فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
تورم چگونه منطق خرید و تصور ایرانیان از آینده را تغییر داد

از «اثر رژلب» تا «اقتصاد دوپامین»؛ چرا مردم در اوج بحران‌های اقتصادی همچنان خرج می‌کنند؟

اقتصاد ایران این روزها تصویری متناقض دارد؛ از یک سو کافه‌ها، مراکز خرید و جاده‌ها شلوغ‌اند و از سوی دیگر، آمارها از تورم سنگین، کاهش قدرت خرید، خرید قسطی کالاهای اساسی و نابودی پس‌انداز خانوارها خبر می‌دهند. این تناقض زمانی قابل فهم می‌شود که تغییر رفتار مصرف‌کنندگان را در نظر بگیریم.

بسیاری از خانواده‌ها دیگر توان خرید خانه، خودرو یا سرمایه‌گذاری برای آینده را ندارند. پس‌اندازهایی که قرار بود صرف اهداف بزرگ شود، اکنون برای هزینه‌های روزمره یا خرید کالاهایی خرج می‌شود که دست‌کم احساس رضایت کوتاه‌مدتی ایجاد می‌کنند. در چنین شرایطی، خرید یک آیفون، نوشیدن قهوه در کافه یا سفر کوتاه، لزوماً نشانه رفاه نیست؛ بلکه جایگزینی برای رؤیاهایی است که دست‌نیافتنی شده‌اند.

اقتصاددانان این رفتار را با مفاهیمی مانند «اثر رژلب» توضیح می‌دهند؛ پدیده‌ای که در آن افراد هنگام ناتوانی در خرید کالاهای بزرگ، به سراغ لذت‌های کوچک اما قابل دسترس می‌روند. نظریه‌های «مصرف جبرانی»، «مصرف هویتی» و «خرج کردن ناشی از ناامیدی» نیز نشان می‌دهند که خرید گاهی تلاشی برای کاهش احساس شکست، حفظ هویت یا فرار موقت از آینده‌ای نامطمئن است.

در اقتصادی که تورم، ارزش پول و انگیزه پس‌انداز را از بین برده، مردم به جای برنامه‌ریزی بلندمدت، به پاداش‌های فوری روی می‌آورند. به همین دلیل، شلوغی کافه‌ها یا فروش کالاهای نمادین را نمی‌توان نشانه بهبود معیشت دانست.

آنچه امروز دیده می‌شود، بیش از آنکه تصویری از رفاه باشد، بازتاب جامعه‌ای است که برای تحمل فشارهای اقتصادی به لذت‌های کوچک پناه برده است؛ جامعه‌ای که آینده را دور از دسترس می‌بیند و می‌کوشد دست‌کم امروز را قابل تحمل‌تر کند.

متن کامل و منبع:
https://avash.ir/n/TJb


#فرهیختگان، راهی به رهایی
😢7
نافرمانی مدنی و خشونت
سعید درودی

 ما در جامعه دو قدرت داریم. قدرت دولت که ابزار و امکانات اعمال آن عبارت است از : قانون، زندان، سازمان‌های اداری مثل سازمان مالیاتی، بیمه، به این صورت که دولت قانون دارد، سازمان دارد، ابزار اجرای اراده اش را دارد مثلا می‌تواند افراد را به زندان بیندازد یا ممنوع الخروج کند.البته اینجا منظور از دولت حاکمیت است که قدرت آن از طریق سه قوه مجریه ومقننه و قضاییه اعمال می‌شود. دومی، قدرت ملت است که عبارت است از وجدان عمومی و نهادهای مدنی غیر دولتی. نهادهای مدنی که برای همه شناخته شده است. در مورد وجدان عمومی دوگی یکی از نویسندگان قانون اساسی فرانسه می‌گوید: وجدان عمومی به مثابه یک نظمی است که ناشی از زندگی اجتماعی مردم است یعنی مردم در زندگی اجتماعی خودشان به یک هنجارهایی رسیده‌اند که شیوه زندگی شان را تنظیم می‌کند و اگر افرادی آنها را رعایت نکنند در زندگی اجتماعی طرد می‌شوند یا اگر در مقیاس خانواده بگیریم در خانواده منزوی می‌شوند و روابط شان با بقیه اعضای خانواده کمتر می‌شود. هنجارها به همراه باورها و ارزش‌ها فرهنگ ما را می‌سازند. باورها به ما می‌گویند چه چیزی هست، ارزش‌ها به ما می‌گویند چه چیزی باید باشد و هنجارها به ما می‌گویند چطوری باید در جامعه عمل کنیم.
 
حالا این دو قدرت هرکدام نظم و مناسبات اجتماعی خاص خودشان را ایجاد می‌کنند. پس ما دو نوع نظم داریم. یکی نظم سازمانی است یعنی نظمی که با قانون بوجود می‌آید و با سازمانهای دولتی و عمومی اجرا می‌شود و با ایزارهای حکومتی ضمانت اجرا پیدا می‌کند مثلا در مورد همان مثال تشکیل خانواده در مرحله نظم سازمانی تشکل خانواده در یک دفتر اسناد رسمی ثبت می‌شود یا در برخی کشورها در شهرداری ثبت می‌شود و بعد اگر قرارباشد خانواد برهم بخورد سازمانی وجود دارد به نام دادگاه که مراحل و تشریفات جدایی زوج‌ها در آن پیش می‌رود. دیگری نظم مدنی است یعنی نظمی که در زندگی اجتماعی مردم ایجاد شده است و ما اینها را بدون اینکه به صورت کدهای قانونی درآمده باشند و دارای ضمانت اجرای حکومتی باشد رعایت می‌کنیم یعنی به مال دیگران احترام می‌گذاریم، به قول و قرارهایمان عمل می‌کنیم، برای تشکیل خانواده حسب فرهنگ و نوع زندگی اجتماعی مان رفتارهای خاصی می‌کنیم مثلا به مراسم خواستگاری می‌رویم.
 
اگر بین آن قواعد بنیادی یا وجدان عمومی که متولی شان ملت است و قوانین مصوب کشور و رویه‌های سازمانهای حکومتی که متولی شان حکومت است تلازم و سازگاری باشد امور جامعه به خوبی پیش می‌رود و جدایی بین ملت و دولت پیش نمی‌آید و اگر نباشد جدایی بین ملت و حکومت بوجود می‌آید این جدایی می‌تواند موجب بحران‌های اجتماعی و در مواردی رفتارهای خشونت آمیز شود.
 
چرا این ناهماهنگی بوجود می‌آید؟ ابتدایی ترین پاسخ این است که ارگان‌های حکومتی که باید این هماهنگی را برقرارکنند درست عمل نمی‌کنند. مثلا اگر پارلمان که از نظر تاریخی نهادی است که در ابتدا برای تنظیم بین قدرت مردم وقدرت پادشاه قرارگرفت و بعد تبدیل شد به نهاد واسطه بین ملت و حکومت تا منویات مردم که همان هنجارهای عمومی و شیوه زندگی است را با قوانین که باید نبایدهای سازمانی هستند هماهنگ کند اینکار را نکند یا پارلمان طوری تشکیل شود که صدا و هنجارهای جامعه در آن انعکاس نداشته باشد در نتیجه وضعیتی پیش می‌آید که می‌بینیم در جامعه یک هنجارهایی حاکم است اما در پارلمان یک قوانینی تصویب می‌شود که با این هنجارها هماهنگی ندارد.یا در قوه قضائیه که مرجع تظلمات ملت است و در آن باید با کسانی که حقوق ملت را زیر پا می‌گذارند برخورد شود احکامی صادر شود که وجدان عمومی جامعه انها را تایید نکند.یا قوه مجریه که باید خدمات عمومی را به ملت ارائه دهد در وجدان عمومی جامعه به عنوان یک نهادی که باید در خدمت ملت باشد شناخته نشود.....

متن کامل
 
 ایران فردا



#فرهیختگان، راهی به رهایی
❤1🔥1
🔴 از افشاگری تا تهدید دانشجو

گزارش «شرق» از فعالیت برخی کانال‌های تلگرامی ناشناس که اقدام به انتشار عمومی اطلاعات شخصی دانشجویان می‌کنند
✍️ محمدحسین موسوی

«اخوان المخبرین»، «کفتاریاب»، «زامبی‌یاب» و «داعشجو»؛ اینها نام برخی کانال‌ها در تلگرام است که هفته اخیر اقدام به انتشار اطلاعات شخصی دانشجویان کرده‌اند. نام و نام خانوادگی، شــماره تماس خانه و پدر و مادر، آدرس محل زندگی و حتی در بعضی موارد کد ملی. دانشجویان می‌گویند پس از انتشار اطلاعات‌شان در کانال‌های مذکور، خود و خانواده‌هایشان با تماس‌هایی متعدد و پیامهایی تهدیدآمیز و توهین‌آمیز مواجه شده‌اند و بسیاری از آنها مجبور به تغییر شماره‌ها و صفحات مجازی خود شده‌اند. پرسش اصلی این است که منبع این اطلاعات کجاست؟ چراکه چنین اطلاعاتی نمی‌تواند به راحتی در اختیار افراد قرار گیرد . با این حال، به نظر می‌رسد این اسناد در اختیار این سودجویان قرار گرفته است..
شرق
متن کامل

#فرهیختگان، راهی به رهایی
🤬10❤1
کنایه وزیر خارجه به رئیس جمهور آمریکا که خواستار  دریافت ۲۰ درصد عوارض و غرامت از تنگه هرمز شده است؛ ما منصف تر خواهیم بود!

رئیس‌جمهور ایالات متحده کاملاً درست می‌گوید. هر که عبور امن و ایمن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز را تامین می‌کند، شایسته دریافت هزینه این خدمت است.

ایران همواره حافظ امنیت تنگه هرمز بوده و برای همیشه نیز چنین خواهد ماند.

البته ۲۰ درصد رقم بسیار بالایی است؛ ما منصف خواهیم بود!

سیدعباس عراقچی



#فرهیختگان راهی به رهایی
👍10👎1
فرهیختگان
علی مهری زرین‌شهراصفهان. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۴۸ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
آرین قاسمی‌زاده
کنگاور. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴
۴۹
#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢18❤11🔥2
نیویورک تایمز: اسرائیل سال‌ها تلاش کرد تا محمود احمدی‌ نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران، را به عنوان یک منبع اطلاعاتی بالقوه و احتمالاً رهبر در یک ایران پس از حکومت فعلی، پرورش دهد.

به عنوان بخشی از این تلاش، سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل با او در خارج از کشور، از جمله در مجارستان، ملاقات کردند و از رویدادهای علمی به عنوان پوششی برای جلسات مخفی استفاده می‌کردند.

این طرح در جریان جنگ اسرائیل و ایران در سال ۲۰۲۶ به اوج خود رسید، زمانی که ماموران موساد، احمدی‌نژاد را پس از یک حمله هوایی اسرائیل به محل اقامت او در تهران، از آنجا خارج کردند و او را به یک پناهگاه امن در داخل ایران، به عنوان بخشی از یک عملیات گسترده برای تغییر حکومت، منتقل کردند.

این عملیات در نهایت با شکست مواجه شد، زیرا احمدی‌نژاد تحت شرایط نامشخصی از پناهگاه امن خارج شد.


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤔5👍2❤1🤬1
فرهیختگان
نیویورک تایمز: اسرائیل سال‌ها تلاش کرد تا محمود احمدی‌ نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران، را به عنوان یک منبع اطلاعاتی بالقوه و احتمالاً رهبر در یک ایران پس از حکومت فعلی، پرورش دهد. به عنوان بخشی از این تلاش، سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل با او در خارج از کشور،…
دفتر احمدی‌نژاد گزارش نیویورک‌تایمز درباره ارتباط با موساد را «سراسر کذب» خواند

دفتر محمود احمدی‌نژاد روز سه‌شنبه ۲۳ تیرماه با انتشار اطلاعیه‌ای، گزارش روزنامه نیویورک‌تایمز درباره ارتباط رئیس‌جمهور پیشین ایران با موساد و ادعای قرار داشتن او در حصر خانگی را رد کرد.

در این اطلاعیه، نیویورک‌تایمز به انتشار «اخبار کاملاً کذب» متهم شده و آمده است که این روزنامه با «سوءاستفاده از حساسیت‌های ناشی از تهدیدات نظامی» در پی «جنگ روانی» علیه افکار عمومی ایران بوده است.

دفتر احمدی‌نژاد همچنین ادعای مطرح‌شده در گزارش نیویورک‌تایمز مبنی بر قرار داشتن او در حصر خانگی را تکذیب کرده و نوشته است که احمدی‌نژاد «سرافراز و استوار، چونان همیشه مشغول امور جاری و در خدمت یکایک مردم ایران است.»

این واکنش در پاسخ به گزارشی است که نیویورک‌تایمز منتشر کرده و در آن، به نقل از مقام‌های آمریکایی و ایرانی که نامشان فاش نشده، مدعی شده بود اسرائیل طی چند سال گذشته تلاش کرده است محمود احمدی‌نژاد را به عنوان یک دارایی اطلاعاتی جذب کند.

بر اساس این گزارش، احمدی‌نژاد در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با پوشش شرکت در کنفرانس‌هایی در بوداپست به مجارستان سفر کرده و در آنجا با مقام‌های اطلاعاتی اسرائیل، از جمله دیوید بارنئا، رئیس وقت موساد، دیدار کرده است. نیویورک‌تایمز همچنین مدعی شده بود که موساد هزینه برخی سفرها و اقامت‌های احمدی‌نژاد را پرداخت کرده و این تماس‌ها موجب سوءظن نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی شده است.

عبدالرضا داوری، از نزدیکان سابق و مشاور ارشد  احمدی‌نژاد، در یک مصاحبه تلفنی به نیویورک‌تایمز  گفته است: «احمدی‌نژاد این کار را برای پول انجام نمی‌دهد. او پول دارد؛ او یک شبکه اقتصادی گسترده دارد. او این کار را برای قدرت انجام می‌دهد. او می‌خواهد در راس قدرت باشد.» این دو نفر چند سال پیش با هم اختلاف داشتند.

یکی از نزدیکان احمدی‌نژاد نیز به شرط ناشناس ماندن به نیویورک تایمز گفته احمدی‌نژاد به تعداد انگشت‌شماری از نزدیکان و معتمدان خود در مورد جاه‌طلبی‌هایش برای تبدیل شدن به رهبر آینده ایران با کمک قدرت‌های خارجی سخن گفته است.

احمدی‌نژاد از اواخر زمستان گذشته در انظار عمومی دیده نشده و تنها در مراسم تشییع علی خامنه‌ای حضور کوتاهی داشته است؛ موضوعی که در گزارش به عنوان نشانه‌ای از محدودیت‌های اعمال‌شده علیه او مطرح شده بود.

نیویورک‌تایمز در گزارش خود برای این ادعاها به مقام‌های آمریکایی و ایرانی که به صورت ناشناس با این روزنامه گفت‌وگو کرده‌اند استناد کرده و تاکنون هیچ مدرک مستقلی برای
اثبات این ادعاها منتشر نشده است.
https://www.nytimes.com/2026/07/13/us/politics/israel-mahmoud-ahmadinejad-iran.html


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤3👍2🤔2🤬1
چه چیزی پشت افشای نام احمدی‌نژاد مخفی شده؟

سیدصادق حسینی، روزنامه‌نگار:

نیویورک تایمز در گزارشی مدعی است؛ احمدی‌نژاد مهرهٔ اسراییل برای دوره براندازی بوده!

این که ادعا واقعی یا دروغ است را نمی‌دانم؛ اما سوال این است چرا اسراییل؛ احمدی‌نژاد را سوزانده؟ چه چیزی پشت افشای نام احمدی‌نژاد؛ مخفی شده؟


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍8❤1🤬1
مجازات زیست مدنی شهروندان در تلاطم اقتصادی!


«سید حمید پورمحمدی رئیس سازمان برنامه و‌ بودجه در گفت‌وگو با شبکه یک سیما اعلام کرد: بر اساس محاسبات انجام‌شده، حداقل هزینه زندگی یک خانوار ۴ نفره در اردیبهشت ۱۴۰۵ ماهانه حدود ۱۶۳ میلیون تومان است؛ این رقم برای هر نفر حدود ۴۱ میلیون تومان برآورد می‌شود»( گفت‌وگو با شبکه یک سیما، تیر ۱۴۰۵).

✏️اختلالات طولانی بانک‌ها ازجمله بانک تجارت، صادرات و ملی؛ موجب مشکلات بسیاری برای بخش گسترده‌ای از شهروندان شده است. یکی از این گرفتاری‌ها، واریز نشدن سود سپرده ماه جاری برای سپرده‌گذاران است.
سود سپرده برای بسیاری از این شهروندان، دارای کارکردهای مهم زیر است:
۱- هزینه کرد اجاره خانه
۲- هزینه کرد زیست ماهانه سالمندان خانواده
۳- هزینه‌کرد در پرداخت تسهیلات دریافتی مسکن، ازدواج، درمان، آموزش و انواع وام‌های خرید کالا
۴- کمک هزینه زیست روزمره افراد بدون درآمد ثابت و کافی مانند بازنشستگان، زنان سرپرست خانواده، معلولان

☑️️نکات بااهمیت زیر، قابل توجه است:

🔹غالباً این دسته از شهروندان تلاش داشته‌اند تا از شیوه‌های دلالی و میان‌بر سوار بر موج تورم، کاهش ارزش پول ملی و فراز و فرود قیمت طلا، ارز، مسکن و خودرو؛ به این کارکردها دست نیابند بلکه با هدف پرهیز از کنش‌های هیجانی متناسب با شرایط بحرانی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه؛ بدان دامن نزده و بر تعلیق و رهاشدگی نظام اجتماعی، نیافزایند.

🔹در نظام‌های اقتصادی سالم، سپرده‌گذاری در بانک یک رفتار مدنی و اقتصادی سازنده محسوب می‌شود که به تأمین مالی تولید کمک می‌کند. اما در شرایط تورم ساختاری، این دسته از شهروندان عملاً بابت رفتار سالم خود جریمه می‌شوند. آن‌ها نه تنها از موج تورم جا مانده‌اند، بلکه اکنون به دلیل اختلالات بانکی، حتی از دریافت همان سود ناچیز نیز محروم شده‌اند.

🔹اشاره به رقم ۱۶۳ میلیون تومان به عنوان حداقل هزینه زندگی یک خانوار ۴ نفره (بر اساس گفته رئیس سازمان برنامه و بودجه)، عمق بحران را نشان می‌دهد. وقتی خط فقر یا حداقل هزینه تا این حد بالا می‌رود، اتکای اقشار آسیب‌پذیر مانند سالمندان یا افراد بدون درآمد ثابت به سود سپرده‌های بانکی، به یک استراتژی بقا تبدیل می‌شود. قطع شدن این شریان حیاتی، حتی برای چند روز، می‌تواند به معنای ناتوانی در تأمین نیازهای اولیه مانند غذا، دارو و مسکن باشد.

🔹اختلال در سیستم بانکی فقط یک مشکل فنی و ایستا نیست؛ بلکه آغازگر یک اثر دومینویی و زنجیره‌‌وار مخرب است. شهروندی که سود سپرده‌اش به تعویق می‌افتد، در پرداخت قسط وام مسکن یا اجاره‌بهای خود دچار تأخیر می‌شود؛ این موضوع باعث جریمه دیرکرد وام، تنش با صاحب‌خانه و ایجاد اضطراب روانی گسترده در سطح جامعه می‌گردد.

☑️چند پرسش مهم را با هم مرور کنیم:

1️⃣چه کسی یا کسانی پاسخ‌گوی مشکلات این شهروندان است؟

2️⃣این دسته از شهروندان در شرایطی که رییس سازمان برنامه و بودجه بیان می‌کند، از کجا باید درآمد زیست روزمره خود را تأمین نمایند؟

3️⃣این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟

4️⃣آیا شهروندان سپرده‌گذار باید نگران ازدست دادن سپرده های خود نیز باشند؟

5️⃣با توجه به این واقعیت‌های تلخ اقتصادی و ریسک بالای نگهداری پول در بانک، به نظر شما شهروندان عادی چگونه می‌توانند بدون ورود به بازارهای مخرب دلالی، ارزش دارایی‌های اندک خود را در برابر تورم حفظ کنند؟

فریبا نظری
۲۱ تیر ۱۴۰۵


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍11❤4
بی‌بی‌سی فارسی با نهادهای قدرت در ایران هماهنگ است

محمد سرافراز، رئیس مستعفی صداوسیما، کلاب سیاست در سایه، ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۰: "چه در دوران ریاست سازمان صداوسیما و چه پس از استعفا بارها به صورت علنی متوجه شدم که گروه‌های پرقدرت در ایران با بی‌بی‌سی فارسی هماهنگ بودند و خبرهایی که می‌خواستند در این شبکه پخش می‌شد یا جلوی پخش آن گرفته می‌شد."

"کاملا می‌توانم با قاطعیت بگویم که این نهاد و بی‌بی‌سی در ارتباط هستند و بازوی اجرایی آن‌ها هستند. این گروه‌ها می‌توانند به بی‌بی‌سی فارسی بگویند به چه موضوعی بپردازد یا کلا نپردازد."
منبع


#فرهیختگان راهی به رهایی
👍7👎6