🔴 دست‌کم ۱۰۰ معترض دی‌ماه در معرض خطر اعدام؛ پنج زن و پنج فرد زیر ۱۸ سال در میان محکومان
سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی تازه از ابعاد صدور احکام اعدام برای بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ خبر داده است.
بر اساس داده‌های گردآوری‌شده این سازمان، دست‌کم ۱۰۰ معترض بازداشت‌شده در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه به اعدام محکوم شده‌اند و در معرض اجرای حکم قرار دارند.
در میان این افراد پنج زن حضور دارند و دست‌کم پنج نفر هنگام وقوع «جرم ادعایی» کمتر از ۱۸ سال داشته‌اند.
این سازمان تأکید می‌کند که فهرست منتشرشده همه پرونده‌ها را دربر نمی‌گیرد: اعتراضات در سراسر کشور رخ داده، اما موارد مستندشده در این گزارش تنها مربوط به ۱۳ استان است.
همچنین وضعیت حقوقی همه این صد پرونده یکسان نیست؛ حکم شماری از محکومان در دیوان عالی کشور تأیید شده و پرونده برخی دیگر همچنان در مراحل بعدی رسیدگی قرار دارد.
به گفته سازمان حقوق بشر ایران، تنها بخش کوچکی از این پرونده‌ها از سوی منابع رسمی اعلام شده و بخش عمده اطلاعات از طریق تحقیقات این سازمان و دیگر نهادهای حقوق بشری گردآوری شده است.
آنچه این گزارش برجسته می‌کند، نه فقط شمار احکام، بلکه خطر اجرای آنها و وضعیت افرادی است که در زمان اتهام هنوز به سن ۱۸ سال نرسیده بودند.
متن کامل گزارش سازمان حقوق بشر ایران
#صدای_فرهیختگان
#اعدام #حقوق_بشر #اعتراضات_دی_۱۴۰۴ #زندانیان_سیاسی
#فرهیختگان راهی به رهایی

🏥 سلامت در میانه جنگ؛ شبکه بهداشت چگونه گسترش یافت؟
✍🏻 قربان بهزادیان‌نژاد
جنگ هشت‌ساله فقط میدان نبرد نظامی نبود؛ اداره کشوری با کمبود منابع، مهاجرت نیروهای متخصص و فشار شدید بر زیرساخت‌ها نیز بخشی از واقعیت آن سال‌ها بود. قربان بهزادیان‌نژاد در کتاب «برگ‌هایی از کارنامه دولت جنگ» به یکی از وجوه کمتر دیده‌شده آن دوره می‌پردازد: گسترش شبکه بهداشت در دولت میرحسین موسوی.
به روایت او، تا پایان سال ۱۳۶۷ تعداد خانه‌های بهداشت از کمتر از ۱۵۰۰ به بیش از ۷۵۰۰ واحد رسید. هم‌زمان، میزان مرگ‌ومیر کودکان زیر یک سال از ۱۳۰ به ۵۷ مورد در هر هزار تولد و مرگ‌ومیر نوزادان زیر یک ماه از ۴۵ به ۳۱ مورد در هر هزار تولد کاهش یافت.
بهزادیان‌نژاد تأکید می‌کند که این تحولات در شرایطی رخ داد که کشور با جنگ، آشفتگی‌های سال‌های نخست پس از انقلاب، مهاجرت بخشی از کادر درمان و کمبودهای گسترده روبه‌رو بود.
در چنین شرایطی، توسعه شبکه بهداشت روستایی و تقدم مراقبت‌های اولیه بر درمان صرف، به یکی از مهم‌ترین تغییرات ساختاری نظام سلامت ایران بدل شد.
پرسش مهم در بازخوانی این تجربه شاید این باشد: چگونه در میانه یک جنگ فرسایشی، امکان توسعه بخشی از زیرساخت‌های عمومی فراهم شد و چه درس‌هایی از آن تجربه برای سیاست‌گذاری امروز باقی مانده است؟
📚 برگرفته از کتاب «برگ‌هایی از کارنامه دولت جنگ»
مشاهده کتاب:

https://b2n.ir/bk8639
انتشارات روزنه

@rowzanehnashr

☎️ 021-88721514
#منتخب_فرهیختگان

#میرحسین_موسوی #بهداشت #سلامت #خانه_بهداشت #دولت_جنگ

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔰 وفاق یا قاطعیت؟ حزب توسعه ملی به پزشکیان: فشار جریان افراطی با امتیازدهی مهار نمی‌شود
حزب توسعه ملی ایران اسلامی در نامه‌ای خطاب به مسعود پزشکیان، با اشاره به افزایش حملات سیاسی علیه دولت، از رئیس‌جمهور خواسته است در برابر مخالفانی که این حزب آنان را «جریان افراطی» می‌نامد، صریح‌تر و قاطع‌تر عمل کند.
این حزب مجموعه مواضع اخیر علیه مذاکره با آمریکا، طرح دوباره مسئله استعفای رئیس‌جمهور و سخن گفتن از «عدم کفایت سیاسی» را صرفاً اختلافی معمول میان دولت و منتقدان نمی‌داند؛ بلکه آن را بخشی از «جنگ قدرت» بر سر جهت‌گیری دولت و آینده سیاست خارجی کشور ارزیابی می‌کند.
به نوشته حزب توسعه ملی، در شرایط بحرانی کنونی، استعفا یا برکناری رئیس‌جمهور می‌تواند پیامدهای سنگینی برای کشور داشته باشد؛ با این حال، از نگاه نویسندگان نامه، برخی نیروهای سیاسی حاضرند برای افزایش سهم خود در قدرت چنین هزینه‌ای را بپذیرند.
حزب در بخش دیگری از نامه خطاب به پزشکیان می‌نویسد:
«انعطاف و وفاق و دادن سهمی بسیار بیش از وزن، عطش قدرتِ "هل من مزیدی" این جریان را برطرف نمی‌کند.»
در عین حال، نویسندگان نامه تأکید می‌کنند که پاسخ به این فشارها نباید مقابله‌به‌مثل و تشدید تنش داخلی باشد؛ بلکه راه مطلوب از نگاه آنان، قاطعیت بیشتر دولت در اجرای برنامه‌ها، دفاع روشن‌تر از دیپلماسی و مذاکره و برخورد جدی‌تر با فساد و ناکارآمدی است.
حزب توسعه ملی همچنین از عملکرد ضعیف برخی اعضای دولت و شورای اطلاع‌رسانی انتقاد کرده و می‌گوید دولت در برابر کارزارهایی که هدفشان القای ناکارآمدی و بی‌ثباتی است، به اندازه کافی فعال و منسجم عمل نکرده است.
در نامه به بلاتکلیفی وزارتخانه‌های اطلاعات و دفاع نیز اشاره شده و از پزشکیان خواسته شده است هرچه سریع‌تر وزیرانی برای این دو وزارتخانه معرفی کند و در صورت عدم رأی اعتماد مجلس، گزینه‌های دیگری را به مجلس بفرستد.
نامه با حمایتی صریح از رئیس‌جمهور پایان می‌یابد:
«جامعه شجاعت و صداقت شما را باور دارد. این شجاعت و صراحت را با قاطعیت در پیگیری برنامه‌ها و دیدگاه‌های خود همراه کنید.»
حزب توسعه ملی ایران اسلامی می‌گوید با وجود آنکه سهمی در مدیریت دولت ندارد، همچنان از تلاش‌های پزشکیان در دیپلماسی، پایان دادن به جنگ، مبارزه با فساد و بهبود شرایط کشور حمایت خواهد کرد.
📄 متن کامل بیانیه حزب توسعه ملی ایران اسلامی

۲۲ شهریور ۱۴۰۵
#صدای_فرهیختگان

#مسعود_پزشکیان #حزب_توسعه_ملی #دولت #دیپلماسی #مجلس

#فرهیختگان راهی به رهایی

🧳 ایرانیان مهاجر و رویای بازگشت؛ آیا می‌توان بی‌هراس برگشت؟
✍🏻 شهاب میرزایی | BBC فارسی
بازگشت به وطن برای بسیاری از ایرانیان مهاجر چیزی فراتر از یک سفر است؛ آمیزه‌ای از دلتنگی، تعلق، امید و هراس. بعضی تنها برای دیدار خانواده بازمی‌گردند، بعضی می‌خواهند دوباره در ایران زندگی کنند و گروهی، با وجود اشتیاق به وطن، خطر بازگشت را نمی‌پذیرند.
گزارش BBC فارسی این پرسش را در متن تجربه‌ای یک‌صدساله دنبال می‌کند: آیا دعوت مقام‌ها از ایرانیان خارج از کشور، به معنای آن است که بازگشت برای همه امن و قابل پیش‌بینی شده است؟
تجربه تاریخی پاسخ یکدستی نمی‌دهد. از فرخی یزدی و انور خامه‌ای تا غفار حسینی، مجید شریف، محمد مدیرشانه‌چی، حبیب محبیان و محمدتقی توکلی، بازگشت برای برخی امکان ادامه زندگی و فعالیت فراهم کرده و برای برخی دیگر با نظارت، محدودیت، بازداشت یا حتی سرنوشتی مرگبار همراه شده است.
این دوگانگی در دوره‌های مختلف نیز تکرار شده است: دولت‌ها گاه از ایرانیان مهاجر دعوت به بازگشت کرده‌اند، در حالی که هم‌زمان نهادهای قضایی و امنیتی درباره امکان تعقیب برخی بازگشت‌کنندگان هشدار داده‌اند.
در گزارش، دو نگاه متفاوت به بحث امروز بازگشت نیز مطرح می‌شود. عطا هودشتیان معتقد است بازگشت مخالفان تنها زمانی می‌تواند معنای واقعی پیدا کند که امنیت، آزادی بیان و امکان فعالیت آنان به‌صورت قانونی تضمین شود.
در مقابل، یاسر میردامادی که پس از هجده سال برای مدتی به ایران بازگشته، تجربه خود را مثبت‌تر روایت می‌کند و بازگشت به وطن را پیش و بیش از هر چیز «حق مسلم هر شهروند ایرانی» می‌داند.
مسئله شاید دیگر صرفاً این نباشد که آیا ایرانیان حق بازگشت دارند؛ بلکه پرسش اساسی این است:
آیا یک شهروند ایرانی می‌تواند، فارغ از عقیده، فعالیت سیاسی یا سابقه مهاجرتش، پیش از بازگشت بداند که چه چیزی در انتظار اوست؟

متن کامل گزارش شهاب میرزایی

#منتخب_فرهیختگان

#مهاجرت #ایرانیان_خارج_از_کشور #حق_بازگشت #ایران

#فرهیختگان روزن آگاهی

🏠 بازگشت ایرانیان به وطن؛ استراتژی یا تغییر پارادایم؟
🎙 مسعود بهنود در «اتاق سردبیری» خبرآنلاین
بحث بازگشت ایرانیان خارج از کشور دوباره از حاشیه به متن آمده است؛ از دعوت مقام‌های دولتی و بازگشت برخی چهره‌ها تا پرسشی قدیمی که هنوز پاسخ روشنی ندارد: آیا با مجموعه‌ای از بازگشت‌های موردی روبه‌رو هستیم یا نگاه حاکمیت به ایرانیان مهاجر در حال تغییر است؟
در تازه‌ترین برنامه «اتاق سردبیری» کافه خبر، این موضوع با حضور مسعود بهنود، روزنامه‌نگار پیشکسوت، بررسی شده است؛ بحثی درباره نسبت مهاجرت، وطن، سیاست و اعتماد.
نکته خبرساز گفت‌وگو، تصمیم خود بهنود است: او گفته تا پیش از نوروز به ایران بازخواهد گشت.
این خبر در شرایطی مطرح می‌شود که طی هفته‌های گذشته مقام‌هایی در دولت نیز از تسهیل بازگشت ایرانیان خارج از کشور و حتی برخی چهره‌های منتقد سخن گفته‌اند.
اما مسئله تنها بازگشت چند نام شناخته‌شده نیست. پرسش مهم‌تر این است که آیا این رویکرد به یک قاعده عمومی، شفاف و قابل پیش‌بینی برای همه ایرانیان تبدیل خواهد شد؟
بازگشت زمانی می‌تواند از یک تصمیم فردی یا حرکت نمادین فراتر رود که ایرانی خارج از کشور بداند صرف‌نظر از شهرت، دیدگاه سیاسی یا سابقه فعالیتش، با چه قواعد حقوقی و قضایی مشخصی روبه‌رو خواهد شد.
از این منظر، بحث امروز بیش از آنکه صرفاً درباره «برگشتن» باشد، درباره اعتماد، حق بازگشت و تغییر احتمالی یک پارادایم در نگاه به ایرانیان مهاجر است.

🎥 ویدئوی کامل «بازگشت ایرانیان به وطن؛ استراتژی یا تغییر پارادایم؟» در کافه خبر

#منتخب_فرهیختگان

#مسعود_بهنود #مهاجرت #ایرانیان_خارج_از_کشور #حق_بازگشت #ایران

#فرهیختگان روزن آگاهی

💵 وقتی «ریال» قرار بود دلار را زمین بزند
✍🏻 رسول بهروش
رسول بخشی دستجردی، نماینده کنونی اصفهان و دانشیار اقتصاد دانشگاه اصفهان، زمانی که دلار در بازار آزاد به حوالی ۶۰ هزار تومان رسیده بود، با اطمینان می‌گفت:
«تنها پولی که مقابل دلار آمریکا ایستاده، ریال ایران است... مسئله این است که دلار زمین می‌خورد یا ریال؛ قطعاً آقای دلار زمین می‌خورد.»
جمله‌ای که خود او تأکید داشت «استدلال علمی» و «مدل ریاضی» پشت آن است، حالا دوباره در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود.
رسول بهروش در واکنشی تند و طنزآلود، این سخنان را نمونه‌ای از فاصله میان ادعاهای نظری و واقعیت اقتصادی می‌داند و می‌نویسد مسئله فقط یک پیش‌بینی اشتباه نیست؛ مسئله آنجاست که صاحب چنین دیدگاهی هم در دانشگاه اقتصاد تدریس می‌کند و هم امروز در جایگاه قانون‌گذاری درباره اقتصاد کشور قرار دارد.
بهروش با همان لحن گزنده خود می‌نویسد این حرف‌ها اگر برای مردم «آب» نداشته باشد، برای گوینده «نان» داشته است؛ و با اشاره به راه‌یابی بخشی با حدود ۱۱۱ هزار رأی به مجلس، طعنه می‌زند:
«حداقل ریال دریافتی خودش، محکم جلوی دلار آمریکا ایستاده!»
ورای طنز یادداشت، پرسش جدی‌تر باقی می‌ماند: در نظام تصمیم‌گیری اقتصادی، هزینه پیش‌بینی‌ها و نسخه‌های نادرست را چه کسی می‌پردازد؛ صاحب نظریه یا مردمی که آثار آن سیاست‌ها مستقیماً به زندگی‌شان منتقل می‌شود؟

🎥 ویدئوی ضمیمه: اظهارات رسول بخشی دستجردی درباره ایستادگی ریال در برابر دلار


#صدای_فرهیختگان

#رسول_بهروش #رسول_بخشی #اقتصاد #ریال #دلار #مجلس

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔵 «حکومتِ تقسیم بر دو»؛ آیا این بار پراگماتیست‌ها دست بالا را می‌گیرند؟
🔹 گفت‌وگوی رضا علیجانی با تلویزیون جمهوری ایران

رضا علیجانی معتقد است برای فهم ساختار قدرت امروز ایران، تقسیم‌بندی سنتیِ «سپاه، روحانیت و تکنوکرات‌ها» چندان راهگشا نیست. به نظر او، شکاف مهم‌تر اکنون میان دو رویکرد است: تعامل‌گرایان و تقابل‌گرایان. افرادی از هر سه بخش ساختار قدرت را می‌توان در هر دو سوی این شکاف یافت.
علیجانی جمهوری اسلامی را از آغاز نوعی «حکومتِ تقسیم بر دو» می‌داند؛ ساختاری که همواره در درون خود دو گرایش رقیب داشته، اما نهایتاً نهاد ولایت فقیه نقش فصل‌الخطاب را ایفا کرده است.
پرسش امروز او این است: آیا این بار نتیجه متفاوت خواهد بود و پراگماتیست‌ها می‌توانند تندروها را به حاشیه برانند؟
به باور علیجانی، هنوز برای پاسخ قطعی زود است. او می‌گوید حتی درون سپاه نیز یک اراده واحد وجود ندارد و این نهاد را نباید شبیه ارتش‌های متمرکز مصر یا پاکستان تصور کرد که بتوانند به‌صورت یکپارچه و سلسله‌مراتبی عمل کنند.
از نگاه او، در شرایط جنگی، نیروهای سیاسی و مدنی عاملیت محدودی دارند و میدان عمدتاً در اختیار طرف‌های درگیر در جنگ و گرایش‌های درونی ساخت قدرت است؛ اما پس از جنگ، میدان اجتماعی دوباره اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
علیجانی همچنین به منتقدانی که همچنان ذیل قانون اساسی فعالیت می‌کنند پیشنهاد می‌کند روند کاریزماسازی پیرامون رهبر جدید را دشوار و طولانی کنند؛ با نقد صریح، خطاب مستقیم و عادی نگه‌داشتن زبان سیاسی درباره او. از نگاه وی، هرچه تمرکز قدرت دیرتر تثبیت شود، جامعه مدنی فرصت بیشتری برای تقویت خود خواهد داشت.
او در نهایت بر یک عامل پیش‌بینی‌ناپذیر تأکید می‌کند: جامعه ایران؛ جامعه‌ای که در مقاطع مختلف تاریخی بسیاری از تحلیلگران را غافلگیر کرده و اکنون با گسترش شهرنشینی، آموزش، حضور زنان، نسل جوان و شبکه‌های ارتباطی، ظرفیت بیشتری برای کنش مستقل دارد.
پرسش اصلی گفت‌وگو همچنان باز می‌ماند:
آیا «حکومتِ تقسیم بر دو» این بار به نقطه‌ای می‌رسد که یکی از دو رویکردِ تعامل یا تقابل، دست بالا را پیدا کند؟

صوت گفت‌وگوی رضا علیجانی

#منتخب_فرهیختگان

#رضا_علیجانی #ساختار_قدرت #جامعه_مدنی #ایران

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 بازخوانی پیام زهرا رهنورد در روزهای «زن، زندگی، آزادی»
زهرا رهنورد در آذر ۱۴۰۱، در میانه اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی، پیامی خطاب به حاکمان جمهوری اسلامی منتشر کرد و نوشت:
«دیگر طاقت رنج و درد هموطنانم را ندارم

بیایید مرا هم بکشید

یا تسلیم خواست مردم شوید.»
متن کامل پیام:
به نام خدای رنگین‌کمان
آقایان حکمرانان
مهسا و سارا و نیکا، مهرشاد و اسرا و آیلار و حمیدرضا و آدینه‌نژاد و دیگران، و دانش‌آموز و دانشجو را کشتید و زندان کردید.
از بلوچستان و زاهدان تا کردستان را به خاک و خون کشیدید، از شمال تا جنوب و چهارگوشه ایران را غرق خون، تیر و تفنگ و باتوم کردید.
دیگر طاقت رنج و درد هموطنانم را ندارم.
بیایید مرا هم بکشید

یا تسلیم خواست مردم شوید.
زهرا رهنورد

زن، زندگی، آزادی

۳ آذر ۱۴۰۱
🖼 تصویر ضمیمه پست است.
#صدای_فرهیختگان

#زهرا_رهنورد #زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی

#فرهیختگان راهی به رهایی

پارسـا عبـاس‌پور 
کرج. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔰 «جان‌فدا»؛ پیش از تفنگ، درباره جان این بچه‌ها سؤال کنید
✍🏻 امیر موحد | رزمنده جنگ ایران و عراق
من این حرف را از پشت میز نمی‌زنم. جوان‌هایی را دیده‌ام که با ایمان و شور رفتند و بسیاری‌شان برنگشتند.
برای همین، وقتی نام «جان‌فدا» و آموزش نظامی داوطلبان را می‌شنوم، پیش از آنکه به تفنگ فکر کنم، نگران جان همان جوان‌ها می‌شوم.
پدر و مادر! به فرزندتان فرصت بدهید بزرگ شود، بخواند، ببیند و بفهمد. نسلی که آگاه‌تر باشد، شاید کمتر گرفتار شورهای ایدئولوژیک شود و برای ایران بسیار مفیدتر باشد.
پرسش اصلی من ساده است: این داوطلبان دقیقاً برای چه مأموریتی آموزش می‌بینند؟
نیروی کادری و باتجربه برای هر سازمان نظامی سرمایه‌ای است که به‌آسانی جایگزین نمی‌شود. اما در یک بحران یا درگیری تازه، چه کسی در نقطه خطر می‌ایستد؟ فرمانده باتجربه یا جوانی که چند روز یا چند هفته آموزش دیده است؟
اگر قرار نیست چنین داوطلبانی به نیروی ارزانِ خط مقدم تبدیل شوند، بسیار خوب؛ شفاف توضیح داده شود:
این نیروها برای چه آموزش می‌بینند؟
کجا مستقر می‌شوند؟
چه سطحی از حفاظت دارند؟
فرماندهان حرفه‌ای در زمان خطر کجا خواهند بود؟
و مسئولیت یک دستور اشتباه بر عهده چه کسی است؟
پرسش دیگری هم وجود دارد: اگر نیروی تازه‌آموز برای رویارویی با یک ارتش حرفه‌ای آماده نمی‌شود، کارکرد سلاح و آموزش نظامی او در داخل کشور چیست؟
نگرانی من این است که مبادا روزی همین جوان به جای دفاع از مردم ایران، در برابر مردم معترض قرار گیرد؛ هم خودش قربانی شود و هم از او خواسته شود علیه هم‌وطنش عمل کند.
کربلای ۴ را هم نباید فراموش کرد. درباره میزان اطلاع قبلی عراق و تصمیم‌های فرماندهی هنوز روایت‌ها و اختلاف‌های تاریخی وجود دارد؛ اما یک چیز محل اختلاف نیست: جوان‌هایی که به میدان رفتند واقعی بودند، گلوله‌ها واقعی بود و خانواده‌هایی که منتظر ماندند نیز واقعی بودند.
من خودم در لشکر امام حسین اصفهان بودم. خاطرات رزمندگان عادی جنگ را هم باید در کنار روایت‌های رسمی خواند؛ روایت‌هایی از رقابت یگان‌ها، شمار کشته‌شدگان و نگاه‌هایی که گاهی حتی تعداد شهدا را به معیاری برای اهمیت یک یگان تبدیل می‌کرد.
نسل ما هزینه سؤال‌نکردن را کم نداده است.
من به جوانی که شیفته لباس و اسلحه است نمی‌گویم ترسو باش؛ می‌گویم:
پسرجان، عاقل باش.
تفنگ تا زمانی هیجان‌انگیز است که فقط از این سوی لوله نگاهش کنی. میدان واقعی وقتی آغاز می‌شود که آن سوی لوله هم تفنگ باشد، بالای سرت پهپاد باشد و شاید کسی که تو را به نقطه خطر فرستاده، کیلومترها عقب‌تر ایستاده باشد.
پدر و مادر جان‌فدا! پیش از عکس یادگاری با لباس نظامی فرزندتان بپرسید:
بچه من را کجا می‌برید؟
اگر حمله شد چه حفاظتی دارد؟
اگر دستور غلط بود چه کسی پاسخگوست؟
اگر کشته شد، آیا قرار است مسئولیت تصمیم‌ها با یک بنر و چند جمله تمام شود؟
فرزند ایران مهمات مصرفی هیچ حکومت و ایدئولوژی‌ای نیست.
ما بعضی از این سؤال‌ها را کنار قبر دوستانمان پرسیدیم.
شما زودتر بپرسید.
و تو، جوان جان‌فدا، پیش از آنکه جانت را کف دستت بگذاری از خودت بپرس:
من برای دفاع از ایران آموزش می‌بینم، یا قرار است نیروی ارزان خط اول باشم؟
و مهم‌تر از آن:
این اسلحه را برای دفاع از مردم ایران به دستم داده‌اند، یا ممکن است روزی از من بخواهند به سوی همین مردم بگیرمش؟
تو فقط یک جان داری.
پیش از فداکردنش، بفهم چه کسی تصمیم می‌گیرد، چه کسی پاسخگوست و چه کسی هزینه آن تصمیم را می‌پردازد.
پاینده ایران

متن کامل یادداشت امیر موحد

#صدای_فرهیختگان
#جان_فدا #آموزش_نظامی #جنگ_ایران_و_عراق #کربلای_۴ #مسئولیت_فرماندهی

#فرهیختگان راهی به رهایی

نرگس محمدی در گفت‌وگو با CNN؛ خاطراتی که مخفیانه از زندان بیرون آمدند
نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، در گفت‌وگو با CNN از چگونگی نوشتن خاطراتش در زندان اوین و انتقال مخفیانه نوشته‌ها با کمک هم‌بندیانش گفته است.
او می‌گوید پس از یکی از انتقال‌هایش، بیش از ۲۰ دفترچه از نوشته‌هایش از دست رفت؛ با این حال، نوشتن را ادامه داد. بخشی از این خاطرات به سال‌های زندان، برخوردهایی که به گفته او در زندان تجربه کرده و دوری طولانی از فرزندانش می‌پردازد.

🎥 ویدئوی گفت‌وگو ضمیمه پست است.

#صدای_فرهیختگان
#نرگس_محمدی #زندان_اوین #حقوق_بشر #زنان

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔰 لات‌سالاری دیجیتال؛ وقتی مشت جای خود را به شبکه می‌دهد
✍🏻 احمد علوی


شبکه‌های اجتماعی فقط شیوه ارتباط را تغییر نداده‌اند؛ شکل اعمال قدرت، ارعاب و حذف نیز در آنها دگرگون شده است.
احمد علوی از مفهوم «لات‌سالاری دیجیتال» برای توصیف وضعیتی استفاده می‌کند که در آن زور دیگر الزاماً از مشت و حضور فیزیکی نمی‌آید؛ بلکه از تعداد دنبال‌کنندگان، موج بازنشر، حمله هماهنگ، برچسب‌زنی و تخریب اعتبار ساخته می‌شود.
از نگاه او، هر توهین یا حتی هر نقد تندی را نمی‌توان لات‌سالاری دیجیتال نامید. مرز اصلی جایی است که هدف دیگر پاسخ‌دادن و قانع‌کردن نیست، بلکه بالابردن هزینه سخن‌گفتن و واداشتن مخالف به سکوت است.
در چنین وضعی، یک برچسب می‌تواند از یک حساب آغاز شود، ده‌ها حساب آن را تکرار کنند و در مدت کوتاهی فرد با موجی از تحقیر، تهدید و حمله به اعتبار اجتماعی و حرفه‌ای خود روبه‌رو شود.
قدرت در اینجا فقط در «چه کسی چه می‌گوید» نیست؛ در این است که چه کسی می‌تواند دیگران را علیه چه کسی بسیج کند.
علوی با ارجاع به پژوهش‌هایی درباره آزار و ترولینگ آنلاین در ایران یادآوری می‌کند که حمله شبکه‌ای را نمی‌توان همیشه به نزاع شخصی دو کاربر فروکاست. در عین حال، او تأکید می‌کند مشاهده هماهنگی میان حساب‌ها، به‌خودی‌خود اثبات‌کننده وابستگی سازمانی یا حکومتی آنها نیست.
پیامد نهایی این وضعیت ممکن است از خود توهین مهم‌تر باشد: خودسانسوری.
وقتی فرد پیشاپیش می‌داند بیان یک نظر می‌تواند موجی از تهدید و تخریب علیه او ایجاد کند، ممکن است اساساً از سخن‌گفتن منصرف شود. در این نقطه، حتی بدون سانسور رسمی، عرصه عمومی کوچک‌تر می‌شود.
به تعبیر علوی، «لات‌سالاری دیجیتال» در نهایت انتقال فرهنگ زور از بدن به شبکه، از مشت به پیام و از کوچه به پلتفرم است.
متن کامل یادداشت احمد علوی

#منتخب_فرهیختگان
#احمد_علوی #شبکه‌های_اجتماعی #فضای_مجازی #آزادی_بیان #خودسانسوری

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔰 فروش نفت در تاریکخانه؛ چه کسی تصمیم می‌گیرد و چه کسی پاسخگوست؟
🎙 یاشار سلطانی درباره شبکه واسطه‌ها و فروش نفت ایران


یاشار سلطانی، روزنامه‌نگار تحقیقی، در تازه‌ترین برنامه خود ساختار فروش نفت ایران در شرایط تحریم را هدف انتقاد قرار داده و می‌گوید بخشی از این فرایند از ساختارهای متعارف و شفاف وزارت نفت خارج و به شبکه‌ای از واسطه‌ها، تراستی‌ها و افراد نزدیک به نهادهای امنیتی سپرده شده است.
او در این گفت‌وگو نام حسین شمخانی و روح‌الله رضوی را مطرح می‌کند و مدعی است چهار نفر در مقطعی ۸۵ میلیون بشکه نفت برای فروش در اختیار داشته‌اند.
سلطانی همچنین ادعا می‌کند روح‌الله رضوی تاکنون حدود ۱۷ میلیارد دلار و حسین شمخانی بیش از ۳۰ میلیارد دلار نفت فروخته‌اند و سود حاصل از بخشی از این واگذاری‌ها به حدود ۱.۵ میلیارد دلار رسیده است.
این ارقام و جزئیات، ادعاهای یاشار سلطانی‌اند و اسناد عمومی مستقلی که همه آنها را تأیید کند در دسترس نیست.
با این حال، اصل حضور شبکه حسین شمخانی در تجارت گسترده نفت و فرآورده‌های نفتی ایران و روسیه پیش‌تر نیز در گزارش‌های بین‌المللی و اسناد تحریمی آمریکا مطرح شده است.
سلطانی در بخش دیگری از برنامه ادعای سنگین‌تری را مطرح می‌کند: اینکه در مقطعی هم‌زمان با سفر مقام‌های ارشد کشور، به چند کشتی موشک شلیک شده تا روند یک تفاهم مختل شود. برای این بخش از گفته‌های او نیز تاکنون تأیید مستقل علنی در دسترس نیست.
اما محور اصلی پرسش او فراتر از نام افراد است:
چه کسی انتخاب می‌کند نفت در اختیار کدام واسطه قرار گیرد؟ چه نهادی صلاحیت این افراد را تأیید می‌کند؟ پول فروش نفت چگونه به کشور بازمی‌گردد؟ و اگر بازنگردد، مسئولیت با چه کسی است؟
در اقتصادی که نفت همچنان یکی از اصلی‌ترین منابع درآمد عمومی است، پاسخ به این پرسش‌ها صرفاً یک نزاع سیاسی نیست؛ مسئله شفافیت و پاسخگویی درباره ثروت عمومی کشور است.
🎥 ویدئوی کامل یاشار سلطانی در یوتیوب

#صدای_فرهیختگان
#یاشار_سلطانی #نفت #فروش_نفت #شفافیت #تراستی #فساد

#فرهیختگان روزن آگاهی

💵 چرا علی‌آقا هیجان‌زده است؟؛ ۵ درصد دلاری و آزمون دوباره اعتماد
✍🏻 حامد پاک‌طینت


سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، در مراسم آغاز پذیره‌نویسی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی کشور از راه‌اندازی آن با هیجان سخن گفته است؛ صندوقی که قرار است دلارهای خارج از چرخه رسمی اقتصاد را جذب کند، اصل سرمایه را دلاری نگه دارد و بازدهی سالانه آن در آغاز فعالیت حدود ۵ درصد پیش‌بینی شده است.
برای اقتصادی که با کمبود منابع ارزی و فشار سنگین جنگ و تحریم دست‌وپنجه نرم می‌کند، وسوسه جذب بخشی از ده‌ها میلیارد دلار ارزِ خارج از شبکه رسمی کاملاً قابل فهم است.
اما حامد پاک‌طینت پرسش را از جای دیگری آغاز می‌کند:
این سود دلاری چگونه و از چه محل اقتصادی پایداری ایجاد خواهد شد؟
طبق سازوکار اعلام‌شده، منابع صندوق می‌تواند در مجموعه‌ای از دارایی‌های ارزی، از اوراق مرابحه و سپرده ارزی تا تأمین مالی فعالیت‌های مولد و صادرات‌محور، سرمایه‌گذاری شود. با این حال، نقد پاک‌طینت متوجه محیطی است که این وعده در آن داده می‌شود: اقتصادی جنگ‌زده، صادرات نفتی به‌شدت محدودشده، تجارت خارجی آسیب‌دیده و مهم‌تر از همه، سابقه‌ای که اعتماد عمومی به وعده‌های ارزی نظام بانکی را شکننده کرده است.
او با زبان طنز می‌پرسد اگر منابع ارزی کافی برای ایجاد بازده پایدار وجود نداشته باشد، در زمان تسویه چه خواهد شد؟
آیا اصل و سود واقعاً با همان دلار پرداخت می‌شود؟
آیا دولت در نهایت به تسویه ریالی متوسل خواهد شد؟
و اگر چند نرخ ارز همچنان برقرار باشد، دلارِ وعده‌داده‌شده با کدام سازوکار و نرخ تسویه می‌شود؟
مسئله اصلی صندوق ارزی شاید نه نرخ ۵ درصد، بلکه «اعتماد» باشد.
اگر دارندگان ارز مطمئن باشند اصل و بازده سرمایه‌شان بدون تغییر قواعد بازی و بدون تبدیل اجباری به ریال بازمی‌گردد، صندوق می‌تواند ابزاری برای تجهیز منابع ارزی باشد. اما اگر این اطمینان شکل نگیرد، حتی جذاب‌ترین نرخ سود نیز الزاماً دلارهای زیر تشک را راهی صندوق نخواهد کرد.
و شاید همین است که به تعبیر طعنه‌آمیز پاک‌طینت، «هیجان علی‌آقا» را هم قابل فهم و هم محل پرسش می‌کند.

متن کامل یادداشت حامد پاک‌طینت

#منتخب_فرهیختگان
#حامد_پاک_طینت #اقتصاد #صندوق_ارزی #دلار #بانک_مرکزی #سرمایه‌گذاری

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ۷۲ میلیون بشکه نفت، چهار تراستی و پرسش ۵۷۶ میلیون دلاری
گزارش همشهری آنلاین درباره فروش نفت ایران پس از توافق اسلام‌آباد، نام چهار تریدر یا «تراستی» را مطرح کرده است:
علی بایندریان، روح‌الله رضوی، محمدهادی مؤمنین و حسین شمخانی.
ولی‌الله بیاتی، نماینده مجلس، گفته است در فاصله ۲۸ خرداد تا ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ حدود ۷۲ میلیون بشکه نفت خام از مسیر تنگه هرمز عبور کرده و در محدوده EOPL مستقر شده است.
پرسش نماینده مجلس این است که چنین حجم بزرگی از نفت با چه سازوکاری، چه قیمتی و به چه طرف‌هایی واگذار شده و این چهار نفر بر اساس کدام فرآیند قانونی و کارشناسی انتخاب شده‌اند.
گزارش همچنین این فرض را مطرح می‌کند که اگر ۷۲ میلیون بشکه نفت با تخفیف متوسط حدود ۸ دلار در هر بشکه فروخته شده باشد، مابه‌التفاوت اسمی به حدود ۵۷۶ میلیون دلار می‌رسد.
اما همین‌جا یک تفکیک ضروری است: این ۵۷۶ میلیون دلار حاصل یک محاسبه بر مبنای تخفیف فرضی است و به‌خودی‌خود به معنای «سود خالص» یا پولی نیست که ثابت شده باشد به جیب چهار طرف معامله رفته است.
پرسش اصلی همچنان باقی است: چه کسی این تراستی‌ها را انتخاب کرده، مبنای تخفیف چه بوده، چه تضامینی برای بازگشت پول نفت گرفته شده و چه نهادی مسئول پاسخگویی است؟
در اقتصادی که درآمد نفت مستقیماً با معیشت و منابع عمومی کشور پیوند دارد، شفاف‌شدن همین چهار پرسش از هر برچسب و اتهام سیاسی مهم‌تر است.

پی‌نوشت: خبر اصلی همشهری آنلاین پس از انتشار از سایت این رسانه حذف شده است.

بازنشر ایران امروز

#صدای_فرهیختگان
#نفت #تراستی #شفافیت #حسین_شمخانی #روح‌الله_رضوی #علی_بایندریان #محمدهادی_مؤمنین

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔰 «بدنام کردن امام علی برای خوشنام کردن خامنه‌ای»؛ نقد یک قیاس سیاسی
✍🏻 عبدالرحیم سنایی ری‌شهری


در یک استدلال حکومتی گفته می‌شود که در دوره خلافت علی بن ابی‌طالب نیز فقر، دزدی، فساد، ناامنی و نارضایتی وجود داشت؛ پس وجود چنین مشکلاتی نمی‌تواند یک حکومت اسلامی را زیر سؤال ببرد.
نویسنده این یادداشت معتقد است مسئله دقیقاً همین‌جاست: وجود مشکل با نحوه مواجهه حکومت با مشکل یکی نیست.
حکومت علی نیز در فاصله سال‌های ۳۵ تا ۴۰ هجری با جنگ داخلی، شورش، بحران اقتدار و محدودیت منابع روبه‌رو بود. اما از نگاه نویسنده، نمی‌توان از این واقعیت تاریخی نتیجه گرفت که فقر، فساد یا نارضایتی در هر حکومت دیگری نیز اموری عادی و فاقد اهمیت‌اند.
او برای نقد این قیاس به قرآن و به‌ویژه نامه ۵۳ نهج‌البلاغه به مالک اشتر رجوع می‌کند؛ متنی که در آن حکومت نه صرفاً «حق فرمان‌دادن»، بلکه مجموعه‌ای از مسئولیت‌ها معرفی می‌شود: عدالت، آبادانی، حمایت از نیازمندان، کنترل کارگزاران، جلوگیری از امتیازطلبی نزدیکان قدرت و توجه به رضایت عمومی.
در همین نامه به مالک گفته می‌شود که آنچه برای حاکم محبوب‌تر است باید فراگیرتر در عدالت و نزدیک‌تر به رضایت مردم باشد؛ و هشدار داده می‌شود که نارضایتی عمومی، رضایت خواص را بی‌اثر می‌کند.
در بخش دیگری نیز علی به حاکم هشدار می‌دهد:
«نگو من فرمانروا هستم؛ فرمان می‌دهم و اطاعت می‌شوم.»
از نگاه نویسنده، این عبارات با برداشتی که مشروعیت دینی را به مصونیت حاکم از نقد تبدیل می‌کند، سازگار نیست.
همین تفاوت درباره فساد نیز وجود دارد. اینکه در هر جامعه‌ای دزد یا متخلف وجود داشته باشد یک مسئله است؛ اما فساد کارگزاران، رانت نزدیکان قدرت و ناتوانی حکومت در مهار آنها مسئله‌ای دیگر. نامه مالک اشتر دقیقاً نسبت به امتیازطلبی خواص و سوءاستفاده نزدیکان حاکم هشدار می‌دهد.
نویسنده همچنین استدلال می‌کند که نباید مخالفت سیاسی را با شورش مسلحانه یکی گرفت. جنگ‌های جمل، صفین و نهروان در متن پیچیده نخستین جنگ داخلی مسلمانان رخ دادند و نمی‌توان آنها را به این گزاره ساده فروکاست که «هر کس حکومت علی را نمی‌خواست با شمشیر پاسخ می‌گرفت».
نتیجه محوری یادداشت این است: اگر قرار است حکومت امروز با حکومت علی مقایسه شود، معیار مقایسه نباید صرفاً «وجود مشکلات» باشد؛ بلکه باید پرسید حکومت با عدالت، فقر، فساد، کارگزاران، رضایت عمومی و حق نقد چگونه برخورد می‌کند.
در این خوانش، مشروعیت ـ حتی مشروعیت دینی ـ مسئولیت حکومت را حذف نمی‌کند؛ بلکه مسئولیت آن را سنگین‌تر می‌کند.
متن کامل یادداشت عبدالرحیم سنایی ری‌شهری

#منتخب_فرهیختگان
#نهج_البلاغه #امام_علی #حکمرانی #عدالت #مالک_اشتر #مشروعیت

#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل: دو حمله آمریکا در ایران می‌تواند مصداق جنایت جنگی باشد
هیئت مستقل حقیقت‌یاب سازمان ملل درباره ایران اعلام کرده است که «دلایل معقولی» در دست دارد که نیروهای آمریکا مسئول دو حمله به دبستان شجره طیبه در میناب و یک مجموعه ورزشی در لامرد بوده‌اند و این حملات، به دلیل ماهیت غیرتفکیکی و تلفات غیرنظامیان، می‌توانند در چارچوب حقوق بین‌الملل مصداق جنایت جنگی باشند.
در حمله به مدرسه میناب، بنا بر آمار مقام‌های ایرانی که در گزارش سازمان ملل نیز بازتاب یافته، بیش از ۱۵۰ نفر، از جمله حدود ۱۲۰ دانش‌آموز، کشته شدند. هیئت حقیقت‌یاب می‌گوید مدرکی نیافته که این مدرسه برای اهداف نظامی استفاده می‌شده باشد.
این هیئت درباره حمله به مجموعه ورزشی لامرد نیز به نتیجه مشابهی رسیده است؛ حمله‌ای که بنا بر گزارش، ساختمان‌های مسکونی و یک مدرسه در اطراف را نیز آسیب زد و ۲۲ غیرنظامی را کشته یا زخمی کرد.
هم‌زمان، هیئت حقیقت‌یاب سرکوب اعتراض‌های سراسری در ایران را نیز بررسی کرده و نتیجه گرفته است که مقام‌های جمهوری اسلامی در جریان این سرکوب مرتکب اعمالی از جمله قتل غیرقانونی، شکنجه، بازداشت خودسرانه و ناپدیدسازی قهری شده‌اند که در قالب یک حمله گسترده و سازمان‌یافته علیه غیرنظامیان، مصداق جنایت علیه بشریت ارزیابی شده است.
آمار رسمی جمهوری اسلامی از کشته‌شدن ۳۰۳۸ نفر و زخمی‌شدن حدود ۲۵ هزار نفر در اعتراض‌ها حکایت دارد؛ اما هیئت حقیقت‌یاب می‌گوید نتوانسته آمار نهایی را مستقلاً تأیید کند و معتقد است شمار واقعی کشته‌ها و مجروحان احتمالاً به‌مراتب بیشتر است.
هیئت‌های حقیقت‌یاب سازمان ملل دادگاه نیستند و حکم کیفری صادر نمی‌کنند؛ اما یافته‌ها و اسناد آنها می‌تواند در تحقیقات قضایی بعدی در دادگاه‌های ملی یا نهادهای قضایی بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرد.
آمریکا نتیجه‌گیری هیئت را رد کرده است؛ مقام‌های آمریکایی پیش‌تر گفته‌اند عملیات نظامی‌شان مطابق قوانین مخاصمات مسلحانه انجام می‌شود. جمهوری اسلامی نیز اتهام نقض نظام‌مند حقوق بشر را رد کرده و اعتراض‌ها را به «تروریست‌ها و اغتشاشگران» مورد حمایت مخالفان خارج از کشور، آمریکا و اسرائیل نسبت داده است.

گزارش BBC فارسی

#منتخب_فرهیختگان
#حقوق_بشر #جنایت_جنگی #میناب #لامرد #اعتراضات_ایران #سازمان_ملل

#فرهیختگان روزن آگاهی

🎼 گریه سایه و ساز شهریار؛ روایت یک آشتی
به بهانه ۲۷ شهریور، سالروز درگذشت استاد محمدحسین شهریار
هوشنگ ابتهاج «سایه» در پیر پرنیان‌اندیش خاطره‌ای از دوستی عمیق و پر فراز و نشیبش با شهریار روایت می‌کند؛ خاطره‌ای که از یک رنجش تلخ آغاز می‌شود و به ساز و آواز و اشک می‌رسد.
روزی سایه مثل همیشه به خانه شهریار می‌رود. اما شهریار، برخلاف همیشه، سرد و خشمگین است و ناگهان می‌پرسد:
«تو چرا هر روز می‌آیی اینجا؟»
حرف‌ها ادامه پیدا می‌کند و سایه، که خانه شهریار را برای خود «پناهگاه» می‌دانسته، خاموش می‌ماند و زار می‌گرید.
شهریار که گریه او را می‌بیند، ناگهان از جایش بلند می‌شود، زانوهای سایه را در آغوش می‌گیرد و با لرزش و گریه می‌گوید:
«منو ببخش؛ تو که می‌دونی من دیوانه‌ام.»
اما دل سایه هنوز شکسته بود.
شهریار وقتی می‌بیند نمی‌تواند آرامش کند، به جای ادامه سخن، سه‌تارش را برمی‌دارد و شور می‌نوازد. سایه هم با گلویی گرفته غزل سعدی را آغاز می‌کند:
«بگذار تا بگریم چون ابر در بهاران...»
از آنجا دیگر موسیقی سخن می‌گوید.
سایه بعدها می‌گفت رابطه‌اش با موسیقی چنان بود که در آن لحظه «شعر و همه چیز در برابر موسیقی» از چشمش می‌افتاد. شهریار ساز می‌زد، سایه می‌خواند و هر دو گریه می‌کردند.
سایه آن شب ساعت‌ها در خیابان‌های تبریز راه رفت و تصمیم گرفت دیگر نزد شهریار نرود.
اما فردای آن روز پیغام شهریار رسید:
اگر سایه‌جان نیاید، خودم می‌آیم در کوچه می‌نشینم.
سایه بازگشت. شهریار سر به زیر انداخت و با شرمندگی گفت:
«یه شعر عرض کردم...»
و وقتی سایه دوباره گفت «بخون شهریارجان»، هر دو فهمیدند که کدورت تمام شده است.
سایه می‌گوید شعر «اشک مریم» شهریار یادگار همان ماجراست؛ روایتی از دو شاعر که گاهی کلمات میانشان دیوار می‌ساخت و موسیقی دوباره آن دیوار را فرو می‌ریخت.
📚 برگرفته از «پیر پرنیان‌اندیش؛ در صحبت سایه»
گفت‌وگو با هوشنگ ابتهاج؛ میلاد عظیمی و عاطفه طیه
#میراث_فرهیختگان
#شهریار #هوشنگ_ابتهاج #سایه #پیر_پرنیان_اندیش #شعر #موسیقی_ایرانی
#فرهیختگان روزن آگاهی

📹 ۶۶ سال بعد از اوپک؛ نفت چگونه برخی کشورها را ثروتمند و برخی را گرفتار کرد؟
اوپک در ۱۴ سپتامبر ۱۹۶۰ با حضور ایران، عربستان، عراق، کویت و ونزوئلا در بغداد شکل گرفت؛ اما سرنوشت این پنج کشور یکسان نبود.
برخی توانستند درآمد نفت را به ثروت و قدرت پایدار تبدیل کنند و برخی دیگر درگیر جنگ، تحریم و بحران‌های مزمن اقتصادی و سیاسی شدند.
در میزگرد تجارت فردا و اکوایران، رضا طهماسبی با علی شمس اردکانی و آیه کاتبی درباره پرسش اصلی بحث می‌کند:
مسئله از نفت و اوپک بود، یا از کیفیت حکمرانی در کشورهای نفتی؟
🎥 تماشای برنامه در آپارات
#منتخب_فرهیختگان
#اوپک #نفت #اقتصاد #حکمرانی #توسعه
#فرهیختگان روزن آگاهی

🎥 شهریار و روایت «استالین نان بده»؛ خاطره‌ای از تبریزِ دوران پیشه‌وری

محمدحسین شهریار در این ویدئو خاطره‌ای از دوران حکومت فرقه دموکرات آذربایجان نقل می‌کند.
به روایت او، نیروهای حکومت پیشه‌وری کودکان گرسنه را جمع می‌کردند و ابتدا می‌گفتند:
«خدایا نان بده»
و وقتی نانی نمی‌آمد:
«استالین نان بده»
سپس میان کودکان نان توزیع می‌کردند.
این روایت را باید خاطره شهریار از فضای آن دوره دانست؛ اصل ماجرا را در منابع تاریخی مستقلی که بررسی کردیم نتوانستیم تأیید کنیم.
زمینه تاریخی روشن است: سیدجعفر پیشه‌وری در سال ۱۳۲۴ رهبری فرقه دموکرات آذربایجان و حکومت خودمختار تبریز را بر عهده داشت؛ حکومتی مورد حمایت شوروی که پس از خروج نیروهای شوروی و ورود ارتش ایران در آذر ۱۳۲۵ فروپاشید.
روایت شهریار، فارغ از دقت جزئیات آن، تصویری از یک نگرانی عمیق‌تر است: استفاده ایدئولوژیک از فقر و نیاز کودکان برای ساختن وفاداری سیاسی.
🎬 ویدئوی روایت شهریار ضمیمه پست است.

#میراث_فرهیختگان

#شهریار #پیشه_وری #فرقه_دموکرات_آذربایجان #آذربایجان #تاریخ_معاصر #شوروی

#فرهیختگان روزن آگاهی