فرهیختگان
12.8K subscribers
18.3K photos
9.74K videos
1.55K files
48.2K links
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..

۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»


ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin


گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
Download Telegram
🔴 دعوا واقعاً بر سر شریعتی و سروش است یا بر سر «فقه»؟

جدال تازه بر سر علی شریعتی و روشنفکری دینی همچنان ادامه دارد؛ اما شهرام اتفاق در مقاله‌ای مفصل تلاش کرده صورت مسئله را تغییر دهد.
او معتقد است آنچه در ظاهر جدال میان محمد قوچانی و روشنفکران دینی ــ از بازرگان و شریعتی تا سروش ــ دیده می‌شود، در لایه‌ای عمیق‌تر نزاعی درباره نسبت فقه، مدرنیته و حکومت است.
اتفاق برای توضیح مدعای خود تنها به نوشته اخیر قوچانی اکتفا نمی‌کند و به مجموعه پنج‌جلدی نقد الهیات سیاسی او نیز مراجعه می‌کند؛ از جمله به مواضعی درباره نقش روحانیت، نسبت جمهوریت و شریعت، نظارت فقهی بر قانون‌گذاری و جایگاه فقه در قضاوت.
او سپس یک پرسش بنیادی را مطرح می‌کند:
اگر میان برخی احکام شریعت و مبانی جهان مدرن ــ از حقوق فردی و برابری شهروندان تا آزادی انتخاب شیوه زندگی ــ تعارضی پدید آمد، کدام‌یک باید مبنا قرار گیرد؟
به روایت اتفاق، پاسخ جریان‌های مختلف اصلاح دینی به همین سؤال متفاوت بوده است؛ از اصلاح در معرفت دینی تا بازاندیشی بنیادی‌تر درباره متن و تجربه دینی. او از منتظری و کدیور تا شبستری، وسمقی، سروش، آرش نراقی و ابوالقاسم فنائی نام می‌برد و معتقد است تقلیل کل این طیف به چند چهره، تصویر ناقصی از روشنفکری دینی می‌سازد.
اما مقاله در پایان یک چرخش مهم دارد:
اتفاق خود نیز تا اندازه‌ای با این گزاره قوچانی که روشنفکری دینی به پایان راه نزدیک شده موافق است؛ با این تفاوت که علت را شکست فکری چند روشنفکر نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از پدیده بزرگ‌تر افول مرجعیت دینی در جامعه ایران تلقی می‌کند.

✍️ از چاله «روشنفکری دینی» تا چاه «محافظه‌کاری فقهی»
شهرام اتفاق

فرهیختگان:
این مقاله بحث را از سؤال «شریعتی مقصر بود یا نبود؟» یک مرحله جلوتر می‌برد.
شاید اختلاف اصلی امروز دیگر حتی میان روشنفکری دینی و اسلام سنتی نباشد، بلکه بر سر پرسشی بنیادی‌تر باشد:
در تعارض احتمالی میان فقه و حقوق انسان مدرن، کدام باید خود را با دیگری تطبیق دهد؟
و حتی بنیادی‌تر:
اگر جامعه ایران واقعاً در حال فاصله گرفتن از مرجعیت دینی در سیاست باشد، آیا نزاع میان «روشنفکری دینی» و «محافظه‌کاری فقهی» هنوز نزاع اصلی جامعه است، یا هر دو طرف در حال منازعه بر سر زمینی‌اند که جامعه آرام‌آرام از آن عبور کرده است؟
#روشنفکری_دینی #محمد_قوچانی #شهرام_اتفاق #علی_شریعتی #عبدالکریم_سروش #فقه #سکولاریسم

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍8❤1
🕊 دشمن امروز؛ شریک صلح مشترک و عادلانه آینده
آیا در میانه جنگ، سخن گفتن از مذاکره نشانه ضعف است؟

یا درست در همان زمان است که باید راه بازگشت از جنگ را باز نگه داشت؟
سید علی محمودی با تکیه بر اندیشه‌های جان رالز، از اصلی در اخلاق جنگ سخن می‌گوید که در فضای ملتهب جنگ‌ها به‌آسانی فراموش می‌شود:
با دشمن امروز باید به‌گونه‌ای رفتار کرد که امکان تبدیل‌شدن او به شریک صلح فردا از میان نرود.
او می‌نویسد:
«رفتار با جبهۀ دشمن باید به‌گونه‌ای باشد که راه صلح‌آمیز را سد نکند و در میان دشمنان ترس و نگرانی از انتقام را برنینگیزد، بلکه برعکس باید دشمن امروز، شریک صلح مشترک و عادلانۀ آینده در نظر گرفته شود.»
از این منظر، حتی مشروعیت جنگ دفاعی نیز به یک شرط مهم وابسته است: راه‌های مسالمت‌آمیز برای توقف جنگ ــ از مذاکره مستقیم و میانجی‌گری تا مساعی جمیله، دیپلماسی مسیر دوم و داوری بین‌المللی ــ باید جدی گرفته شده باشند.
و مهم‌تر اینکه آغاز جنگ، دیپلماسی را بی‌معنا نمی‌کند:
«حتی در طول جنگ نباید باب مذاکرات و به‌کارگیری تمامی ظرفیت‌ها و ابتکارات صلح‌آمیز در جهت آتش‌بس و متارکۀ جنگ بسته شود.»
فرهیختگان
شاید دشوارترین زمان برای حرف‌زدن از صلح، دقیقاً زمانی باشد که جنگ آغاز شده است.
در جنگ، هر طرف معمولاً صلح را مشروط به تحقق خواسته‌های خود می‌کند و مذاکره ممکن است در افکار عمومی به عقب‌نشینی تعبیر شود. اما اگر هدف نهایی هر جنگی رسیدن دوباره به یک نظم سیاسی باشد، یک پرسش باقی می‌ماند:
آیا می‌توان دشمن را چنان شکست داد، تحقیر کرد یا ترساند که دیگر امکان همزیستی با او وجود نداشته باشد و در عین حال انتظار صلحی پایدار داشت؟
و در وضعیت امروز ما، پرسش حتی صریح‌تر است:
مذاکره در میانه جنگ نشانه ضعف است، یا یکی از ابزارهای دفاع از منافع ملی؟
✍️ سید علی محمودی
📚 مأخذ: سید علی محمودی، فراخنای آزادی و عدالت؛ تأملاتی در آراء جان رالز، فیلسوف اخلاق، صلح و دموکراسی، فصل ششم: «مشروعیت جنگ دفاعی در سپهر صلح‌طلبی»، گام نو، ۱۴۰۴.
#صلح #جنگ #مذاکره #جان_رالز #سید_علی_محمودی #اخلاق_جنگ

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤6
فرهیختگان pinned «🟢 روشنفکری دینی؛ از «رعیت» تا «شهروند» آیا توسعه در جامعه‌ای مانند ایران، بدون بازاندیشی در فهم دینی ممکن است؟ علیرضا معینی در یادداشتی مفصل با عنوان «روشنفکری دینی، توسعه، جامعه مدنی و حقوق انسان» از همین پرسش آغاز می‌کند و می‌کوشد نسبت میان دین، عقل، توسعه،…»
🌐 از سیلیکون‌ولی تا سوریه؛ دو چهره از شبکه جهانی ترکیه

در یک هفته، دو خبر ظاهراً بی‌ارتباط درباره دو شهروند ترک منتشر شد:
کورای کاووک‌اوغلو به یکی از بالاترین موقعیت‌های مدیریتی هوش مصنوعی در گوگل رسید؛ و عمر چیفتچی در ساختار نظامی سوریه به درجه سرتیپی رسید.
دو مرد، هر دو متولد ۱۹۸۰ در ترکیه؛ یکی با مسیری که از دانشگاه فنی خاورمیانه به DeepMind و صنعت جهانی هوش مصنوعی رسید و دیگری با مسیری که از ترکیه به افغانستان و سپس جنگ سوریه کشیده شد.
اوسال شهباز در یادداشتی در Türkiye Today این دو سرنوشت کاملاً متفاوت را نقطه شروع بحثی بزرگ‌تر قرار می‌دهد:
ترکیه را نمی‌توان فقط با مرزهای جغرافیایی‌اش فهمید؛ باید شبکه‌هایی را دید که از این کشور به جهان متصل شده‌اند.
در یک سو، شبکه جهانی دانشگاه، فناوری و سرمایه قرار دارد. جوانان تحصیل‌کرده‌ای که مسیرشان از آناتولی به استانبول و سپس لندن، برلین، آمستردام و کالیفرنیا می‌رسد.
در سوی دیگر، جغرافیای پیرامونی ترکیه مملو از منازعاتی است که آنها نیز شبکه‌های انسانی فرامرزی خود را ساخته‌اند؛ از سوریه و کریمه تا قبرس، کوزوو و آبخازیا.
نویسنده به یک ویژگی مهم ترکیه اشاره می‌کند: جمعیت‌هایی با پیوندهای تاریخی و قومی با بسیاری از این مناطق، امروز در داخل ترکیه زندگی می‌کنند. به همین دلیل، بسیاری از بحران‌های پیرامونی برای ترکیه صرفاً مسئله «سیاست خارجی» نیستند؛ شبکه‌های انسانی آنها از داخل جامعه ترکیه نیز عبور می‌کنند.
در نتیجه، دو مسیر کاملاً متضاد کاووک‌اوغلو و چیفتچی شاید دو نمود از یک پدیده باشند:
جهانی‌شدن فقط شبکه دانشمندان، مهندسان، مدیران و سرمایه‌گذاران نساخته است؛ جنگ‌ها، مهاجرت‌ها و منازعات سیاسی نیز شبکه‌های فراملی خود را ایجاد کرده‌اند.
✍️ اوسال شهباز

فرهیختگان
این نگاه می‌تواند برای ایران هم پرسش جالبی ایجاد کند.
کشورها فقط مجموعه‌ای از خاک، مرز و جمعیت ساکن داخل مرزهایشان نیستند؛ شبکه سرمایه انسانی، مهاجران، دانشگاهیان، کارآفرینان و متخصصان خارج از کشور نیز می‌تواند بخشی از قدرت ملی آنها باشد.
ترکیه ظاهراً با هر دو سوی این جهان شبکه‌ای درگیر است.
اگر به ایران نیز به‌جای صرفاً یک جغرافیا، به‌عنوان یک شبکه جهانی از ایرانیان نگاه کنیم، چه ظرفیت‌هایی را می‌بینیم که امروز در تعریف سنتی ما از «قدرت ملی» تقریباً نادیده گرفته شده‌اند؟
#ترکیه #هوش_مصنوعی #سیلیکون_ولی #سوریه #مهاجرت #سرمایه_انسانی #ژئوپلیتیک

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
🕊4❤3
🔵 انحلال دانشگاه پیام نور منتفی شد

حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم:
🔹 من و رئیس‌جمهور از حامیان حفظ و بقای دانشگاه پیام نور هستیم و علاقه‌مندیم نام این دانشگاه همواره در میان دانشگاه‌های مهم کشور با جایگاه شایسته و عملکردی درخشان مطرح باشد.
🔹 بنابراین فعالیت دانشگاه پیام نور ادامه خواهد داشت و موضوع انحلال این دانشگاه منتفی است.

🏷 #خبر_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👎9👍5❤1
🎞 «خَزپوش»؛ ایرانِ عصر ناصری در یک فیلم صامت صدساله
تصویری از ایران، ساخته‌شده نه در ایران، بلکه در ارمنستان شوروی در سال ۱۹۲۷؛ فیلمی که امروز خود به سندی از نگاه سینمای آن دوران به تاریخ ایران تبدیل شده است.
«خَزپوش» ساخته هامو بیک نازاریان، از چهره‌های مهم سینمای آغازین ارمنستان، بر اساس داستانی از رافی ساخته شده است؛ نویسنده‌ای که از پیشگامان رمان تاریخی ارمنی به‌شمار می‌رود.
فیلم، ایرانِ دوران ناصرالدین‌شاه قاجار را روایت می‌کند و خیزش دهقانان و پیشه‌وران، نفوذ بریتانیا و ماجرای تحریم تنباکو را در مرکز داستان خود قرار می‌دهد.
تماشای «خزپوش» نزدیک به یک قرن پس از ساخته‌شدنش فقط تماشای یک فیلم تاریخی نیست؛ فرصتی است برای دیدن اینکه ایران و یکی از مهم‌ترین جنبش‌های اجتماعی عصر قاجار چگونه در سینمای شوروی و ارمنستانِ دهه ۱۹۲۰ بازنمایی می‌شد.
🎬 خَزپوش
کارگردان: هامو بیک نازاریان
ارمنستان، اتحاد جماهیر شوروی | ۱۹۲۷
سیاه‌وسفید | صامت
⏱️ نسخه کامل: حدود ۷۴ دقیقه
📎 نسخه کامل فیلم همراه این پست منتشر شده است.
#سینما #تاریخ_ایران #قاجار #تحریم_تنباکو #سینمای_صامت


#منتخب_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍6❤2
🔵 نقد افکار یا نقد افراد؟
آیا نقد یک متفکر، مستلزم داوری درباره شخصیت اوست؟

علی زمانیان در واکنش به سخنان اخیر موسی غنی‌نژاد درباره علی شریعتی، از همین پرسش آغاز می‌کند و میان دو مفهوم تمایز می‌گذارد: نقد اندیشه و تخریب اندیشمند.
او اصل نقد پیشینیان را نه‌تنها مجاز، بلکه لازمه پیشرفت فکری جامعه می‌داند. مسئله از نظر او از جایی آغاز می‌شود که به‌جای واکاوی یک اندیشه، شخصیت صاحب آن اندیشه موضوع داوری اخلاقی قرار می‌گیرد.
زمانیان می‌نویسد:
«همان‌گونه که باستان‌شناس سفال را می‌کاود نه سفالگر را، نقد نیز باید لایه‌های پنهان یک اندیشه را بکاود، نه زندگی صاحب اندیشه را.»
از همین منظر، او نقد عبدالکریم سروش بر ایدئولوژی شریعتی را ــ مستقل از موافقت یا مخالفت با نتیجه آن ــ نمونه‌ای از مواجهه با ایده می‌داند؛ اما کاربرد تعبیر «شیاد» درباره شریعتی از سوی غنی‌نژاد را از این جنس نمی‌بیند.
نویسنده یک قدم جلوتر می‌رود و چنین برخوردهایی را نوعی «سرمایه‌سوزی فرهنگی» می‌نامد:
«شریعتی، فارغ از هر نقدی که به او داشته باشیم، تاریخ یک ملت است، روایت یک نسل است، حافظه یک جریان است.»
و در پایان تفاوت میان نقد و حذف را چنین صورت‌بندی می‌کند:
«شریعتمداری شدن چه آسان و منتقد شدن چه دشوار.»
✍️ علی زمانیان

📅 ۲۶ مرداد ۱۴۰۵

منبع: خرد منتقد
فرهیختگان
شاید این بحث را بتوان از شخص شریعتی و غنی‌نژاد هم فراتر برد.
تاریخ اندیشه بدون نقد پیش نمی‌رود و هیچ متفکری نیز نباید به دلیل جایگاه تاریخی‌اش از نقد مصون باشد. اما از آن طرف، تبدیل شخصیت یک متفکر به موضوع اتهام اخلاقی هم الزاماً چیزی درباره درستی یا نادرستی اندیشه‌های او ثابت نمی‌کند.
پس مرز کجاست؟
آیا در نقد یک متفکر، شخصیت و انگیزه‌های او اساساً بی‌اهمیت‌اند؟ یا گاهی شناخت شخصیت، منافع و انگیزه‌های صاحب یک اندیشه نیز بخشی مشروع از نقد تاریخی است؟
این پرسش شاید بحث را از دوگانه ساده «دفاع یا حمله به شریعتی» یک قدم جلوتر ببرد.
#علی_شریعتی #موسی_غنی‌نژاد #علی_زمانیان #نقد #روشنفکری #تاریخ_اندیشه

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍9❤1
🔴 ۷۵ درصد مردم مخالف فیلترشکن‌اند؛ یا مجبور به استفاده از آن؟

یک مقام دولتی می‌گوید گزارش‌های امنیتی نشان می‌دهد فیلترشکن‌ها راه نفوذ و جاسوسی را آسان‌تر کرده‌اند و حدود ۷۵ درصد مردم مخالف استفاده از فیلترشکن هستند.
محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، نکته دیگری هم گفته که شاید از خود این آمار مهم‌تر باشد:
💰 فروش فیلترشکن سالانه ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان عایدی دارد؛ اما نمی‌دانیم این پول به جیب چه کسانی می‌رود.
اینجاست که ماجرا کمی عجیب می‌شود.
اگر فیلترشکن تهدید امنیتی است،

اگر ۷۵ درصد مردم آن را نمی‌خواهند،

و اگر تجارتش هزاران میلیارد تومان پول تولید می‌کند...
یک سؤال ساده باقی می‌ماند:
پس چرا مردم اصلاً فیلترشکن می‌خرند؟
مردم یک روز صبح بیدار شدند و دسته‌جمعی تصمیم گرفتند برای دسترسی معمولی به اینترنت، پول بدهند، سرعتشان را پایین بیاورند، تبلیغات عجیب ببینند، اطلاعاتشان را از سرورهای ناشناس عبور دهند و احتمال آلودگی گوشی و کامپیوترشان را بالا ببرند؟
یا سیاست فیلترینگ، خودش تقاضا برای همان ابزاری را ساخته که حالا تهدید امنیتی معرفی می‌شود؟
تناقض جالب‌تر همین‌جاست:
حکومت سایت و پلتفرم را فیلتر می‌کند → مردم فیلترشکن نصب می‌کنند → بازار چند هزار میلیاردی فیلترشکن شکل می‌گیرد → نهادهای امنیتی می‌گویند فیلترشکن راه نفوذ دشمن را باز می‌کند → دولت هم می‌گوید نمی‌دانیم پول این بازار به جیب چه کسانی می‌رود.
یعنی برای مقابله با یک «تهدید»، سازوکاری ساخته‌ایم که ممکن است خودش تهدید امنیتی دیگری تولید کرده باشد.
و البته یک سؤال چند هزار میلیارد تومانی هم باقی می‌ماند:
اگر فروش فیلترشکن ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان گردش مالی دارد، واقعاً هیچ‌کس نمی‌داند فروشندگان اصلی چه کسانی‌اند؟
یا بهتر است سؤال را جور دیگری بپرسیم:
چه کسی از ادامه فیلترینگ سود می‌برد؟

💬 و یک سؤال عملی‌تر:
اگر فردا صبح فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی و سرویس‌های پرکاربرد برداشته شود، با فیلترشکن‌تان چه می‌کنید؟
👇 در نظرسنجی پست بعدی رأی بدهید.

و اگر فکر می‌کنید سؤال مهم‌تر این است که بازار ۷ تا ۱۲ هزار میلیارد تومانی فیلترشکن در اختیار چه کسانی است، نظرتان را در کامنت‌ها بنویسید.

🔄 این پست را برای کسی بفرستید که فکر می‌کنید باید پاسخ این سؤال را بداند.

📌 منبع اظهارات: گفت‌وگوی محمدجعفر قائم‌پناه با ایسنا ــ ۲۵ مرداد ۱۴۰۵
#فیلترینگ #فیلترشکن #اینترنت #امنیت_سایبری #قائم_پناه

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤3👍2
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎥 مرشایمر: آمریکا به اهداف استراتژیک خود در جنگ با ایران نرسیده است

جان مرشایمر، نظریه‌پرداز برجسته روابط بین‌الملل و از چهره‌های مکتب رئالیسم، در تحلیلی در ۱۷ اوت ۲۰۲۶ وضعیت جنگ و تقابل ایران و آمریکا را بررسی کرده و به این نتیجه می‌رسد که واشنگتن نه‌تنها به اهداف اولیه خود نرسیده، بلکه اکنون با گزینه‌های بسیار محدودتری روبه‌روست.
به روایت مرشایمر، آمریکا در آغاز جنگ چهار هدف عمده داشت:
تغییر رژیم در ایران، از میان بردن توان غنی‌سازی هسته‌ای، نابودی توان موشکی دوربرد و قطع حمایت ایران از حوثی‌ها، حزب‌الله و حماس.
او معتقد است هیچ‌یک از این چهار هدف محقق نشده است.
مرشایمر سپس به تغییر اهداف آمریکا اشاره می‌کند و می‌گوید اکنون بازگشایی تنگه هرمز و رسیدن به توافق هسته‌ای در مرکز توجه واشنگتن قرار گرفته‌اند؛ تغییری که از نظر او خود نشان‌دهنده فاصله بسیار زیاد میان اهداف ابتدای جنگ و وضعیت کنونی است.
بخش مهم دیگری از تحلیل او به توان ادامه محاصره دریایی ایران اختصاص دارد. مرشایمر استدلال می‌کند طولانی‌شدن حضور نیروی دریایی آمریکا، فرسایش نیروها و تجهیزات و نیاز هم‌زمان واشنگتن به حفظ قدرت دریایی در شرق آسیا، امکان ادامه این وضعیت را دشوار کرده است.
او همچنین فشار ناشی از اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، وضعیت تنگه هرمز و باب‌المندب و مصرف ذخایر استراتژیک نفت را از عواملی می‌داند که هزینه ادامه وضعیت فعلی را برای آمریکا افزایش می‌دهد.
نتیجه‌ای که مرشایمر می‌گیرد صریح است:
آمریکا از اهداف بسیار بزرگ ابتدای جنگ به مجموعه‌ای بسیار محدودتر از اهداف رسیده، در حالی که ابزارهایش برای وادار کردن ایران به پذیرش خواسته‌های واشنگتن نیز کاهش یافته است.
از همین‌جا او این پرسش را مطرح می‌کند که آیا ایالات متحده در نهایت ناچار خواهد شد برای بازگشایی تنگه هرمز بخش قابل توجهی از خواسته‌های ایران را بپذیرد؟
🎥 ویدئو: تحلیل جان مرشایمر ــ ۱۷ اوت ۲۰۲۶

فرهیختگان
فارغ از اینکه با نتیجه‌گیری مرشایمر موافق باشیم یا نه، یک بخش تحلیل او ارزش تأمل بیشتری دارد:
معیار پیروزی در یک جنگ چیست؟
اگر کشوری وارد جنگی با مجموعه‌ای از اهداف مشخص شود، اما در ادامه ناچار شود اهداف خود را یکی‌یکی محدود کند، آیا هنوز می‌توان درباره پیروزی یا شکست صرفاً با شمارش حملات، خسارت‌ها و توان نظامی طرفین داوری کرد؟
و از سوی دیگر، آیا نرسیدن آمریکا به اهداف اولیه الزاماً به معنای دستیابی ایران به اهداف استراتژیک خود است؟
این دو گزاره لزوماً یکی نیستند.
#جان_مرشایمر #ایران #آمریکا #تنگه_هرمز #جنگ #سیاست_خارجی

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤2👍2👎2
🍳 مرغانه‌مسمن؛ غذایی که «مرد را از خوردن آن سیری نیاید»

در «کارنامه خورش» نادرمیرزا قاجار، بعضی غذاها نه با تشریفات بسیار، بلکه با یک ویژگی مهم معرفی می‌شوند: زود آماده شدن.
پس از نیمرو، این بار نوبت «مرغانه‌مسمن» است؛ ترکیبی ساده از تخم‌مرغ، پیازداغ و طعم ترش غوره یا اناردان که نویسنده درباره‌اش تعبیر وسوسه‌کننده‌ای دارد:
«مرد را از خوردن آن سیری نیاید.»

📜 نوشتار اصلی
مرغانه‌مسمن
گفت «این‌گونه من نیکو توانم پخت که مرد را از خوردن آن سیری نیاید و این نیز زود به دست آید، اگر به چیزی دیگر دسترس نباشد. و آن چنین باشد که غوره یا اناردان تازه یا خشک یا غوره‌غوره، پس از آن‌که پیازداغ آماده کرده باشند، به روغن ریزند و اندکی آب ریزند و برافروزند تا پخته گردد. چون نزدیک باشد که به روغن نشیند، تخم ماکیان در آن شکنند و سر دیگ بنهند که تخم ماکیان با آب روغن پخته گردد و سخت نگردد. پلپل و نمک به اندازه افشانند، با چلو خورند، بس نیکو است. با نان نیز خورند.»
📚 مأخذ: نادرمیرزا قاجار، کارنامه خورش: دستور غذاهای نادرمیرزا قاجار، به‌کوشش نازیلا نظمی، تهران: نشر اطراف، ۱۳۹۹، ص ۳۲۶.


✍️ سفره‌نگار
#مرغانه_مسمن #تاریخ_غذا #آشپزی_ایرانی #نادرمیرزا_قاجار #کارنامه_خورش
#فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤2🤬1🕊1
🔴 اقتصاد، امنیت و نقطه تحمل جمهوری اسلامی
🎙 گفت‌وگوی رضا علیجانی با بی‌بی‌سی

رضا علیجانی در این گفت‌وگو وضعیت کنونی جمهوری اسلامی را از زاویه پیوند میان بحران اقتصادی، امنیت داخلی و بن‌بست سیاست خارجی بررسی می‌کند و معتقد است نشانه‌های تازه‌ای در سخنان مقام‌های جمهوری اسلامی دیده می‌شود که از افزایش نگرانی نسبت به تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی کشور حکایت دارد.
او به سخنان اخیر محمدباقر قالیباف، مسعود پزشکیان و عبدالناصر همتی استناد می‌کند و به‌ویژه بر این گزاره قالیباف دست می‌گذارد که برخورداری از قدرت نظامی، در شرایطی که مردم با گرسنگی و رکود اقتصادی مواجه باشند، برای دوام یک نظام سیاسی کافی نیست.
به تحلیل علیجانی، مسئله فقط تورم و کاهش درآمدهای دولت نیست؛ بحران اقتصادی می‌تواند مستقیماً به مسئله امنیت داخلی تبدیل شود. اعتراض بازنشستگان، کارگران، پرستاران و دیگر گروه‌های مطالبه‌محور یک وجه ماجراست و اختلال در امور روزمره‌ای چون پرداخت حقوق، تأمین سوخت و خدمات عمومی می‌تواند وجه دیگری از آن باشد.
او همچنین معتقد است تهران و واشنگتن هر یک بر آسیب‌پذیری اقتصادی طرف مقابل حساب کرده‌اند؛ اما این پرسش را مطرح می‌کند که آستانه تحمل کدام طرف پایین‌تر است؟
در بخش دیگری از گفت‌وگو، احتمال بازگشت به مسیر تفاهم و مذاکره و موانع سیاسی آن در تهران و واشنگتن بررسی می‌شود.

🎧 نسخه کامل‌تر تحلیل رضا علیجانی در فایل صوتی:
شنیدن فایل صوتی در آرشیو رضا علیجانی

فرهیختگان:
فارغ از ارزیابی تحلیل علیجانی، یک پرسش از دل این بحث بیرون می‌آید که شاید از دعواهای معمول جناحی مهم‌تر باشد:
امنیت یک کشور تا کجا می‌تواند بر قدرت نظامی و توان سرکوب متکی باشد، اگر اقتصاد توان تأمین زندگی روزمره شهروندان را از دست بدهد؟
و مهم‌تر:
آیا فشار اقتصادی در نهایت حکومت را به مصالحه در سیاست خارجی سوق می‌دهد، یا پیش از آن به سخت‌گیری بیشتر در داخل منجر خواهد شد؟
#رضا_علیجانی #اقتصاد_ایران #امنیت_ملی #بحران_اقتصادی #سیاست_خارجی #مذاکره
#صدای_فرهیختگان
#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤4🔥1🤬1
فرهیختگان
پـگاه حـیدری شیراز. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴ #فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
سعـید (امین) ناظرقمی
تهران. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران
😢25❤7🔥2👎1🤬1
⚖️ طرح «مقابله با نفوذ»؛ وقتی مرز جاسوسی و زندگی عادی مبهم می‌شود
اصل مقابله با جاسوسی، انتقال اطلاعات طبقه‌بندی‌شده، تأمین مالی خارجی انتخابات و عملیات هدایت‌شده از خارج، بخشی بدیهی از وظیفه هر حکومتی برای حفاظت از امنیت ملی است.
اما آیا برای مقابله با جاسوسی می‌توان قانونی نوشت که مرز میان «همکاری با دشمن» و «ارتباط عادی با جهان» در آن روشن نباشد؟
یک بررسی حقوقی از طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» که کلیات آن ۲۵ مرداد در مجلس تصویب شد، نشان می‌دهد مسئله اصلی دقیقاً همین‌جاست.
در برخی مواد طرح، تعابیری مانند «رسانه معاند»، «چهره سیاه از ایران»، «ناسازگار با فرهنگ ایرانی»، «مخدوش کردن اعتماد»، «کاهش مشارکت» و حتی «مقدمات بعیده» وارد قلمرو جرم‌انگاری شده‌اند؛ بدون آنکه حدود دقیق آنها روشن باشد.
دامنه بعضی مواد حتی می‌تواند مصاحبه با رسانه خارجی، ارائه اطلاعات و آمار، ارتباط با سفارتخانه‌ها، همکاری‌های علمی و دانشگاهی یا ارسال فیلم، عکس و داده به خارج از کشور را نیز دربر بگیرد؛ در مواردی بدون آنکه سوءنیت و همکاری آگاهانه با دشمن به‌روشنی شرط تحقق جرم قرار گرفته باشد.
مشکل فقط ابهام نیست.
در بخش‌هایی از طرح، تعیین اینکه چه شخص، رسانه یا نهادی مشمول ممنوعیت است به فهرست‌ها و مجوزهای دستگاه‌های اجرایی و امنیتی سپرده شده؛ در حالی که وقتی نتیجه یک رفتار می‌تواند زندان و محرومیت باشد، شهروند باید بتواند از خود قانون بفهمد چه چیزی جرم است.
مجازات‌ها نیز محل سؤال‌اند: از انحلال اشخاص حقوقی و محرومیت دائمی تا احکامی که ممکن است حقوق کارکنان، شرکا یا اشخاصی را تحت تأثیر قرار دهد که خود نقشی در جرم نداشته‌اند.
حتی از منظر فقهی نیز پرسش مهمی وجود دارد:
چگونه می‌توان رفتاری ذاتاً مباح مانند ارتباط علمی، مصاحبه، مراجعه به سفارت یا تبادل اطلاعات عمومی را بدون احراز عناوینی چون جاسوسی، افشای اطلاعات حفاظت‌شده، اضرار عمدی یا همکاری مؤثر با دشمن، مستوجب تعزیر کرد؟

متن کامل یادداشت حسام‌الدین آشنا در مشاهده فوری

فرهیختگان
امنیت ملی با قانون ضعیف تقویت نمی‌شود.
قانون امنیتی اتفاقاً باید از بسیاری قوانین دیگر دقیق‌تر باشد؛ چون هرچه مجازات سنگین‌تر باشد، تعریف جرم باید روشن‌تر و امکان تفسیر سلیقه‌ای کمتر شود.
مسئله این نیست که با نفوذ مقابله کنیم یا نکنیم.
مسئله این است:
آیا استاد دانشگاهی که با دانشگاه خارجی همکاری می‌کند، روزنامه‌نگاری که با رسانه‌ای خارجی مصاحبه می‌کند، فیلم‌سازی که اثرش را به جشنواره‌ای می‌فرستد و جاسوسی که آگاهانه اطلاعات امنیتی کشور را در اختیار سرویس خارجی قرار می‌دهد، باید در قانونی نوشته شوند که مرز میان رفتارهایشان مبهم است؟
اگر پاسخ منفی است، شاید پیش از افزودن سامانه، مجوز، فهرست، ممنوعیت و مجازات، یک کار ساده‌تر لازم باشد:
دقیقاً تعریف کنیم «نفوذ» چیست.
امنیت از همین‌جا شروع می‌شود.
#مقابله_با_نفوذ #مجلس #امنیت_ملی #حقوق_شهروندی #قانون

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍9❤4
🖤 محسن کمالیان به روایت خودش
«سخن‌های ناگفته بسیار ماند

که از دفتر دل زبانم نخواند»
پس از درگذشت دکتر محسن کمالیان، شاید یکی از بهترین راه‌ها برای شناخت او، خواندن روایتی باشد که خود از زندگی‌اش نوشته است.
کمالیان ۲۱ مرداد ۱۳۴۳ در آخن آلمان متولد شد؛ از پدری ایرانی و مادری آلمانی که اسلام آورد و بعدها مترجم بیش از صد عنوان کتاب اسلامی شد.
کودکی‌اش میان آلمان، قم و تهران گذشت. در سال‌هایی که پدرش زندانی سیاسی بود، از کسانی که در سرپرستی او نقش داشتند، سیدمحمد حسینی بهشتی و همسرش بودند.
سال ۱۳۶۲ وارد دانشکده فنی دانشگاه تهران شد و کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای خود را در مهندسی عمران و گرایش ژئوتکنیک از همان دانشگاه گرفت. از سال ۱۳۷۲ نیز به عضویت هیئت علمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله درآمد و تا مرتبه استادی پیش رفت.
اما زندگی کمالیان یک مسیر موازی دیگر هم داشت:
امام موسی صدر و خاندان صدر
او درباره این بخش از زندگی‌اش نوشته است:
«از دوران نوجوانی به شخصیت امام موسی صدر علاقمند شدم و بخشی از دوران جوانی‌ام را تا امروز صرف تحقیق درباره ایشان و خاندان شریف صدر کردم.»
حاصل این دلبستگی و پژوهش، بیش از بیست عنوان کتاب و اثر درباره امام موسی صدر و خاندان صدر بود؛ از «عزت شیعه» و «فریاد در خاموشی» تا مجموعه‌های مربوط به مشاهیر، تاریخ و تراث خاندان صدر.
سال ۱۳۹۵ نیز انتشارات راز نی را تأسیس کرد تا به تولید آثار اصیل در حوزه صدرپژوهی بپردازد.
او در شرح‌حال خودنوشتش از کسانی نام می‌برد که بیش از دیگران بر افکار و نگاهش به جهان اثر گذاشتند؛ از پدرش و امام موسی صدر تا شهید بهشتی، سیدمحمدرضا بهشتی و سیدصادق طباطبایی.
و در بخش شخصی زندگی، از همسرش با عبارتی ساده و شاید گویاتر از بسیاری توصیف‌ها یاد می‌کند:
«بزرگ‌ترین حامی و بهترین رفیق زندگی‌ام است.»
محسن کمالیان شرح زندگی خود را با دو بیت به پایان برده بود:
مرا چون سخن تا بدینجا رسید

بکف خامه بشکست و کاغذ درید
سخن‌های ناگفته بسیار ماند

که از دفتر دل زبانم نخواند
✍️ محسن کمالیان — شرح‌حال خودنوشت
#محسن_کمالیان #امام_موسی_صدر #صدرپژوهی #یادبود

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤7🤔1
🏛 آرامگاه محمود فرشچیان در کنار صائب تبریزی

🔸 طرح آرامگاه محمود فرشچیان رونمایی شد؛ بنایی که قرار است در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی و در محوطه باغ تاریخی آرامگاه او در اصفهان ساخته شود.
شهاب نیکمان، طراح بنا، می‌گوید مفاهیم «پردیس یا بهشت» و «باغ ایرانی» مبنای اصلی طراحی بوده‌اند و بر همین اساس، آرامگاه دارای هشت درگاه و هشت ستون خواهد بود.
🔹 برای سطح بیرونی گنبد، کاشی‌کاری با نقوش برگرفته از طرح‌ها و آرایه‌های اصیل اصفهان پیش‌بینی شده و سطح زیرین گنبد نیز با نگارگری ایرانی آراسته خواهد شد.
🔹 سنگ مزار نیز بخشی از طراحی کلی مجموعه است و فرم آن از خطوط آثار استاد فرشچیان در تلفیق با خوشنویسی شکسته‌نستعلیق الهام گرفته است.
🔹 آرامگاه در باغ تاریخی صائب (باغ تکیه) در اصفهان و در مجاورت آرامگاه صائب تبریزی احداث خواهد شد.
فرهیختگان
قرار گرفتن آرامگاه فرشچیان در کنار صائب، پیوند جالبی میان دو دوره و دو هنر ایرانی ایجاد می‌کند:
شعر و نگارگری؛ صائب و فرشچیان؛ در یک باغ ایرانی.
اما درباره خود طرح چه فکر می‌کنید؟
این بنا را ادامه‌ای معاصر از معماری ایرانی می‌بینید یا بازآفرینی بیش از اندازه مستقیمِ فرم‌ها و تزئینات تاریخی؟
#محمود_فرشچیان #اصفهان #صائب_تبریزی #معماری_ایرانی #هنر_ایران

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤11
🎥 چرا ایران در جامعه آمریکا «صدا» ندارد؟
محمود صدری، جامعه‌شناس ایرانی ساکن آمریکا، در این گفت‌وگو تلاش می‌کند مناقشه ایران و آمریکا را نه فقط از دریچه دولت‌ها، بلکه از درون جامعه آمریکا توضیح دهد؛ از نیروهای سیاسی و جریان‌های مذهبی تندرو تا گروه‌های اجتماعی مؤثر بر سیاست خارجی این کشور.
صدری که نزدیک به پنج دهه تجربه زندگی، تحقیق و تدریس در آمریکا دارد، معتقد است میان ایران و آمریکا تضاد منافع ساختاری و حل‌ناشدنی وجود ندارد و با سیاست‌ورزی معقول‌تر و البته قدری «خوش‌اقبالی تاریخی»، امکان بهبود روابط وجود دارد.
اما شاید یکی از مهم‌ترین نکات گفت‌وگو، جای دیگری باشد:
«ایران در آمریکا صدا ندارد.»
از نگاه صدری، ایران از ضعف جدی دیپلماسی عمومی رنج می‌برد و نتوانسته در جامعه، رسانه و فضای سیاسی آمریکا روایتی مؤثر از خود ایجاد کند؛ وضعیتی که به تعبیر او سبب شده ایران‌ستیزی در آمریکا کم‌هزینه باشد.
او در سوی دیگر ماجرا نیز به رفتار خود ایران می‌پردازد و معتقد است آنچه در داخل ایران «تندروی» خوانده می‌شود، نه‌تنها کمکی به منافع ملی نمی‌کند، بلکه عملاً مواد اولیه لازم را در اختیار تندروترین جریان‌های ضدایرانی در آمریکا قرار می‌دهد.
در این روایت، یک چرخه قابل تأمل شکل می‌گیرد:
تندروی در ایران، تندروی علیه ایران را در آمریکا تقویت می‌کند؛ و تندروی در آمریکا، برای تندروی در ایران مشروعیت و استدلال تازه می‌سازد.
و هزینه این چرخه را در نهایت چه کسی می‌پردازد؟
مردمی که قرار نیست هیچ‌گاه پشت میز تصمیم‌گیری دو طرف بنشینند.

ویدئو کامل در یوتوب

فرهیختگان
شاید یکی از ضعف‌های کمتر مورد بحث سیاست خارجی ایران همین باشد:
کشوری که دهه‌ها با آمریکا مناقشه دارد، تا چه اندازه برای سخن گفتن مستقیم با جامعه آمریکا سرمایه‌گذاری کرده است؟
لابی، رسانه، دانشگاه، اندیشکده، جامعه ایرانیان خارج از کشور و دیپلماسی عمومی، همگی بخشی از میدان سیاست خارجی‌اند.
اگر ایران در این میدان حضور مؤثری ندارد، سؤال فقط این نیست که «چه کسانی علیه ایران لابی می‌کنند؟»
سؤال سخت‌تر این است:
ما برای اینکه روایت دیگری از ایران شنیده شود، چه کرده‌ایم؟
#محمود_صدری #ایران #آمریکا #دیپلماسی_عمومی #سیاست_خارجی

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍9❤2👎1
⚖️ وقتی حکم مرگ دیگر بازدارنده نیست؛ آیا هنوز می‌توان آن را شرعی دانست؟
✍️ حسن یوسفی اشکوری
مجازات اعدام را می‌توان از منظر حقوق بشر نقد کرد؛ اما حسن یوسفی اشکوری در یادداشت تازه‌اش پرسش را از درون مبانی دینی و فقهی نیز مطرح می‌کند.
اگر فلسفه مجازات، تأمین عدالت، امنیت و بازدارندگی باشد، اما تجربه نشان دهد مجازات مرگ به این اهداف نمی‌رسد، آیا همچنان می‌توان بدون بازاندیشی در موضوع و شرایط زمانه، بر همان حکم پیشین اصرار کرد؟
اشکوری با اشاره به قاعده فقهی «حکم تابع موضوع است»، بحث را به قصاص نیز می‌کشاند و نسبت احکام شکل‌گرفته در مناسبات جوامع پیشامدرن را با نظام حقوقی و دولت مدرن مورد پرسش قرار می‌دهد.
اما بخش مهم دیگری از نوشته او مستقیماً به اعتماد عمومی به دستگاه قضایی مربوط است.
او می‌نویسد:
«مقامات قضایی و سیاسی و تبلیغاتی جمهوری اسلامی آب در هاون می‌کوبند؛ آنان اول باید در مبانی نظری و شیوه‌های عملی خود تجدیدنظر اساسی بکنند تا اقدامات و احکام‌شان مورد تأیید و حمایت افکار عمومی بی‌طرف داخلی و خارجی قرار بگیرد.»
در این نگاه، مسئله فقط موافقت یا مخالفت با اعدام نیست؛ مسئله این است که حکمی بازگشت‌ناپذیر مانند گرفتن جان یک انسان، در چه دستگاه قضایی، با چه میزان اعتماد عمومی و بر پایه چه فرایند دادرسی صادر می‌شود.
اشکوری در پایان پرسشی کوتاه مطرح می‌کند:
«چرا این همه اعدام و مرگ؟»
📖 اصل یادداشت:

«مجازات مرگ! چند نکته درباره حکم اعدام»
متن کامل یادداشت در زیتون

✍️ حسن یوسفی اشکوری

فرهیختگان:
اما نوشته اشکوری پرسشی را پیش روی ما می‌گذارد که شاید حتی از موافقت یا مخالفت با اعدام بنیادی‌تر باشد:
مشروعیت یک مجازات را چه چیزی تعیین می‌کند؛ سابقه و مستندات آن در سنت فقهی، یا ضرورت، تناسب و عادلانه‌بودن آن در جامعه امروز؟
و اگر روزی به‌طور قابل اتکا ثابت شود مجازاتی بازدارندگی مؤثری ندارد، امکان جبران خطای قضایی در آن وجود ندارد و جامعه نیز اعتماد کافی به فرایند صدور آن ندارد، آیا حکومت همچنان از حق اخلاقی و شرعی گرفتن جان انسان برخوردار است؟
نظر شما چیست؟
#حسن_یوسفی_اشکوری #اعدام #مجازات_مرگ #فقه #حقوق_انسان #حقوق_بشر #عدالت_قضایی

#منتخب_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
👍5❤3👎2
🔴 نفت گران شده؛ اما ایران از آن بهره‌ای نمی‌برد؟

✍️ حامد پاک‌طینت
ردیابی صادرات نفت ایران در شرایط فعلی فقط مسئله‌ای مربوط به بازار انرژی نیست؛ مسئله مستقیماً به دخل‌وخرج کشور مربوط است.
وقتی بخش مهمی از درآمد دولت به نفت و مالیات وابسته است، هم‌زمانیِ اختلال در فعالیت‌های اقتصادی و دشوارتر شدن فروش نفت می‌تواند فشار مالی کم‌سابقه‌ای ایجاد کند.
حامد پاک‌طینت به نکته‌ای قابل تأمل اشاره می‌کند: به گفته او، هم‌زمان با کاهش خرید نفت ایران از سوی چین در پی وضعیت تنگه هرمز، نفت عربستان و امارات از مسیر فجیره بخشی از جای خالی ایران را در بازار چین پُر کرده است.
او نتیجه می‌گیرد:
«در عمل، نفت گران شده اما ایران از آن بهره‌ای نمی‌برد.»
به تعبیر پاک‌طینت، تناقض ماجرا اینجاست که محدودیت تردد در هرمز، در حالی که قرار است ابزاری برای فشار بر دیگران باشد، می‌تواند فروش نفت خود ایران را نیز دشوار کند؛ در همان حال، رقبای منطقه‌ای از مسیرهای جایگزین نفت خود را به مشتریان می‌رسانند.
نویسنده همچنین نسبت به مرحله بعدی فشار اقتصادی و افزایش هزینه مبادلات تجاری هشدار می‌دهد و سخنان اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی درباره تولید برخی نیازها در «خانه‌ها و محلات» را نیز در همین چارچوب تفسیر می‌کند.
فرهیختگان:
اگر این تصویر از بازار نفت و مسیرهای صادراتی درست باشد، با یک پرسش مهم روبه‌رو هستیم:
بستن یا ناامن‌شدن تنگه هرمز تا کجا ابزار فشار بر طرف مقابل است و از کجا به بعد به فشار بر اقتصاد خود ایران تبدیل می‌شود؟
و مهم‌تر؛ اگر رقبای نفتی ایران بتوانند جای خالی نفت ایران را در بازار چین پُر کنند، برنده واقعی افزایش قیمت نفت چه کسی خواهد بود؟
#حامد_پاک_طینت #نفت #تنگه_هرمز #اقتصاد_ایران #چین #عربستان #امارات

#صدای_فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
😢6👍1
🎥 پهلوان آواز ایران؛ روایتی از حسین خواجه‌امیری «ایرج»
بعضی صداها فقط متعلق به یک خواننده نیستند؛ بخشی از حافظه شنیداری یک ملت می‌شوند.
صدای حسین خواجه‌امیری، «ایرج»، از همین جنس است؛ صدایی که چند نسل از ایرانیان آن را شنیده‌اند و برای بسیاری با موسیقی، سینما، رادیو و خاطرات زندگی روزمره در ایران پیوند خورده است.
حسین دهباشی در مستند تازه خود، «پهلوان آواز ایران»، به سراغ زندگی و جهان هنری ایرج رفته است؛ هنرمندی که جایگاهش را نمی‌توان فقط با شهرت یا تعداد ترانه‌هایش توضیح داد.
ایرج صاحب یکی از شاخص‌ترین صداهای موسیقی معاصر ایران بود؛ صدایی با قدرت، وسعت و ویژگی‌هایی که او را هم در آواز ایرانی و هم در موسیقی عامه‌پسند به چهره‌ای متمایز تبدیل کرد.
اما مستند زندگی یک هنرمند، وقتی ارزشمند می‌شود که از ستایش صرف عبور کند و او را در متن زمانه‌اش ببیند.
زمانه‌ای که در آن رادیو و سینما دو نیروی بزرگ فرهنگ عمومی بودند؛ موسیقی دستگاهی با موسیقی مردم‌پسند همزیستی و گاه منازعه داشت؛ شهرت می‌توانست هنرمندی را به خانه میلیون‌ها ایرانی ببرد و تحولات سیاسی نیز می‌توانست مسیر حرفه‌ای همان هنرمند را دگرگون کند.
از این منظر، روایت ایرج فقط روایت یک خواننده نیست.
روایت بخشی از تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران معاصر است.
و شاید عنوانی که دهباشی برای فیلم انتخاب کرده ــ «پهلوان آواز ایران» ــ نیز تصادفی نباشد. «پهلوان» در فرهنگ ایرانی صرفاً به قدرت اشاره ندارد؛ حامل مجموعه‌ای از تصاویر و خاطرات فرهنگی است. کنار هم قرار گرفتن «پهلوان» و «آواز» از همان ابتدا مخاطب را دعوت می‌کند ایرج را فراتر از یک صدای مشهور ببیند.
✍️ حسین دهباشی، مستندساز و تاریخ‌پژوه

🎬 مستند «پهلوان آواز ایران»

درباره زنده‌یاد حسین خواجه‌امیری (ایرج)

تماشای نسخه کامل «پهلوان آواز ایران» در یوتیوب⁠

فرهیختگان:
تاریخ فقط در اسناد سیاسی، خاطرات رجال و تحولات حکومت‌ها نوشته نمی‌شود.
گاهی برای فهم یک دوره باید پرسید مردم چه می‌شنیدند، چه می‌خواندند، چه می‌دیدند و با صدای چه کسانی عاشق می‌شدند، جشن می‌گرفتند یا خاطره می‌ساختند.
از این منظر، ثبت زندگی هنرمندانی چون ایرج، بخشی از ثبت تاریخ اجتماعی ایران است؛ تاریخی که اگر روایت نشود، با رفتن نسل‌هایش آرام‌آرام از حافظه جمعی پاک خواهد شد.
«پهلوان آواز ایران» را ببینید؛ و اگر ایرج بخشی از حافظه شما هم هست، برای نسلی بفرستید که شاید او را فقط به نام بشناسد.
#ایرج #حسین_خواجه_امیری #حسین_دهباشی #پهلوان_آواز_ایران #موسیقی_ایرانی #تاریخ_شفاهی

#فرهیختگان

#فرهیختگان؛ راهی به رهایی
❤12🕊1