فرهیختگان

🍂 اول مهر؛ وقتی پاییز، مدرسه و صدای شجریان در یک روز به هم می‌رسند

یادداشت اختصاصی فرهیختگان

اول مهر برای خیلی از ما فقط شروع یک ماه نیست؛ روزی است که مدرسه، پاییز و چند خاطره قدیمی با هم از راه می‌رسند.

پاییز از راه می‌رسد؛ فصل رنگ‌ها، فصل تغییر و یادآوری این حقیقت ساده که دگرگون‌شدن همیشه به معنای پژمردن نیست. گاهی درخت برای ادامه‌دادن، باید برگ‌هایش را رها کند.

در همین روز، درهای مدرسه‌ها نیز دوباره باز می‌شوند. کودکانی برای نخستین‌بار کیف بر دوش می‌گیرند، نوجوانانی یک کلاس بالاتر می‌روند و معلمانی دوباره مقابل تخته می‌ایستند. هر سال تحصیلی، با همه کمبودها و خستگی‌های نظام آموزش، هنوز حامل یک وعده است: اینکه آینده را می‌توان آموخت و ساخت.
مدرسه، اگر به معنای واقعی کلمه مدرسه باشد، فقط محل انتقال اطلاعات نیست. جایی است برای آموختن پرسیدن، شنیدن، تحمل دیگری و شناختن جهان.

و چه تصادف زیبایی که اول مهر، زادروز محمدرضا شجریان نیز هست.
مردی که صدایش برای چند نسل از ایرانیان فقط موسیقی نبود؛ بخشی از حافظه جمعی بود. شعر حافظ و سعدی و مولانا در صدای او دوباره به خانه‌ها بازگشت و آواز ایرانی در کار او هم اصالتش را حفظ کرد و هم راهی برای گفت‌وگو با زمانه پیدا کرد.
شجریان نیز، پیش از آنکه «استاد آواز» شود، روزگاری آموزگار بود.
شاید همین نکته، این سه مناسبت را بهتر از هر استعاره‌ای به هم پیوند بزند:
پاییز، مدرسه و شجریان؛ هر سه درباره آموختن‌اند.
پاییز به ما تغییر را می‌آموزد.

مدرسه، پرسیدن را.

و هنر، شنیدن را.
جامعه‌ای که نتواند تغییر کند، نمی‌بالد.

جامعه‌ای که نتواند سؤال کند، نمی‌آموزد.

و جامعه‌ای که نتواند صدای هنرمندان و اندیشمندانش را بشنود، بخشی از حافظه خود را از دست می‌دهد.
اول مهر، برای بسیاری از ما بوی کتاب نو، مداد تراشیده و حیاط مدرسه دارد. برای بسیاری دیگر، رنگ زرد و نارنجی درختان و نخستین خنکای عصرهای پاییزی است. و برای دوستداران موسیقی ایرانی، یاد صدایی که هنوز با شنیدن نخستین تحریرش، بخشی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین در ذهن زنده می‌شود.
شاید بهترین آرزو برای آغاز مهر همین باشد:
مدرسه‌هایمان جایی برای آزادانه اندیشیدن باشند؛

معلمانمان قدر ببینند؛

کودکانمان امید به آینده را از دست ندهند؛

و فرهنگ و هنر، حتی در سخت‌ترین روزها، چراغ خانه ایران بماند.
فصل تازه آغاز شده است.
دفترها هنوز سفیدند.

برگ‌ها تازه رنگ عوض کرده‌اند.

و صداهایی هستند که حتی پس از خاموشی صاحبشان، هنوز به ما یادآوری می‌کنند که فرهنگ چگونه می‌تواند از زمان عبور کند.

اول مهر مبارک؛

به دانش‌آموزان و معلمان،

به دوستداران پاییز،

و به یاد محمدرضا شجریان؛ صدایی که همچنان در حافظه ایران جاری است.

#میراث_فرهیختگان

#اول_مهر #محمدرضا_شجریان #مدرسه #پاییز #آموزش #موسیقی_ایرانی #فرهنگ_ایران

#فرهیختگان روزن آگاهی