🔴 مصدق؛ از پیروزی سی‌تیر تا آغاز شکاف میان یاران
سی‌تیر ۱۳۳۱ یکی از نقاط اوج قدرت سیاسی و اجتماعی محمد مصدق بود؛ نخست‌وزیری که پس از استعفا، با حضور مردم در خیابان دوباره به قدرت بازگشت.
اما ائتلافی که توانست قوام را کنار بزند، الزاماً درباره فردای پیروزی اتفاق‌نظر نداشت.
اختیارات دولت، جایگاه مجلس، رابطه نخست‌وزیر و شاه و نحوه مواجهه با بحران نفت، به‌تدریج بخشی از همراهان دیروز را از یکدیگر دور کرد.
در قسمت دوم مجموعه «مصدق؛ مردی که مردمی بود»، فتانه هویدا به همین دوره می‌پردازد؛ دوره‌ای که هنوز از کودتای ۲۸ مرداد فاصله داشت، اما شکاف‌هایی که بعدها در بحران نهایی مؤثر شدند، آرام‌آرام عمیق‌تر می‌شدند.
یک نکته در خواندن این روایت اهمیت دارد:
دانستن فرجام تاریخی نباید باعث شود تصمیم بازیگران سال ۱۳۳۱ را چنان تحلیل کنیم که گویی آنان از آنچه در مرداد ۱۳۳۲ رخ خواهد داد، خبر داشتند.
متن کامل یادداشت مصدق؛ مردی که مردمی بود در ادامه:
سی‌تیر ۱۳۳۱ یکی از نقاط اوج قدرت سیاسی و اجتماعی محمد مصدق بود؛ نخست‌وزیری که پس از استعفا، با حضور مردم در خیابان دوباره به قدرت بازگشت.
اما ائتلافی که توانست قوام را کنار بزند، الزاماً درباره فردای پیروزی اتفاق‌نظر نداشت.
اختیارات دولت، جایگاه مجلس، رابطه نخست‌وزیر و شاه و نحوه مواجهه با بحران نفت، به‌تدریج بخشی از همراهان دیروز را از یکدیگر دور کرد.
در قسمت دوم مجموعه «مصدق؛ مردی که مردمی بود»، فتانه هویدا به همین دوره می‌پردازد؛ دوره‌ای که هنوز از کودتای ۲۸ مرداد فاصله داشت، اما شکاف‌هایی که بعدها در بحران نهایی مؤثر شدند، آرام‌آرام عمیق‌تر می‌شدند.
یک نکته در خواندن این روایت اهمیت دارد:
دانستن فرجام تاریخی نباید باعث شود تصمیم بازیگران سال ۱۳۳۱ را چنان تحلیل کنیم که گویی آنان از آنچه در مرداد ۱۳۳۲ رخ خواهد داد، خبر داشتند.
متن کامل یادداشت مصدق؛ مردی که مردمی بود در ادامه:
قسمت دوم: از اختلاف با یاران تا گسترش شکاف‌ها
✍️ فتانه هویدا
سی‌تیر ۱۳۳۱، مصدق را دوباره به نخست‌وزیری بازگرداند اما پیروزی سی‌تیر پایان بحران نبود. دشوارتر از بازگرداندن مصدق، حفظ نیروهایی بود که برای بازگرداندنش کنار هم ایستاده بودند.
در آن روز، ملی‌گراها، نیروهای مذهبی، بخشی از بازار و گروه‌های اجتماعی مختلف در برابر قوام ایستادند. اما این نیروها درباره آینده کشور و حدود قدرت دولت الزاماً هم‌نظر نبودند.
پس از بازگشت مصدق، پرسش تازه‌ای مطرح شد:
دولتی که کشور را درگیر بحران نفت، کاهش درآمدها، فشار اقتصادی و رویارویی با بریتانیا می‌دید، برای اداره کشور چه اندازه اختیار باید داشته باشد؟
مصدق خواهان اختیارات بیشتر شد. در مرداد ۱۳۳۱، مجلس برای شش ماه اختیاراتی در حوزه‌هایی مانند امور مالی و اقتصادی، نفت، سازمان اداری، استخدامی، قضایی و برخی امور دیگر به دولت واگذار کرد. اما همین اختیارات بعدها به یکی از مهم‌ترین محورهای اختلاف تبدیل شد.
برای مصدق، این اختیارات ابزاری برای اداره کشور در شرایط بحران بود، برای برخی از متحدان سابقش، افزایش قدرت دولت می‌توانست توازن میان دولت و مجلس را برهم بزند.
اگر بخواهیم تمام نیروهایی را که پس از سی‌تیر در برابر یا در مسیر متفاوت از مصدق قرار گرفتند بررسی کنیم عبارتند از:
۱. یاران دیروز که جدا شدند؛ آیت‌الله کاشانی، حسین مکی، مظفر بقایی
۲. همراهان مقطعی، نه متحدان سیاسی؛ فدائیان اسلام، حزب توده
۳. رقیب اصلی دولت؛ شاه و دربار
۴. کشمکش بر سر قدرت؛ مجلس هفدهم
۱. یاران دیروز که جدا شدند
آیت‌الله کاشانی؛ که در سی‌تیر نقش مهمی در بسیج اجتماعی علیه قوام داشت، به‌تدریج با مصدق بر سر اختیارات دولت، جایگاه مجلس و شیوه اداره کشور اختلاف پیدا کرد. مصدق از ناتوانی دولت در برابر بحران می‌ترسید، کاشانی از تضعیف مجلس و مشروطیت.
حسین مکی؛ از چهره‌های مهم جبهه ملی و مبارزه برای ملی شدن نفت، نیز به‌تدریج درباره برخی سیاست‌های دولت اختلاف پیدا کرد و فاصله میان او و مصدق بیشتر شد.
مظفر بقایی؛ نیز که از نیروهای مهم جبهه ملی و همراه اولیه مصدق بود، بر سر مسائل سیاسی و تشکیلاتی، اختیارات دولت و نقش مجلس با او اختلاف پیدا کرد و به یکی از مخالفان جدی دولت تبدیل شد.
۲. همراهان مقطعی، نه متحدان سیاسی
فدائیان اسلام و حزب توده از ابتدا در ائتلاف مصدق نبودند.
فدائیان اسلام، به رهبری نواب صفوی، نیرویی مذهبی و مستقل بود. در مبارزه با رزم‌آرا و فضای ملی شدن نفت با بخشی از نیروهای نهضت ملی همپوشانی داشت، اما اهداف و نگاه سیاسی و مذهبی خاص خود را دنبال میکرد و رابطه‌اش با دولت مصدق نیز دچار تنش شد.
حزب توده نیز عضو جبهه ملی یا متحد سیاسی مصدق نبود. این حزب در سی‌تیر علیه قوام فعال شد، اما این همکاری مقطعی به اتحاد سیاسی با مصدق تبدیل نشد و حزب مسیر مستقل خود را دنبال کرد.
پس نمی‌توان همه کسانی را که بعدها در برابر مصدق قرار گرفتند، «یاران جداشده» نامید.
۳. رقیب اصلی دولت؛ شاه و دربار
شاه و دربار نیز اساساً عضو ائتلاف مصدق نبودند. اختلاف مصدق و شاه، کشمکش بر سر حدود قدرت دولت و سلطنت بود، از جمله درباره کنترل امور نظامی.
۴. کشمکش بر سر قدرت؛ مجلس هفدهم
مجلس هفدهم نیز یکپارچه مخالف مصدق نبود. همین مجلس در مرداد ۱۳۳۱ به دولت اختیار شش‌ماهه داد. اما بعدها به کانون اختلاف بر سر یک پرسش اساسی تبدیل شد:
در شرایط بحران، چه اندازه از اختیارات قانون‌گذاری را می‌توان به دولت سپرد؟
در دی ۱۳۳۱، با مطرح شدن تمدید اختیارات، مخالفت‌ها شدت گرفت و کاشانی، به‌عنوان رئیس مجلس، با تمدید آن مخالفت کرد.
در اینجا دو نگرانی مقابل یکدیگر قرار گرفت:
مصدق از فلج شدن دولت می‌ترسید، مخالفانش از تضعیف مجلس.
هیچ‌کدام از این نیروها آنچه را ما امروز می‌دانیم، نمی‌دانستند.
👍3❤1
مصدق نمی‌دانست پافشاری بر اختیارات چه پیامدی خواهد داشت؛ کاشانی، مکی و بقایی نمی‌دانستند فاصله گرفتن از دولت سرانجام به کجا می‌رسد. فدائیان اسلام و حزب توده نیز اهداف مستقل خود را دنبال می‌کردند.
پس سؤال تاریخی را نباید فقط این‌گونه مطرح کرد که:
«چه کسی باید کوتاه می‌آمد؟»
سؤال دقیق‌تر این است:
هرکدام در آن لحظه چه خطری را می‌دیدند که عقب‌نشینی برایشان دشوار بود؟
با نگاه امروز می‌توان دید که پافشاری طرفین، حتی اگر با قصد ایجاد بحران یا کودتا نبود، شکاف‌های سیاسی را عمیق‌تر کرد و توان مقابله جمعی با بحران را کاهش داد.
آنها راه کودتا را آگاهانه باز نکردند، اما شکاف‌هایی شکل گرفت که بعدها مداخله خارجی توانست از آنها بهره ببرد.
ائتلاف سی‌تیر هنوز کاملاً فرو نریخته بود، اما ترک‌های آن عمیق شده بود.
و حالا اوضاع وارد مرحله‌ای می‌شود که اختلاف سیاسی، به بحران قدرت تبدیل شد.
قسمت سوم:
وقتی اختلاف به شکاف تبدیل شد
از انحلال مجلس و رفراندوم تا پیوند شکاف‌های داخلی با مداخله آمریکا و بریتانیا؛ ۲۸ مرداد چگونه شکل گرفت؟
ادامه دارد...
📚 برگرفته از «حکم تاریخ»
#مصدق #نهضت_ملی #سی_تیر #۲۸مرداد #تاریخ_معاصر
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍4
Telegram
آرشیو
🇮🇷 «پس حریم امنیت ما کجاست؟ مال ما کجاست آخر؟»
در سال‌های اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، هنگامی که مسئله اعطای امتیاز نفت شمال به شوروی مطرح بود، استدلالی در دفاع از خواسته شوروی مطرح می‌شد که بر اساس آن، همان‌گونه که جنوب ایران در حوزه منافع و «حریم امنیت» بریتانیا قرار گرفته، شمال نیز باید حریم امنیت شوروی تلقی شود.
روایت جالبی از واکنش محمد مصدق به این استدلال را ایرج اسکندری ــ از اعضای وقت فراکسیون حزب توده در مجلس چهاردهم و دبیرکل بعدی حزب ــ در خاطرات خود نقل کرده است.
اسکندری از گفت‌وگویی با مصدق می‌گوید که در آن بحث به «حریم امنیت شوروی» می‌رسد. واکنش مصدق صریح است:
> «پس شمال حریم امنیت روس‌هاست و جنوب حریم امنیت انگلیس‌ها، غربش هم نمی‌دانم مال کجا، پس ما چه‌کاره‌ایم؟ حریم امنیت ما کجاست؟ مال ما کجاست آخر؟»
اسکندری در ادامه واکنش مصدق را چنین روایت می‌کند:
> «این حرف‌ها چیست که درآورده‌اید؟ این حرف‌ها را نزنید آقا! خوب نیست. شما مملکت‌تان را حفظ بکنید. شما میهن‌پرست هستید.»
نکته قابل توجه این روایت آن است که ناقل آن یکی از رهبران بعدی حزب توده است؛ یعنی روایت از زبان یکی از منتقدان سیاسی مصدق و از درون همان جریان سیاسی‌ای نقل می‌شود که در آن مقطع بر سر مسئله نفت شمال با او اختلاف داشت.
فرهیختگان
شاید ارزش این چند جمله فقط در اختلاف تاریخی مصدق و حزب توده بر سر نفت شمال نباشد. پشت پاسخ مصدق یک پرسش بنیادی‌تر درباره مفهوم «حوزه نفوذ قدرت‌های بزرگ» قرار دارد:
اگر امنیت یک قدرت خارجی بتواند برای کشور دیگری حق و تکلیف ایجاد کند، امنیت و حاکمیت خود آن کشور در کجای معادله قرار می‌گیرد؟
هشتاد سال گذشته است؛ اما پرسش مصدق هنوز قابل طرح است:
«حریم امنیت ما کجاست؟ مال ما کجاست آخر؟»
📚 منبع: خاطرات ایرج اسکندری، به کوشش خسرو امیرخسروی و فریدون آذرنور، انتشارات اطلاعات، ص ۱۹۱
📷 تصویر: صفحه ۱۹۱ کتاب
به نقل از کانال رضا نساجی
#محمد_مصدق #ایرج_اسکندری #حزب_توده #نفت_شمال #تاریخ_معاصر #ایران
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
در سال‌های اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، هنگامی که مسئله اعطای امتیاز نفت شمال به شوروی مطرح بود، استدلالی در دفاع از خواسته شوروی مطرح می‌شد که بر اساس آن، همان‌گونه که جنوب ایران در حوزه منافع و «حریم امنیت» بریتانیا قرار گرفته، شمال نیز باید حریم امنیت شوروی تلقی شود.
روایت جالبی از واکنش محمد مصدق به این استدلال را ایرج اسکندری ــ از اعضای وقت فراکسیون حزب توده در مجلس چهاردهم و دبیرکل بعدی حزب ــ در خاطرات خود نقل کرده است.
اسکندری از گفت‌وگویی با مصدق می‌گوید که در آن بحث به «حریم امنیت شوروی» می‌رسد. واکنش مصدق صریح است:
> «پس شمال حریم امنیت روس‌هاست و جنوب حریم امنیت انگلیس‌ها، غربش هم نمی‌دانم مال کجا، پس ما چه‌کاره‌ایم؟ حریم امنیت ما کجاست؟ مال ما کجاست آخر؟»
اسکندری در ادامه واکنش مصدق را چنین روایت می‌کند:
> «این حرف‌ها چیست که درآورده‌اید؟ این حرف‌ها را نزنید آقا! خوب نیست. شما مملکت‌تان را حفظ بکنید. شما میهن‌پرست هستید.»
نکته قابل توجه این روایت آن است که ناقل آن یکی از رهبران بعدی حزب توده است؛ یعنی روایت از زبان یکی از منتقدان سیاسی مصدق و از درون همان جریان سیاسی‌ای نقل می‌شود که در آن مقطع بر سر مسئله نفت شمال با او اختلاف داشت.
فرهیختگان
شاید ارزش این چند جمله فقط در اختلاف تاریخی مصدق و حزب توده بر سر نفت شمال نباشد. پشت پاسخ مصدق یک پرسش بنیادی‌تر درباره مفهوم «حوزه نفوذ قدرت‌های بزرگ» قرار دارد:
اگر امنیت یک قدرت خارجی بتواند برای کشور دیگری حق و تکلیف ایجاد کند، امنیت و حاکمیت خود آن کشور در کجای معادله قرار می‌گیرد؟
هشتاد سال گذشته است؛ اما پرسش مصدق هنوز قابل طرح است:
«حریم امنیت ما کجاست؟ مال ما کجاست آخر؟»
📚 منبع: خاطرات ایرج اسکندری، به کوشش خسرو امیرخسروی و فریدون آذرنور، انتشارات اطلاعات، ص ۱۹۱
📷 تصویر: صفحه ۱۹۱ کتاب
به نقل از کانال رضا نساجی
#محمد_مصدق #ایرج_اسکندری #حزب_توده #نفت_شمال #تاریخ_معاصر #ایران
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍9❤1
🔴 راه مبارزه با نفوذ، انتقام گرفتن از جامعه نیست
پس از هر جنگ، یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها این است که رخنه‌ها کجا بوده‌اند و چگونه باید از تکرار آنها جلوگیری کرد. اما پاسخ به این پرسش زمانی می‌تواند امنیت را افزایش دهد که مسئولیت کاستی‌های حفاظتی از نهادهای مسئول به جامعه منتقل نشود.
متن زیر نقدی است از حسین قتیب که به همین رویکرد در طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه»؛ نقدی که میان «عقل امنیتی» و «هراس امنیتی» تمایز می‌گذارد.
فرهیختگان:
امنیت ملی بدون حفاظت اطلاعات ممکن نیست؛ اما آیا گسترش دایره مظنونان از جاسوس و عامل سرویس خارجی به دانشگاه، رسانه و جامعه مدنی امنیت را بیشتر می‌کند، یا اعتماد عمومی را که خود یکی از مؤلفه‌های امنیت ملی است کاهش می‌دهد؟
✍️ حسین قتیب
#امنیت_ملی #نفوذ #مجلس #دانشگاه #آزادی_رسانه
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
پس از هر جنگ، یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها این است که رخنه‌ها کجا بوده‌اند و چگونه باید از تکرار آنها جلوگیری کرد. اما پاسخ به این پرسش زمانی می‌تواند امنیت را افزایش دهد که مسئولیت کاستی‌های حفاظتی از نهادهای مسئول به جامعه منتقل نشود.
متن زیر نقدی است از حسین قتیب که به همین رویکرد در طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه»؛ نقدی که میان «عقل امنیتی» و «هراس امنیتی» تمایز می‌گذارد.
✍️ نوشتار اصلی
حضرات مجلس‌نشین! به مردم پیام نادرست ندهید. پیام طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه نباید این باشد که پس از هر جنگ، پاسخ حکومت به کاستی‌های حفاظتی، محدود کردن جامعه است. مردم نباید احساس کنند که دولت به جای یافتن حفره‌های واقعی نفوذ، ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین هدف را انتخاب کرده و جامعه را زیر فشار گذاشته است. چنین پیامی اعتماد را تضعیف می‌کند و تضعیف اعتماد عمومی، خود یکی از جدی‌ترین آسیب‌های امنیت ملی است.
پس از جنگ، ایران به دولت نیرومند نیاز دارد، نه دولت هراسان؛ به جامعه‌ای هوشیار نیاز دارد، نه جامعه‌ای مظنون؛ به دانشگاهی متصل و قدرتمند نیاز دارد، نه دانشگاهی محصور؛ و به قانونی دقیق نیاز دارد، نه متنی که مرز ارتباط با جهان و همکاری با دشمن را مبهم کند.
آقایان مجلس‌نشین! راه مبارزه با نفوذ، انتقام گرفتن از جامعه نیست. جامعه ایران متهم اصلی رخنه‌های امنیتی نیست که پس از پایان جنگ باید با سوءظن، مجوز، سامانه، محرومیت و زندان تنبیه شود. نمی‌توان کاستی‌های حفاظتی را در ساختارهای رسمی نادیده گرفت و هزینه آن را از استاد دانشگاه، روزنامه‌نگار، هنرمند، پژوهشگر، دانشجو و شهروند عادی گرفت. این حل مسئله نیست. انتقال مسئولیت از نهادهایی است که وظیفه مستقیم حفاظت از کشور را بر عهده داشته‌اند، به جامعه‌ای که خود هدف جنگ و فشار دشمن بوده است.
بخش مهمی از آنچه پس از جنگ باید بررسی شود، درون خود نظام تصمیم‌گیری و امنیتی قرار دارد. نفوذ فقط تماس یک فرد با سفارتخانه یا همکاری یک پژوهشگر با دانشگاه خارجی نیست. نفوذ می‌تواند شناختی و ادراکی باشد. یعنی دشمن بتواند درک تصمیم‌گیران از واقعیت، اولویت‌ها، توانایی‌های خودی و نیت طرف مقابل را مختل کند، برآوردهای نادرست را تقویت کند یا دستگاه‌ها را به سمت تهدیدهای فرعی بکشاند.
باید پرسید کدام خطاهای شناختی و محاسباتی، کدام ناهماهنگی میان دستگاه‌ها، کدام دسترسی‌های بی‌ضابطه، کدام ضعف‌های حفاظت اطلاعات و کدام حفره‌های امنیتی و سایبری زمینه آسیب‌پذیری کشور را فراهم کرده‌اند. مقابله واقعی با نفوذ از پاسخ دادن به این پرسش‌های دشوار آغاز می‌شود، نه از کنترل مصاحبه‌های دانشگاهیان و فعالیت فیلم‌سازان.
درست در چنین شرایطی باید میان عقل امنیتی و هراس امنیتی تفاوت گذاشت. عقل امنیتی تهدید را شناسایی، اولویت‌بندی و مهار می‌کند. هراس امنیتی مرزها را از بین می‌برد و همه‌چیز را مشکوک می‌بیند. طرحی که می‌خواهد جاسوس را بگیرد اما ممکن است استاد دانشگاه، پژوهشگر، روزنامه‌نگار، فیلم‌ساز و کارشناس سیاست‌گذاری را بترساند، از همان نقطه آغاز نیازمند بازنگری جدی است.
و یک نکته را باید صریح بگویم: وطن‌دوستی فقط خواندن «ای ایران» نیست. «ای ایران» یعنی اعتماد به مردم ایران، حفاظت از جان و حقوق مردم ایران، حفظ دانشگاه و فرهنگ ایران، شنیدن کارشناسان ایران و پاسخ‌گو کردن نهادهایی که مسئول حفاظت از ایران بوده‌اند. نمی‌شود «ای ایران» خواند و همزمان هزینه ضعف‌های امنیتی را از جامعه ایران گرفت.
فرهیختگان:
امنیت ملی بدون حفاظت اطلاعات ممکن نیست؛ اما آیا گسترش دایره مظنونان از جاسوس و عامل سرویس خارجی به دانشگاه، رسانه و جامعه مدنی امنیت را بیشتر می‌کند، یا اعتماد عمومی را که خود یکی از مؤلفه‌های امنیت ملی است کاهش می‌دهد؟
✍️ حسین قتیب
#امنیت_ملی #نفوذ #مجلس #دانشگاه #آزادی_رسانه
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍7❤1
Telegram
آرشیو
🖤 محسن کمالیان درگذشت؛ پژوهشگری از «افق‌های باز»
دکتر محسن کمالیان، استاد زلزله‌شناسی و از پژوهشگران شناخته‌شده خاندان صدر و به‌ویژه امام موسی صدر، درگذشت.
دکتر رضا بهشتی‌معز در یادداشتی به مناسبت درگذشت او، کمالیان را پژوهشگری دلبسته به نواندیشی دینی، مدارا، اخلاق و انسانیت توصیف کرده و از دوستی و همکاری سالیان خود با او نوشته است.
او درباره کمالیان می‌نویسد:
✍️ یادداشت رضا بهشتی‌معز
دوست نازنین، دانشور و آزاده ما دکتر محسن کمالیان عزیز استاد زلزله‌شناسی و صدرپژوه نامدار درگذشت. خبر تلخ و ناگهان و تاثرانگیز بود. ارتباط ما همیشه مفید و مغـتنم و در کمال مودت و احترام بود. علاقه استثنایی او به خاندان صدر آثار پژوهشی و شوقی فراوان آفرید. ملاحظات و پیوندهای محیطی مانع نقد صریح و دلسوزانه او از اوضاع حاکم نبود. دلبسته نواندیشان دینی و مایل به همراهی با آنان بود و دوسه بیانیه را هم امضا کرد... تا اینکه منع شد!
بدعوت و همت او و با ارادت و نزدیکی به مرحوم سیدمحمد حسینی بهشتی و سیدموسی صدر بارها نشست‌های حقیقی و مجازی تشکیل شد و با همه موانع تحمیلی، شجاعانه از ادبیاتِ مدارا و اخلاق و انسانیت دفاع میکرد. کمالیان از افق‌های باز می‌آمد و به تغییر می‌اندیشید و از اینکه نظام شیعی حاکم بر ایران نمی‌توانست با مدل صدری یک جمهوری انسانی و اخلاقی بسازد سخت ملول بود. منظومه کهن و گسترده خاندان صدر یک کُـلِ مرکب بود اما کمالیان دوست داشت همه را به رنگ موسی ببیند و در این آرزو کامیاب بود.
محسن کمالیان انسانی نجیب و شریف و درست بود در زمانه‌ای که چندان نمی‌توان جست. در عصر نمایش از خودنمایی و تفاخر پرهیز میکرد و نسبت به دوستان درکمال ادب و احترام بود. انسانی و مومنانه زیست و جایش حتما برای سالها در حوزه‌های دانش و اخلاق خالی‌ست. نام و یادش ماندگار و جایش مینو.
✍️ رضا بهشتی‌معز
منبع: فیسبوک نویسنده
#محسن_کمالیان #امام_موسی_صدر #خاندان_صدر #رضا_بهشتی_معز #فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
دکتر محسن کمالیان، استاد زلزله‌شناسی و از پژوهشگران شناخته‌شده خاندان صدر و به‌ویژه امام موسی صدر، درگذشت.
دکتر رضا بهشتی‌معز در یادداشتی به مناسبت درگذشت او، کمالیان را پژوهشگری دلبسته به نواندیشی دینی، مدارا، اخلاق و انسانیت توصیف کرده و از دوستی و همکاری سالیان خود با او نوشته است.
او درباره کمالیان می‌نویسد:
«کمالیان از افق‌های باز می‌آمد و به تغییر می‌اندیشید.»
✍️ یادداشت رضا بهشتی‌معز
دوست نازنین، دانشور و آزاده ما دکتر محسن کمالیان عزیز استاد زلزله‌شناسی و صدرپژوه نامدار درگذشت. خبر تلخ و ناگهان و تاثرانگیز بود. ارتباط ما همیشه مفید و مغـتنم و در کمال مودت و احترام بود. علاقه استثنایی او به خاندان صدر آثار پژوهشی و شوقی فراوان آفرید. ملاحظات و پیوندهای محیطی مانع نقد صریح و دلسوزانه او از اوضاع حاکم نبود. دلبسته نواندیشان دینی و مایل به همراهی با آنان بود و دوسه بیانیه را هم امضا کرد... تا اینکه منع شد!
بدعوت و همت او و با ارادت و نزدیکی به مرحوم سیدمحمد حسینی بهشتی و سیدموسی صدر بارها نشست‌های حقیقی و مجازی تشکیل شد و با همه موانع تحمیلی، شجاعانه از ادبیاتِ مدارا و اخلاق و انسانیت دفاع میکرد. کمالیان از افق‌های باز می‌آمد و به تغییر می‌اندیشید و از اینکه نظام شیعی حاکم بر ایران نمی‌توانست با مدل صدری یک جمهوری انسانی و اخلاقی بسازد سخت ملول بود. منظومه کهن و گسترده خاندان صدر یک کُـلِ مرکب بود اما کمالیان دوست داشت همه را به رنگ موسی ببیند و در این آرزو کامیاب بود.
محسن کمالیان انسانی نجیب و شریف و درست بود در زمانه‌ای که چندان نمی‌توان جست. در عصر نمایش از خودنمایی و تفاخر پرهیز میکرد و نسبت به دوستان درکمال ادب و احترام بود. انسانی و مومنانه زیست و جایش حتما برای سالها در حوزه‌های دانش و اخلاق خالی‌ست. نام و یادش ماندگار و جایش مینو.
✍️ رضا بهشتی‌معز
منبع: فیسبوک نویسنده
#محسن_کمالیان #امام_موسی_صدر #خاندان_صدر #رضا_بهشتی_معز #فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤9😢7🤬1🕊1
🔴 جنگ تمام می‌شود؛ آلودگی نفتی می‌تواند سالها باقی بماند
در محاسبه هزینه‌های جنگ معمولاً از کشته‌شدگان، تخریب زیرساخت‌ها، هزینه تسلیحات و زیان اقتصادی سخن می‌گوییم. اما بخشی از صورت‌حساب جنگ ممکن است سالها بعد از خاموش‌شدن سلاح‌ها همچنان پرداخت شود: تخریب محیط‌زیست.
احمد علوی در مقاله‌ای درباره پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی آلودگی نفتی ناشی از جنگ در خلیج فارس، به همین بخش کمتر دیده‌شده پرداخته است.
جنوب ایران همزمان یکی از اصلی‌ترین مراکز تولید ثروت کشور و یکی از آسیب‌پذیرترین مناطق آن است؛ جایی که میدان‌های نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، بنادر و مسیرهای انتقال انرژی در کنار اکوسیستم‌های حساسی چون جنگل‌های حرا، زیستگاه‌های دریایی و مناطق صیادی قرار گرفته‌اند.
اما جنگ، یک عامل خطر تازه به این مجموعه اضافه کرده است.
علوی با اشاره به حملات سال ۲۰۲۶ به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری در خلیج فارس و تنگه هرمز، یادآوری می‌کند که نفتکش در هنگام جنگ فقط یک هدف اقتصادی یا نظامی نیست؛ مخزنی عظیم و متحرک از نفت است که آسیب‌دیدن آن می‌تواند یک حادثه نظامی را به یک بحران زیست‌محیطی منطقه‌ای تبدیل کند.
نکته مهم‌تر، گزارشی است که مقاله از مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران نقل می‌کند:
در جریان جنگ، حدود ۲۴۰ کیلومتر از سواحل هرمزگان به مواد نفتی آلوده شده و برخی جزایر جنوبی، از جمله لاوان، با آلودگی شدید مواجه شده‌اند.
اما هزینه چنین آلودگی‌ای فقط هزینه پاک‌کردن نفت از ساحل نیست.
آلودگی نفتی می‌تواند ذخایر ماهی و درآمد صیادان را کاهش دهد، گردشگری ساحلی را متضرر کند، به حراها و زیستگاه‌های دریایی آسیب بزند، هزینه‌های سلامت را افزایش دهد و در بلندمدت حتی به مهاجرت و فرسایش سرمایه انسانی مناطق جنوبی منجر شود.
اینجاست که مقاله پرسش اقتصادی مهم‌تری مطرح می‌کند:
اگر استخراج و صادرات نفت در حساب‌های ملی «ثروت» ایجاد می‌کند، تخریب دریا، تالاب، حرا، منابع شیلاتی و سلامت ساکنان جنوب در کجای حساب ثروت کشور ثبت می‌شود؟
ممکن است برای پاکسازی یک آلودگی نفتی میلیاردها هزینه شود و همین مخارج حتی به‌عنوان فعالیت اقتصادی وارد محاسبات شود؛ درحالی‌که جامعه در واقع بخشی از سرمایه طبیعی خود را از دست داده است.
علوی از همین زاویه نتیجه می‌گیرد که امنیت انرژی و امنیت محیط‌زیست را دیگر نمی‌توان دو مسئله جداگانه دانست. حفاظت از نفتکش‌ها و زیرساخت‌های انرژی فقط برای ادامه صادرات نفت نیست؛ بخشی از حفاظت از اکوسیستم خلیج فارس و اقتصاد جوامع ساحلی نیز هست.
◽️و شاید پرسش مهم‌تر همین باشد:
وقتی درباره هزینه جنگ حرف می‌زنیم، آیا فقط آنچه امروز ویران شده را می‌شماریم، یا آنچه ممکن است سالها بعد دیگر قابل بازگشت نباشد نیز بخشی از صورت‌حساب جنگ است؟
جنگ ممکن است با یک توافق سیاسی پایان یابد؛
اما یک ساحل آلوده، یک زیستگاه نابودشده یا ذخایر آبزیان آسیب‌دیده الزاماً با امضای توافق‌نامه به وضعیت پیش از جنگ بازنمی‌گردد.
✍️ احمد علوی
📄 پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی آلودگی نفتی در جنگ
📰 ایران امروز | ۱۶ اوت ۲۰۲۶
🔗 متن مقاله طولانی است؛ نسخه کامل را در ایران امروز بخوانید:
مطالعه متن کامل مقاله احمد علوی در ایران امروز
#جنگ #محیط_زیست #خلیج_فارس #آلودگی_نفتی #هرمزگان #توسعه_پایدار
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
در محاسبه هزینه‌های جنگ معمولاً از کشته‌شدگان، تخریب زیرساخت‌ها، هزینه تسلیحات و زیان اقتصادی سخن می‌گوییم. اما بخشی از صورت‌حساب جنگ ممکن است سالها بعد از خاموش‌شدن سلاح‌ها همچنان پرداخت شود: تخریب محیط‌زیست.
احمد علوی در مقاله‌ای درباره پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی آلودگی نفتی ناشی از جنگ در خلیج فارس، به همین بخش کمتر دیده‌شده پرداخته است.
جنوب ایران همزمان یکی از اصلی‌ترین مراکز تولید ثروت کشور و یکی از آسیب‌پذیرترین مناطق آن است؛ جایی که میدان‌های نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، بنادر و مسیرهای انتقال انرژی در کنار اکوسیستم‌های حساسی چون جنگل‌های حرا، زیستگاه‌های دریایی و مناطق صیادی قرار گرفته‌اند.
اما جنگ، یک عامل خطر تازه به این مجموعه اضافه کرده است.
علوی با اشاره به حملات سال ۲۰۲۶ به نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری در خلیج فارس و تنگه هرمز، یادآوری می‌کند که نفتکش در هنگام جنگ فقط یک هدف اقتصادی یا نظامی نیست؛ مخزنی عظیم و متحرک از نفت است که آسیب‌دیدن آن می‌تواند یک حادثه نظامی را به یک بحران زیست‌محیطی منطقه‌ای تبدیل کند.
نکته مهم‌تر، گزارشی است که مقاله از مقام سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران نقل می‌کند:
در جریان جنگ، حدود ۲۴۰ کیلومتر از سواحل هرمزگان به مواد نفتی آلوده شده و برخی جزایر جنوبی، از جمله لاوان، با آلودگی شدید مواجه شده‌اند.
اما هزینه چنین آلودگی‌ای فقط هزینه پاک‌کردن نفت از ساحل نیست.
آلودگی نفتی می‌تواند ذخایر ماهی و درآمد صیادان را کاهش دهد، گردشگری ساحلی را متضرر کند، به حراها و زیستگاه‌های دریایی آسیب بزند، هزینه‌های سلامت را افزایش دهد و در بلندمدت حتی به مهاجرت و فرسایش سرمایه انسانی مناطق جنوبی منجر شود.
اینجاست که مقاله پرسش اقتصادی مهم‌تری مطرح می‌کند:
اگر استخراج و صادرات نفت در حساب‌های ملی «ثروت» ایجاد می‌کند، تخریب دریا، تالاب، حرا، منابع شیلاتی و سلامت ساکنان جنوب در کجای حساب ثروت کشور ثبت می‌شود؟
ممکن است برای پاکسازی یک آلودگی نفتی میلیاردها هزینه شود و همین مخارج حتی به‌عنوان فعالیت اقتصادی وارد محاسبات شود؛ درحالی‌که جامعه در واقع بخشی از سرمایه طبیعی خود را از دست داده است.
علوی از همین زاویه نتیجه می‌گیرد که امنیت انرژی و امنیت محیط‌زیست را دیگر نمی‌توان دو مسئله جداگانه دانست. حفاظت از نفتکش‌ها و زیرساخت‌های انرژی فقط برای ادامه صادرات نفت نیست؛ بخشی از حفاظت از اکوسیستم خلیج فارس و اقتصاد جوامع ساحلی نیز هست.
◽️و شاید پرسش مهم‌تر همین باشد:
وقتی درباره هزینه جنگ حرف می‌زنیم، آیا فقط آنچه امروز ویران شده را می‌شماریم، یا آنچه ممکن است سالها بعد دیگر قابل بازگشت نباشد نیز بخشی از صورت‌حساب جنگ است؟
جنگ ممکن است با یک توافق سیاسی پایان یابد؛
اما یک ساحل آلوده، یک زیستگاه نابودشده یا ذخایر آبزیان آسیب‌دیده الزاماً با امضای توافق‌نامه به وضعیت پیش از جنگ بازنمی‌گردد.
✍️ احمد علوی
📄 پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی آلودگی نفتی در جنگ
📰 ایران امروز | ۱۶ اوت ۲۰۲۶
🔗 متن مقاله طولانی است؛ نسخه کامل را در ایران امروز بخوانید:
مطالعه متن کامل مقاله احمد علوی در ایران امروز
#جنگ #محیط_زیست #خلیج_فارس #آلودگی_نفتی #هرمزگان #توسعه_پایدار
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
ایران امروز
پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی آلودگی نفتی در جنگ
احمد علوی - جنوب ایران یکی از مهم‌ترین کانون‌های تولید ثروت و انرژی کشور است. خوزستان، بوشهر و هرمزگان در کنار میدان‌های نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، مجتمع‌های پتروشیمی، بنادر و پایانه‌های صادراتی، در قلب زنجیره تولید و انتقال انرژی ایران قرار دارند. موقعیت جغرافیایی…
😢7❤3
🟢 پنج سال از رفتن محمدرضا حکیمی؛ «اگر برای حکیمی خانه‌ای می‌خواهیم، خانه او کتاب‌های اوست»
پنج سال از درگذشت محمدرضا حکیمی می‌گذرد؛ متفکری که بخش مهمی از زندگی فکری‌اش را به نسبت میان دین، عدالت، فقر و حقوق محرومان اختصاص داد و شاید مهم‌ترین میراثش را بتوان در مجموعه عظیم «الحیات» جست‌وجو کرد.
به مناسبت پنجمین سال درگذشت او، محمد حکیمی، برادرش، یادداشتی نوشته که هم روایتی شخصی از زندگی و دغدغه‌های فکری اوست و هم واکنشی صریح به موضوعی که این روزها درباره ایجاد «خانه علامه حکیمی» مطرح شده است.
او درباره برادرش می‌نویسد:
«محمدرضا، بیش از آنکه اهل سخن باشد، اهل درد بود.»
درد دین؛ اما دینی که از انسان جدا نیست.
درد قرآن؛ اما قرآنی که برای اقامه قسط آمده است.
و درد محرومان؛ کسانی که مسئله عدالت برای حکیمی بیش از هر چیز با سرنوشت آنان معنا پیدا میکرد.
محمد حکیمی در بخش دیگری از نوشته، نکته‌ای کمتر گفته‌شده را نیز مطرح می‌کند: محمدرضا حکیمی در تهران صاحب خانه نبود و بخش زیادی از سال‌های اقامتش را در خانه‌های استیجاری گذراند. به همین دلیل خانواده او با انتساب ملکی به‌عنوان «منزل علامه محمدرضا حکیمی» و تبدیل محل سکونت استیجاری‌اش به «خانه علامه حکیمی» موافق نیستند.
و یادداشت با تصویری زیبا از میراث حکیمی به پایان می‌رسد:
«اگر برای حکیمی خانه‌ای می‌خواهیم،
خانهٔ او کتاب‌های اوست؛
الحیات اوست؛
اندیشهٔ عدالت‌خواه اوست؛
و هر جامعه‌ای که در آن، انسان تحقیر نشود و محرومی بی‌پناه نماند.»
✍️ محمد حکیمی
مرداد ۱۴۰۵ ـ مشهد
متن کامل در آوش
فرهیختگان:
شاید پنج سال پس از رفتن محمدرضا حکیمی، بهترین بزرگداشت او نه ساختن خانه‌ای به نامش، بلکه بازگشت به همان پرسشی باشد که بخش بزرگی از عمرش را صرف آن کرد:
در جامعه‌ای که خود را دینی می‌داند، جای «عدالت» در زندگی واقعی محرومان کجاست؟
#محمدرضا_حکیمی #محمد_حکیمی #الحیات #عدالت #کتاب
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
پنج سال از درگذشت محمدرضا حکیمی می‌گذرد؛ متفکری که بخش مهمی از زندگی فکری‌اش را به نسبت میان دین، عدالت، فقر و حقوق محرومان اختصاص داد و شاید مهم‌ترین میراثش را بتوان در مجموعه عظیم «الحیات» جست‌وجو کرد.
به مناسبت پنجمین سال درگذشت او، محمد حکیمی، برادرش، یادداشتی نوشته که هم روایتی شخصی از زندگی و دغدغه‌های فکری اوست و هم واکنشی صریح به موضوعی که این روزها درباره ایجاد «خانه علامه حکیمی» مطرح شده است.
او درباره برادرش می‌نویسد:
«محمدرضا، بیش از آنکه اهل سخن باشد، اهل درد بود.»
درد دین؛ اما دینی که از انسان جدا نیست.
درد قرآن؛ اما قرآنی که برای اقامه قسط آمده است.
و درد محرومان؛ کسانی که مسئله عدالت برای حکیمی بیش از هر چیز با سرنوشت آنان معنا پیدا میکرد.
محمد حکیمی در بخش دیگری از نوشته، نکته‌ای کمتر گفته‌شده را نیز مطرح می‌کند: محمدرضا حکیمی در تهران صاحب خانه نبود و بخش زیادی از سال‌های اقامتش را در خانه‌های استیجاری گذراند. به همین دلیل خانواده او با انتساب ملکی به‌عنوان «منزل علامه محمدرضا حکیمی» و تبدیل محل سکونت استیجاری‌اش به «خانه علامه حکیمی» موافق نیستند.
و یادداشت با تصویری زیبا از میراث حکیمی به پایان می‌رسد:
«اگر برای حکیمی خانه‌ای می‌خواهیم،
خانهٔ او کتاب‌های اوست؛
الحیات اوست؛
اندیشهٔ عدالت‌خواه اوست؛
و هر جامعه‌ای که در آن، انسان تحقیر نشود و محرومی بی‌پناه نماند.»
✍️ محمد حکیمی
مرداد ۱۴۰۵ ـ مشهد
متن کامل در آوش
فرهیختگان:
شاید پنج سال پس از رفتن محمدرضا حکیمی، بهترین بزرگداشت او نه ساختن خانه‌ای به نامش، بلکه بازگشت به همان پرسشی باشد که بخش بزرگی از عمرش را صرف آن کرد:
در جامعه‌ای که خود را دینی می‌داند، جای «عدالت» در زندگی واقعی محرومان کجاست؟
#محمدرضا_حکیمی #محمد_حکیمی #الحیات #عدالت #کتاب
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
آوش
محمدرضا حکیمی؛ آن‌گونه که زیست، آن‌گونه که خواست/ ساخت «خانه علامه حکیمی» مورد تایید نیست
حجت الاسلام محمد حکیمی برادر استاد محمدرضا حکیمی در یادداشتی به مناسبت پنجمین سال درگذشت ایشان، ضمن مروری بر اندیشه‌های محمدرضا حکیمی به ویژه در زمینه عدالت و مبارزه با فقر در اندیشه قرآنی و اهل بیت و با تاکید بر دوری سیاست و اقتصاد در این روزها با آنچه باید…
❤8👍6
🔆 ایرانشهر و اسلام؛ دو پاسخ به سقوط بغداد
سقوط بغداد در سال ۶۵۶ قمری فقط پایان خلافت عباسی نبود؛ نظمی سیاسی و فکری فرو ریخت و متفکران ایرانی در برابر جهانی تازه قرار گرفتند.
آیدین جلیلی در یادداشت «ایرانشهر و اسلام» از مقایسه دو چهره بزرگ قرن هفتم، خواجه نصیرالدین طوسی و سعدی شیرازی، برای طرح یک پرسش بزرگ‌تر استفاده می‌کند:
اندیشه ایرانی پس از فروپاشی بغداد چگونه با نظم تازه مواجه شد؟
خواجه نصیر پس از سقوط الموت وارد دستگاه هلاکو شد، در شکل‌گیری مرکز علمی مراغه نقش ایفا کرد و با آثاری چون تجریدالاعتقاد در صورت‌بندی عقلانی کلام امامی تأثیری ماندگار گذاشت.
نویسنده البته درباره روایت مشهور نقش خواجه در سقوط بغداد احتیاط می‌کند و مسئله خود را نه اثبات «توطئه خواجه»، بلکه بررسی جایگاه او در جهان پس از خلافت عباسی قرار می‌دهد.
در سوی دیگر، سعدی قرار دارد؛ دانش‌آموخته نظامیه بغداد که سقوط خلافت را چنین به سوگ نشست:
> «آسمان را حق بود گر خون بگرید بر زمین
بر زوال ملک مستعصم امیرالمؤمنین»
اما تفاوت فقط در سوگواری سعدی و همکاری خواجه با نظم جدید نیست.
جلیلی دو شیوه مواجهه با یک فروپاشی تاریخی را مقابل یکدیگر قرار می‌دهد: خواجه درون نظم جدید به ساختن نهاد علمی و صورت‌بندی فکری می‌پردازد؛ سعدی از منظر اخلاق، دین و عدالت به بی‌ثباتی قدرت و محدودیت مُلک دنیوی می‌نگرد.
از همین مقایسه، مقاله به فرضیه بحث‌برانگیزتری می‌رسد:
آیا می‌توان تشیع امامی در سنت خواجه نصیر را یکی از صورت‌های بازسازی عناصر ایرانشهری در قالب اسلام دانست؟
و در مقابل، آیا سعدی ــ با وجود سوگ بغداد ــ واقعاً از سیاست و نظم جدید فاصله می‌گیرد؟ نویسنده یادآوری می‌کند که سعدی بعدها شمس‌الدین محمد جوینی، صاحب‌دیوان ایلخانی، را نیز ستایش می‌کند و همچنان از صاحبان قدرت انتظار عدل و دادخواهی دارد.
✍️ ایرانشهر و اسلام
خواجه نصیرالدین طوسی و سعدی در جهان پس از سقوط بغداد
آیدین جلیلی
🔗 مطالعه متن کامل در مشاهده فوری
فرهیختگان:
شاید جذاب‌ترین پرسش این یادداشت، فراتر از داوری درباره خواجه یا سعدی باشد:
وقتی یک نظم تاریخی فرو می‌ریزد، وظیفه اهل اندیشه چیست؟
ایستادن در برابر نظم تازه و سوگواری برای آنچه از دست رفته؟
یا ورود به نظم جدید و تلاش برای ساختن علم، فرهنگ و نهادهای تازه از درون آن؟
و مهم‌تر:
آیا آنچه بعدها «اسلام ایرانی» می‌نامیم، حاصل اسلامی‌شدن ایران بود یا همزمان، ایرانی‌شدن اسلام نیز در حال وقوع بود؟
✍️ آیدین جلیلی
#ایرانشهر #خواجه_نصیرالدین_طوسی #سعدی #سقوط_بغداد #تاریخ_ایران #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
سقوط بغداد در سال ۶۵۶ قمری فقط پایان خلافت عباسی نبود؛ نظمی سیاسی و فکری فرو ریخت و متفکران ایرانی در برابر جهانی تازه قرار گرفتند.
آیدین جلیلی در یادداشت «ایرانشهر و اسلام» از مقایسه دو چهره بزرگ قرن هفتم، خواجه نصیرالدین طوسی و سعدی شیرازی، برای طرح یک پرسش بزرگ‌تر استفاده می‌کند:
اندیشه ایرانی پس از فروپاشی بغداد چگونه با نظم تازه مواجه شد؟
خواجه نصیر پس از سقوط الموت وارد دستگاه هلاکو شد، در شکل‌گیری مرکز علمی مراغه نقش ایفا کرد و با آثاری چون تجریدالاعتقاد در صورت‌بندی عقلانی کلام امامی تأثیری ماندگار گذاشت.
نویسنده البته درباره روایت مشهور نقش خواجه در سقوط بغداد احتیاط می‌کند و مسئله خود را نه اثبات «توطئه خواجه»، بلکه بررسی جایگاه او در جهان پس از خلافت عباسی قرار می‌دهد.
در سوی دیگر، سعدی قرار دارد؛ دانش‌آموخته نظامیه بغداد که سقوط خلافت را چنین به سوگ نشست:
> «آسمان را حق بود گر خون بگرید بر زمین
بر زوال ملک مستعصم امیرالمؤمنین»
اما تفاوت فقط در سوگواری سعدی و همکاری خواجه با نظم جدید نیست.
جلیلی دو شیوه مواجهه با یک فروپاشی تاریخی را مقابل یکدیگر قرار می‌دهد: خواجه درون نظم جدید به ساختن نهاد علمی و صورت‌بندی فکری می‌پردازد؛ سعدی از منظر اخلاق، دین و عدالت به بی‌ثباتی قدرت و محدودیت مُلک دنیوی می‌نگرد.
از همین مقایسه، مقاله به فرضیه بحث‌برانگیزتری می‌رسد:
آیا می‌توان تشیع امامی در سنت خواجه نصیر را یکی از صورت‌های بازسازی عناصر ایرانشهری در قالب اسلام دانست؟
و در مقابل، آیا سعدی ــ با وجود سوگ بغداد ــ واقعاً از سیاست و نظم جدید فاصله می‌گیرد؟ نویسنده یادآوری می‌کند که سعدی بعدها شمس‌الدین محمد جوینی، صاحب‌دیوان ایلخانی، را نیز ستایش می‌کند و همچنان از صاحبان قدرت انتظار عدل و دادخواهی دارد.
✍️ ایرانشهر و اسلام
خواجه نصیرالدین طوسی و سعدی در جهان پس از سقوط بغداد
آیدین جلیلی
🔗 مطالعه متن کامل در مشاهده فوری
فرهیختگان:
شاید جذاب‌ترین پرسش این یادداشت، فراتر از داوری درباره خواجه یا سعدی باشد:
وقتی یک نظم تاریخی فرو می‌ریزد، وظیفه اهل اندیشه چیست؟
ایستادن در برابر نظم تازه و سوگواری برای آنچه از دست رفته؟
یا ورود به نظم جدید و تلاش برای ساختن علم، فرهنگ و نهادهای تازه از درون آن؟
و مهم‌تر:
آیا آنچه بعدها «اسلام ایرانی» می‌نامیم، حاصل اسلامی‌شدن ایران بود یا همزمان، ایرانی‌شدن اسلام نیز در حال وقوع بود؟
✍️ آیدین جلیلی
#ایرانشهر #خواجه_نصیرالدین_طوسی #سعدی #سقوط_بغداد #تاریخ_ایران #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Telegraph
ایرانشهر و اسلام: خواجه نصیرالدین طوسی و سعدی در جهان پس از سقوط بغداد
آیدین جلیلی در این سیاه‌مشق، می‌کوشم دیدگاه سعدی شیرازی، شیخ اجل، را در نسبت با واقعهٔ سقوط خلافت عباسی در بغداد و آن را در مقایسه با عملکرد و اندیشهٔ خواجه نصیرالدین طوسی بررسی کنم. خواجه نصیرالدین طوسی، بنابر برخی روایت‌های تاریخی، پس از رهایی از اسماعیلیان…
👍4❤2👎1
🔴 ۲۸ مرداد را می‌توان فقط با «خیانت داخلی» یا «مداخله خارجی» توضیح داد؟
هرچه روایت به ۲۸ مرداد نزدیک‌تر می‌شود، یک خطر در خواندن تاریخ بیشتر می‌شود: تقلیل یک رویداد پیچیده به یک علت.
یک روایت، همه‌چیز را محصول عملیات آمریکا و بریتانیا می‌بیند؛ روایتی دیگر نقش خارجی را کم‌رنگ می‌کند و سقوط مصدق را نتیجه تحولات و مخالفت‌های داخلی می‌داند.
اما آیا برای فهم آنچه رخ داد، باید الزاماً یکی از این دو را انتخاب کرد؟
قسمت سوم مجموعه «مصدق؛ مردی که مردمی بود» تلاش می‌کند نیروهای حاضر در صحنه را از یکدیگر تفکیک کند؛ از مصدق و یارانش تا کاشانی، مکی و بقایی، حزب توده، فدائیان اسلام، نیروهای اجتماعی، شاه، دربار و نظامیان؛ و سپس نشان دهد چگونه شکاف‌های داخلی با یک عملیات سازمان‌یافته خارجی به یکدیگر رسیدند.
متن کامل قسمت سوم مصدق؛ مردی که مردمی بود در ادامه
هرچه روایت به ۲۸ مرداد نزدیک‌تر می‌شود، یک خطر در خواندن تاریخ بیشتر می‌شود: تقلیل یک رویداد پیچیده به یک علت.
یک روایت، همه‌چیز را محصول عملیات آمریکا و بریتانیا می‌بیند؛ روایتی دیگر نقش خارجی را کم‌رنگ می‌کند و سقوط مصدق را نتیجه تحولات و مخالفت‌های داخلی می‌داند.
اما آیا برای فهم آنچه رخ داد، باید الزاماً یکی از این دو را انتخاب کرد؟
قسمت سوم مجموعه «مصدق؛ مردی که مردمی بود» تلاش می‌کند نیروهای حاضر در صحنه را از یکدیگر تفکیک کند؛ از مصدق و یارانش تا کاشانی، مکی و بقایی، حزب توده، فدائیان اسلام، نیروهای اجتماعی، شاه، دربار و نظامیان؛ و سپس نشان دهد چگونه شکاف‌های داخلی با یک عملیات سازمان‌یافته خارجی به یکدیگر رسیدند.
متن کامل قسمت سوم مصدق؛ مردی که مردمی بود در ادامه
قسمت سوم: فرسودگی ائتلاف ۳۰ تیر تا شکست نخستین تلاش براندازی مصدق
✍️ فتانه هویدا
برای فهم ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نمی‌توان این رویداد را با یک عامل واحد توضیح داد. امروز، با گذشت دهه‌ها و انتشار اسناد و پژوهش‌های متعدد، می‌توان نقش نیروهای داخلی و خارجی را از یکدیگر تفکیک کرد، هرچند در آن زمان بسیاری از نیروهای داخلی از ابعاد کامل طرح براندازی و ارتباطات میان شبکه‌های مختلف اطلاع نداشتند.
در بخش پیشین، نقش نیروهای سیاسی و اجتماعی در ملی‌شدن نفت و قیام ۳۰ تیر بررسی شد. در این قسمت، تمرکز بر این است که پس از ۳۰ تیر، رفتار و تصمیم‌های نیروهای داخلی چگونه به فرسایش ائتلاف سیاسی حامی مصدق انجامید و چگونه این وضعیت، در کنار عملیات خارجی، شرایط سقوط دولت را فراهم کرد.
۱. نیروهای داخلی
● مصدق و یارانش؛ دولت در شرایط فرسایش ائتلاف ۳۰ تیر
مصدق پس از بازگشت به نخست‌وزیری همچنان از حمایت اجتماعی قابل توجهی برخوردار بود؛ اما ائتلاف سیاسی ۳۰ تیر دیگر به همان شکل سابق وجود نداشت. اختلاف بر سر اختیارات دولت، رابطه با مجلس و دربار، اختلاف با متحدان پیشین و ادامه بحران نفت، شکاف‌های سیاسی را افزایش داد.
فرسایش این ائتلاف الزاماً به معنای از میان رفتن حمایت مردم از مصدق نبود، بلکه به معنای کاهش توانایی مصدق برای گردآوردن نیروهای سیاسی متفاوت در یک صف واحد بود.
● برهم خوردن رابطه دولت و مجلس
رابطه دولت و مجلس هفدهم نیز به تدریج بحرانی شد. تغییر آرایش سیاسی مجلس و افزایش اختلاف میان دولت و مخالفان، این نهاد را به یکی از کانون‌های اصلی کشمکش سیاسی تبدیل کرد.
این اختلاف سرانجام به همه‌پرسی مرداد ۱۳۳۲ برای انحلال مجلس انجامید. همه‌پرسی از همان زمان با مناقشه حقوقی و سیاسی روبه‌رو شد، مخالفان آن را مغایر اصول مشروطیت می‌دانستند و حامیان دولت، مجلس را عملاً ناتوان از انجام وظایف خود تلقی می‌کردند.
فارغ از داوری نهایی درباره مشروعیت حقوقی آن، انحلال مجلس، یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت سیاسی، به تشدید قطبی‌شدن فضای کشور کمک کرد.
● کاشانی، مکی و بقایی؛ مخالفان سیاسی مصدق
پس از ۳۰ تیر، کاشانی، مکی و بقایی به تدریج به مخالفان جدی مصدق تبدیل شدند. مخالفت سیاسی آنان در فرسایش ائتلاف پیشین مؤثر بود، اما نباید صرف مخالفت با دولت را معادل مشارکت مستقیم در عملیات CIA دانست.
کاشانی در سال ۱۳۳۲ در برابر مصدق قرار گرفت و در روزهای منتهی به ۲۸ مرداد نیز مواضع مخالف دولت داشت. مکی و بقایی نیز در تضعیف موقعیت سیاسی دولت نقش داشتند، اما درباره میزان ارتباط مستقیم آنان با شبکه عملیاتی خارجی، باید میان شواهد مستند و تفسیر تاریخی تفاوت گذاشت.
این سه نفر را نیز نباید یک شبکه منسجم با دستور و هدف واحد تصور کرد. اهمیت آنان در این بخش، بیش از هر چیز، در شکسته‌شدن بخشی از ائتلاف سیاسی حامی مصدق است.
● فدائیان اسلام؛ مخالف دولت، نه لزوماً مجری کودتا
فدائیان اسلام در پیش از کودتا با دولت مصدق و برخی سیاست‌های آن اختلاف داشتند.
اهمیت فدائیان اسلام در این مقطع بیشتر از آن جهت بود که بخشی از فضای سیاسی و مذهبی مخالف دولت را نمایندگی می‌کردند اما این جایگاه را نباید با نقش اجرایی در عملیات ۲۸ مرداد یکی دانست. شواهد موجود، مشارکت سازمان‌یافته و تعیین‌کننده آنان را در اجرای عملیات ۲۸ مرداد نشان نمی‌دهد.
بنابراین، باید میان مخالفت سیاسی آنان با مصدق و مشارکت مستقیم در اجرای کودتا تفاوت گذاشت.
● حزب توده؛ مخالف مصدق، اما نه بخشی از شبکه کودتا
حزب توده مسیر متفاوتی داشت. این حزب با مصدق اختلافات جدی داشت و از بسیاری از سیاست‌های او انتقاد میکرد، اما در عین حال با بازگشت شاه و استقرار یک حکومت ضدکمونیستی نیز مخالف بود.
اهمیت حزب توده در فهم ۲۸ مرداد بیشتر در جایگاه آن در محاسبات آمریکا و بریتانیا و فضای ضدکمونیستی آن دوره بود. قدرت سازمانی حزب و نگرانی از افزایش نفوذ شوروی، بخشی از زمینه‌ای بود که عملیات خارجی از آن بهره گرفت.
❤6👍1
اختلاف حزب توده با مصدق به معنای مشارکت آن در کودتای ۲۸ مرداد نبود. محدود بودن واکنش حزب توده در برابر روند منتهی به سقوط دولت مصدق نیز از موضوعات مورد بحث در پژوهش‌های تاریخی است و نمی‌توان بدون توجه به محدودیت‌های سیاسی و امنیتی آن دوره، درباره چرایی و میزان این واکنش داوری قطعی کرد.
● مردم؛ از حمایت از مصدق تا حضور مخالفان دولت
«مردم ایران» در این دوره یک نیروی سیاسی یکپارچه نبودند. در ۳۰ تیر ۱۳۳۱ بخش‌هایی از جامعه در کنار نیروهای سیاسی و مذهبی مخالف قوام به میدان آمدند و بازگشت مصدق را مطالبه کردند.
با وجود فرسایش ائتلاف سیاسی ۳۰ تیر، حمایت اجتماعی از مصدق به‌طور کامل از میان نرفته بود. تداوم حمایت بخشی از مطبوعات ملی‌گرا، جبهه ملی، روشنفکران و دانشگاهیان، برخی اصناف و بازاریان و بخش‌هایی از جامعه شهری، نشان می‌دهد که مصدق تا آستانه ۲۸ مرداد همچنان از پایگاه اجتماعی برخوردار بود.
اما این حمایت دیگر الزاماً به همان ظرفیت بسیج ۳۰ تیر تبدیل نمی‌شد. اختلافات سیاسی، بحران اقتصادی، شکاف میان نیروهای سابقاً متحد و تشدید درگیری میان دولت و مخالفان، شرایط سیاسی را تغییر داده بود.
در سوی دیگر، بخش‌هایی از جامعه نیز به دلایل سیاسی، اقتصادی، مذهبی یا تحت تأثیر تبلیغات ضد دولتی، در برابر مصدق قرار گرفته بودند.
در ۲۸ مرداد، گروه‌هایی از نیروهای اجتماعی و خیابانی وارد میدان شدند. در میان آنان، برخی جاهل‌ها، لوطی‌ها و نیروهای محله‌ای حضور داشتند. این نیروها یک تشکل واحد و یکپارچه نبودند و نباید همه آنان را وابسته به یک فرد، حزب یا سازمان خارجی دانست.
در مورد سازمان‌دهی و تأمین مالی برخی نیروهای خیابانی توسط شبکه‌های مرتبط با عملیات خارجی شواهدی وجود دارد، اما این امر را نمی‌توان به همه جاهل‌ها، لوطی‌ها و نیروهای محله‌ای تعمیم داد.
شعبان جعفری از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های نیروهای خیابانی طرفدار شاه بود، اما نباید نقش او را به کل نیروهای خیابانی تعمیم داد یا او را فرمانده همه این نیروها دانست.
در نتیجه، ۲۸ مرداد را نمی‌توان «قیام یکپارچه مردم علیه مصدق» دانست، اما از سوی دیگر، نمی‌توان حضور واقعی نیروهای اجتماعی در خیابان را نیز انکار کرد. بخشی از مردم همچنان طرفدار مصدق بودند، بخشی در برابر او قرار گرفتند و در کنار آنان نیروهای سازمان‌یافته سیاسی، خیابانی و نظامی نیز فعال بودند.
تعداد و ترکیب دقیق نیروهای حاضر در خیابان نیز به دلیل تفاوت روایت‌ها و محدودیت منابع، همچنان محل بحث پژوهشی است.
● شاه، دربار و نظامیان؛ از فرمان عزل مصدق تا اجرای مرحله نهایی
شاه در این ماجرا صرفاً ناظر نبود. او یکی از کنشگران اصلی طرح برکناری مصدق بود و فرمان عزل نخست‌وزیر و انتصاب فضل‌الله زاهدی را امضا کرد اما نقش او با نقش CIA در طراحی و اجرای عملیات یکسان نبود.
تلاش نخست برای اجرای فرمان در شب ۲۴ مرداد شکست خورد و شاه پس از آن ایران را ترک کرد.
پس از شکست مرحله اول، ارتباط میان شبکه عملیاتی آمریکا، مخالفان دولت، دربار و بخشی از نیروهای نظامی ادامه یافت.
در این روند باید سطح نقش‌ها را نیز از یکدیگر جدا کرد: شاه و دربار در سطح سیاسی و سلطنتی، شبکه‌های مخالف دولت در سطح سازمان‌دهی سیاسی و اجتماعی، و بخشی از نیروهای نظامی در مرحله نهایی اجرای براندازی نقش داشتند.
بنابراین نه می‌توان گفت شاه به‌تنهایی کودتا را اجرا کرد و نه اینکه شاه هیچ نقشی نداشت و همه‌چیز فقط کار آمریکا و انگلیس بود.
نقش این نیروها نیز یکسان یا هم‌سطح نبود. آنچه آنها را در یک روند تاریخی به هم پیوند داد، قرار گرفتنشان در مسیر سقوط دولت مصدق بود، نه الزاماً داشتن یک سازمان یا انگیزه واحد.
عملیات براندازی طرح و سازمان‌دهی خارجی داشت و توانست از شکاف‌های داخلی و ظرفیت نیروهای سیاسی، اجتماعی و نظامی موجود برای تغییر قدرت استفاده کند. بنابراین ۲۸ مرداد را باید حاصل پیوند میان یک عملیات خارجی و بستری از شکاف‌ها و تحولات داخلی دانست، نه نتیجه یک عامل واحد.
این همان نقطه اتصال به بخش بعدی است: شکست نخستین تلاش در ۲۴ مرداد چگونه به سازمان‌دهی دوباره نیروها انجامید و تنها چهار روز بعد، به سقوط دولت مصدق منتهی شد؟
ادامه دارد...
📚 برگرفته از «حکم تاریخ»
#مصدق #۲۸مرداد #کودتای_۲۸مرداد #تاریخ_معاصر #نهضت_ملی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤4👍2
📚 «شبکه کتاب» تعطیل شد؛ کتابخوانی در شعار، سکوت در عمل
در میان خبرهای پرالتهاب این روزها، تعطیلی یک رسانه تخصصی کتاب شاید اتفاق بزرگی به نظر نرسد؛ اما نهال موسوی معتقد است ماجرا فراتر از تعطیلی یک وب‌سایت است و می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت نهادهای کوچک اما مؤثر فرهنگی در ایران باشد.
«شبکه کتاب» قرار بود رسانه‌ای تخصصی برای اخبار نشر، معرفی کتاب و گفت‌وگو با نویسندگان و مترجمان باشد؛ اما بنا بر این نوشته، بیش از دو ماه است که فعالیت آن متوقف شده و توضیح رسمی روشنی نیز درباره این توقف منتشر نشده است.
✍️
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
در میان خبرهای پرالتهاب این روزها، تعطیلی یک رسانه تخصصی کتاب شاید اتفاق بزرگی به نظر نرسد؛ اما نهال موسوی معتقد است ماجرا فراتر از تعطیلی یک وب‌سایت است و می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت نهادهای کوچک اما مؤثر فرهنگی در ایران باشد.
«شبکه کتاب» قرار بود رسانه‌ای تخصصی برای اخبار نشر، معرفی کتاب و گفت‌وگو با نویسندگان و مترجمان باشد؛ اما بنا بر این نوشته، بیش از دو ماه است که فعالیت آن متوقف شده و توضیح رسمی روشنی نیز درباره این توقف منتشر نشده است.
✍️
شبکه کتاب تعطیل شد؛ شعار کتابخوانی بدون پشتوانه عملی#کتاب #کتابخوانی #شبکه_کتاب #فرهنگ #نشر
نهال موسوی
تعطیلی شبکه کتاب را نباید صرفاً به عنوان یک رویداد منفرد و اداری نگاه کرد، بلکه باید آن را نشانه‌ای از یک الگوی تکرارشونده در مواجهه با نهادهای فرهنگی کوچک اما تأثیرگذار دانست.
خبر تعطیلی شبکه اینترنتی کتاب، هرچند در میان انبوه اخبار پرسروصدای این روزها شاید کم‌اهمیت به نظر برسد، اما در واقع نشانه‌ای از یک بحران عمیق‌تر و ریشه‌دارتر دارد. بحرانی که سال‌هاست دامن‌گیر جایگاه کتاب در نظام رسانه‌ای و فرهنگی کشور بوده است.
وبسایتی که قرار بود بستری تخصصی برای پوشش اخبار نشر، معرفی کتاب، گفت‌وگو با نویسندگان و مترجمان و پیگیری رویدادهای حوزه کتاب باشد، بیش از دو ماه است که سکوت کرده و آخرین ردپای فعالیتش به ایام نمایشگاه کتاب در خرداد بازمی‌گردد.
این سکوت، بی‌آنکه توضیحی رسمی همراهش باشد، خود گویای بسیاری چیزهاست.
فرهیختگان:
سال‌هاست درباره کاهش سرانه مطالعه، ضرورت کتابخوانی و حمایت از فرهنگ مکتوب سخن گفته می‌شود. اما شاید معیار جدی‌تر، نه تعداد شعارها و پویش‌های مناسبتی، بلکه سرنوشت کتابخانه‌ها، ناشران، کتاب‌فروشی‌ها و رسانه‌هایی باشد که هر روز برای زنده نگه‌داشتن کتاب تلاش می‌کنند.
اگر رسانه تخصصی کتاب نتواند به حیات خود ادامه دهد، «ترویج کتابخوانی» قرار است دقیقاً بر دوش چه نهادی بماند؟
✍️ نهال موسوی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
😢6❤1🕊1
Telegram
آرشیو
📚 عصر سه‌شنبه‌های بخارا | «زیتون و انجیر» توماس مان
در یکی دیگر از نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا، کتاب «زیتون و انجیر؛ دوازده مقالهٔ اجتماعی» نوشته توماس مان با ترجمه محمود حدادی مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
این نشست با حضور و سخنرانی محمود حدادی، محمد راغب و علی دهباشی برگزار شد؛ گفت‌وگویی درباره مجموعه‌ای از نوشته‌های اجتماعی توماس مان و مواجهه یکی از مهم‌ترین نویسندگان آلمانی قرن بیستم با جامعه و زمانه خود.
🎥 ویدیوی کامل نشست:
📍 شهر کتاب نیاوران
📅 سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵
#توماس_مان #زیتون_و_انجیر #محمود_حدادی #محمد_راغب #علی_دهباشی #بخارا #کتاب
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
در یکی دیگر از نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا، کتاب «زیتون و انجیر؛ دوازده مقالهٔ اجتماعی» نوشته توماس مان با ترجمه محمود حدادی مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
این نشست با حضور و سخنرانی محمود حدادی، محمد راغب و علی دهباشی برگزار شد؛ گفت‌وگویی درباره مجموعه‌ای از نوشته‌های اجتماعی توماس مان و مواجهه یکی از مهم‌ترین نویسندگان آلمانی قرن بیستم با جامعه و زمانه خود.
🎥 ویدیوی کامل نشست:
📍 شهر کتاب نیاوران
📅 سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵
#توماس_مان #زیتون_و_انجیر #محمود_حدادی #محمد_راغب #علی_دهباشی #بخارا #کتاب
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
🕊1
🔴 از گرسنگی تا خیزش اجتماعی؛ نقطه‌ای که بحران معیشت سیاسی می‌شود
تورم از چه زمانی دیگر فقط یک مسئله اقتصادی نیست؟
خانوارها معمولاً با اولین افزایش قیمت به نقطه بحران نمی‌رسند. ابتدا تفریح و خریدهای غیرضروری را حذف می‌کنند، بعد سراغ کالاهای ارزان‌تر می‌روند، پس‌اندازشان را مصرف می‌کنند، قرض می‌گیرند و گاهی دارایی‌هایشان را می‌فروشند.
اما این سازوکارهای بقا تا کجا می‌توانند ادامه پیدا کنند؟
احمد علوی در مقاله‌ای با عنوان «از گرسنگی تا خیزش اجتماعی» تلاش کرده همین نقطه را پیدا کند؛ نقطه‌ای که فشار اقتصادی دیگر درون خانواده باقی نمی‌ماند و به بحران اجتماعی و مسئله‌ای سیاسی تبدیل می‌شود.
یکی از نکات مهم مقاله این است که برای چنین تحولی نمی‌توان یک عدد ــ مثلاً نرخ مشخصی از تورم ــ تعیین کرد.
به تحلیل علوی، خطر زمانی افزایش می‌یابد که چند اتفاق همزمان رخ دهد: فشار اقتصادی شدید، گسترده و طولانی شود؛ پس‌انداز و دارایی خانوارها تحلیل برود؛ مصرف غذا، درمان و آموزش کاهش پیدا کند؛ حمایت دولت و شبکه‌های خانوادگی دیگر قادر به جبران نباشد؛ و سرانجام مردم محرومیت خود را نه مسئله‌ای شخصی، بلکه حاصل ناکارآمدی، تبعیض یا بی‌عدالتی نهادی ببینند.
مقاله سه آستانه را از یکدیگر جدا می‌کند:
فقر ← فرسایش اجتماعی ← سیاسی‌شدن محرومیت
و نقطه حساس دقیقاً میان دو مرحله آخر قرار دارد؛ جایی که بحران از حوزه «رفاه» عبور می‌کند و وارد حوزه «مشروعیت و حکمرانی» می‌شود.
در مورد ایران نیز نویسنده معتقد است خطر اصلی صرفاً افزایش بیشتر قیمت‌ها نیست؛ مسئله مهم‌تر، فرسایش تدریجی توان جامعه برای تحمل افزایش قیمت‌هاست. بنابراین شاید مهم‌ترین شاخص هشدار نه خود نرخ تورم، بلکه رفتار خانوار باشد: مردم هنوز برای تحمل تورم از چه منابعی استفاده می‌کنند و این منابع چه زمانی تمام می‌شوند؟
✍️ از گرسنگی تا خیزش اجتماعی
احمد علوی
متن کامل در ایران امروز
فرهیختگان:
این مقاله یک پرسش مهم را پیش روی سیاست‌گذار می‌گذارد:
اگر مردمی برای حفظ زندگی روزمره ابتدا تفریح، بعد پس‌انداز و دارایی و سرانجام غذا، درمان و آموزش خود را مصرف و حذف کنند، از کجا می‌توان فهمید که جامعه به انتهای ظرفیت تحملش نزدیک شده است؟
و شاید پرسش مهم‌تر این باشد:
آیا سیاست‌گذار ایرانی امروز این «نقطه تبدیل» را اندازه می‌گیرد، یا همچنان فقط نرخ تورم و سایر شاخص‌های کلان را می‌بیند؟
#اقتصاد #تورم #فقر #بحران_معیشتی #جامعه #احمد_علوی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
تورم از چه زمانی دیگر فقط یک مسئله اقتصادی نیست؟
خانوارها معمولاً با اولین افزایش قیمت به نقطه بحران نمی‌رسند. ابتدا تفریح و خریدهای غیرضروری را حذف می‌کنند، بعد سراغ کالاهای ارزان‌تر می‌روند، پس‌اندازشان را مصرف می‌کنند، قرض می‌گیرند و گاهی دارایی‌هایشان را می‌فروشند.
اما این سازوکارهای بقا تا کجا می‌توانند ادامه پیدا کنند؟
احمد علوی در مقاله‌ای با عنوان «از گرسنگی تا خیزش اجتماعی» تلاش کرده همین نقطه را پیدا کند؛ نقطه‌ای که فشار اقتصادی دیگر درون خانواده باقی نمی‌ماند و به بحران اجتماعی و مسئله‌ای سیاسی تبدیل می‌شود.
یکی از نکات مهم مقاله این است که برای چنین تحولی نمی‌توان یک عدد ــ مثلاً نرخ مشخصی از تورم ــ تعیین کرد.
به تحلیل علوی، خطر زمانی افزایش می‌یابد که چند اتفاق همزمان رخ دهد: فشار اقتصادی شدید، گسترده و طولانی شود؛ پس‌انداز و دارایی خانوارها تحلیل برود؛ مصرف غذا، درمان و آموزش کاهش پیدا کند؛ حمایت دولت و شبکه‌های خانوادگی دیگر قادر به جبران نباشد؛ و سرانجام مردم محرومیت خود را نه مسئله‌ای شخصی، بلکه حاصل ناکارآمدی، تبعیض یا بی‌عدالتی نهادی ببینند.
مقاله سه آستانه را از یکدیگر جدا می‌کند:
فقر ← فرسایش اجتماعی ← سیاسی‌شدن محرومیت
و نقطه حساس دقیقاً میان دو مرحله آخر قرار دارد؛ جایی که بحران از حوزه «رفاه» عبور می‌کند و وارد حوزه «مشروعیت و حکمرانی» می‌شود.
در مورد ایران نیز نویسنده معتقد است خطر اصلی صرفاً افزایش بیشتر قیمت‌ها نیست؛ مسئله مهم‌تر، فرسایش تدریجی توان جامعه برای تحمل افزایش قیمت‌هاست. بنابراین شاید مهم‌ترین شاخص هشدار نه خود نرخ تورم، بلکه رفتار خانوار باشد: مردم هنوز برای تحمل تورم از چه منابعی استفاده می‌کنند و این منابع چه زمانی تمام می‌شوند؟
✍️ از گرسنگی تا خیزش اجتماعی
احمد علوی
متن کامل در ایران امروز
فرهیختگان:
این مقاله یک پرسش مهم را پیش روی سیاست‌گذار می‌گذارد:
اگر مردمی برای حفظ زندگی روزمره ابتدا تفریح، بعد پس‌انداز و دارایی و سرانجام غذا، درمان و آموزش خود را مصرف و حذف کنند، از کجا می‌توان فهمید که جامعه به انتهای ظرفیت تحملش نزدیک شده است؟
و شاید پرسش مهم‌تر این باشد:
آیا سیاست‌گذار ایرانی امروز این «نقطه تبدیل» را اندازه می‌گیرد، یا همچنان فقط نرخ تورم و سایر شاخص‌های کلان را می‌بیند؟
#اقتصاد #تورم #فقر #بحران_معیشتی #جامعه #احمد_علوی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
ایران امروز
از گرسنگی تا خیزش اجتماعی
احمد علوی - درک رابطه میان بحران اقتصادی و بحران اجتماعی مستلزم تمایز میان دو پدیده‌ای است که در بسیاری از تحلیل‌های عمومی به‌جای یکدیگر به کار می‌روند. افزایش فشار معیشتی لزوماً به معنای شکل‌گیری بحران اجتماعی و به دنبال آن اعتراض عمومی یا خیزش اجتماعی نیست…
❤3🔥1
🍳 نیمرو؛ غذای فوری ایرانی در روایت نادرمیرزا قاجار
گاهی جذابیت متون تاریخی نه در روایت شاهان و جنگ‌ها، بلکه در جزئیاتی است که نشان می‌دهد مردم چه می‌خورده‌اند و چگونه زندگی می‌کرده‌اند.
نادرمیرزا قاجار در «کارنامه خورش» وقتی به نیمرو می‌رسد، آن را غذایی تقریباً جهان‌شمول و راه‌حل کدبانو برای «مهمان گرسنه» معرفی می‌کند؛ غذایی که به‌ویژه در روستاهای آذربایجان به سبب فراوانی تخم‌مرغ و روغن، زود آماده می‌شده است.
📜 نوشتار اصلی
از سفره نگار
#نیمرو #تاریخ_غذا #آشپزی_ایرانی #نادرمیرزا_قاجار #کارنامه_خورش
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
گاهی جذابیت متون تاریخی نه در روایت شاهان و جنگ‌ها، بلکه در جزئیاتی است که نشان می‌دهد مردم چه می‌خورده‌اند و چگونه زندگی می‌کرده‌اند.
نادرمیرزا قاجار در «کارنامه خورش» وقتی به نیمرو می‌رسد، آن را غذایی تقریباً جهان‌شمول و راه‌حل کدبانو برای «مهمان گرسنه» معرفی می‌کند؛ غذایی که به‌ویژه در روستاهای آذربایجان به سبب فراوانی تخم‌مرغ و روغن، زود آماده می‌شده است.
📜 نوشتار اصلی
نیمرو
کدبانو گفت «این خورش گویا در جهان جایی نبُوَد که ندانند، چون مَر مهمان گرسنه را باید زود خورش پیش کشند، به روستاهای آذربادگان همه‌جای این خورش پزند، ازیرا که زود به دست آید و به روستا تخم ماکیان و روغن فراوان است و خوشمزه‌تر آن بُوَد که با کرهٔ تازه پزند و آن چنان باشد که کرهٔ تازه را ساده به دوری نهند و به آتش گذارند، چون نیک گرم شود نه بدان‌جای که داغ گردد و از دوغ جدا، تخم ماکیان در آن شکنند و نیم‌برشت برگیرند و نمک و پلپل بر وی افشانند، با نان خورند. اگر با روغن زرد پزند، باید روغن نیک تافته گردد که بوی خامی ندهد و مرصعش نامند.»
📚 مأخذ: نادرمیرزا قاجار، کارنامه خورش: دستور غذاهای نادرمیرزا قاجار، به‌کوشش نازیلا نظمی، نشر اطراف، ۱۳۹۹، ص ۳۲۵.
از سفره نگار
#نیمرو #تاریخ_غذا #آشپزی_ایرانی #نادرمیرزا_قاجار #کارنامه_خورش
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤7👍2
😄 «مبادا اپلای کنی!»؛ سامانه‌های احتمالی برای اجرای طرح مقابله با نفوذ
اگر برای اجرای طرح «مقابله با نفوذ» قرار باشد برای هر نوع ارتباط علمی، دانشگاهی و خارجی سازوکار نظارتی تازه‌ای ایجاد شود، چه سامانه‌هایی لازم خواهیم داشت؟
حسین قتیب در یک طنز، تعدادی از سامانه‌های آینده را از همین حالا طراحی کرده است:
متن اصلی «ساکت، جُرم، مباد، بِمان، بیگانه، نَرو و اعتراف از حسین قتیب» در ادامه:
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
اگر برای اجرای طرح «مقابله با نفوذ» قرار باشد برای هر نوع ارتباط علمی، دانشگاهی و خارجی سازوکار نظارتی تازه‌ای ایجاد شود، چه سامانه‌هایی لازم خواهیم داشت؟
حسین قتیب در یک طنز، تعدادی از سامانه‌های آینده را از همین حالا طراحی کرده است:
متن اصلی «ساکت، جُرم، مباد، بِمان، بیگانه، نَرو و اعتراف از حسین قتیب» در ادامه:
برای اجرای طرح مقابله با نفوذ مصوب مجلس چند سامانه استعلام جدید باید تشکیل شود:
سامانه «ساکت»
سامانه ارزیابی کلاس‌ها و تعلیمات
برای هر دوره حضوری، آنلاین و احتمالاً در آینده آموزش آشپزی به اعضای خانواده.
سامانه «جُرم»
جست‌وجو و رصد مطالبات
برای بررسی پیشنهادهای مردم و تشخیص اینکه کدام پیشنهاد قابلیت ارتقا به پرونده امنیتی دارد
سامانه «مباد»: سامانه مدیریت بورس و اپلای دانشگاهی
اسمش هم از همان ابتدا تکلیف متقاضی را روشن می‌کند: «مبادا اپلای کنی!»
ورژن دیگر آن سامانه «بِمان»
بررسی مجوز اپلای و نام‌نویسی
برای بررسی درخواست اپلای، پذیرش و بورس دانشگاه‌های خارجی
سامانه «بیگانه»: بررسی یکپارچه گفت‌وگوها و ارتباطات نامطمئن همگانی
برای هرگونه ارتباط با شخص خارجی در فضای مجازی.
سامانه «نَرو»
نظام رصد ورود به نمایندگی‌های خارجی
برای صدور مجوز مراجعه به سفارتخانه‌ها در داخل و خارج کشور
سامانه «اعتراف»
اعلام عمومی تعاملات، روابط و ارتباطات فرامرزی
برای ثبت داوطلبانه تمام کارهایی که قبل از تأسیس سامانه انجام داده‌اید و آن زمان نمی‌دانستید روزی سامانه‌ای برایشان ساخته خواهد شد.
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤6👎1🤔1
Telegram
آرشیو
گزارش جانباختگان دی‌ماه
📝 جانباختگان دی‌ماه ۱۴۰۴؛ یک گزارش پژوهشی مبتنی بر داده
در موضوعی که آمار، روایت‌های سیاسی و منازعات رسانه‌ای به‌شدت درهم تنیده‌اند، شاید پیش از پذیرفتن یا رد کردن هر عددی، یک سؤال مهم‌تر وجود داشته باشد:
این عدد چگونه به دست آمده است؟
کریم نیکونظر، روزنامه‌نگار و روایت‌نویسی که بخش مهمی از کارش بر جست‌وجوی اسناد، داده‌ها و بازسازی روایت از خلال منابع مختلف استوار بوده، این بار به سراغ جانباختگان دی‌ماه ۱۴۰۴ رفته و کوشیده است با روشی پژوهشی، داده‌های موجود درباره تعداد جانباختگان را بررسی کند.
نیکونظر پیش‌تر با مشارکت در شکل‌گیری «رادیو تراژدی» و «کتاب تراژدی»، همراه گروهی از روزنامه‌نگاران و نویسندگان، زندگی شخصیت‌های کمترشناخته‌شده و بخش‌های کمترروایت‌شده زندگی چهره‌های تاریخی ایران را بر پایه پژوهش روزنامه‌نگارانه روایت کرده است.
این بار اما موضوع، نه تاریخ دور، که واقعه‌ای بسیار نزدیک و همچنان محل اختلاف است.
در چنین موضوعی، اعتبار هر نتیجه‌ای بیش از هر چیز به منابع، شیوه گردآوری داده‌ها، امکان راستی‌آزمایی و روش رسیدن از داده‌ها به عدد نهایی وابسته است.
بنابراین شاید بهتر باشد این گزارش را نه با این پرسش که «عدد نهایی با باور قبلی ما سازگار است یا نه»، بلکه با این پرسش بخوانیم:
روش رسیدن به این عدد تا چه اندازه قابل بررسی و دفاع است؟
🎯 گزارش پژوهشی درباره جانباختگان دی‌ماه ۱۴۰۴
✍️ کریم نیکونظر
فرهیختگان:
در رویدادهای خونین و مناقشه‌برانگیز، اعداد خود بخشی از نبرد روایت‌ها می‌شوند. اما جان انسان‌ها نباید به ابزار اثبات روایت سیاسی این یا آن طرف تبدیل شود.
آیا می‌توان درباره تعداد جانباختگان یک واقعه سیاسی، مستقل از موضع سیاسی خودمان، بر سر یک روش قابل راستی‌آزمایی برای شمارش توافق کنیم؟
#دی۱۴۰۴ #جانباختگان #کریم_نیکونظر #روزنامه‌نگاری_تحقیقی #پژوهش
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
در موضوعی که آمار، روایت‌های سیاسی و منازعات رسانه‌ای به‌شدت درهم تنیده‌اند، شاید پیش از پذیرفتن یا رد کردن هر عددی، یک سؤال مهم‌تر وجود داشته باشد:
این عدد چگونه به دست آمده است؟
کریم نیکونظر، روزنامه‌نگار و روایت‌نویسی که بخش مهمی از کارش بر جست‌وجوی اسناد، داده‌ها و بازسازی روایت از خلال منابع مختلف استوار بوده، این بار به سراغ جانباختگان دی‌ماه ۱۴۰۴ رفته و کوشیده است با روشی پژوهشی، داده‌های موجود درباره تعداد جانباختگان را بررسی کند.
نیکونظر پیش‌تر با مشارکت در شکل‌گیری «رادیو تراژدی» و «کتاب تراژدی»، همراه گروهی از روزنامه‌نگاران و نویسندگان، زندگی شخصیت‌های کمترشناخته‌شده و بخش‌های کمترروایت‌شده زندگی چهره‌های تاریخی ایران را بر پایه پژوهش روزنامه‌نگارانه روایت کرده است.
این بار اما موضوع، نه تاریخ دور، که واقعه‌ای بسیار نزدیک و همچنان محل اختلاف است.
در چنین موضوعی، اعتبار هر نتیجه‌ای بیش از هر چیز به منابع، شیوه گردآوری داده‌ها، امکان راستی‌آزمایی و روش رسیدن از داده‌ها به عدد نهایی وابسته است.
بنابراین شاید بهتر باشد این گزارش را نه با این پرسش که «عدد نهایی با باور قبلی ما سازگار است یا نه»، بلکه با این پرسش بخوانیم:
روش رسیدن به این عدد تا چه اندازه قابل بررسی و دفاع است؟
🎯 گزارش پژوهشی درباره جانباختگان دی‌ماه ۱۴۰۴
✍️ کریم نیکونظر
فرهیختگان:
در رویدادهای خونین و مناقشه‌برانگیز، اعداد خود بخشی از نبرد روایت‌ها می‌شوند. اما جان انسان‌ها نباید به ابزار اثبات روایت سیاسی این یا آن طرف تبدیل شود.
آیا می‌توان درباره تعداد جانباختگان یک واقعه سیاسی، مستقل از موضع سیاسی خودمان، بر سر یک روش قابل راستی‌آزمایی برای شمارش توافق کنیم؟
#دی۱۴۰۴ #جانباختگان #کریم_نیکونظر #روزنامه‌نگاری_تحقیقی #پژوهش
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍8❤1😢1
Telegram
آرشیو
🔴 وقتی «دعا» به تخریب تاریخ تبدیل می‌شود
بر اساس ویدیویی که سهام‌نیوز منتشر کرده، افرادی بر روی سنگ‌نوشته تاریخی خرم‌آباد که قدمت آن به دوره ساسانی می‌رسد، با اسپری رنگ عبارت:
«اللهم عجل لولیک الفرج»
را نوشته‌اند.
فارغ از انگیزه عاملان، حاصل کار روشن است: یک اثر تاریخی آسیب دیده است.
تلخی ماجرا فقط در تخریب یک سنگ‌نوشته باستانی نیست؛ در تناقضی است که تصویر پیش روی ما می‌گذارد: عبارتی دینی و دعایی، این بار نه بر کاغذ و دیوار، بلکه بر پیکر میراثی نوشته شده که قرن‌ها از تاریخ این سرزمین را با خود حمل کرده است.
ایران پیش از ما وجود داشته و پس از ما نیز باید باقی بماند. آثار تاریخی ملک یک نسل، یک حکومت، یک مذهب یا یک سلیقه نیستند؛ حافظه مشترک مردمانی‌اند که در دوره‌های مختلف این سرزمین زیسته‌اند.
🎥 ویدیوی منتشرشده از این اتفاق همراه این پست است.
فرهیختگان:
مسئله شاید از خود این تخریب بزرگ‌تر باشد:
چگونه می‌شود از ایمان سخن گفت، اما برای حفظ میراث سرزمینی که نسل‌های آینده نیز در آن سهم دارند، احساس مسئولیت نکرد؟
و شاید پرسش تلخ‌تر این باشد:
اگر یک عبارت مقدس به ابزار آسیب‌زدن به میراث تاریخی تبدیل شود، آنچه می‌بینیم نشانه دینداری است یا نشانه ناآگاهی؟
#میراث_فرهنگی #خرم_آباد #تاریخ_ایران #ساسانیان
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
بر اساس ویدیویی که سهام‌نیوز منتشر کرده، افرادی بر روی سنگ‌نوشته تاریخی خرم‌آباد که قدمت آن به دوره ساسانی می‌رسد، با اسپری رنگ عبارت:
«اللهم عجل لولیک الفرج»
را نوشته‌اند.
فارغ از انگیزه عاملان، حاصل کار روشن است: یک اثر تاریخی آسیب دیده است.
تلخی ماجرا فقط در تخریب یک سنگ‌نوشته باستانی نیست؛ در تناقضی است که تصویر پیش روی ما می‌گذارد: عبارتی دینی و دعایی، این بار نه بر کاغذ و دیوار، بلکه بر پیکر میراثی نوشته شده که قرن‌ها از تاریخ این سرزمین را با خود حمل کرده است.
ایران پیش از ما وجود داشته و پس از ما نیز باید باقی بماند. آثار تاریخی ملک یک نسل، یک حکومت، یک مذهب یا یک سلیقه نیستند؛ حافظه مشترک مردمانی‌اند که در دوره‌های مختلف این سرزمین زیسته‌اند.
🎥 ویدیوی منتشرشده از این اتفاق همراه این پست است.
فرهیختگان:
مسئله شاید از خود این تخریب بزرگ‌تر باشد:
چگونه می‌شود از ایمان سخن گفت، اما برای حفظ میراث سرزمینی که نسل‌های آینده نیز در آن سهم دارند، احساس مسئولیت نکرد؟
و شاید پرسش تلخ‌تر این باشد:
اگر یک عبارت مقدس به ابزار آسیب‌زدن به میراث تاریخی تبدیل شود، آنچه می‌بینیم نشانه دینداری است یا نشانه ناآگاهی؟
#میراث_فرهنگی #خرم_آباد #تاریخ_ایران #ساسانیان
#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
😢15🤬8
🔵 یکصد سال پس از ادوارد براون؛ بازخوانی زندگی و آثار ایرانشناسی که دلبسته ایران شد
به مناسبت یکصدمین سالگرد درگذشت ادوارد براون، ایران‌شناس و شرق‌شناس بریتانیایی، نشستی برای بازخوانی زندگی و آثار او در کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
براون از مهم‌ترین چهره‌های مطالعات ایران در دانشگاه کمبریج بود و آثاری چون «تاریخ ادبی ایران» در چهار جلد، «یک سال در میان ایرانیان» و «انقلاب ایران ۱۹۰۵–۱۹۰۹» از او به‌جا مانده است.
اهمیت براون برای ایرانیان اما تنها به پژوهش درباره زبان و ادبیات فارسی محدود نمی‌شود. نام او با مطالعه و روایت بخشی مهم از تاریخ فکری و سیاسی ایران، به‌ویژه دوران انقلاب مشروطه، نیز پیوند خورده است.
در نشست «بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون»، چارلز ملویل و مجید تفرشی با پیام تصویری و مقصود فراستخواه، بهرام پروین گنابادی، جواد رنجبر درخشیلر، حمیدرضا نمازی، حمید شاکری و داریوش رحمانیان سخن خواهند گفت. دبیری نشست نیز بر عهده محمدعلی نیازی است.
🗓 یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶ تا ۱۹
📍 اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
🔸 ورود برای عموم آزاد است.
اطلاعات کامل نشست در وب‌سایت کتابخانه ملی ایران
#ادوارد_براون #ایرانشناسی #مشروطه #کتابخانه_ملی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
به مناسبت یکصدمین سالگرد درگذشت ادوارد براون، ایران‌شناس و شرق‌شناس بریتانیایی، نشستی برای بازخوانی زندگی و آثار او در کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
براون از مهم‌ترین چهره‌های مطالعات ایران در دانشگاه کمبریج بود و آثاری چون «تاریخ ادبی ایران» در چهار جلد، «یک سال در میان ایرانیان» و «انقلاب ایران ۱۹۰۵–۱۹۰۹» از او به‌جا مانده است.
اهمیت براون برای ایرانیان اما تنها به پژوهش درباره زبان و ادبیات فارسی محدود نمی‌شود. نام او با مطالعه و روایت بخشی مهم از تاریخ فکری و سیاسی ایران، به‌ویژه دوران انقلاب مشروطه، نیز پیوند خورده است.
در نشست «بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون»، چارلز ملویل و مجید تفرشی با پیام تصویری و مقصود فراستخواه، بهرام پروین گنابادی، جواد رنجبر درخشیلر، حمیدرضا نمازی، حمید شاکری و داریوش رحمانیان سخن خواهند گفت. دبیری نشست نیز بر عهده محمدعلی نیازی است.
🗓 یکشنبه ۱ شهریور ۱۴۰۵
🕓 ساعت ۱۶ تا ۱۹
📍 اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
🔸 ورود برای عموم آزاد است.
اطلاعات کامل نشست در وب‌سایت کتابخانه ملی ایران
#ادوارد_براون #ایرانشناسی #مشروطه #کتابخانه_ملی
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
www.nlai.ir
نشست بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون در کتابخانه ملی ایران
نشست «بازخوانی زندگی و آثار ادوارد براون»، به مناسبت یکصدمین سالگرد درگذشت این ایران‌شناس بریتانیایی، یکشنبه ۱ شهریورماه ۱۴۰۵ با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
❤7🤬2🕊1