فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.3K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
🔹تریتا پارسی:
https://x.com/i/status/2076665969821319552
نشانه های زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد دور دیگری از جنگ، واقعیت‌های موجود در میدان یا موازنه قوا میان ایالات متحده و ایران را به طور اساسی تغییر نخواهد داد.

به‌ویژه ترامپ، با در نظر گرفتن واقعیت‌های اقتصادی و سیاسی و حتی برخی عوامل نظامی، زمان را به نفع خود نمی‌بیند.

تقریباً بر اساس هر معیار معناداری، وضعیت ذخایر جهانی نفت امروز به مراتب ضعیف‌تر از دوران قبل از جنگ ماه فوریه است.

از پایان فوریه، ذخایر رصدشده جهانی نفت تقریباً ۳۶۰ تا ۳۷۰ میلیون بشکه کاهش یافته است و تنها حدود ۲۱ میلیون بشکه پس از تفاهم‌نامه (MOU) میان آمریکا و ایران بازسازی شده است؛ یعنی جبرانِ تنها ۵ درصد از برداشتی که در زمان جنگ صورت گرفت.

ایالات متحده همچنین با یک سپر حمایتی استراتژیک (ذخایر استراتژیک) به مراتب کوچک‌تر وارد هرگونه درگیری مجدد می‌شود.

این ذخایر از حدود ۴۱۵ میلیون بشکه قبل از جنگ، به تقریباً ۳۳۷ میلیون بشکه کاهش یافته است، در حالی که ذخایر تجاری نفت خام، بنزین و فرآورده‌های تقطیری همگی پایین‌تر از میانگین فصلی پنج ساله خود باقی مانده‌اند.

در نتیجه، واشنگتن نسبت به ماه فوریه، ظرفیت به مراتب کمتری برای جذب و تحمل یک اختلال بزرگ دیگر در جریان جهانی نفت دارد.

علاوه بر این، اکنون تنها چهار ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا باقی مانده است که این امر آستانه تحمل درد اقتصادی و سیاسی ترامپ را به شدت کاهش می‌دهد.

متن کامل تحلیل را اینجا بخوانید:

https://responsiblestatecraft.org/iran-mou-hormuz/


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤5👎5🤬3
۱/۳
🔵جنگ جدید میان آمریکا و ایران همان‌جایی به پایان خواهد رسید که جنگ قبلی تمام شد

اصول بنیادین تغییر نخواهند کرد: ایران می‌تواند هرمز را تهدید کند، ایالات متحده می‌تواند ایران را تنبیه کند، و هیچ‌کدام نمی‌توانند از طریق زور به اهداف خود دست یابند.

نویسنده: تریتا پارسی

۲۳ تیر ۱۴۰۵ (۱۳ ژوئیه ۲۰۲۶)
رسانه «ریسپانسیبل استیت‌کرفت» (Responsible Statecraft)

از هر نظر که بسنجیم، تفاهم‌نامه (یا سوءتفاهم‌نامه) میان آمریکا و ایران به پایان رسیده است.

اختلاف نظر بر سر نحوه مدیریت تنگه هرمز در دوره انتقالی، دو طرف را دوباره به سمت یک جنگ علنی سوق داده است؛ اما به چه قیمتی و با چه هدفی؟

دلیل چندانی وجود ندارد که باور کنیم دور دیگری از درگیری‌ها بتواند اصول بنیادین را آن‌قدر دگرگون کند که واقعیت موجود — واقعیتی که دو طرف در نهایت باید بر اساس آن مذاکره کنند — تغییر یابد.

اگر شانس یارشان باشد، فروپاشی این تفاهم‌نامه (MOU) شاید به دور دیگری از گفتگوها منجر شود که در آن، سرانجام جذابیتِ تغییر دادن واقعیت‌های میدانی از طریق ابزار زور رنگ باخته باشد.

همان‌طور که در جای دیگر نیز نوشته‌ام، اختلاف نظر بر سر تنگه هرمز، حداقل در ظاهر، به بند ۵ تفاهم‌نامه مربوط می‌شود: اینکه آیا ایران در طول مدت توافق، مسئول تامین امنیت در سراسر تنگه است، یا تنها مسئولیت کریدور (دالان) شمالی این آبراه را بر عهده دارد.

با این حال، در زیر پوست این ماجرا، یک اختلاف استراتژیک و بنیادی‌تر نهفته است.

حتی پیش از امضای تفاهم‌نامه، تهران بر این باور بود که هدف واشنگتن، ایجاد یک کریدور کشتیرانی جنوبی از طریق آب‌های عمان است تا به مرور زمان، کنترل ایران بر تنگه را تضعیف کند.

چنین کریدوری نیازمند همکاری عمان بود، که شاید همین امر توضیح دهد چرا ترامپ در مقطعی تهدید کرده بود که اگر عمان پیشنهاد خود مبنی بر مدیریت مشترک تنگه (با بوروکراسی و کارمزدهای اداری جمع‌آوری‌شده توسط مسقط و تهران) را کنار نگذارد، آنجا را بمباران خواهد کرد.


این کریدور حتی در صورت از سرگیری جنگ و تلاش مجدد ایران برای بستن تنگه، عملیاتی باقی می‌ماند.

از دیدگاه تهران، واشنگتن از این تفاهم‌نامه برای تقویت این مسیر جایگزین استفاده کرد و اسکورت کشتی‌های تجاری توسط ارتش آمریکا بدون هماهنگی با ایران، گام مهمی در این مسیر بود.

این استراتژی در صورت موفقیت، ایران را از مهم‌ترین ابزار اهرم فشار خود محروم می‌کرد — و این دقیقاً همان چیزی است که واشنگتن را به آن علاقه‌مند می‌سازد.


به همین دلیل است که تهران اصرار دارد تمام کشتی‌هایی که از تنگه عبور می‌کنند — صرف‌نظر از کریدوری که از آن استفاده می‌کنند — باید با برداشت ایران از بند ۵ تفاهم‌نامه، با این کشور هماهنگ شوند.

در مقابل، واشنگتن استدلال می‌کند که این تفاهم‌نامه صرفاً مسئولیت تضمین عبور امن کشتی‌های تجاری را به ایران واگذار کرده است، بدون اینکه کنترل عملیاتی بر کل ترافیک دریایی را به آن اعطا کند.

پیش از مراسم تشییع جنازه آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم پیشین، دو طرف راه‌حل میانه‌ای را بررسی کردند که بر اساس آن، کشتی‌ها تردد خود را هم با ایران و هم با یک کشور تعیین‌شده از شورای همکاری خلیج فارس (GCC) هماهنگ کنند.

همان‌طور که در ساب‌استک خود نوشتم: «تحت چنین ترتیبی، کشتی‌ها به تهران اطلاع می‌دادند و در عین حال به یک مرجع دریایی شورای همکاری خلیج فارس نیز گزارش می‌دادند؛ امری که تقاضای ایران برای نظارت را با تمایل واشنگتن برای خودداری از اعطای کنترل انحصاری به تهران متعادل می‌کرد.»

اما پیش از آنکه دیپلماسی در طول مدت مراسم تشییع جنازه به حالت تعلیق درآید، هیچ توافقی حاصل نشد.

روایت‌ها از آنچه در آخر هفته در مسقط گذشت، طبیعتاً متفاوت است، اما سه پیشنهاد مطرح شد.

ایران نسخه‌ای از همان مصالحه قبلی را ارائه داد: یک سیستم اعلام دوگانه (Dual-notification) برای همه شناورهایی که از تنگه عبور می‌کنند.

قطر سه کانال پیشنهاد کرد: یک کریدور ایرانی در شمال، یک کریدور عمانی در جنوب، و یک کریدور بی‌طرف در میان آن دو. برای تهران، این یک پیشنهاد غیرقابل‌قبول بود، زیرا اساساً وضعیت تنگه هرمز را به شرایط قبل از جنگ ماه فوریه بازمی‌گرداند.

به گفته تهران، ایالات متحده و عمان موافق مدیریت مجزای کریدورهای ایرانی و عمانی بودند: ایران می‌توانست برای کشتی‌هایی که از کریدور خودش استفاده می‌کنند هماهنگی الزامی وضع کند، در حالی که کریدور عمان بدون محدودیت باقی می‌ماند.

تهران این اقدام را تلاشی برای رسمی کردن همان چیزی می‌دانست که مدت‌ها به آن مشکوک بود؛ یعنی استراتژی واشنگتن برای ایجاد یک کریدور جنوبی در تنگه هرمز فراتر از نفوذ ایران، به طوری که برای تهران هیچ راهی جز جنگ با عمان برای به چالش کشیدن آن باقی نماند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
👎4👍3🔥1🤬1
۲/۳
ایران همچنین معتقد است که مسقط این پیشنهاد را تنها تحت فشار شدید آمریکا مطرح کرده و یادآور می‌شود که عمان پیش از این از سیستم مدیریت مشترک حمایت می‌کرد.

واشنگتن این روایت را رد می‌کند. مقامات آمریکایی تاکید دارند که آن‌ها با چندین طرح و الگو موافق بودند، مشروط بر اینکه کشتی‌های تجاری بتوانند با امنیت از تنگه عبور کنند. طبق روایت آمریکایی‌ها، گفتگوها تنها پس از آن به بن‌بست خورد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در خصوص بیانیه مشترک ایران و عمان مبنی بر اعلام باز بودن تنگه، با تهران مشورت کرد. از دیدگاه واشنگتن، مذاکرات در حال پیشرفت بود تا اینکه تندروها در سپاه پاسداران، نظر عراقچی را رد کردند و تقابل را به مصالحه ترجیح دادند.

اینکه آیا چنین شکافی در این مورد تعیین‌کننده بوده یا خیر، مشخص نیست.

آنچه مشخص است این است که دیدگاه استراتژیست‌های ایرانی در هفته‌های اخیر به شدت سخت‌تر شده است، زیرا آن‌ها به طور فزاینده‌ای متقاعد شده‌اند که ترامپ قصد دارد جنگ را از سر بگیرد.

چندین رویداد این باور را تقویت کرده است: نخست، لحن ترامپ به طرز چشمگیری تغییر کرد؛ او ایرانی‌ها را «تفاله» خواند، آتش‌بس را پایان‌یافته اعلام کرد و گفت که ممکن است بمباران را برای «تمام کردن کار» از سر بگیرد.

دوم، همان‌طور که پیش‌تر بحث کردم، تهران معتقد است واشنگتن میانجی‌گری توافق لبنان و اسرائیل را انجام داد — توافقی که با مشروط کردن خروج اسرائیل از لبنان به خلع سلاح حزب‌الله، با تفاهم‌نامه آمریکا و ایران در تضاد است — تا به اسرائیل اجازهl دهد موقعیت‌های کلیدی را حفظ کند؛ موقعیت‌هایی که توانایی حزب‌الله برای حمایت از ایران در جنگ بعدی را ضعیف می‌سازد.

سوم، مقامات کاخ سفید این خواسته آمریکا را لو دادند که تهران باید تنگه هرمز را باز اعلام کند و حداقل به طور ضمنی، مسئولیت حملات به کشتیرانی را بپذیرد.

تهران به جای اینکه این درز اطلاعات را یک ژست سیاسی برای سرسخت نشان دادن ترامپ بداند، آن را به عنوان تلاشی عمدی برای منحرف کردن گفتگوها و سوق دادن دوباره بحران به سمت رویارویی نظامی تلقی کرد.

مجموع این تحولات، تهران را متقاعد کرد که واشنگتن در حال آماده شدن برای از سرگیری جنگ است.

از این منظر، بهترین گزینه ایران بستن فوری تنگه بود. تصمیم تهران به جای اینکه تلاشی برای گرفتن امتیازات بیشتر یا نمونه‌ای از زیاده‌روی در بازی قلمداد شود، ناشی از ترس از دست دادن مهم‌ترین اهرم فشار خود پیش از آغاز دور بعدی درگیری‌ها بوده است.

از دیدگاه تصمیم‌گیرندگان ایرانی، بستن تنگه باعث بروز جنگ نمی‌شد، چرا که جنگ از قبل در راه بود. (البته اگر ارزیابی آن‌ها نادرست بوده باشد، اقدامات خود تهران احتمالاً با در پیش گرفتن رفتارهایی که پاسخ نظامی واشنگتن را تقریباً اجتناب‌ناپذیر می‌کرد، به یک پیش‌گویی خودمحقق‌کننده تبدیل شده است).

با این حال، نشانه‌های زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد دور دیگری از جنگ، واقعیت‌های موجود در میدان یا موازنه قوا میان ایالات متحده و ایران را به طور اساسی تغییر نخواهد داد.

به‌ویژه ترامپ، با در نظر گرفتن واقعیت‌های اقتصادی و سیاسی و حتی برخی عوامل نظامی، زمان را به نفع خود نمی‌بیند.

تقریباً بر اساس هر معیار معناداری، وضعیت ذخایر جهانی نفت امروز به مراتب ضعیف‌تر از دوران قبل از جنگ ماه فوریه است.

از پایان فوریه، ذخایر رصدشده جهانی نفت تقریباً ۳۶۰ تا ۳۷۰ میلیون بشکه کاهش یافته است و تنها حدود ۲۱ میلیون بشکه پس از تفاهم‌نامه میان آمریکا و ایران بازسازی شده است؛ یعنی جبرانِ تنها ۵ درصد از برداشتی که در زمان جنگ صورت گرفت.

مهم‌تر از آن، این بهبود ظاهری نشان‌دهنده نفت در حال ترانزیت (روی آب) است و نه انبارهای بازسازی‌شده: نفت روی آب ۱۱۷ میلیون بشکه افزایش یافته، در حالی که ذخایر خشکی ۹۶ میلیون بشکه کاهش یافته است.

ذخایر کشورهای عضو OECD تنها در ماه ژوئن ۶۲ میلیون بشکه دیگر کاهش یافت که شامل حدود ۴۴ میلیون بشکه نفت آزادشده از ذخایر اضطراری دولتی است.

ایالات متحده همچنین با یک سپر حمایتی استراتژیک (ذخایر استراتژیک) به مراتب کوچک‌تر وارد هرگونه درگیری مجدد می‌شود. این ذخایر از حدود ۴۱۵ میلیون بشکه قبل از جنگ، به تقریباً ۳۳۷ میلیون بشکه کاهش یافته است، در حالی که ذخایر تجاری نفت خام، بنزین و فرآورده‌های تقطیری همگی پایین‌تر از میانگین فصلی پنج ساله خود باقی مانده‌اند.

در نتیجه، واشنگتن ظرفیت به مراتب کمتری نسبت به ماه فوریه برای جذب و تحمل یک اختلال بزرگ دیگر در جریان جهانی نفت دارد.

https://responsiblestatecraft.org/iran-mou-hormuz/



#فرهیختگان راهی به رهایی
👎4👍1🔥1🤬1
۳/۳
علاوه بر این، اکنون تنها چهار ماه تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا باقی مانده است که این امر آستانه تحمل درد اقتصادی و سیاسی ترامپ را به شدت کاهش می‌دهد.

در ماه فوریه، دولت آمریکا می‌توانست به طور باورپذیری استدلال کند که شوک نفتی موقتی است و قیمت‌ها قبل از رفتن رأی‌دهندگان به پای صندوق‌های رأی به حالت عادی بازمی‌گردد.

اما شکل‌گیری یک درگیری مجدد در امروز، مشهودترین پیامدهای اقتصادی آن را مستقیماً به درون کارزار انتخاباتی می‌کشاند: قیمت‌های بالاتر بنزین، تورم، نرخ بهره و افزایش هزینه‌های مواد غذایی، خطوط هوایی، حمل و نقل بار و خدمات عمومی.

همان‌طور که یک منبع در پنتاگون سال گذشته به من گفت، سرعت موشک‌سازی ایران بیشتر از سرعت تولید موشک‌های رهگیر توسط ایالات متحده است.

و در حالی که واشنگتن باید تمرکز و منابع خود را میان چندین جبهه — از اوکراین گرفته تا تایوان — تقسیم کند، ایران تنها یک جبهه دارد.

بنابراین، اگرچه ایالات متحده می‌تواند با داشتن زمان کافی، توانایی ایران در تهدید کشتیرانی در خلیج فارس را کاهش دهد، اما دلیل چندانی وجود ندارد که باور کنیم می‌تواند این کار را قبل از آن انجام دهد که هزینه‌های اقتصادی و سیاسی برای ترامپ کمرشکن و غیرقابل‌تحمل شود.

این اساساً همان واقعیت استراتژیکی است که او در ماه فوریه با آن مواجه بود. تفاوت در این است که او در آن زمان از مزیت تجربه و نگاه به گذشته برخوردار نبود؛ اکنون این تجربه را دارد — هرچند به نظر نمی‌رسد که چندان اهمیتی داشته است.

درباره نویسنده: تریتا پارسی بنیان‌گذار و معاون اجرایی اندیشکده «کوینسی برای سیاست‌ورزی مسئولانه» است. نظرات بیان شده توسط نویسندگان در این رسانه لزوماً منعکس‌کننده مواضع اندیشکده کوینسی یا وابستگان آن نیست.

https://responsiblestatecraft.org/iran-mou-hormuz/



#فرهیختگان راهی به رهایی
👎6👍3❤2🔥1🤬1
مجهز شدن ایران به سلاح هسته‌ای، دیر و زود دارد ولی سوخت و سوز ندارد.

زمانی خواهد رسید که دیگر همگان به این خواهند رسید که برای رهبری کردن رهبر و حکمرانی کردن حکومت، به شکل معمول و حداقلی و در امنیت، شرط لازم، داشتن بمب هسته‌ای است و بالاخره متوجه خواهند شد که «نه! انگار هرچه بخواهیم از این واقعیت فرار کنیم و آن را به تعویق بیندازیم، چاره دیگری هم جز این نبوده و نیست.»

مشکل این است که همیشه خیلی دیر به نتیجه می‌رسیم. خیلی دیر به نتیجه رسیدیم که به اسرائیل، موشک بزنیم (در زمانی که از جایی به بعد دیگر قابلیت شلیک انبوه به شکل سابق را هم از دست دادیم). خیلی دیر به نتیجه رسیدیم که باید تنگه هرمز را بست و... ولی به هر حال جبرا به این نتایج رسیدیم.

جبرا به خرید یا تولید کلاهک هسته‌ای و تست آن هم خواهیم رسید. فقط ای کاش این اتفاق نهایتا دو سال پیش و بلافاصله بعد از وعده صادق ۱ رخ داده بود.

۲۲ تیر ۱۴۰۵
حامد فتاحی


#فرهیختگان راهی به رهایی
👎28🤬4👍1😱1
برای جنوب ایران
آرمان ذاکری

من جنوبی ام. آفتاب سوزان تابستان را از بچگی به یاد دارم. پوست های آفتاب سوخته بچه ها بعد از بازی روزانه در آفتابی که نمی رود. لبهای خشکیده و تشنه آب. شادی و قهقهه از ته دل. در کوچه های خاکی یا تازه آسفالت شده. فوتبال. در هر کوچه پس کوچه جنوب. از نفت آبادان تا شاهین بوشهر و برق شیراز ... درختان نخل و پرتقال. گاه در هم در باغی واحد. دریای جنوب. خلیج. لنج، می رود تا چابهار. آن طرف کویر که می رود تا کرمان. بچه های مو فرفری. چهره های سبزه. لهجه «او» داری که فقط خودمان می فهمیم از آبادان تا بوشهر و شیراز و کرمان همه یکی است.
همه اینها جنوب هست ولی جنوبی چیزی بیش از اینهاست. چیزی که همه جنوبی ها را از زاهدان و چابهار تا کرمان و بندرعباس و شیراز و خرمشهر و آبادان به هم وصل می کند.
چیزی از جنس گرما، شور، معنا، رقص، سادگی، پیوند، دوستی، عشق و غم.
چیزی از جنس گیسوان بلند دختران که دلها را به هم پیوند می زند.
چیزی از جنس خیام خوانی کنار ساحل بوشهر، ترانه خوانی بر کارون یا حافظ خوانی در حافظیه شیراز.
جنوبی گرم است. می جوشد. می پیوندد. می سوزد. جنوبی ها همیشه محروم نگه داشته شده اند، از آن بدتر جنگ زده، اما سربلند، مقاوم، مغرور، افتاده و غمخوار هم مانده اند و خواهند ماند.
جنوب همیشه رمانتیک حالا زیر موشک است. غم روی سینه هایم می نشیند. نه اینکه وقتی بقیه نقاط کشور(هایی) را می زنند دل آدم نگیرد. هر جا موشکی جانی را می گیرد و خانه ای را خراب می کند، غم آدمها، آدم را زخمی می کند. رنج، رنج می آفریند. و حالا نوبت جنوب است. «دردت به جونم» را همه جنوبی ها می گویند و می فهمند. همه از مادرشان شنیده اند. از دوستشان. از غمخوارشان.
لیاقت تو صلح است، آزادی است، رفاه است، دموکراسی است، سابقه تو غلبه بر استعمار ...
خیالات می کنم، روزی را که ظل آفتاب جنگ جنوب، کنار ساحل های زیبا، خنده روی لبهایت باشد. غم دور باشد و خانه دوست نزدیک.


#فرهیختگان راهی به رهایی
❤19😢5
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سناتور آمریکایی: نمی‌دانم چرا ایرانی‌ها تسلیم نمی‌شوند

«راجر مارشال» سناتور جمهوری‌خواه: (ایرانی‌ها) چرا تسلیم نمی‌شوند؟ این برای هیچ‌کس منطقی نیست. من امیدوار بودم، اما امروز به اندازه یک ماه پیش امیدوار نیستم.

«کیتلن کالینز» مجری سی‌ان‌ان: آیا این قرار است به یک جنگ بی‌پایان تبدیل شود؟

هنوز نه، و قرار هم نیست این‌طور شود. من این را تضمین می‌کنم.

چطور تضمین می‌کنید که به یک جنگ بی‌پایان تبدیل نشود؟

فکر می‌کنم در نهایت بمباران‌ها باید متوقف شوند. تا زمانی که نیروهای ما روی زمین مستقر نشوند، هنوز با یک جنگ بی‌پایان فاصله زیادی داریم.

اما اگر بمباران‌ها متوقف شوند و هیچ تغییری در وضعیت میدانی ایجاد نشده باشد، پس هدف از این بمباران‌ها چه بوده است؟

هدف این است که آن‌ها را از دستیابی به سلاح هسته‌ای دور نگه داریم و اجازه دهیم سربازان آمریکایی مجبور نباشند خودشان در خط مقدم بجنگند. به نظر من، آن‌ها (طرف مقابل) هم در این زمینه مسئولیت دارند. ما وظیفه خودمان را انجام داده‌ایم.
👇

#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬4❤2👍1🤔1🕊1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مارشال: این وظیفه کشورهای عربی است به ایران نیرو بفرستند نه آمریکا

سناتور جمهوری‌خواه: ما از کشورهای حاشیه خلیج فارس در برابر ایران دفاع کرده‌ایم؛ حالا نوبت خودشان است که بروند و کاری را که باید انجام دهند، تمام کنند.

اگر لازم باشد، باید نیروهای زمینی خودشان را اعزام کنند اما نباید این سربازان آمریکایی باشند که در خط مقدم قرار می‌گیرند.


#فرهیختگان راهی به رهایی
🤬7🤔2🕊1
بسم الله الرحمن الرحیم

بی‌گمان هجوم دشمن صهیونی به وطن، و شهادت بسیاری از هموطنان، زخمی التیام‌نیافتنی بر قلب و جان همه ایرانیان است، و هر آن کس که به نوعی، همراهی و همکاری با دشمن داشته و دارد، مرتکب جرم شده است، در این شک و شبهه‌ای نیست؛ با این حال سخن خداوند بر گوش و دل و جان همه جاری و ساری است که «وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلَّا تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى»؛ دشمنی با گروهی شما را بدان نرساند که دادگری نکنید (مائده،8). پس سزا نیست که خشم به حقّ از جنایات صهیونیست، صَرف احکام سنگین‌باری شود که پایه‌های فقهی- حقوقی آن شناخته نشده است و چه بسا در دید خاص و عام ستمکارانه به شمار ‌آید. 
یکم اعدام‌های پرشمار و به‌شتاب که به صرف ارتباط با دول متخاصم و بر پایه عناوین محاربه، بغی، و افساد فی‌الارض انجام می‌گیرد و هفته‌ای یکی‌دو نفر را به جوخه دار می‌فرستد. حال آنکه 
* در آیه شریفه «إِنَّمَا جَزَاءُ الَّذِينَ يُحَارِبُونَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَسْعَوْنَ فِي الْأَرْضِ فَسَادًا أَنْ يُقَتَّلُوا أَوْ يُصَلَّبُوا أَوْ تُقَطَّعَ أَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ مِنْ خِلَافٍ أَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْأَرْضِ» (مائده،33) کیفری مردد میان چهار گزینه قتل، صلب، قطع ید و نفی بلد برای کسی قرار داده شده که جمع میان دو عنوان محاربه خدا و رسول و افساد فی‌الارض کند؛ پس از سویی افساد و محاربه به تنهایی موجب کیفر سلب حیات نیست، و البته کیفر افساد و محاربه نیز به مراتب آن یکی از چهار مورد خواهد بود،
* و به مقتضای واژه جَزَاء در آیه فوق، و روایات شأن نزول آن (التبيان، ج3، ص504)، و کریمه «وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا»؛ هر بدی را کیفری همانند آن است (شورا،40)، و مصادیقی که در احادیث اهل بیت آمده (قاطع طریق و همانند او؛ الکافی، ج7، ص345)، و تصریح فقیهان، آن محاربه و افسادی موجب اعدام است كه به قتل نفس محترمه بینجامد. 
* از سویی دیگر مقتضای ذاتیِ حقوق و احکام آن، تعریف دقیق از جرم و طبقه‌بندی آن، و حکم به کیفر متناسب و متعادل با جرم است، نه یکسان‌انگاریِ کردارهای مجرمانه با پیامدهایِ مختلف تحت عناوین عام و شامل همچون جاسوسی یا همکاری با دول متخاصم. آشکار است که هر چند جرم غیرموثر (Infertile Crime) نیز جرم است و کیفر می‌شود، در اندیشه فقه و اصول نیز تجری بر خبث فاعلی دلالت دارد، ولی پرواضح است که در یک سامانه قضایی دادگر و خردمندانه، کیفرِ اقدام به جرم یا ارتکابِ جرم غیرموثر، با کیفرِ جرم تحقق‌یافته و موثر یکسان نیست. از این رو، جای دارد که جاسوسی و همکاری با دشمن بر پایه پیامدهایِ آن تقسیم شود و همه یکسان دیده نشود.
* احکام ‌به‌شتاب اعدام، نبود هیئت منصفه، و چنانکه مسموع است، عدم دسترسی وکیل مدافع به پرونده مگر پس از حکم قاضی، ضریب خطا را بیشتر می‌کند. و امیرمومنان علی را راستگو می‌دانیم، در همه سخنانش، و به ویژه در هشدارش به مالک اشتر و هر زمامداری که سخن وی را ارج نهد که «إِيَّاكَ وَ اَلدِّمَاءَ وَ سَفْكَهَا بِغَيْرِ حِلِّهَا فَإِنَّهُ لَيْسَ شَيْءٌ أَدْعَى لِنِقْمَةٍ وَ لاَ أَعْظَمَ لِتَبِعَةٍ وَ لاَ أَحْرَى بِزَوَالِ نِعْمَةٍ وَ اِنْقِطَاعِ مُدَّةٍ مِنْ سَفْكِ اَلدِّمَاءِ»؛ از خون و خونریزی نابه‌حق بر حذر باش که هیچ کرداری مصیبت‌بارتر و بدپیامدتر و از میان برنده تر و براندازتر از خونریزی نیست!
و اگر کسی گمان کند که به احکام اعدام پرشمار یا خشونت غیرضرور در خیابان، نظام اسلامی پابرجاتر خواهد بود؛ نه، چنین نیست و چنین نخواهد بود: «فَلاَ تُقَوِّيَنَّ سُلْطَانَكَ بِسَفْكِ دَمٍ حَرَامٍ فَإِنَّ ذَلِكَ مِمَّا يُضْعِفُهُ وَ يُوهِنُهُ بَلْ يُزِيلُهُ وَ يَنْقُلُهُ».
پس حاکمیت خود را به ریختن خون ناروا تقویت نکن  که این کار حکومتت را ناتوان و سست کند؛ بلکه از میانش ببرد و قدرت را به دیگری انتقال دهد!
* قصاص نفس به نص آیه «النفس بالنفس»، جان در برابر جان؛ یک جان در برابر یک جان است. امیرمؤمنان علی که جانش، جان جهانیان بود و ارجمندترین جان جهان، آن گاه که ضربت کین خورد به فرزندش امام حسن وصیت کرد که اگر در پی این ضربت جان سپردم به قصاص خون من، خون به پا نکنید، «أَلَا لَا يُقْتَلُنَّ بِي إِلَّا قَاتِلِي» در برابر قتل من، تنها قاتلم کشته می‌شود؛ پس چگونه روا باشد که به ازای یک مقتول، سه نفر بر جوخه دار بروند!
* اعدام‌های پرشمار به حدی است که بنابرگزارش عفو بین‌الملل، در سال 2025، از 2707 اعدام در جهان (به جز چین)، 2159 اعدام (79 %) در ایران روی داده است. و شمار اعدام‌ها نسبت به سال گذشته میلادی در ایران، رشد 200% داشته است!
اگر این آمار نادرست است، قوه قضائیه آمار صحیح و مستند را انتشار دهد؛ وگرنه، این بزرگترین تبلیغ علیه نظام است که در سطح جهان به کثرت اعدام و شتاب در حکم سلب حیات شهرت پیدا کند.

محمد سلطانی رنانی
👍14😢6❤3🤬2
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جنوب مگر چه دارد جز اندوه و رقص؟
شاید از فرط اندوه است که می‌رقصیم...


جنوب ایران عزیز؛
رنج تو، رنج همه ماست.
این روزها، آتشی که بر آسمان جنوب می‌بارد، فقط خانه‌ها را نمی‌سوزاند؛ دل همه ایرانیان را می‌سوزاند.
هر روز، چشم‌مان به جنوب است؛ به مردمی که سال‌ها گرما، نجابت و مهربانی‌شان، بخشی از هویت این سرزمین بوده است و امروز زیر آوار جنگ و تجاوز، همچنان استوار ایستاده‌اند.
هیچ موشکی نمی‌تواند پیوند مردم ایران را از هم بگسلد. درد جنوب، درد شمال و شرق و غرب این سرزمین است. اشک مادران جنوب، اشک همه ماست و امید کودکان جنوب، امید همه ایران.
ما در اندوه شما شریکیم، در خشم شما شریکیم و در آرزوی پایان این تجاوز نیز کنار شما ایستاده‌ایم.
روزی خواهد رسید که این آتش خاموش شود، اما شرم متجاوزان و آنان که برای این ویرانی کف زدند، در حافظه ایران خواهد ماند.


#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤17👍4👎1🤔1
چند نکته درباره مصاحبه اخیر آقای سروش

آرش نراقی
۱۴ جولای ۲۰۲۶

اخیراً آقای عبدالکریم سروش در مصاحبه‌ای با نشریه اندیشه پویا (شماره ۱۰۱) به نکاتی اشاره کرده‌اند که به نظر من دو تلقی را به خوانندگان القا می‌کند: نخست آنکه مرا مدافع و «مبلغ» اقلیت‌های جنسی (از جمله همجنس‌گرایان) دانسته‌اند؛ و دیگر آنکه چنین وانمود کرده‌اند که من عضو یک «فرقه ضاله» هستم. من همواره کوشیده‌ام دفاع از حقوق اقلیت‌ها، از جمله اقلیت‌های جنسی و دینی، را وظیفه‌ای اخلاقی بدانم و از این جهت خرسندم که این تلاش‌ها از چشم کسانی چون ایشان پنهان نمانده است. با این حال، درباره سخنان ایشان در آن مصاحبه، چند نکته را شایسته یادآوری می‌دانم.

نخست آنکه ظاهراً ایشان از این‌که من قرائت متأخر روشنفکری دینی را نوعی «فرقه» دانسته‌ام آزرده شده‌اند. در نوشته‌هایم به تفصیل توضیح داده‌ام که پروژه اصلاح فکر دینیِ سروش در گذر زمان به پروژه‌ای برای «بازسازی دین» تبدیل شده است. در این پروژه، منابع مشروعیت‌بخش تازه‌ای در کنار منابع سنتی دین قرار می‌گیرند. اگر حجیت این منابع تازه تابع یا هم‌سنگ منابع اصلی تلقی شود، در دل دین نوعی «فرقه» شکل می‌گیرد؛ و اگر این منابع تازه بر منابع اصلی دین غلبه کنند، آنگاه با نوعی دین تازه روبه‌رو خواهیم بود. برای مثال، تشیع و تسنن را می‌توان دو فرقه در درون اسلام دانست؛ زیرا در هر یک، در کنار قرآن و سنت نبوی، منابع دیگری نیز واجد نقش تفسیری و مشروعیت‌بخش شده‌اند، بی‌آنکه اصل اسلام را کنار بزنند. بر همین مبنا، می‌توان قرائت متأخر روشنفکری دینی را نیز نوعی فرقه به شمار آورد. اگر آقای سروش این تحلیل را نادرست می‌دانند، شایسته است دلایل خود را بیان کنند. اینکه من مدافع یا مبلغ فلان یا بهمان فرقه باشم، ربطی به درستی یا نادرستی این استدلال ندارد.

دوم آنکه دفاع از حقوق افراد، الزاماً به معنای دفاع یا تبلیغ باورهای آنان نیست. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای رواداری مدرن، تمایز میان «حق داشتن» و «حق بودن» است. درستی یا نادرستی باورهای افراد هیچ ارتباطی با حقوق انسانی و اجتماعی آنان ندارد. تفاوت میان «اخلاق فرقه‌ای» و «اخلاق مدنی» دقیقاً در همین نکته نهفته است. اخلاق فرقه‌ای معمولاً افراد را بر اساس تعلقات اعتقادی‌شان ارزش‌گذاری می‌کند، اما اخلاق مدنی همه انسان‌ها را صرف‌نظر از عقایدشان صاحب حقوق برابر می‌داند. بر این اساس، دفاع از حقوق اقلیت‌ها به معنای تأیید یا تبلیغ عقاید یا سبک زندگی آنان نیست. در چارچوب اخلاق مدنی، ما موظفیم از حقوق شهروندی و انسانی افراد دفاع کنیم، حتی اگر باورهای آنان را نادرست بدانیم. تلاش برای مخدوش کردن این تمایز و یکی دانستن دفاع از حقوق اقلیت‌ها با تبلیغ عقاید آنان، نوعی مغالطه است که تنها هزینه دفاع از حقوق انسان‌ها را افزایش می‌دهد.

سوم آنکه بسیاری از مسلمانان سنتی آیین بهایی را از آن رو «ضاله» می‌خوانند که آن را ناسازگار با برخی آموزه‌های بنیادین اسلام، به‌ویژه اصل خاتمیت، می‌دانند. اما اگر آقای سروش نیز با این تلقی همراه‌اند، باید به این پرسش پاسخ دهند که آیا بر اساس همان معیار، روشنفکری دینی را نیز نمی‌توان نوعی انحراف از آموزه‌های سنتی اسلام تلقی کرد؟ کافی است تلقی روشنفکری دینی را درباره وحی، نبوت، ماهیت قرآن، بهشت و دوزخ و دیگر آموزه‌های کلامی با دیدگاه‌های رایج سنت اسلامی مقایسه کنیم تا روشن شود که فاصله این دو کم نیست. اگر صرف فاصله گرفتن از برخی آموزه‌های سنتی، ملاک «ضلالت» باشد، آن‌گاه همین معیار را درباره بسیاری از مدعیات روشنفکری دینی نیز می‌توان به کار بست.

اما چهارمین و مهم‌ترین نکته آن است که به‌کارگیری تعبیرهای تحقیرآمیز و انسانیت‌زدا درباره اقلیت‌هایی که از پیش در معرض فشار و خشونت ساختاری قرار دارند، از مصادیق روشن نفرت‌پراکنی است. ما حق داریم باورهای دیگران را نادرست بدانیم و از آنها انتقاد کنیم، اما نباید انسانیت آنان را هدف قرار دهیم. زبان تحقیرآمیز نه‌تنها راه را برای خشونت علیه گروه‌های آسیب‌پذیر هموار می‌کند، بلکه خود شکلی از خشونت است. از کسی که مدافع حقوق بشر و آزادی معرفی می‌شود انتظار می‌رود در به‌کارگیری زبان عمومی دقت بیشتری داشته باشد. استفاده از تعبیرهایی نظیر «ضاله» برای یک اقلیت دینی یا واژه‌های مشابه درباره اقلیت‌های جنسی، در فضایی که این گروه‌ها همواره در معرض تبعیض و طرد اجتماعی قرار دارند، به تقویت گفتمان نفرت یاری می‌رساند.

این ملاحظات از مخاطبان می‌خواهد که در ارزیابی مواضع آقای سروش در حوزه مسائل اجتماعی و سیاسی، دقت و حساسیت بیشتری به خرج دهند و ادعاهای ایشان را درباره آزادی و حقوق بشر با احتیاط بیشتری بررسی کنند.

#فرهیختگان روزن آگاهی
👍13❤6🤬1
تصاویر شهدای حملهٔ آمریکا به پادگان ارتش در بمپور

چه جوانانی اسماعیل…
چه جوانانی…

#فرهیختگان روزن آگاهی
😢33🤬1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ویدئویی از بمباران صبح امروز در چابهار


#فرهیختگان روزن آگاهی
🤬10😢7🕊2
مشکلات حکمرانی در ایران زیر ذره‌بین جامعه‌شناسی؛ وضعیت مانند پدر و مادری است که متوجه بلوغ فرزند خود نمی‌شوند!

مقصود فراستخواه، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه:

سیاست در ایران تلاش می‌کند زندگی را مهار و مستعمره خود کند. وقتی چنین اتفاقی رخ می‌دهد، شبکه عصبی سیستم از کار می‌افتد و دیگر قادر نیست اطلاعات، نشانه‌ها و پیام‌های جامعه را دریافت کند.

این وضعیت مانند پدر و مادری است که متوجه بلوغ فرزند خود نمی‌شوند و همچنان با او مانند یک کودک رفتار می‌کنند؛ در حالی که تغییرات نسلی و اجتماعی را درک نکرده‌اند.

وقتی سیستم نتواند از جامعه پیام بگیرد، حتی از عقلانیت درونی خودش نیز محروم می‌شود. در چنین شرایطی عقل محاسباتی سیستم مختل می‌شود و دیگر توان ارزیابی هزینه و فایده تصمیمات را ندارد.

ایدئولوژی نوعی انسجام کاذب ایجاد کرده و اجازه نمی‌دهد ساختار تصمیم‌گیری نسبت به واقعیت‌های زندگی روزمره مردم حساس باشد؛ در نتیجه، شواهد عینی جامعه کمتر در تصمیمات کلان بازتاب پیدا می‌کند./خبرآنلاین


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍16🤔2❤1🤬1
ایران امروز؛ میان بازدارندگی و دیپلماسی

علیرضا کفایی

ایران امروز در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار گرفته است. منطقه هنوز از پیامدهای درگیری‌های اخیر فاصله نگرفته، رقابت‌های ژئوپلیتیک شدت یافته، ائتلاف‌های تازه در حال شکل‌گیری‌اند و هر تحول امنیتی می‌تواند به بحرانی بزرگ‌تر تبدیل شود. در چنین فضایی، مهم‌ترین پرسش این است که آیا سیاست میدان را تعریف و تکلیف می کند یا میدان، سیاست را به دنبال خود خواهد کشید؟
توان دفاعی و بازدارندگی، یکی از ارکان امنیت هر کشور است و ایران نیز طی سال‌های گذشته برای تقویت این توان سرمایه‌گذاری قابل توجهی کرده است. اما بازدارندگی زمانی کارآمد است که در خدمت جلوگیری از جنگ باشد، نه آنکه خود به بخشی از چرخه تشدید تنش تبدیل شود.
اگر تنش شدت یابد و از مسیر دیپلماسی و عقلانیت جدا شود، امنیت پایدار تولید نمی‌کند؛ بلکه سوءتفاهم، بی‌اعتمادی و احتمال خطا را افزایش می‌دهد.
امروز در سراسر منطقه، صداهایی شنیده می‌شود که بیش از مذاکره، از تقابل سخن می‌گویند. تندروها در هر سو، از بحران تغذیه می‌کنند؛ زیرا حیات سیاسی آنان در فضای تنش تعریف می‌شود. اما ملت‌ها، برخلاف آنان، امنیت، آرامش، توسعه و رفاه می‌خواهند.
ایران بیش از هر زمان دیگری به تصمیم‌هایی نیاز دارد که قدرت ملی را در همه ابعاد آن افزایش دهد. قدرت ملی تنها در موشک و تجهیزات نظامی خلاصه نمی‌شود؛ اقتصاد توانمند، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی، مشروعیت داخلی و دیپلماسی فعال نیز اجزای جدایی‌ناپذیر آن هستند. کشوری که از پشتوانه مردم خود برخوردار باشد و بتواند با جهان گفت‌وگو کند، در برابر تهدیدها نیز مقتدرتر خواهد بود.
همچنین تجربه روابط بین‌الملل نشان داده است که هیچ قدرت خارجی، متحد دائمی هیچ کشوری نیست. دولت‌ها پیش از هر چیز منافع خود را دنبال می‌کنند. بنابراین، اتکای اصلی ایران باید بر ظرفیت‌های داخلی، انسجام ملی و سیاست خارجی متوازن باشد، نه بر امید بستن به حمایت این یا آن قدرت جهانی.
از همین رو، امروز بیش از هر زمان دیگری باید دیپلماسی را در مرکز تصمیم‌گیری قرار داد. کاهش تنش‌های غیرضروری، ادامه گفت‌وگو با بازیگران بین‌المللی، افزایش شفافیت اقتصادی، تلاش برای رفع موانع تعامل با اقتصاد جهانی، تقویت اعتماد عمومی و بهره‌گیری از همه ظرفیت‌های ملی، می‌تواند هزینه‌های تقابل را کاهش داده و فرصت‌های تازه‌ای برای کشور ایجاد کند.
امنیت پایدار تنها با قدرت سخت به دست نمی‌آید؛ بلکه محصول توازن میان قدرت دفاعی، عقلانیت سیاسی، انسجام اجتماعی و تعامل سازنده با جهان است. اگر یکی از این اضلاع حذف شود، امنیت نیز شکننده خواهد شد.
امروز، بیش از آنکه به طبل جنگ نیاز داشته باشیم، به صدای عقلانیت نیازمندیم. هنر سیاست آن نیست که کشور را به آستانه جنگ برساند؛ هنر سیاست آن است که با حفظ عزت و منافع ملی، کشور را از جنگ دور نگه دارد.
شاید در میدان نبرد فاتحی اعلام شود، اما ملت‌ها معمولاً بازندگان اصلی جنگ هستند.
ایران امروز بیش از هر چیز به پیروزی دیپلماسی نیاز دارد؛ زیرا در جنگ، هیچ ملتی پیروز واقعی نیست.


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍5❤3🤬1
‎⁨آنچه_ایران_می_خواهد_ایران_وایر_iQuf⁩.pdf
1.3 MB
گزارش منتسب به دولت: ۶۳ درصد ایرانیان احساس خشم دارند؛ اکثریت همچنان از ادامه مذاکره با آمریکا حمایت می‌کنند
بر اساس یک گزارش ۳۷ صفحه‌ای که به علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور، نسبت داده شده و بر پایه نتایج پیمایش اردیبهشت ۱۴۰۵ مرکز افکارسنجی «آرا» تهیه شده است، جامعه ایران با سطح بالایی از نارضایتی، فشارهای اقتصادی و فرسایش روانی روبه‌روست.
مطابق این گزارش، ۶۳.۶ درصد پاسخ‌گویان احساس خشم، ۵۰.۲ درصد ناامیدی، ۴۷.۷ درصد افسردگی و ۴۵.۴ درصد اضطراب را تجربه کرده‌اند.
در بخش دیگری از این گزارش، اعتماد عمومی به مردم و نهادهای حکومتی همچنان در محدوده ۲۵ تا ۳۰ درصد ارزیابی شده است. همچنین ۵۴ درصد شرکت‌کنندگان اعلام کرده‌اند که درآمدشان پاسخگوی هزینه‌های زندگی نیست و بیش از ۸۱ درصد نیز از دشواری در تأمین مواد غذایی خبر داده‌اند.
با وجود این شرایط، نتایج پیمایش نشان می‌دهد اکثریت جامعه همچنان در «میانه اجتماعی» قرار دارند؛ به این معنا که در کنار مطالبه اصلاحات، بهبود وضعیت اقتصادی و تعامل با جهان، از بی‌ثباتی و رویکردهای رادیکال نیز پرهیز می‌کنند.

متن کامل گزارش ضمیمه است


#فرهیختگان روزن آگاهی
👍11🤬5😢3
فرهیختگان
عرفان فرجی شهرری. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ ۵۰ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
مهدی و مانی شفیعی
اسلامشهر. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢43❤5🔥2👎1
🔶 تحصیل تورات در اسرائیل جایگاه قانون اساسی پیدا کرد

یهودیان ارتدوکس افراطی در اسرائیل ممکن است از این پس برای امتناع از سربازی اجباری بتوانند به قانونی جدید استناد کنند که برای آنان حقوق ویژه‌ای در نظر گرفته است.

پارلمان اسرائیل (کنست) روز دوشنبه ۱۳ ژوئیه (۲۲ تیر) با ۶۳ رأی موافق در برابر ۵۲ رأی مخالف، قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن، تحصیل تورات به عنوان "یکی از ارزش‌های بنیادین ملت یهود و دولت اسرائیل" به رسمیت شناخته می‌شود.

بدین ترتیب، تحصیل متون دینی یهود از این پس جایگاهی در حد یک اصل قانون اساسی پیدا خواهد کرد. این تصمیم پس از ساعت‌ها بحث در کنست اتخاذ شد؛ بحث‌هایی که طی آن، مخالفان دولت تلاش می‌کردند تصویب این قانون را به تأخیر بیندازند.

طلبه‌های جوان ارتدوکس افراطی ممکن است در آینده بتوانند برای خودداری از انجام خدمت سربازی اجباری به این قانون استناد کنند. آنان سال‌ها از خدمت سربازی معاف بوده‌اند، اما دیوان عالی اسرائیل در سال ۲۰۲۴ این معافیت ویژه را لغو کرد.


#فرهیختگان روزن آگاهی
🕊2❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
آهو‌ان خارک از ترس صداهای انفجار به خیابان‌ها و کنار مردم آمده‌اند


#فرهیختگان روزن آگاهی
❤19😢7