان باید مبتنی بر شواهد (Evidence-Based Medicine) باشد و مسئولیت آن تصمیمها را نیز بپذیرند. شاید همین پیشینهی حرفهای است که پزشکیان را، دستکم در نگاه من، بیش از آنکه یک سیاستمدار حرفهای نشان دهد، انسانی صریح، کمتکلف و کماعتنا به بازیهای مرسوم قدرت معرفی میکند.
یک پزشک برای حفظ شأن و معیشت خود به قدرت سیاسی وابسته نیست. اگر بخواهد، میتواند با حرفهاش زندگی کند و چهبسا درآمدی بیش از مسئولیتهای حکومتی داشته باشد. پزشکی به او هویت، اعتبار و استقلال میدهد. به همین دلیل، تصور نمیکنم انگیزهی اصلی پزشکیان، دلبستگی به قدرت باشد. بیشتر به نظر میرسد مسئولیتی را پذیرفته که احساس کرده باید آن را انجام دهد.
ممکن است به آقای دکتر پزشکیان انتقادهای زیادی وارد باشد. من شخصاً به معدودی از دوستان قدیمم که اکنون جزو اطرافیان ایشان هستند، انتقادهای فراوانی دارم و تقریباً از آنها ناامیدم. اما این دلیل نمیشود که چشم بر واقعیات سخت قدرت در ایران ببندیم و در رؤیا سیر کنیم.
از همینرو اینها را نوشتم تا آن دسته از اصولگرایان احساساتی که علیه پزشکیان شعار میدادند، لحظهای در داوری خود تأمل کنند. اگر تحلیل من درست باشد، پزشکیان محصول یک تدبیر عالیه برای عبور کشور از دشوارترین مقطع پس از انقلاب است. در چنین روزگاری، اختلافنظر طبیعی است؛ اما تخریب کسی که بار سنگین ادارهی کشور را در این دوره بر دوش گرفته، نه به سود کشور است و نه با منطقی که خودشان از آن سخن میگویند سازگار.
شاید سالها بعد، وقتی هیجانهای امروز فرونشیند، دربارهی نقش پزشکیان و کاری که او در این مقطع تاریخی انجام میدهد، منصفانهتر قضاوت کنیم.
محمدحسین غیاثی
۱۶ تیر ۱۴۰۵
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍17❤5👎4🤔1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
روستای پارس یا دهکدهٔ پارسیان (波斯村)
تکهای از ایران در چین
این روستا که داستان جالبی دارد، در منطقهٔ جیانگدو از شهر یانگژو (استان جیانگسو) در شرق چین قرار دارد. / جریان
#فرهیختگان روزن آگاهی
تکهای از ایران در چین
این روستا که داستان جالبی دارد، در منطقهٔ جیانگدو از شهر یانگژو (استان جیانگسو) در شرق چین قرار دارد. / جریان
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤11🤔1
ترامپ نگران جانش شده است؟
به نظرم آنچه ترامپ را به شدت برانگیخته بالا گرفتن بحث حذف او و تأکید بر لزوم آوردن سرش به تهران در روزهای اخیر از سوی برخی محافل است.
ترامپ نسبت به هر اشارهای به ترور خود بسیار حساس است. این حساسیت را بیش از دیگران نتانیاهو درک میکند و عامدانه به آن دامن میزند. به همین دلیل نتانیاهو درخواستهای برخی مجریان مراسم تشییع جنازهٔ آقای خامنهای را برای حذف و یا بریدن سر ترامپ برجسته کرد و به طور خاص بر آن انگشت گذاشت تا رئیسجمهور دمدمی مزاج آمریکا را به خشم و واکنش اندازد.
از این رو، به فرض ازسرگیری مذاکرات به نظرم نخستین درخواست طرف آمریکایی از طرف ایرانی ارائهٔ تعهد رسمی در بارهٔ عدم هرگونه سوءقصد به ترامپ باشد.
چنين درخواستی طرف ایرانی را در موقعیت دشواری قرار خواهد داد چون اگر از آن اجتناب شود، گفته خواهد شد چطور میخواهید با کسی توافقنامه به امضا برسانید که قصد جانش را دارید؟ و اگر چنین تعهدی دهد حامیان خونخواهی و انتقام در داخل غوغا به پا خواهند کرد.
احمد زیدآبادی
#فرهیختگان راهی به رهایی
به نظرم آنچه ترامپ را به شدت برانگیخته بالا گرفتن بحث حذف او و تأکید بر لزوم آوردن سرش به تهران در روزهای اخیر از سوی برخی محافل است.
ترامپ نسبت به هر اشارهای به ترور خود بسیار حساس است. این حساسیت را بیش از دیگران نتانیاهو درک میکند و عامدانه به آن دامن میزند. به همین دلیل نتانیاهو درخواستهای برخی مجریان مراسم تشییع جنازهٔ آقای خامنهای را برای حذف و یا بریدن سر ترامپ برجسته کرد و به طور خاص بر آن انگشت گذاشت تا رئیسجمهور دمدمی مزاج آمریکا را به خشم و واکنش اندازد.
از این رو، به فرض ازسرگیری مذاکرات به نظرم نخستین درخواست طرف آمریکایی از طرف ایرانی ارائهٔ تعهد رسمی در بارهٔ عدم هرگونه سوءقصد به ترامپ باشد.
چنين درخواستی طرف ایرانی را در موقعیت دشواری قرار خواهد داد چون اگر از آن اجتناب شود، گفته خواهد شد چطور میخواهید با کسی توافقنامه به امضا برسانید که قصد جانش را دارید؟ و اگر چنین تعهدی دهد حامیان خونخواهی و انتقام در داخل غوغا به پا خواهند کرد.
احمد زیدآبادی
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤7🔥5👍3
می گوید فوقش یک بمب اتم بزنه خوب بزنه ؟!!!! خدایا خرمگس واقعی از نویسنده این متن عاقل تر و شریف تر و باشعورتره
یعنی چی فوقش بمب اتم بزنه ؟!
مگر جان های عزیزی که در معرض خطر قرار می گیرد و تاسیساتی که از بین می رود و در نهایت سرنوشت یک ملت ۹۰ میلیونی و کشور چند هزار ساله ملعبه دست امثال توست ؟؟!!!😡😡😡😡
بهمنی قاجار
#فرهیختگان راهی به رهایی
یعنی چی فوقش بمب اتم بزنه ؟!
مگر جان های عزیزی که در معرض خطر قرار می گیرد و تاسیساتی که از بین می رود و در نهایت سرنوشت یک ملت ۹۰ میلیونی و کشور چند هزار ساله ملعبه دست امثال توست ؟؟!!!😡😡😡😡
بهمنی قاجار
پن:
کانال خرمگس متعلق به فرهاد قنبری است
#فرهیختگان راهی به رهایی
👍16👎2🤬1
قبای حسن فروشی تو را برازد و بس
اجلال قوامی
در این سالها مصطفی تاج زاده هم در جامه فعال سیاسی و هم در کسوت یک زندانی سیاسی خوش درخشیده است.حسن خلق و اخلاق و نیک گفتاری و کرداری او را نمی توان کتمان کرد.در تنگناها و سختی ها تکیه گاه همگان بوده است و همچو گل همه آیین رنگ و بو دارد.انصاف است اگر بگوییم قبای حسن فروشی برازنده اوست.به جرعه ای از سخن و کلام او سر مست می شویم که نوشمان باد.گوهر حسن و عشق در اوست و در شمایل مطبوع او هیچ نمی توان گفت.باورمندی عمیق و استوار او به مفاهیم و ارزش های انسانی را در کلام و رفتارش می توان دید.در این بازار سیاست و کیاست اگر سودی است با درویش خرسندی چون اوست.از درد خودپرستی به دور است و به همه عشق می ورزد و بر همبسته بودن دل ها اصرار و ابرام دارد.تنوع و تکثر سلایق را گرامی می دارد و نقد ناقدان دلسوز را به جان می خرد و مصلحی تمام عیار است.به پاس سال ها آموزش و درس انسانیت و رنج های ده ساله اش بر خود واجب دانستم این چند سطر را برای آقا مصطفی بنویسم.
پر کن قدح که بی می، مجلس ندارد آبی و کی تشنه سیر گردد.امید که این رنج های تاج زاده و دیگر زندانیان پایان یابد و از نظرات گره گشای او این سامان و ملک بهره مند شود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
برای یازدهمین سال حبس مصطفی تاج زاده
اجلال قوامی
در این سالها مصطفی تاج زاده هم در جامه فعال سیاسی و هم در کسوت یک زندانی سیاسی خوش درخشیده است.حسن خلق و اخلاق و نیک گفتاری و کرداری او را نمی توان کتمان کرد.در تنگناها و سختی ها تکیه گاه همگان بوده است و همچو گل همه آیین رنگ و بو دارد.انصاف است اگر بگوییم قبای حسن فروشی برازنده اوست.به جرعه ای از سخن و کلام او سر مست می شویم که نوشمان باد.گوهر حسن و عشق در اوست و در شمایل مطبوع او هیچ نمی توان گفت.باورمندی عمیق و استوار او به مفاهیم و ارزش های انسانی را در کلام و رفتارش می توان دید.در این بازار سیاست و کیاست اگر سودی است با درویش خرسندی چون اوست.از درد خودپرستی به دور است و به همه عشق می ورزد و بر همبسته بودن دل ها اصرار و ابرام دارد.تنوع و تکثر سلایق را گرامی می دارد و نقد ناقدان دلسوز را به جان می خرد و مصلحی تمام عیار است.به پاس سال ها آموزش و درس انسانیت و رنج های ده ساله اش بر خود واجب دانستم این چند سطر را برای آقا مصطفی بنویسم.
پر کن قدح که بی می، مجلس ندارد آبی و کی تشنه سیر گردد.امید که این رنج های تاج زاده و دیگر زندانیان پایان یابد و از نظرات گره گشای او این سامان و ملک بهره مند شود.
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤11👍2
چرا شبکههای اجتماعی به دختران آسیب بیشتری میزند؟
وقتی صحبت از بحران سلامتِ روان نوجوانان میشود، معمولاً تصور میکنیم شبکههای اجتماعی همه را به یک اندازه تحت تأثیر قرار میدهند؛ اما دادهها چیز دیگری میگویند.
شبکههای اجتماعی بیش از هر گروه دیگری به دخترانِ نوجوان آسیب میزنند. از اوایل دهۀ ۲۰۱۰، همزمان با گسترش استفاده از گوشیهای هوشمند، آمار اضطراب و افسردگی در میان نوجوانان افزایش یافت؛ اما این افزایش در میان دختران بسیار بیشتر بود.
یکی از دلایل اصلی، به نوع استفادۀ دختران و پسران از فناوری برمیگردد؛ پسران بیشترِ زمانِ آنلاین خود را صرف بازیهای ویدئویی میکنند؛ فضاهایی رقابتی که اگرچه اعتیادآورند، ساختاری متفاوت از شبکههای اجتماعی دارند.
🔹در مقابل، دختران بیشتر وقت خود را در شبکههای اجتماعی میگذرانند؛ محیطهایی که بر خودنمایی، مقایسه و جلب تأیید دیگران استوارند.
دیدن عکسهای ویرایششده، بدنهای ایدئال و سبک زندگیِ ظاهراً شاد و موفق، دخترانِ نوجوان را در معرض احساس ناکافیبودن، اضطراب اجتماعی و کاهش عزتنفس قرار میدهد.
این بدان معنا نیست که پسران آسیب نمیبینند؛ آنها نیز با مشکلاتی چون اعتیاد به بازیهای آنلاین و انزوای اجتماعی روبهرو هستند، اما شواهد نشان میدهد شبکههای اجتماعی بر دخترانِ نوجوان فشار روانی بیشتری وارد میکنند.
#فرهیختگان راهی به رهایی
وقتی صحبت از بحران سلامتِ روان نوجوانان میشود، معمولاً تصور میکنیم شبکههای اجتماعی همه را به یک اندازه تحت تأثیر قرار میدهند؛ اما دادهها چیز دیگری میگویند.
شبکههای اجتماعی بیش از هر گروه دیگری به دخترانِ نوجوان آسیب میزنند. از اوایل دهۀ ۲۰۱۰، همزمان با گسترش استفاده از گوشیهای هوشمند، آمار اضطراب و افسردگی در میان نوجوانان افزایش یافت؛ اما این افزایش در میان دختران بسیار بیشتر بود.
یکی از دلایل اصلی، به نوع استفادۀ دختران و پسران از فناوری برمیگردد؛ پسران بیشترِ زمانِ آنلاین خود را صرف بازیهای ویدئویی میکنند؛ فضاهایی رقابتی که اگرچه اعتیادآورند، ساختاری متفاوت از شبکههای اجتماعی دارند.
🔹در مقابل، دختران بیشتر وقت خود را در شبکههای اجتماعی میگذرانند؛ محیطهایی که بر خودنمایی، مقایسه و جلب تأیید دیگران استوارند.
دیدن عکسهای ویرایششده، بدنهای ایدئال و سبک زندگیِ ظاهراً شاد و موفق، دخترانِ نوجوان را در معرض احساس ناکافیبودن، اضطراب اجتماعی و کاهش عزتنفس قرار میدهد.
این بدان معنا نیست که پسران آسیب نمیبینند؛ آنها نیز با مشکلاتی چون اعتیاد به بازیهای آنلاین و انزوای اجتماعی روبهرو هستند، اما شواهد نشان میدهد شبکههای اجتماعی بر دخترانِ نوجوان فشار روانی بیشتری وارد میکنند.
نسل بیقرار: گوشیهای هوشمند چگونه روان فرزندانمان را نابود میکنند؟
نوشتۀ جاناتان هایت
ترجمۀ نیره احمدی
ترجمان علوم انسانی
۳۸۴ صفحه، رقعی، جلد نرم
قیمت با تخفیف: ۸۶۶/۷۰۰ تومان
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍7❤1
🔹بیانیه حزب توسعه ملی در خصوص حوادث تشییع رهبر فقید انقلاب
به نام خدا
در روزهای اخیر ملت شریف ایران در آیین تشییع رهبر فقید انقلاب ، بار دیگر مسئولیت و خودآگاهی ملی خویش در محکومیت ِ تجاوز به خاک میهن ، ایستادگی در برابر ِ متجاوزان، دفاع از تمامیت ارضی را به منصه ٔ ظهور رسانیده و جهانیان را مبهوت بلوغ و آگاهی و مسئولیت شناسی میهنی خویش کردند.
این مراسم که میتوانست و همچنان میتواند زمینهای برای تحکیم انسجام ملی و پایان دادن به روشهای تفرقه افکنانه در سطح داخل و پیام اقتدارو ضرورت رفتار محترمانه با ایران به قدرتهای جهانی باشد، از طرف اقلیتی خود نظام پندار فرصتی برای عقده گشایی های فرقه ای علیه رقبای سیاسی و به بن بست کشاندن مذاکرات ایران و آمریکا شده است. این تحرکات مشکوک و آشکارا ضد ملی در شرایطی صورت میپذیرد که نتانیاهو و راست ِافراطی حاکم بر رژیم صهیونسیتی از همه امکانات تبلیغاتی سیاسی خود برای تحریک و اقناع رئیس جمهور خودشیفته آمریکا به بازگشت به جنگ با ایران بهره میبرد.
اینکه رسانه ای که باید صدای ملت باشد، به تریبون جنگ طلبان تبدیل شود و با بزرگنمایی مطالبات عده ای کم شمار، بی التفات به مصالح ملی، ابزار برجسته سازی ایده های مکمل راهبرد نتانیاهو شود، موضوعی نیست که بتوان به راحتی بر آن چشم بست.
همچنین در شرایطی که ایران عزیز با اجماع بی سابقه در سطح مدیریت عالی نظام، رای اکثریت قاطع شورای عالی امنیت ملی، تأیید اکثریت قریب به اتفاق متخصصان و تحلیل گران، و حمایت اکثریت ملت، راه خروج عزتمندانه از جنگ ویرانگر را تجربه میکند، طرح شعار انحرافی و نابهنگام انتقام از سوی فرقه جنگ سالار، از جمله نماینده ولی فقیه در موسسه ٔکیهان ، بشدت مشکوک، خسارتبار و نیازمند بررسی از سوی نهادهای امنیتی است. فراموش نکنیم که مقامات رژیم صهیونیستی همچنان با افتخار ازحضور فعال و مؤثرعوامل خود در ایران یاد میکنند.
حزب توسعه ملی ضمن محکومیت تحرکات آگاهانه و مشکوک مذکور در برباد دادن ظرفیتها و فرصتهای مغتنم ملی، تأسف عمیق خود را از عدم دعوت دعوت رؤسای جمهور سابق و رفتار غیر اخلاقی و غیر اسلامی با برخی هیئتهای خارجی مدعو در مراسم رسمی تشییع رهبر فقید ابراز می دارد.
تهاجم به رئیس محترم جمهوری و وزیر امورخارجه درمراسمی که قرار بود مظهر وحدت ملی باشد، بیش از هرچیز ماهیت جنگ طلبانه اقلیت دشمن صلح و آسایش ملت را برملا میکند. سکوت و بی عملی مقامات امنیتی و قضایی که مجازات آتش زدن سطل زباله را سالها زندان میدانند، در قبال فحاشی و سنگ پراکنی به مقامات عالی نظام قابل تأمل است. ما ضمن تقدیر از نقش تعیین کننده رئیس جمهور و تحرکات دستگاه دیپلماسی طی ماههای اخیر، به آقای رئیس جمهور اطمینان میدهیم تلاشها و مساعی ایشان مورد قدردانی ملت است، و این گونه تحرکات مشکوک نباید در عزم و اراده شما در ادامه این مسیر تأثیر بگذارد.
حضور میلیونی ملت در مراسم تشییع رهبری فقید را بیش و پیش از هرچیز باید نشانه التزام ملت بزرگ ایران به مصالح ملی و محکومیت تجاوز شرارتبار خارجی و دخالت قدرتهای بیگانه در امور داخلی کشور ارزیابی کرد، نه تأیید راهبردهای ویرانگر گذشته در عرصههای داخلی و خارجی، بنابراین از مسؤلان کشور مصرانه می خواهیم ضمن ادامه مذاکرات تا دستیابی به توافقی جامع و رفع کامل کلیه موانع همکاریهای اقتصادی با کشورهای مختلف، اصلاحات بنیادین و آشتی ملی در داخل را در دستور کار خود قرار دهند.
حزب توسعه ملی ایران اسلامی
۱۶تیرماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
به نام خدا
در روزهای اخیر ملت شریف ایران در آیین تشییع رهبر فقید انقلاب ، بار دیگر مسئولیت و خودآگاهی ملی خویش در محکومیت ِ تجاوز به خاک میهن ، ایستادگی در برابر ِ متجاوزان، دفاع از تمامیت ارضی را به منصه ٔ ظهور رسانیده و جهانیان را مبهوت بلوغ و آگاهی و مسئولیت شناسی میهنی خویش کردند.
این مراسم که میتوانست و همچنان میتواند زمینهای برای تحکیم انسجام ملی و پایان دادن به روشهای تفرقه افکنانه در سطح داخل و پیام اقتدارو ضرورت رفتار محترمانه با ایران به قدرتهای جهانی باشد، از طرف اقلیتی خود نظام پندار فرصتی برای عقده گشایی های فرقه ای علیه رقبای سیاسی و به بن بست کشاندن مذاکرات ایران و آمریکا شده است. این تحرکات مشکوک و آشکارا ضد ملی در شرایطی صورت میپذیرد که نتانیاهو و راست ِافراطی حاکم بر رژیم صهیونسیتی از همه امکانات تبلیغاتی سیاسی خود برای تحریک و اقناع رئیس جمهور خودشیفته آمریکا به بازگشت به جنگ با ایران بهره میبرد.
اینکه رسانه ای که باید صدای ملت باشد، به تریبون جنگ طلبان تبدیل شود و با بزرگنمایی مطالبات عده ای کم شمار، بی التفات به مصالح ملی، ابزار برجسته سازی ایده های مکمل راهبرد نتانیاهو شود، موضوعی نیست که بتوان به راحتی بر آن چشم بست.
همچنین در شرایطی که ایران عزیز با اجماع بی سابقه در سطح مدیریت عالی نظام، رای اکثریت قاطع شورای عالی امنیت ملی، تأیید اکثریت قریب به اتفاق متخصصان و تحلیل گران، و حمایت اکثریت ملت، راه خروج عزتمندانه از جنگ ویرانگر را تجربه میکند، طرح شعار انحرافی و نابهنگام انتقام از سوی فرقه جنگ سالار، از جمله نماینده ولی فقیه در موسسه ٔکیهان ، بشدت مشکوک، خسارتبار و نیازمند بررسی از سوی نهادهای امنیتی است. فراموش نکنیم که مقامات رژیم صهیونیستی همچنان با افتخار ازحضور فعال و مؤثرعوامل خود در ایران یاد میکنند.
حزب توسعه ملی ضمن محکومیت تحرکات آگاهانه و مشکوک مذکور در برباد دادن ظرفیتها و فرصتهای مغتنم ملی، تأسف عمیق خود را از عدم دعوت دعوت رؤسای جمهور سابق و رفتار غیر اخلاقی و غیر اسلامی با برخی هیئتهای خارجی مدعو در مراسم رسمی تشییع رهبر فقید ابراز می دارد.
تهاجم به رئیس محترم جمهوری و وزیر امورخارجه درمراسمی که قرار بود مظهر وحدت ملی باشد، بیش از هرچیز ماهیت جنگ طلبانه اقلیت دشمن صلح و آسایش ملت را برملا میکند. سکوت و بی عملی مقامات امنیتی و قضایی که مجازات آتش زدن سطل زباله را سالها زندان میدانند، در قبال فحاشی و سنگ پراکنی به مقامات عالی نظام قابل تأمل است. ما ضمن تقدیر از نقش تعیین کننده رئیس جمهور و تحرکات دستگاه دیپلماسی طی ماههای اخیر، به آقای رئیس جمهور اطمینان میدهیم تلاشها و مساعی ایشان مورد قدردانی ملت است، و این گونه تحرکات مشکوک نباید در عزم و اراده شما در ادامه این مسیر تأثیر بگذارد.
حضور میلیونی ملت در مراسم تشییع رهبری فقید را بیش و پیش از هرچیز باید نشانه التزام ملت بزرگ ایران به مصالح ملی و محکومیت تجاوز شرارتبار خارجی و دخالت قدرتهای بیگانه در امور داخلی کشور ارزیابی کرد، نه تأیید راهبردهای ویرانگر گذشته در عرصههای داخلی و خارجی، بنابراین از مسؤلان کشور مصرانه می خواهیم ضمن ادامه مذاکرات تا دستیابی به توافقی جامع و رفع کامل کلیه موانع همکاریهای اقتصادی با کشورهای مختلف، اصلاحات بنیادین و آشتی ملی در داخل را در دستور کار خود قرار دهند.
حزب توسعه ملی ایران اسلامی
۱۶تیرماه ۱۴۰۵
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍9👎5❤2
اگر تصمیمگیرندهٔ کشور باشی –که هستی– و به شما بگویند سفارت آمریکا را در ایران باز کن و به پیمان ابراهیم/پیمان کوروش بپیوند تا کشورت ویران نشود، حاضری این توافق را قبول کنی؟
بگذار سؤالم را عیانتر بپرسم: اگر دستآخر زیرساختهای ایران نابود شود (بدین معنا که مسیر توسعه سالهای سال به عقب بیفتد یا عملاً غیرممکن شود) و پس از ویرانیهای گسترده مجبور شوی سفارت آمریکا را باز کنی و به پیمان ابراهیم/پیمان کوروش بپیوندی، آیا اکنون این کار را خواهی کرد یا پس از ویرانی؟
صرفاً برای نمونه، غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ جنگ علیه اسرائیل را آغاز کرد و کمتر از سه سال بعد خانوادههای زیادی در غزه داغدار شدند (جمعیت)، سرزمین غزه ویران شد (خاک) و نهایتاً آمریکا حاکم بر آن منطقه شد (حاکمیت). اگر تصمیمگیرنده در غزه بودی، حملهٔ ۷ اکتبر را آغاز میکردی؟
سجاد سرگلی
#فرهیختگان روزن آگاهی
بگذار سؤالم را عیانتر بپرسم: اگر دستآخر زیرساختهای ایران نابود شود (بدین معنا که مسیر توسعه سالهای سال به عقب بیفتد یا عملاً غیرممکن شود) و پس از ویرانیهای گسترده مجبور شوی سفارت آمریکا را باز کنی و به پیمان ابراهیم/پیمان کوروش بپیوندی، آیا اکنون این کار را خواهی کرد یا پس از ویرانی؟
صرفاً برای نمونه، غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ جنگ علیه اسرائیل را آغاز کرد و کمتر از سه سال بعد خانوادههای زیادی در غزه داغدار شدند (جمعیت)، سرزمین غزه ویران شد (خاک) و نهایتاً آمریکا حاکم بر آن منطقه شد (حاکمیت). اگر تصمیمگیرنده در غزه بودی، حملهٔ ۷ اکتبر را آغاز میکردی؟
سجاد سرگلی
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفتوگو و خرد آغاز میشود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاعتر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفتوگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍13😢3🤔1
قبل از هر چیز، یک پدر، یک موتورسیکلت و رؤیایی که زندگی یک روستا را تغییر داد
هر روز ۱۲ کیلومتر مسیر را با موتورسیکلت طی میکرد،چهار ساعت بیرون مدرسه منتظر میماند ودوباره دخترانش را به خانه برمیگرداند؛ این برنامه، بیش از ۷ سال بدون وقفه ادامه داشت
«میا خان»، کارگر روزمزد اهل ولایت پکتیکای افغانستان، باوجود فقر، بیماری وفشارهای اجتماعی، اجازه نداد هیچ مانعی دخترانش را از تحصیل محروم کند. اوکه خودش در کودکی بهدلیل مشکلات مالی ترک تحصیل کرده بود، آرزو داشت سه دخترش پزشک شوند تا کمبود پزشکان زن در منطقهشان را جبران کنند
زمانی که بیماری توان کار کردن را از او گرفت، همسرش«خورما» برای تأمین هزینههای خانواده بهعنوان نیروی خدماتی در یک بیمارستان مشغول به کار شد.او میگوید «خواندن و نوشتن مثل داشتن نوری در تاریکی است
دختران این خانواده، با وجود اینکه والدینشان سوادخواندن ونوشتن نداشتند، بدون کمک آنها درس خواندند وقول دادند روزی باعث افتخار پدر و مادرشان شوند. تلاش وایستادگی این خانواده، نگاه بسیاری ازاهالی روستا را هم تغییر داد و خانوادههای بیشتری دخترانشان را راهی مدرسه کردند.
حوری
#فرهیختگان راهی به رهایی
هر روز ۱۲ کیلومتر مسیر را با موتورسیکلت طی میکرد،چهار ساعت بیرون مدرسه منتظر میماند ودوباره دخترانش را به خانه برمیگرداند؛ این برنامه، بیش از ۷ سال بدون وقفه ادامه داشت
«میا خان»، کارگر روزمزد اهل ولایت پکتیکای افغانستان، باوجود فقر، بیماری وفشارهای اجتماعی، اجازه نداد هیچ مانعی دخترانش را از تحصیل محروم کند. اوکه خودش در کودکی بهدلیل مشکلات مالی ترک تحصیل کرده بود، آرزو داشت سه دخترش پزشک شوند تا کمبود پزشکان زن در منطقهشان را جبران کنند
زمانی که بیماری توان کار کردن را از او گرفت، همسرش«خورما» برای تأمین هزینههای خانواده بهعنوان نیروی خدماتی در یک بیمارستان مشغول به کار شد.او میگوید «خواندن و نوشتن مثل داشتن نوری در تاریکی است
دختران این خانواده، با وجود اینکه والدینشان سوادخواندن ونوشتن نداشتند، بدون کمک آنها درس خواندند وقول دادند روزی باعث افتخار پدر و مادرشان شوند. تلاش وایستادگی این خانواده، نگاه بسیاری ازاهالی روستا را هم تغییر داد و خانوادههای بیشتری دخترانشان را راهی مدرسه کردند.
حوری
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤26
دو ایران، قسمت اول: ایرانِ نگرشها
محمد مالجو
اگر بخواهیم یکی از مهمترین تحولات جامعۀ شهریِ ایران طی سالهای اخیر را فقط در یک جمله خلاصه کنیم شاید بتوان گفت: جامعه از نهادهایش جلو زده است، به این معنا که تحول نگرشها از تحول نهادها پیشی گرفته است. برای فهم این ادعا باید عرصهای را کاوید که کمتر دیده میشود: زندگی روزمره و روابط خانوادگی و نگرشهایی که آرامآرام دگرگون میشوند بیآنکه نهادهای رسمی بهموازاتشان تغییر کنند.
مدتهاست که تصویر رایج از جامعۀ ایران بر دوگانهای ساده استوار است: از یک سو، جامعهای سنتی با الگوهای مردسالار و، از سوی دیگر، گروهی از طبقات متوسط شهری که نگرشهای جدید را نمایندگی میکنند. اما دادههای پژوهشی که دربارۀ نقشۀ نگرشی طبقات اجتماعی جامعۀ شهریِ ایرانِ ۱۴۰۲ به عمل آوردهام روایت دیگری پیشاروی ما میگذارند. این دادهها نشان میدهند که تحول نگرشی اکنون دیگر محدود به گروهی خاص نیست بلکه در لایههای مختلف جامعه رسوخ کرده و به یکی از ویژگیهای مشترک جامعۀ شهریِ ایرانِ امروز تبدیل شده است.
در پژوهش دربارۀ «اقتدار روزمره» کوشیدهام مجموعهای از نگرشهای طبقات اجتماعی گوناگون دربارۀ رابطۀ زن و مرد و اقتدار در خانواده و استقلال فردی را بررسی کنم. نتیجهها جالب است. تقریباً در همۀ طبقات اجتماعی با کاهش مشروعیت الگوی سنتی اقتدار خانوادگی مواجهایم. حمایت از آزادی بیشتر برای دختران و زنان در انتخاب سبک زندگی، پذیرش معاشرت دختر و پسر پیش از ازدواج، مخالفت با محدودسازی نقش زنان به خانهداری، حمایت از حق طلاق و ارثِ برابر برای زنان و پذیرش امکان پیشرفتشان، جملگی، دیگر به طبقۀ متوسط مدرن محدود نیست و در لایههای مختلفِ جامعۀ شهری گسترش یافته است. تفاوت طبقات اجتماعی نه بر سر اصل این نگرشها که بر سر شدت پذیرششان است.
این نباید موهمِ چنین تصوری باشد که همۀ طبقات به یک اندازه تغییر کردهاند. اکثریت اعضای طبقۀ متوسط مدرن و طبقۀ سرمایهدار کماکان پیشگام این تحولاند و بیش از سایر طبقات از استقلال فردی و برابری جنسیتی و بازتعریف روابط خانوادگی دفاع میکنند. اما اهمیت واقعی یافتهها در جای دیگری است: در میان تهیدستان شهری و طبقۀ کارگر نیز از الگوی سنتی اقتدار بهشدت فاصله گرفته شده، حتی میان گروه مقامها و مدیران حکومتی و خانوادههایشان نیز. شکاف اصلی اکنون دیگر نه میان طبقات اجتماعی بلکه میان گروههایی است که این تحول را با سرعتها و شدتهای متفاوت تجربه کردهاند.
الگوی سنتی اقتدار خانوادگی اکنون دیگر مقبولیت اجتماعی گذشته را ندارد. اکثریت جامعه پذیرفتهاند که زنان باید خودشان دربارۀ زندگیشان تصمیم بگیرند و در روابط خانوادگی از حق انتخاب برخوردار باشند و نقششان به خانهداری محدود نشود. این تحول نهچندان در قوانین یا نهادهای رسمی بلکه در ذهنیت مردم رخ داده است. با قاطعیت میتوان گفت جامعۀ شهریِ ایران در سطح ارزشها و نگرشها بهشدت دگرگون شده و نهادها دیر یا زود ناگزیر خواهند بود خود را با چنین تحولی تطبیق دهند.
این یافتهای است مهم. خیلی از تحلیلها دگرگونی فرهنگی را بازتاب مستقیم دگرگونی اقتصادی میدانند، گویی ابتدا باید ساختار اقتصادی تغییر کند تا نگرشها نیز دگرگون شوند. اما تجربۀ ایرانِ امروز نشان میدهد که این رابطه همواره یکسویه و همزمان نیست. تحول نگرشی در برخی حوزهها، بیآنکه از بستر مادیاش جدا افتاده باشد، زودتر و آشکارتر از تحول نهادی بروز یافته است. ارزشها و نگرشهای جدید در روابط خانوادگی و زندگی روزمره جا باز کردهاند اما بازار کار و نظام اشتغال و سیاستهای رفاهی و حتی بسیاری از قواعد رسمی کماکان بر مبنای الگوهای گذشته عمل میکنند.
امروز همین ناهمزمانی به یک معضل اساسی در جامعۀ ایران تبدیل شده. نسلی که استقلال فردی را حق خود میداند با نهادهایی روبهروست که هنوز فرصتهای متناسب با این توقع را فراهم نکردهاند. زنانی که حضور در عرصۀ عمومی را طبیعی میدانند کماکان با ساختارهایی مواجهاند که استقلال اقتصادیشان را محدود میکند. مسئله صرفاً تعارض میان سنت و تجدد نیست بلکه شکاف میان سیالیّتِ ذهنیِ جامعه و صلبیّتِ عینیِ نهادها است.
این شکاف در عرصههای مختلف تجلی مییابد اما شاید هیچجا به اندازۀ بازار کار آشکار نباشد. اگر جامعۀ ایران واقعاً در سطح نگرشها تا این اندازه دگرگون شده است، باید انتظار داشت این تحول در اشتغال و مشارکت اقتصادی و فرصتهای برابر برای زنان نیز بالنسبه بازتاب یابد. آیا چنین شده است؟ پاسخ را باید در نهاد بازار کار جست.
درست در همینجاست که تصویر امیدوارکنندۀ تحول فرهنگی با واقعیتی سخت و نگرانکننده روبهرو میشود، واقعیتی که نشان میدهد نهادهای اقتصادی هنوز از جامعه عقبتر حرکت میکنند. این را در یادداشتِ دو ایران، قسمت دوم: ایران نهادها نشان خواهم داد.
محمد مالجو
اگر بخواهیم یکی از مهمترین تحولات جامعۀ شهریِ ایران طی سالهای اخیر را فقط در یک جمله خلاصه کنیم شاید بتوان گفت: جامعه از نهادهایش جلو زده است، به این معنا که تحول نگرشها از تحول نهادها پیشی گرفته است. برای فهم این ادعا باید عرصهای را کاوید که کمتر دیده میشود: زندگی روزمره و روابط خانوادگی و نگرشهایی که آرامآرام دگرگون میشوند بیآنکه نهادهای رسمی بهموازاتشان تغییر کنند.
مدتهاست که تصویر رایج از جامعۀ ایران بر دوگانهای ساده استوار است: از یک سو، جامعهای سنتی با الگوهای مردسالار و، از سوی دیگر، گروهی از طبقات متوسط شهری که نگرشهای جدید را نمایندگی میکنند. اما دادههای پژوهشی که دربارۀ نقشۀ نگرشی طبقات اجتماعی جامعۀ شهریِ ایرانِ ۱۴۰۲ به عمل آوردهام روایت دیگری پیشاروی ما میگذارند. این دادهها نشان میدهند که تحول نگرشی اکنون دیگر محدود به گروهی خاص نیست بلکه در لایههای مختلف جامعه رسوخ کرده و به یکی از ویژگیهای مشترک جامعۀ شهریِ ایرانِ امروز تبدیل شده است.
در پژوهش دربارۀ «اقتدار روزمره» کوشیدهام مجموعهای از نگرشهای طبقات اجتماعی گوناگون دربارۀ رابطۀ زن و مرد و اقتدار در خانواده و استقلال فردی را بررسی کنم. نتیجهها جالب است. تقریباً در همۀ طبقات اجتماعی با کاهش مشروعیت الگوی سنتی اقتدار خانوادگی مواجهایم. حمایت از آزادی بیشتر برای دختران و زنان در انتخاب سبک زندگی، پذیرش معاشرت دختر و پسر پیش از ازدواج، مخالفت با محدودسازی نقش زنان به خانهداری، حمایت از حق طلاق و ارثِ برابر برای زنان و پذیرش امکان پیشرفتشان، جملگی، دیگر به طبقۀ متوسط مدرن محدود نیست و در لایههای مختلفِ جامعۀ شهری گسترش یافته است. تفاوت طبقات اجتماعی نه بر سر اصل این نگرشها که بر سر شدت پذیرششان است.
این نباید موهمِ چنین تصوری باشد که همۀ طبقات به یک اندازه تغییر کردهاند. اکثریت اعضای طبقۀ متوسط مدرن و طبقۀ سرمایهدار کماکان پیشگام این تحولاند و بیش از سایر طبقات از استقلال فردی و برابری جنسیتی و بازتعریف روابط خانوادگی دفاع میکنند. اما اهمیت واقعی یافتهها در جای دیگری است: در میان تهیدستان شهری و طبقۀ کارگر نیز از الگوی سنتی اقتدار بهشدت فاصله گرفته شده، حتی میان گروه مقامها و مدیران حکومتی و خانوادههایشان نیز. شکاف اصلی اکنون دیگر نه میان طبقات اجتماعی بلکه میان گروههایی است که این تحول را با سرعتها و شدتهای متفاوت تجربه کردهاند.
الگوی سنتی اقتدار خانوادگی اکنون دیگر مقبولیت اجتماعی گذشته را ندارد. اکثریت جامعه پذیرفتهاند که زنان باید خودشان دربارۀ زندگیشان تصمیم بگیرند و در روابط خانوادگی از حق انتخاب برخوردار باشند و نقششان به خانهداری محدود نشود. این تحول نهچندان در قوانین یا نهادهای رسمی بلکه در ذهنیت مردم رخ داده است. با قاطعیت میتوان گفت جامعۀ شهریِ ایران در سطح ارزشها و نگرشها بهشدت دگرگون شده و نهادها دیر یا زود ناگزیر خواهند بود خود را با چنین تحولی تطبیق دهند.
این یافتهای است مهم. خیلی از تحلیلها دگرگونی فرهنگی را بازتاب مستقیم دگرگونی اقتصادی میدانند، گویی ابتدا باید ساختار اقتصادی تغییر کند تا نگرشها نیز دگرگون شوند. اما تجربۀ ایرانِ امروز نشان میدهد که این رابطه همواره یکسویه و همزمان نیست. تحول نگرشی در برخی حوزهها، بیآنکه از بستر مادیاش جدا افتاده باشد، زودتر و آشکارتر از تحول نهادی بروز یافته است. ارزشها و نگرشهای جدید در روابط خانوادگی و زندگی روزمره جا باز کردهاند اما بازار کار و نظام اشتغال و سیاستهای رفاهی و حتی بسیاری از قواعد رسمی کماکان بر مبنای الگوهای گذشته عمل میکنند.
امروز همین ناهمزمانی به یک معضل اساسی در جامعۀ ایران تبدیل شده. نسلی که استقلال فردی را حق خود میداند با نهادهایی روبهروست که هنوز فرصتهای متناسب با این توقع را فراهم نکردهاند. زنانی که حضور در عرصۀ عمومی را طبیعی میدانند کماکان با ساختارهایی مواجهاند که استقلال اقتصادیشان را محدود میکند. مسئله صرفاً تعارض میان سنت و تجدد نیست بلکه شکاف میان سیالیّتِ ذهنیِ جامعه و صلبیّتِ عینیِ نهادها است.
این شکاف در عرصههای مختلف تجلی مییابد اما شاید هیچجا به اندازۀ بازار کار آشکار نباشد. اگر جامعۀ ایران واقعاً در سطح نگرشها تا این اندازه دگرگون شده است، باید انتظار داشت این تحول در اشتغال و مشارکت اقتصادی و فرصتهای برابر برای زنان نیز بالنسبه بازتاب یابد. آیا چنین شده است؟ پاسخ را باید در نهاد بازار کار جست.
درست در همینجاست که تصویر امیدوارکنندۀ تحول فرهنگی با واقعیتی سخت و نگرانکننده روبهرو میشود، واقعیتی که نشان میدهد نهادهای اقتصادی هنوز از جامعه عقبتر حرکت میکنند. این را در یادداشتِ دو ایران، قسمت دوم: ایران نهادها نشان خواهم داد.
🔥2
دو ایران، قسمت دوم: ایرانِ نهادها
اگر در دو ایران، قسمت اول: ایرانِ نگرشها از تحول نگرشها سخن گفتم، اکنون باید پرسید این تحول در زندگی واقعی زنان چه جایگاهی یافته؟ آیا نهادهای اقتصادی توانستهاند استقلال نگرشیِ زنان را به استقلال اقتصادی تبدیل کنند؟ چکیدۀ نتایج طرح آمارگیری نیروی کار سال ۱۴۰۴ قاطعانه پاسخ میدهد: نه.
جامعۀ شهریِ ایران، بیش از گذشته، حضور زنان در عرصۀ عمومی و استقلالشان در تصمیمگیری و برابری در روابط خانوادگی را به رسمیت میشناسد، اما بازار کار نه. شکاف میان این دو هنگامی عیان میشود که نقشۀ نگرشی جامعه و نهادِ بازار کار را همزمان در قابی واحد ببینیم.
ابتدا به نرخ مشارکت اقتصادی بنگریم که نشان میدهد چه سهمی از جمعیتِ در سن کار یا شاغلاند یا در جستوجوی شغل. در سال ۱۴۰۴ نرخ مشارکت اقتصادی مردان ۶۷.۹ درصد بود اما این رقم برای زنان فقط ۱۳.۴ درصد، یعنی از هر ۱۰۰ زنِ در سنِ کار فقط ۱۳ نفر وارد بازار کار میشوند و ۸۷ نفر در شمار جمعیت فعال اقتصادی قرار نمیگیرند. این نشان میدهد دروازههای مهمترین نهاد تولیدکنندۀ استقلال اقتصادی، یعنی بازار کار، هنوز به روی اکثریت زنان گشوده نشدهاند.
اگر فقط همین شاخص را میدیدیم میشد ویژگی تاریخی بازار کار ایران تلقیاش کرد. اما روند یکسالۀ بین ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. جمعیت زنان ۱۵ساله و بالاتر در این فاصله بیش از ۴۱۵هزار نفر افزایش یافته است. انتظار میرود بخشی از این جمعیتِ تازهوارد به نیروی کار کشور بپیوندد. اما نه. تعداد زنان فعال اقتصادی حتی حدود ۱۹۰هزار نفر نیز کاهش یافته. همزمان، جمعیت غیرفعال زنان بیش از ۶۰۵هزار نفر اضافه شده. این یعنی جامعۀ ما زنان بیشتری در سن کار دارد اما نهاد بازار کار نهفقط جذبشان نکرده بلکه اکثرشان را بیرون از عرصۀ فعالیت اقتصادی نگه داشته است.
وضعیت اشتغال نیز همین است. در سال ۱۴۰۴ تعداد زنان شاغل حدود ۱۹۴هزار نفر کمتر از سال قبل است. نتیجتاً کاهش نرخ بیکاری که لابد باید امیدبخش تلقی شود دربارۀ زنان صدق نمیکند. نرخ بیکاری زنان از ۱۴.۳ درصد به ۱۵ درصد رسیده. زنان جوان البته وضع دشوارتری دارند. نرخ بیکاری زنان ۱۵ تا ۲۴ساله به ۳۳.۲ درصد رسیده، یعنی از هر سه زن جوانی که وارد بازار کار شده یک نفر شغلی نیافته. این نسل از قضا همان نسلی است که نگرشهای جدید را بیش از دیگران پذیرفته و با شوق بیشتری خواهانِ حضور مستقل در جامعه است، اما نخستین برخوردش با بازار کار از تجربۀ بنبست و محرومیت حکایت میکند.
مشکل فقط کمبود شغل نیست. مسئله عبارت است از ناهمزمانی تحول فرهنگی و تحول نهادی. جامعۀ شهریِ ایران از نظر نگرشی، بیش از گذشته، حضور مستقل زنان را مشروع میداند اما نهادهایی که باید این مشروعیت را به فرصت تبدیل کنند از این تحول عقب ماندهاند. نتیجتاً زنان با تناقضی مواجهاند که نسلهای قبلیشان کمتر تجربه کرده بودند: از جامعه میشنوند که میتوانی مستقل باشی اما اقتصاد پاسخشان میدهد که هنوز نه.
این شکاف در همۀ طبقات اجتماعی دیده میشود اما نه با پیآمدهایی یکسان. برای زنان طبقات فرودست غالباً محرومیت از اشتغال به معنای استمرار وابستگی اقتصادی و تحدید امکان تحرک اجتماعی است. برای زنان طبقۀ متوسط غالباً این شکاف به صورت ناکامی در تبدیل مهارتهایشان به موقعیت شغلی ظاهر میشود. اگرچه تجربههای طبقاتی متفاوتاند اما حس فراطبقاتیِ مشترکی شکل میگیرد: نهادهای اقتصادی با جامعۀ جدید همگام نشدهاند.
پیآمدها پرشمارند. از نظر اقتصادی، کشور بخشی از نیروی انسانیاش را بلااستفاده رها کرده. از نظر اجتماعی، فاصله میان انتظارات و امکانات افزایش یافته. از نظر فرهنگی، استقلال نگرشی بدون پشتوانۀ استقلال اقتصادی به تنشی پایدار در روابط خانوادگی و اجتماعی تبدیل شده. از نظر سیاسی نیز جامعه با نسلی مواجه شده که نگرشهای جدید را پذیرفته اما نهادهای رسمی را عاجز از پاسخگویی به مطالباتش میبیند.
به همین دلیل نیز مسئلۀ اصلی ایرانِ امروز نهفقط پایینبودن نرخ اشتغال بلکه عظمتِ شکاف میان جامعۀ واقعی و نهادهای رسمی است. جامعه پیشتر مسیر خود را تغییر داده اما بازار کار و سیاستهای اشتغال هنوز با منطق گذشته عمل میکنند. هر چه این شکاف عریضتر شود، فشار برای بازتنظیم نهادها نیز بیشتر خواهد شد.
این همان گسلی است که در آتیه تعمیق خواهد یافت. نمیدانیم آیا نهادها خود را با جامعۀ جدید همآهنگ خواهند کرد یا جامعه راههای دیگری برای عبور از محدودیتهای نهادی خواهد یافت. اما یک چیز روشن است: آیندۀ ایران را نهفقط تغییر نگرشها و عملکرد اقتصاد بلکه توان حکومت در همگامشدن با جامعۀ جدید رقم خواهد زد. هر چه ناهمگامی فعلی پایدارتر بماند، مدیریت سیاسی کشور نیز دشوارتر خواهد شد. اگر جنگ بازگردد، این همگامی شاید دیگر هرگز میسر نشود.
#فرهیختگان
اگر در دو ایران، قسمت اول: ایرانِ نگرشها از تحول نگرشها سخن گفتم، اکنون باید پرسید این تحول در زندگی واقعی زنان چه جایگاهی یافته؟ آیا نهادهای اقتصادی توانستهاند استقلال نگرشیِ زنان را به استقلال اقتصادی تبدیل کنند؟ چکیدۀ نتایج طرح آمارگیری نیروی کار سال ۱۴۰۴ قاطعانه پاسخ میدهد: نه.
جامعۀ شهریِ ایران، بیش از گذشته، حضور زنان در عرصۀ عمومی و استقلالشان در تصمیمگیری و برابری در روابط خانوادگی را به رسمیت میشناسد، اما بازار کار نه. شکاف میان این دو هنگامی عیان میشود که نقشۀ نگرشی جامعه و نهادِ بازار کار را همزمان در قابی واحد ببینیم.
ابتدا به نرخ مشارکت اقتصادی بنگریم که نشان میدهد چه سهمی از جمعیتِ در سن کار یا شاغلاند یا در جستوجوی شغل. در سال ۱۴۰۴ نرخ مشارکت اقتصادی مردان ۶۷.۹ درصد بود اما این رقم برای زنان فقط ۱۳.۴ درصد، یعنی از هر ۱۰۰ زنِ در سنِ کار فقط ۱۳ نفر وارد بازار کار میشوند و ۸۷ نفر در شمار جمعیت فعال اقتصادی قرار نمیگیرند. این نشان میدهد دروازههای مهمترین نهاد تولیدکنندۀ استقلال اقتصادی، یعنی بازار کار، هنوز به روی اکثریت زنان گشوده نشدهاند.
اگر فقط همین شاخص را میدیدیم میشد ویژگی تاریخی بازار کار ایران تلقیاش کرد. اما روند یکسالۀ بین ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ تصویر نگرانکنندهتری ارائه میدهد. جمعیت زنان ۱۵ساله و بالاتر در این فاصله بیش از ۴۱۵هزار نفر افزایش یافته است. انتظار میرود بخشی از این جمعیتِ تازهوارد به نیروی کار کشور بپیوندد. اما نه. تعداد زنان فعال اقتصادی حتی حدود ۱۹۰هزار نفر نیز کاهش یافته. همزمان، جمعیت غیرفعال زنان بیش از ۶۰۵هزار نفر اضافه شده. این یعنی جامعۀ ما زنان بیشتری در سن کار دارد اما نهاد بازار کار نهفقط جذبشان نکرده بلکه اکثرشان را بیرون از عرصۀ فعالیت اقتصادی نگه داشته است.
وضعیت اشتغال نیز همین است. در سال ۱۴۰۴ تعداد زنان شاغل حدود ۱۹۴هزار نفر کمتر از سال قبل است. نتیجتاً کاهش نرخ بیکاری که لابد باید امیدبخش تلقی شود دربارۀ زنان صدق نمیکند. نرخ بیکاری زنان از ۱۴.۳ درصد به ۱۵ درصد رسیده. زنان جوان البته وضع دشوارتری دارند. نرخ بیکاری زنان ۱۵ تا ۲۴ساله به ۳۳.۲ درصد رسیده، یعنی از هر سه زن جوانی که وارد بازار کار شده یک نفر شغلی نیافته. این نسل از قضا همان نسلی است که نگرشهای جدید را بیش از دیگران پذیرفته و با شوق بیشتری خواهانِ حضور مستقل در جامعه است، اما نخستین برخوردش با بازار کار از تجربۀ بنبست و محرومیت حکایت میکند.
مشکل فقط کمبود شغل نیست. مسئله عبارت است از ناهمزمانی تحول فرهنگی و تحول نهادی. جامعۀ شهریِ ایران از نظر نگرشی، بیش از گذشته، حضور مستقل زنان را مشروع میداند اما نهادهایی که باید این مشروعیت را به فرصت تبدیل کنند از این تحول عقب ماندهاند. نتیجتاً زنان با تناقضی مواجهاند که نسلهای قبلیشان کمتر تجربه کرده بودند: از جامعه میشنوند که میتوانی مستقل باشی اما اقتصاد پاسخشان میدهد که هنوز نه.
این شکاف در همۀ طبقات اجتماعی دیده میشود اما نه با پیآمدهایی یکسان. برای زنان طبقات فرودست غالباً محرومیت از اشتغال به معنای استمرار وابستگی اقتصادی و تحدید امکان تحرک اجتماعی است. برای زنان طبقۀ متوسط غالباً این شکاف به صورت ناکامی در تبدیل مهارتهایشان به موقعیت شغلی ظاهر میشود. اگرچه تجربههای طبقاتی متفاوتاند اما حس فراطبقاتیِ مشترکی شکل میگیرد: نهادهای اقتصادی با جامعۀ جدید همگام نشدهاند.
پیآمدها پرشمارند. از نظر اقتصادی، کشور بخشی از نیروی انسانیاش را بلااستفاده رها کرده. از نظر اجتماعی، فاصله میان انتظارات و امکانات افزایش یافته. از نظر فرهنگی، استقلال نگرشی بدون پشتوانۀ استقلال اقتصادی به تنشی پایدار در روابط خانوادگی و اجتماعی تبدیل شده. از نظر سیاسی نیز جامعه با نسلی مواجه شده که نگرشهای جدید را پذیرفته اما نهادهای رسمی را عاجز از پاسخگویی به مطالباتش میبیند.
به همین دلیل نیز مسئلۀ اصلی ایرانِ امروز نهفقط پایینبودن نرخ اشتغال بلکه عظمتِ شکاف میان جامعۀ واقعی و نهادهای رسمی است. جامعه پیشتر مسیر خود را تغییر داده اما بازار کار و سیاستهای اشتغال هنوز با منطق گذشته عمل میکنند. هر چه این شکاف عریضتر شود، فشار برای بازتنظیم نهادها نیز بیشتر خواهد شد.
این همان گسلی است که در آتیه تعمیق خواهد یافت. نمیدانیم آیا نهادها خود را با جامعۀ جدید همآهنگ خواهند کرد یا جامعه راههای دیگری برای عبور از محدودیتهای نهادی خواهد یافت. اما یک چیز روشن است: آیندۀ ایران را نهفقط تغییر نگرشها و عملکرد اقتصاد بلکه توان حکومت در همگامشدن با جامعۀ جدید رقم خواهد زد. هر چه ناهمگامی فعلی پایدارتر بماند، مدیریت سیاسی کشور نیز دشوارتر خواهد شد. اگر جنگ بازگردد، این همگامی شاید دیگر هرگز میسر نشود.
#فرهیختگان
🔥4❤2
نجوایی با بیژن عبدالکریمی؛ از بهرِ ایران، مخوان!
عباس موسایی
https://share.google/XlU6TLbCAJMcd1sSr
#فرهیختگان راهی به رهایی
عباس موسایی
https://share.google/XlU6TLbCAJMcd1sSr
#فرهیختگان راهی به رهایی
پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز
نجوایی با بیژن عبدالکریمی؛ از بهرِ ایران، مخوان! | عباس موسایی | پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز
عباس موسایی، فعال سیاسی اصلاحطلب، در یادداشتی که در اختیار انصاف نیوز قرار داده است، نوشت:
👍2👎1
📰 امارات مخفیانه در سومالیلند برای آمریکا و اسرائیل پایگاه نظامی میسازد
روزنامه فرانسوی «لوموند» نوشت:
▫️یک پایگاه نظامی در نزدیکی فرودگاه بربره در سومالیلند به هزینه امارات متحده عربی به طور محرمانه در حال ساخت است و احتمال دارد این پایگاه توسط امارات، ایالات متحده و اسرائیل مورد استفاده قرار گیرد.
▫️تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که بین اکتبر ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶، عملیات گسترده حفاری دستکم در سه نقطه در جنوب باند فرودگاه در جریان بوده است.
خبرآنلاین
#فرهیختگان راهی به رهایی
روزنامه فرانسوی «لوموند» نوشت:
▫️یک پایگاه نظامی در نزدیکی فرودگاه بربره در سومالیلند به هزینه امارات متحده عربی به طور محرمانه در حال ساخت است و احتمال دارد این پایگاه توسط امارات، ایالات متحده و اسرائیل مورد استفاده قرار گیرد.
▫️تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که بین اکتبر ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶، عملیات گسترده حفاری دستکم در سه نقطه در جنوب باند فرودگاه در جریان بوده است.
خبرآنلاین
#فرهیختگان راهی به رهایی
❤3🤬3👍1