🔴 جنگ فرودگاه‌ها؛ پیش‌درآمد جنگ بزرگ؟
✍️ صلاح‌الدین خدیو
حملات اخیر حوثی‌ها به فرودگاه‌های عربستان، به‌ویژه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، از نگاه صلاح‌الدین خدیو نشانه گسترش میدان درگیری‌های منطقه‌ای به زیرساخت‌های هوانوردی غیرنظامی است.
خدیو این تحولات را در کنار هشدار پیشین محسن رضایی قرار می‌دهد؛ هشداری مبنی بر اینکه اگر کشورهای منطقه در محدودیت‌های پروازی علیه ایران با آمریکا همکاری کنند، فرودگاه‌های آن‌ها نیز از فعالیت بازخواهند ماند. با این حال، هم‌زمانی این رویدادها به‌تنهایی ارتباط عملیاتی میان آن‌ها را اثبات نمی‌کند.
نویسنده توجه را به پیامدهایی جلب می‌کند که ممکن است از مرز کشورهای درگیر فراتر برود. فرودگاه‌های ریاض، دوحه و دبی از گره‌های مهم شبکه پروازی منطقه‌اند. ناامن شدن آن‌ها می‌تواند مسیر پروازها را تغییر دهد، هزینه حمل‌ونقل را افزایش دهد و زنجیره‌ای از تأخیرها و لغو پروازها ایجاد کند.
در این میان، خدیو به تهدید حوثی‌ها علیه قطر نیز اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد که اگر فرودگاه حمد دوحه هدف قرار گیرد، اختلال احتمالی می‌تواند ابعادی بین‌المللی پیدا کند.
آیا «جنگ فرودگاه‌ها» نشانه ورود به مرحله تازه‌ای از رویارویی منطقه‌ای است؟
خدیو در پاسخ احتیاط می‌کند: هنوز شواهد کافی برای چنین نتیجه‌گیری‌ای وجود ندارد. حملات حوثی‌ها را باید در زمینه جنگ یمن و مناسبات این گروه با عربستان نیز بررسی کرد.
به باور او، مسئله تعیین‌کننده این است که حملات محدود می‌مانند یا واکنش‌های متقابل، دامنه جنگ را از آبراه‌ها و تأسیسات انرژی به فرودگاه‌ها و دیگر مسیرهای حمل‌ونقل گسترش می‌دهند.
📖 متن کامل یادداشت صلاح‌الدین خدیو
#صلاح‌الدین_خدیو #جنگ_یمن #حوثی‌ها #امنیت_هوانوردی #خاورمیانه
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ صلاح‌الدین خدیو
حملات اخیر حوثی‌ها به فرودگاه‌های عربستان، به‌ویژه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، از نگاه صلاح‌الدین خدیو نشانه گسترش میدان درگیری‌های منطقه‌ای به زیرساخت‌های هوانوردی غیرنظامی است.
خدیو این تحولات را در کنار هشدار پیشین محسن رضایی قرار می‌دهد؛ هشداری مبنی بر اینکه اگر کشورهای منطقه در محدودیت‌های پروازی علیه ایران با آمریکا همکاری کنند، فرودگاه‌های آن‌ها نیز از فعالیت بازخواهند ماند. با این حال، هم‌زمانی این رویدادها به‌تنهایی ارتباط عملیاتی میان آن‌ها را اثبات نمی‌کند.
نویسنده توجه را به پیامدهایی جلب می‌کند که ممکن است از مرز کشورهای درگیر فراتر برود. فرودگاه‌های ریاض، دوحه و دبی از گره‌های مهم شبکه پروازی منطقه‌اند. ناامن شدن آن‌ها می‌تواند مسیر پروازها را تغییر دهد، هزینه حمل‌ونقل را افزایش دهد و زنجیره‌ای از تأخیرها و لغو پروازها ایجاد کند.
در این میان، خدیو به تهدید حوثی‌ها علیه قطر نیز اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد که اگر فرودگاه حمد دوحه هدف قرار گیرد، اختلال احتمالی می‌تواند ابعادی بین‌المللی پیدا کند.
آیا «جنگ فرودگاه‌ها» نشانه ورود به مرحله تازه‌ای از رویارویی منطقه‌ای است؟
خدیو در پاسخ احتیاط می‌کند: هنوز شواهد کافی برای چنین نتیجه‌گیری‌ای وجود ندارد. حملات حوثی‌ها را باید در زمینه جنگ یمن و مناسبات این گروه با عربستان نیز بررسی کرد.
به باور او، مسئله تعیین‌کننده این است که حملات محدود می‌مانند یا واکنش‌های متقابل، دامنه جنگ را از آبراه‌ها و تأسیسات انرژی به فرودگاه‌ها و دیگر مسیرهای حمل‌ونقل گسترش می‌دهند.
📖 متن کامل یادداشت صلاح‌الدین خدیو
#صلاح‌الدین_خدیو #جنگ_یمن #حوثی‌ها #امنیت_هوانوردی #خاورمیانه
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤2👍1
🔴 از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ تا فروپاشی شوروی؛ چرا سرمایه‌داری باقی ماند؟
✍️ فتانه هویدا
انقلابیون روسیه در اکتبر ۱۹۱۷ با وعده پایان دادن به استثمار طبقاتی و برپایی نظمی جایگزین سرمایه‌داری به قدرت رسیدند. اتحاد شوروی برای میلیون‌ها نفر نماد امید به ساختن جامعه‌ای برابرتر شد. اما هفتاد و چهار سال بعد، در دسامبر ۱۹۹۱، شوروی فروپاشید و سرمایه‌داری، با همه بحران‌ها و تناقض‌هایش، باقی ماند.
چه چیزی این دو سرنوشت متفاوت را رقم زد؟
فتانه هویدا پاسخ را نه در برتری مطلق سرمایه‌داری، بلکه در تفاوت ظرفیت دو نظام برای مواجهه با بحران و اصلاح ساختارهایشان جست‌وجو می‌کند.
سرمایه‌داری در قرن بیستم بارها با رکود، بیکاری و اعتراض‌های اجتماعی روبه‌رو شد. فشار جنبش‌های کارگری، رقابت سیاسی و مطالبات عمومی در بسیاری از کشورها به گسترش حقوق کارگران، تأمین اجتماعی و مداخله دولت در اقتصاد انجامید. این اصلاحات تناقض‌های سرمایه‌داری را از میان نبرد، اما به آن امکان سازگاری با شرایط تازه را داد.
در مقابل، اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده شوروی با مشکلات بهره‌وری و نوآوری دست‌به‌گریبان بود و انحصار قدرت در حزب کمونیست، امکان رقابت سیاسی و اصلاح مستقل ساختار قدرت را محدود می‌کرد.
گورباچف کوشید با اصلاحات اقتصادی و سیاسی نظام را نجات دهد، اما گشایش سیاسی، نارضایتی‌های انباشته را آشکارتر کرد؛ بحران اقتصادی شدت گرفت و مطالبات استقلال‌طلبانه جمهوری‌ها اقتدار مرکزی را تضعیف کرد.
هویدا تأکید می‌کند که این تجربه نه به معنای اصلاح‌پذیری ذاتی سرمایه‌داری است و نه اثبات شکست محتوم هر نظام جایگزین.
مسئله مهم‌تر، سرنوشت نظمی است که پس از انقلاب برپا می‌شود:
«تجربه شوروی نشان داد که برانداختن یک نظام و ساختن نظمی پایدار، دو مسئله متفاوت‌اند.»
انقلاب می‌تواند ساختار قدرت را دگرگون کند؛ اما پایداری نظم تازه به نهادهایی بستگی دارد که بتوانند خطاهای خود را شناسایی و اصلاح کنند، قدرت را پاسخ‌گو نگه دارند و با بحران‌های پیش‌بینی‌نشده روبه‌رو شوند.
از این منظر، پرسش تاریخی انقلاب اکتبر همچنان زنده است: پس از برانداختن نظم موجود، چه چیزی و چگونه جای آن را خواهد گرفت؟
📖 متن کامل نوشته فتانه هویدا
#فتانه_هویدا #انقلاب_اکتبر #اتحاد_شوروی #سرمایه‌داری #تاریخ_معاصر
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ فتانه هویدا
انقلابیون روسیه در اکتبر ۱۹۱۷ با وعده پایان دادن به استثمار طبقاتی و برپایی نظمی جایگزین سرمایه‌داری به قدرت رسیدند. اتحاد شوروی برای میلیون‌ها نفر نماد امید به ساختن جامعه‌ای برابرتر شد. اما هفتاد و چهار سال بعد، در دسامبر ۱۹۹۱، شوروی فروپاشید و سرمایه‌داری، با همه بحران‌ها و تناقض‌هایش، باقی ماند.
چه چیزی این دو سرنوشت متفاوت را رقم زد؟
فتانه هویدا پاسخ را نه در برتری مطلق سرمایه‌داری، بلکه در تفاوت ظرفیت دو نظام برای مواجهه با بحران و اصلاح ساختارهایشان جست‌وجو می‌کند.
سرمایه‌داری در قرن بیستم بارها با رکود، بیکاری و اعتراض‌های اجتماعی روبه‌رو شد. فشار جنبش‌های کارگری، رقابت سیاسی و مطالبات عمومی در بسیاری از کشورها به گسترش حقوق کارگران، تأمین اجتماعی و مداخله دولت در اقتصاد انجامید. این اصلاحات تناقض‌های سرمایه‌داری را از میان نبرد، اما به آن امکان سازگاری با شرایط تازه را داد.
در مقابل، اقتصاد برنامه‌ریزی‌شده شوروی با مشکلات بهره‌وری و نوآوری دست‌به‌گریبان بود و انحصار قدرت در حزب کمونیست، امکان رقابت سیاسی و اصلاح مستقل ساختار قدرت را محدود می‌کرد.
گورباچف کوشید با اصلاحات اقتصادی و سیاسی نظام را نجات دهد، اما گشایش سیاسی، نارضایتی‌های انباشته را آشکارتر کرد؛ بحران اقتصادی شدت گرفت و مطالبات استقلال‌طلبانه جمهوری‌ها اقتدار مرکزی را تضعیف کرد.
هویدا تأکید می‌کند که این تجربه نه به معنای اصلاح‌پذیری ذاتی سرمایه‌داری است و نه اثبات شکست محتوم هر نظام جایگزین.
مسئله مهم‌تر، سرنوشت نظمی است که پس از انقلاب برپا می‌شود:
«تجربه شوروی نشان داد که برانداختن یک نظام و ساختن نظمی پایدار، دو مسئله متفاوت‌اند.»
انقلاب می‌تواند ساختار قدرت را دگرگون کند؛ اما پایداری نظم تازه به نهادهایی بستگی دارد که بتوانند خطاهای خود را شناسایی و اصلاح کنند، قدرت را پاسخ‌گو نگه دارند و با بحران‌های پیش‌بینی‌نشده روبه‌رو شوند.
از این منظر، پرسش تاریخی انقلاب اکتبر همچنان زنده است: پس از برانداختن نظم موجود، چه چیزی و چگونه جای آن را خواهد گرفت؟
📖 متن کامل نوشته فتانه هویدا
#فتانه_هویدا #انقلاب_اکتبر #اتحاد_شوروی #سرمایه‌داری #تاریخ_معاصر
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤6👍2
🔴 هنوز می‌توان با جهان سخن گفت
به مناسبت زادروز سید محمد خاتمی | ۲۱ مهرماه
بعضی نام‌ها در حافظه یک ملت با حادثه‌ای گره می‌خورند و بعضی با آرزویی. نام سید محمد خاتمی برای بسیاری از ایرانیان، یادآور آرزویی است که در دوم خرداد ۱۳۷۶ جان گرفت: اینکه شاید بتوان در همین سرزمین، بی‌آنکه دیگری را از میدان به در کرد، راهی برای آزادی، قانون‌مداری و زندگی بهتر گشود.
خاتمی از نسلی برآمده بود که انقلاب را تجربه کرده بود؛ اما در هنگامه‌ای به ریاست‌جمهوری رسید که جامعه، به‌ویژه جوانان و زنان، بیش از گذشته خواهان شنیده شدن بودند. او برای بیان این خواسته‌ها واژگانی به میدان آورد که در زبان رسمی سیاست آن روز چندان آشنا نبودند: جامعه مدنی، حقوق شهروندی، مدارا، نقد قدرت و ایران برای همه ایرانیان.
اهمیت این واژگان تنها در تازگی‌شان نبود. پشت آن‌ها تصوری از سیاست قرار داشت که در آن، اختلاف عقیده لزوماً به معنای دشمنی نیست و وفاداری به کشور با یکسان اندیشیدن همه شهروندان سنجیده نمی‌شود.
در همان سال‌ها، جهان نیز سرگرم گفت‌وگویی دیگر بود؛ گفت‌وگویی که گاه بیشتر به اعلام صف‌آرایی شباهت داشت. نظریه «برخورد تمدن‌ها»ی ساموئل هانتینگتون، آینده مناسبات جهانی را از دریچه شکاف‌های فرهنگی و تمدنی می‌نگریست. در برابر چنین تصوری، خاتمی از امکان گفت‌وگوی تمدن‌ها سخن گفت.
این دو نگاه، تنها دو تعبیر متفاوت از روابط بین‌الملل نبودند. یکی بر خطر رویارویی هویت‌ها انگشت می‌گذاشت و دیگری می‌کوشید راهی برای فهم متقابل آن‌ها بگشاید. خاتمی می‌خواست ایران، با پیشینه تاریخی و فرهنگی‌اش، در این گفت‌وگو سهمی داشته باشد؛ نه آنکه تنها موضوع داوری و تصمیم دیگران باشد.
پیشنهاد او چنان بازتابی یافت که سازمان ملل متحد سال ۲۰۰۱ را «سال گفت‌وگوی تمدن‌ها» نامید. در روزگاری که بدگمانی میان ملت‌ها رو به افزایش بود، این ابتکار نام ایران را با دعوتی فرهنگی و صلح‌جویانه همراه کرد.
اما در خانه، راه گفت‌وگو دشوارتر بود.
دوران ریاست‌جمهوری خاتمی، با گشایش‌هایی در عرصه مطبوعات، فرهنگ و مشارکت سیاسی همراه شد؛ همچنان‌که با توقیف روزنامه‌ها، بحران‌های سیاسی، سرخوردگی‌های اجتماعی و ناکامی در تحقق بسیاری از وعده‌ها نیز شناخته می‌شود. نمی‌توان از آن سال‌ها نوشت و یکی از این دو سوی تجربه را نادیده گرفت.
شاید از همین روست که خاتمی، پس از گذشت نزدیک به سه دهه از دوم خرداد، همچنان موضوع گفت‌وگو و اختلاف‌نظر است. گروهی او را با امیدی به یاد می‌آورند که به جامعه بخشید و گروهی با فرصت‌هایی که از دست رفت. هر دو داوری، بخشی از تاریخ سیاسی نسلی است که روزگاری به امکان اصلاح دل بست.
بااین‌همه، در منش سیاسی خاتمی چیزی هست که حتی منتقدان کارنامه او نیز می‌توانند درباره‌اش تأمل کنند: پرهیز از آنکه اختلاف سیاسی به نفی حق زندگی و سخن گفتن دیگری بینجامد.
در سیاست، به‌ویژه آنجا که خشم و رنج انباشته شده است، چنین رویکردی آسان نیست. مدارا گاهی با سازش‌کاری اشتباه گرفته می‌شود و گفت‌وگو با چشم‌پوشی از حق. اما گفت‌وگوی واقعی نه به معنای فراموش کردن اختلاف‌هاست و نه انکار بی‌عدالتی؛ به معنای پذیرفتن این است که آینده مشترک را نمی‌توان تنها با صدای یک گروه ساخت.
امروز که سید محمد خاتمی هشتادوسه‌ساله می‌شود، ایران با پرسش‌هایی روبه‌روست که پاسخ بسیاری از آن‌ها هنوز پیدا نشده است. نسبت آزادی و امنیت، جایگاه قانون در برابر قدرت، حق اعتراض، امکان اصلاح و چگونگی حفظ همبستگی ملی، همچنان در مرکز دغدغه‌های جامعه قرار دارند.
زادروز یک سیاست‌مدار، فرصتی برای معاف کردن او از نقد نیست. اتفاقاً اندیشه‌ای که بر گفت‌وگو استوار است، باید بیش از هر چیز تاب شنیدن نقد خود را داشته باشد.
شاید آنچه از خاتمی در حافظه سیاسی ایران ماندگارتر شود، نه همه تصمیم‌های دوران زمامداری او، بلکه اصرارش بر یک امکان باشد: اینکه می‌توان با مخالف سخن گفت، بی‌آنکه از حق خود گذشت؛ می‌توان به ایران وفادار بود، بی‌آنکه آن را به یک گروه محدود کرد؛ و می‌توان در جهانی پر از اختلاف، هنوز به فهمیدن دیگری امید داشت.
زادروز سید محمد خاتمی فرخنده باد.
#سیدمحمد_خاتمی #زادروز_خاتمی #دوم_خرداد #گفت‌وگوی_تمدن‌ها #جامعه_مدنی #ایران_برای_همه_ایرانیان
#فرهیختگان روزن آگاهی
به مناسبت زادروز سید محمد خاتمی | ۲۱ مهرماه
بعضی نام‌ها در حافظه یک ملت با حادثه‌ای گره می‌خورند و بعضی با آرزویی. نام سید محمد خاتمی برای بسیاری از ایرانیان، یادآور آرزویی است که در دوم خرداد ۱۳۷۶ جان گرفت: اینکه شاید بتوان در همین سرزمین، بی‌آنکه دیگری را از میدان به در کرد، راهی برای آزادی، قانون‌مداری و زندگی بهتر گشود.
خاتمی از نسلی برآمده بود که انقلاب را تجربه کرده بود؛ اما در هنگامه‌ای به ریاست‌جمهوری رسید که جامعه، به‌ویژه جوانان و زنان، بیش از گذشته خواهان شنیده شدن بودند. او برای بیان این خواسته‌ها واژگانی به میدان آورد که در زبان رسمی سیاست آن روز چندان آشنا نبودند: جامعه مدنی، حقوق شهروندی، مدارا، نقد قدرت و ایران برای همه ایرانیان.
اهمیت این واژگان تنها در تازگی‌شان نبود. پشت آن‌ها تصوری از سیاست قرار داشت که در آن، اختلاف عقیده لزوماً به معنای دشمنی نیست و وفاداری به کشور با یکسان اندیشیدن همه شهروندان سنجیده نمی‌شود.
در همان سال‌ها، جهان نیز سرگرم گفت‌وگویی دیگر بود؛ گفت‌وگویی که گاه بیشتر به اعلام صف‌آرایی شباهت داشت. نظریه «برخورد تمدن‌ها»ی ساموئل هانتینگتون، آینده مناسبات جهانی را از دریچه شکاف‌های فرهنگی و تمدنی می‌نگریست. در برابر چنین تصوری، خاتمی از امکان گفت‌وگوی تمدن‌ها سخن گفت.
این دو نگاه، تنها دو تعبیر متفاوت از روابط بین‌الملل نبودند. یکی بر خطر رویارویی هویت‌ها انگشت می‌گذاشت و دیگری می‌کوشید راهی برای فهم متقابل آن‌ها بگشاید. خاتمی می‌خواست ایران، با پیشینه تاریخی و فرهنگی‌اش، در این گفت‌وگو سهمی داشته باشد؛ نه آنکه تنها موضوع داوری و تصمیم دیگران باشد.
پیشنهاد او چنان بازتابی یافت که سازمان ملل متحد سال ۲۰۰۱ را «سال گفت‌وگوی تمدن‌ها» نامید. در روزگاری که بدگمانی میان ملت‌ها رو به افزایش بود، این ابتکار نام ایران را با دعوتی فرهنگی و صلح‌جویانه همراه کرد.
اما در خانه، راه گفت‌وگو دشوارتر بود.
دوران ریاست‌جمهوری خاتمی، با گشایش‌هایی در عرصه مطبوعات، فرهنگ و مشارکت سیاسی همراه شد؛ همچنان‌که با توقیف روزنامه‌ها، بحران‌های سیاسی، سرخوردگی‌های اجتماعی و ناکامی در تحقق بسیاری از وعده‌ها نیز شناخته می‌شود. نمی‌توان از آن سال‌ها نوشت و یکی از این دو سوی تجربه را نادیده گرفت.
شاید از همین روست که خاتمی، پس از گذشت نزدیک به سه دهه از دوم خرداد، همچنان موضوع گفت‌وگو و اختلاف‌نظر است. گروهی او را با امیدی به یاد می‌آورند که به جامعه بخشید و گروهی با فرصت‌هایی که از دست رفت. هر دو داوری، بخشی از تاریخ سیاسی نسلی است که روزگاری به امکان اصلاح دل بست.
بااین‌همه، در منش سیاسی خاتمی چیزی هست که حتی منتقدان کارنامه او نیز می‌توانند درباره‌اش تأمل کنند: پرهیز از آنکه اختلاف سیاسی به نفی حق زندگی و سخن گفتن دیگری بینجامد.
در سیاست، به‌ویژه آنجا که خشم و رنج انباشته شده است، چنین رویکردی آسان نیست. مدارا گاهی با سازش‌کاری اشتباه گرفته می‌شود و گفت‌وگو با چشم‌پوشی از حق. اما گفت‌وگوی واقعی نه به معنای فراموش کردن اختلاف‌هاست و نه انکار بی‌عدالتی؛ به معنای پذیرفتن این است که آینده مشترک را نمی‌توان تنها با صدای یک گروه ساخت.
امروز که سید محمد خاتمی هشتادوسه‌ساله می‌شود، ایران با پرسش‌هایی روبه‌روست که پاسخ بسیاری از آن‌ها هنوز پیدا نشده است. نسبت آزادی و امنیت، جایگاه قانون در برابر قدرت، حق اعتراض، امکان اصلاح و چگونگی حفظ همبستگی ملی، همچنان در مرکز دغدغه‌های جامعه قرار دارند.
زادروز یک سیاست‌مدار، فرصتی برای معاف کردن او از نقد نیست. اتفاقاً اندیشه‌ای که بر گفت‌وگو استوار است، باید بیش از هر چیز تاب شنیدن نقد خود را داشته باشد.
شاید آنچه از خاتمی در حافظه سیاسی ایران ماندگارتر شود، نه همه تصمیم‌های دوران زمامداری او، بلکه اصرارش بر یک امکان باشد: اینکه می‌توان با مخالف سخن گفت، بی‌آنکه از حق خود گذشت؛ می‌توان به ایران وفادار بود، بی‌آنکه آن را به یک گروه محدود کرد؛ و می‌توان در جهانی پر از اختلاف، هنوز به فهمیدن دیگری امید داشت.
زادروز سید محمد خاتمی فرخنده باد.
#سیدمحمد_خاتمی #زادروز_خاتمی #دوم_خرداد #گفت‌وگوی_تمدن‌ها #جامعه_مدنی #ایران_برای_همه_ایرانیان
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤14👎6👍1
🔴 منافع ملی و منطق قدرت در مناسبات بین‌الملل
«کشوری که هشت کرور درآمد دارد، با کشوری که هشتاد کرور درآمد دارد جنگ نمی‌کند.»
— قائم‌مقام فراهانی
جواد طباطبایی در کتاب دولت، ملت و حکومت قانون، با یادآوری این سخن قائم‌مقام، درباره نسبت قدرت، اخلاق و منافع ملی می‌نویسد:
«سده‌ها پیش، نویسندگان سیاسی بنیادگذار اندیشه سیاسی جدید، از هابز تا روسو و بسیاری پس از آنان گفته‌اند که "در مناسبات میان ملت‌ها وضع طبیعی هرگز از میان نمی‌رود." معنای این سخن آن است که "ملت‌ها گرگ یکدیگر هستند" و تا زمانی که دولتی نیرومند نتواند از منافع ملی صیانت کند، گرگ یکدیگر می‌مانند. این سخن حکمی اخلاقی نیست؛ قاعده‌ای در سیاست بین‌الملل است.»
طباطبایی سپس بر تمایز میان داوری اخلاقی و ضرورت‌های کشورداری تأکید می‌کند:
«بدیهی است که در سیاست بین‌الملل نیز قصاص قبل از جنایت امری نکوهیده است، اما دولت ملی باید برای هر قصاصی آماده باشد و در رؤیای حق‌طلبی، منافع کشور را بر باد ندهد.»
و در عبارتی صریح می‌نویسد:
«مهم‌ترین وظیفه دولت ملی صیانت از شالوده امر ملی، وحدت ملی و منافع آن، به تعبیر قائم‌مقام، "به مردی یا نامردی" است.»
📚 جواد طباطبایی، دولت، ملت و حکومت قانون، صفحات ۳۱۲ و ۳۱۳
#جواد_طباطبایی #قائم‌مقام_فراهانی #منافع_ملی #دولت_ملی #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
«کشوری که هشت کرور درآمد دارد، با کشوری که هشتاد کرور درآمد دارد جنگ نمی‌کند.»
— قائم‌مقام فراهانی
جواد طباطبایی در کتاب دولت، ملت و حکومت قانون، با یادآوری این سخن قائم‌مقام، درباره نسبت قدرت، اخلاق و منافع ملی می‌نویسد:
«سده‌ها پیش، نویسندگان سیاسی بنیادگذار اندیشه سیاسی جدید، از هابز تا روسو و بسیاری پس از آنان گفته‌اند که "در مناسبات میان ملت‌ها وضع طبیعی هرگز از میان نمی‌رود." معنای این سخن آن است که "ملت‌ها گرگ یکدیگر هستند" و تا زمانی که دولتی نیرومند نتواند از منافع ملی صیانت کند، گرگ یکدیگر می‌مانند. این سخن حکمی اخلاقی نیست؛ قاعده‌ای در سیاست بین‌الملل است.»
طباطبایی سپس بر تمایز میان داوری اخلاقی و ضرورت‌های کشورداری تأکید می‌کند:
«بدیهی است که در سیاست بین‌الملل نیز قصاص قبل از جنایت امری نکوهیده است، اما دولت ملی باید برای هر قصاصی آماده باشد و در رؤیای حق‌طلبی، منافع کشور را بر باد ندهد.»
و در عبارتی صریح می‌نویسد:
«مهم‌ترین وظیفه دولت ملی صیانت از شالوده امر ملی، وحدت ملی و منافع آن، به تعبیر قائم‌مقام، "به مردی یا نامردی" است.»
📚 جواد طباطبایی، دولت، ملت و حکومت قانون، صفحات ۳۱۲ و ۳۱۳
#جواد_طباطبایی #قائم‌مقام_فراهانی #منافع_ملی #دولت_ملی #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤3👍3
🔴 مصائب بی‌پایان یارانه پنج دلاری
✍️ مجید مرادی
✳️ پیش‌گفتار فرهیختگان | یک دلار و هزار منت
در تاریخ اقتصاد، دولت‌ها معمولاً برای حل مشکلات مردم برنامه می‌نویسند. در ایران، گاهی برای پرداخت یک دلار بیشتر، مردم باید برنامه‌ای برای ورود به سایت دولت بنویسند!
دولت می‌خواهد اندکی به یارانه اضافه کند؛ اما ظاهراً پیش از دریافت آن، شهروند باید در آزمون صبر، استقامت، مهارت اینترنتی و تحمل تحقیر قبول شود.
این هم ابتکاری در حکمرانی است: پول به اندازه یک دلار، تشریفات به اندازه یک وام بین‌المللی!
باقی ماجرا را مجید مرادی نوشته است:
ــــــــــــــــــــ
مصائب بی‌پایان یارانه پنج دلاری
پس از آغاز انقلاب‌های عربی، دولت عربستان سعودی به هر شهروند عربستان سه هزار دلار داد.
اکنون دولت جمهوری اسلامی برای افزودن معادل یک دلار به یارانه ۴ دلاری قبل، همه ملت را کشانده است به سایتی که نمی‌توان وارد آن شد. البته مشمولان این یک دلار عملاً تنها سه دهک پایین هستند.
اگر آن یک دلار را هم بدون استعلام و تعهد و تضمین اضافه کنید و به هر ایرانی ۵ دلار در ماه یارانه بدهید، باید حدود ۵۰ سال بگذرد تا یارانه شما به پای یارانه سه هزار دلاری عربستان سعودی برسد.
برای یک دلار یارانه اضافی در ماه ملت را این‌قدر خوار و خفیف نکنید!
مگر خودتان خانواده ندارید که این‌قدر سرپرستان خانوارها را در مقابل اعضای خانواده شرمنده ریشخندهایتان کرده‌اید و مثل ملانصرالدین شایعه می‌کنید ته کوچه آش می‌دهند؟
آیا تصمیم‌گیران یک جو هم عقل ندارند؟!
آقای دولت جمهوری اسلامی ایران!
أَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ؟!
آیا یک رجل خردمند در میان تمام شما نیست؟!
این چه حکومت کاریکاتوری است که راه انداخته‌اید؟!
ــــــــــــــــــــ
🔗 منبع: کانال مجید مرادی
#مجید_مرادی #یارانه #اقتصاد_ایران #فقر #حکمرانی
#فرهیختگان راهی به رهایی
✍️ مجید مرادی
✳️ پیش‌گفتار فرهیختگان | یک دلار و هزار منت
در تاریخ اقتصاد، دولت‌ها معمولاً برای حل مشکلات مردم برنامه می‌نویسند. در ایران، گاهی برای پرداخت یک دلار بیشتر، مردم باید برنامه‌ای برای ورود به سایت دولت بنویسند!
دولت می‌خواهد اندکی به یارانه اضافه کند؛ اما ظاهراً پیش از دریافت آن، شهروند باید در آزمون صبر، استقامت، مهارت اینترنتی و تحمل تحقیر قبول شود.
این هم ابتکاری در حکمرانی است: پول به اندازه یک دلار، تشریفات به اندازه یک وام بین‌المللی!
باقی ماجرا را مجید مرادی نوشته است:
ــــــــــــــــــــ
مصائب بی‌پایان یارانه پنج دلاری
پس از آغاز انقلاب‌های عربی، دولت عربستان سعودی به هر شهروند عربستان سه هزار دلار داد.
اکنون دولت جمهوری اسلامی برای افزودن معادل یک دلار به یارانه ۴ دلاری قبل، همه ملت را کشانده است به سایتی که نمی‌توان وارد آن شد. البته مشمولان این یک دلار عملاً تنها سه دهک پایین هستند.
اگر آن یک دلار را هم بدون استعلام و تعهد و تضمین اضافه کنید و به هر ایرانی ۵ دلار در ماه یارانه بدهید، باید حدود ۵۰ سال بگذرد تا یارانه شما به پای یارانه سه هزار دلاری عربستان سعودی برسد.
برای یک دلار یارانه اضافی در ماه ملت را این‌قدر خوار و خفیف نکنید!
مگر خودتان خانواده ندارید که این‌قدر سرپرستان خانوارها را در مقابل اعضای خانواده شرمنده ریشخندهایتان کرده‌اید و مثل ملانصرالدین شایعه می‌کنید ته کوچه آش می‌دهند؟
آیا تصمیم‌گیران یک جو هم عقل ندارند؟!
آقای دولت جمهوری اسلامی ایران!
أَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَشِيدٌ؟!
آیا یک رجل خردمند در میان تمام شما نیست؟!
این چه حکومت کاریکاتوری است که راه انداخته‌اید؟!
ــــــــــــــــــــ
🔗 منبع: کانال مجید مرادی
#مجید_مرادی #یارانه #اقتصاد_ایران #فقر #حکمرانی
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍13❤3
🔴 چرا می‌نویسم و چرا با نام مستعار؟
✍️ حسین قتیب
«می‌نویسم، چون باور دارم در برابر آنچه بر جامعه و سرزمینمان می‌گذرد، نمی‌توان همیشه سکوت کرد.»
حسین قتیب در یادداشتی شخصی توضیح می‌دهد که چرا می‌نویسد، چرا نمی‌خواهد هویت واقعی‌اش را آشکار کند و چگونه نام مستعار خود را از یکی از شخصیت‌های کمتر شناخته‌شده تاریخ ایران وام گرفته است.
او می‌نویسد که نام مستعار برایش دو کارکرد دارد: نخست، فاصله انداختن میان هویت نویسنده و استدلال او، تا نوشته بیش از نام صاحبش داوری شود؛ و دوم، حفظ امنیت خود و نزدیکانش در شرایطی که بیان نظر انتقادی ممکن است هزینه داشته باشد.
«میان شجاعت و بی‌احتیاطی تفاوت وجود دارد. کسی که با نام مستعار می‌نویسد، لزوماً از مسئولیت نمی‌گریزد؛ گاهی دقیقاً برای آنکه بتواند مسئولیتش را ادامه دهد، هویت خود را آشکار نمی‌کند.»
اما بخش خواندنی‌تر یادداشت، داستان انتخاب نام «حسین قتیب» است.
نویسنده به روایتی از چهار مقاله نظامی عروضی بازمی‌گردد؛ روایت حسین قتیب، عامل خراج طوس در روزگار فردوسی، که با آسان‌گیری در دریافت خراج، از فشار مالی بر شاعر کاست. فردوسی در شاهنامه از او چنین یاد کرده است:
«حسین قتیب است از آزادگان
که از من نخواهد سخن رایگان
ازویم خور و پوشش و سیم و زر
وزو یافتم جنبش و پای و پر»
حسین قتیب در توضیح اهمیت این داستان می‌نویسد:
«همه ما قرار نیست فردوسی باشیم، اما هر کدام می‌توانیم در اندازه توان و موقعیت خود، نقشی شبیه حسین قتیب داشته باشیم.»
در این نگاه، ارزش کنش فردی همیشه به بزرگی و شهرت انجام‌دهنده آن نیست؛ گاهی برداشتن مانعی کوچک از مسیر دیگری، اثری ماندگارتر از آنچه تصور می‌کنیم بر جای می‌گذارد.
📖 متن یادداشت در کانال حسین قتیب
#حسین_قتیب #فردوسی #شاهنامه #آزادی_بیان #مسئولیت_فردی
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ حسین قتیب
«می‌نویسم، چون باور دارم در برابر آنچه بر جامعه و سرزمینمان می‌گذرد، نمی‌توان همیشه سکوت کرد.»
حسین قتیب در یادداشتی شخصی توضیح می‌دهد که چرا می‌نویسد، چرا نمی‌خواهد هویت واقعی‌اش را آشکار کند و چگونه نام مستعار خود را از یکی از شخصیت‌های کمتر شناخته‌شده تاریخ ایران وام گرفته است.
او می‌نویسد که نام مستعار برایش دو کارکرد دارد: نخست، فاصله انداختن میان هویت نویسنده و استدلال او، تا نوشته بیش از نام صاحبش داوری شود؛ و دوم، حفظ امنیت خود و نزدیکانش در شرایطی که بیان نظر انتقادی ممکن است هزینه داشته باشد.
«میان شجاعت و بی‌احتیاطی تفاوت وجود دارد. کسی که با نام مستعار می‌نویسد، لزوماً از مسئولیت نمی‌گریزد؛ گاهی دقیقاً برای آنکه بتواند مسئولیتش را ادامه دهد، هویت خود را آشکار نمی‌کند.»
اما بخش خواندنی‌تر یادداشت، داستان انتخاب نام «حسین قتیب» است.
نویسنده به روایتی از چهار مقاله نظامی عروضی بازمی‌گردد؛ روایت حسین قتیب، عامل خراج طوس در روزگار فردوسی، که با آسان‌گیری در دریافت خراج، از فشار مالی بر شاعر کاست. فردوسی در شاهنامه از او چنین یاد کرده است:
«حسین قتیب است از آزادگان
که از من نخواهد سخن رایگان
ازویم خور و پوشش و سیم و زر
وزو یافتم جنبش و پای و پر»
حسین قتیب در توضیح اهمیت این داستان می‌نویسد:
«همه ما قرار نیست فردوسی باشیم، اما هر کدام می‌توانیم در اندازه توان و موقعیت خود، نقشی شبیه حسین قتیب داشته باشیم.»
در این نگاه، ارزش کنش فردی همیشه به بزرگی و شهرت انجام‌دهنده آن نیست؛ گاهی برداشتن مانعی کوچک از مسیر دیگری، اثری ماندگارتر از آنچه تصور می‌کنیم بر جای می‌گذارد.
📖 متن یادداشت در کانال حسین قتیب
#حسین_قتیب #فردوسی #شاهنامه #آزادی_بیان #مسئولیت_فردی
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍16❤2👎2
🔴 فقیه مردم‌آزار و مقبرهٔ حافظ
✍️ حامد خاتمی‌پور
ساختن آرامگاه برای حافظ در شیرازِ عصر ناصری، با مخالفت سرسختانه سید علی‌اکبر فال‌اسیری، از روحانیان بانفوذ شهر و داماد میرزای شیرازی، روبه‌رو شد؛ مخالفتی که بنا بر گزارش‌های تاریخی، به تخریب چندباره بنا و حتی ضرب‌وشتم سازندگان آن انجامید.
حامد خاتمی‌پور چهار گزارش از کتاب وقایع اتفاقیه را کنار هم گذاشته است؛ گزارش‌هایی که نشان می‌دهند حکومت محلی نیز در برابر اقدامات این روحانی واکنش مؤثری نشان نمی‌داد.
در گزارش نخست آمده است که شخصی به نام «خسرو گبر» نذر کرده بود بر مزار حافظ بقعه‌ای بسازد. با آنکه پیش‌تر رضایت شماری از علما را جلب کرده بود، فال‌اسیری همراه گروهی به حافظیه رفت و بنای نیمه‌تمام را ویران کرد. گزارشگر می‌نویسد:
«با اینکه این حرکات را حاجی سیّد علی‌اکبر کرده، حکومت ابداً درصدد مؤاخذه برنیامده است.» (ص ۵۸۲)
وقتی حکومت تصمیم گرفت خود آرامگاه را بازسازی کند، فال‌اسیری بر منبر گفت:
«اگر شاه بسازد و هزار مرتبه بسازند، من خراب می‌کنم.» (ص ۵۸۳)
گزارش دیگری حکایت می‌کند که او با همراهانش به کارگاه آهنگر و نجاری رفت که مصالح آرامگاه را آماده می‌کردند؛ آنان را زدند و آهن و تخته‌ها را بردند. باز هم حکومت مداخله نکرد. (ص ۵۸۷)
در گزارش چهارم آمده است:
«حال این فقرهٔ سیم است که قبر حافظ را ساخته‌اند و مشارٌالیه خراب کرده است.» (ص ۶۰۰)
این روایت‌ها، افزون بر سرگذشت آرامگاه حافظ، تصویری از مناسبات قدرت مذهبی و حکومت در شیراز آن روزگار به دست می‌دهند؛ جایی که حتی فرمان بازسازی بنا نیز مانع تخریب دوباره آن نمی‌شد.
و خاتمی‌پور یادداشتش را با این بیت حافظ به پایان می‌برد:
اگر فقیه نصیحت کند که عشق مباز
پیاله‌ای بدهش گو دماغ را تر کن!
📚 وقایع اتفاقیه؛ مجموعه گزارش‌های خفیه‌نویسان انگلیس در ولایات جنوبی ایران از سال ۱۲۹۱ تا ۱۳۲۲ قمری، به کوشش علی‌اکبر سعیدی سیرجانی، نشر ذهن‌آویز، تهران، ۱۴۰۲، صفحات ۵۸۲، ۵۸۳، ۵۸۷ و ۶۰۰.
🔗 یادداشت حامد خاتمی‌پور
#حامد_خاتمی‌پور #حافظ #حافظیه #تاریخ_معاصر_ایران #شیراز
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ حامد خاتمی‌پور
ساختن آرامگاه برای حافظ در شیرازِ عصر ناصری، با مخالفت سرسختانه سید علی‌اکبر فال‌اسیری، از روحانیان بانفوذ شهر و داماد میرزای شیرازی، روبه‌رو شد؛ مخالفتی که بنا بر گزارش‌های تاریخی، به تخریب چندباره بنا و حتی ضرب‌وشتم سازندگان آن انجامید.
حامد خاتمی‌پور چهار گزارش از کتاب وقایع اتفاقیه را کنار هم گذاشته است؛ گزارش‌هایی که نشان می‌دهند حکومت محلی نیز در برابر اقدامات این روحانی واکنش مؤثری نشان نمی‌داد.
در گزارش نخست آمده است که شخصی به نام «خسرو گبر» نذر کرده بود بر مزار حافظ بقعه‌ای بسازد. با آنکه پیش‌تر رضایت شماری از علما را جلب کرده بود، فال‌اسیری همراه گروهی به حافظیه رفت و بنای نیمه‌تمام را ویران کرد. گزارشگر می‌نویسد:
«با اینکه این حرکات را حاجی سیّد علی‌اکبر کرده، حکومت ابداً درصدد مؤاخذه برنیامده است.» (ص ۵۸۲)
وقتی حکومت تصمیم گرفت خود آرامگاه را بازسازی کند، فال‌اسیری بر منبر گفت:
«اگر شاه بسازد و هزار مرتبه بسازند، من خراب می‌کنم.» (ص ۵۸۳)
گزارش دیگری حکایت می‌کند که او با همراهانش به کارگاه آهنگر و نجاری رفت که مصالح آرامگاه را آماده می‌کردند؛ آنان را زدند و آهن و تخته‌ها را بردند. باز هم حکومت مداخله نکرد. (ص ۵۸۷)
در گزارش چهارم آمده است:
«حال این فقرهٔ سیم است که قبر حافظ را ساخته‌اند و مشارٌالیه خراب کرده است.» (ص ۶۰۰)
این روایت‌ها، افزون بر سرگذشت آرامگاه حافظ، تصویری از مناسبات قدرت مذهبی و حکومت در شیراز آن روزگار به دست می‌دهند؛ جایی که حتی فرمان بازسازی بنا نیز مانع تخریب دوباره آن نمی‌شد.
و خاتمی‌پور یادداشتش را با این بیت حافظ به پایان می‌برد:
اگر فقیه نصیحت کند که عشق مباز
پیاله‌ای بدهش گو دماغ را تر کن!
📚 وقایع اتفاقیه؛ مجموعه گزارش‌های خفیه‌نویسان انگلیس در ولایات جنوبی ایران از سال ۱۲۹۱ تا ۱۳۲۲ قمری، به کوشش علی‌اکبر سعیدی سیرجانی، نشر ذهن‌آویز، تهران، ۱۴۰۲، صفحات ۵۸۲، ۵۸۳، ۵۸۷ و ۶۰۰.
🔗 یادداشت حامد خاتمی‌پور
#حامد_خاتمی‌پور #حافظ #حافظیه #تاریخ_معاصر_ایران #شیراز
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤11👍4🔥1
🔴 کاوه، ضحاک و راز دماوند؛ پیروزی بر ستم یا مهار آن؟
✍️ محمدعلی زم
«کاوه پیش از آنکه پرچم برافرازد، استشهادنامهٔ وفاداری به ضحاک را در روی خودِ او درید. او با سلاح وارد دربار نشد؛ با حقیقتِ تهی‌شدنِ مشروعیتِ شاه وارد شد.»
محمدعلی زم در بازخوانی داستان کاوه آهنگر و ضحاک، بر لحظه‌ای درنگ می‌کند که کاوه گواهیِ دادگری ضحاک را پاره می‌کند؛ لحظه‌ای که در تفسیر نویسنده، نشانه فروپاشی مشروعیت فرمانرواست.
اما پرسش اصلی او به سرانجام داستان بازمی‌گردد: چرا ضحاک کشته نشد و در کوه دماوند به بند کشیده شد؟
زم پاسخ را در تفاوت میان نابودی یک ستمگر و جلوگیری از بازتولید ستم جست‌وجو می‌کند:
«شر با حذفِ فیزیکیِ ستمگر ریشه‌کن نمی‌شود. پیروزیِ فریدون و کاوه، بازگشت به خشونتِ متقابل نبود؛ بلکه مهارِ ساختاریِ تباهی بود.»
در این خوانش، دماوند تنها زندان ضحاک نیست؛ نمادِ ضرورت مراقبت همیشگی از نظمی است که می‌تواند بار دیگر به ستم آلوده شود.
نویسنده در پایان می‌نویسد:
«ستمگر زمانی سقوط می‌کند که جامعه دیگر به ادعایِ حقانیتِ او امضا ندهد. پیروزی، در حذفِ دشمن نیست؛ در استقرارِ نظمی است که دیگر هیچ ضحاکی در آن، مجالِ زیستن نداشته باشد.»
🔗 متن اصلی محمدعلی زم
#محمدعلی_زم #کاوه_آهنگر #ضحاک #شاهنامه #دماوند #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
✍️ محمدعلی زم
«کاوه پیش از آنکه پرچم برافرازد، استشهادنامهٔ وفاداری به ضحاک را در روی خودِ او درید. او با سلاح وارد دربار نشد؛ با حقیقتِ تهی‌شدنِ مشروعیتِ شاه وارد شد.»
محمدعلی زم در بازخوانی داستان کاوه آهنگر و ضحاک، بر لحظه‌ای درنگ می‌کند که کاوه گواهیِ دادگری ضحاک را پاره می‌کند؛ لحظه‌ای که در تفسیر نویسنده، نشانه فروپاشی مشروعیت فرمانرواست.
اما پرسش اصلی او به سرانجام داستان بازمی‌گردد: چرا ضحاک کشته نشد و در کوه دماوند به بند کشیده شد؟
زم پاسخ را در تفاوت میان نابودی یک ستمگر و جلوگیری از بازتولید ستم جست‌وجو می‌کند:
«شر با حذفِ فیزیکیِ ستمگر ریشه‌کن نمی‌شود. پیروزیِ فریدون و کاوه، بازگشت به خشونتِ متقابل نبود؛ بلکه مهارِ ساختاریِ تباهی بود.»
در این خوانش، دماوند تنها زندان ضحاک نیست؛ نمادِ ضرورت مراقبت همیشگی از نظمی است که می‌تواند بار دیگر به ستم آلوده شود.
نویسنده در پایان می‌نویسد:
«ستمگر زمانی سقوط می‌کند که جامعه دیگر به ادعایِ حقانیتِ او امضا ندهد. پیروزی، در حذفِ دشمن نیست؛ در استقرارِ نظمی است که دیگر هیچ ضحاکی در آن، مجالِ زیستن نداشته باشد.»
🔗 متن اصلی محمدعلی زم
#محمدعلی_زم #کاوه_آهنگر #ضحاک #شاهنامه #دماوند #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان راهی به رهایی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍10❤2🕊1
🔴 عباس آخوندی: کاهش هژمونی آمریکا لزوماً به معنای افول آن نیست
جهان در حال تغییر است؛ ایران جای خود را در نظم تازه چگونه تعریف می‌کند؟
عباس آخوندی در سخنانی درباره تحولات نظم جهانی و جایگاه ایران در اقتصاد بین‌الملل، بر ضرورت شناخت قطب‌های اصلی قدرت اقتصادی و زنجیره‌های به‌هم‌پیوسته اقتصاد جهان تأکید کرده است.
او معتقد است بحران در نظم لیبرال پدیده تازه‌ای نیست. به گفته آخوندی، آمریکا که از پایه‌گذاران نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم بود، به‌تدریج در برخی رفتارهای خود از قواعد آن فاصله گرفته و این روند در دوران دونالد ترامپ، با گسترش سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه، آشکارتر شده است.
آخوندی در عین حال میان کاهش هژمونی آمریکا و افول این کشور تمایز می‌گذارد؛ دو مفهومی که به باور او نباید یکسان تلقی شوند.
او همچنین هشدار می‌دهد که در افق ده تا بیست سال آینده، ممکن است ساختار ژئوپلیتیک جهان چنان تغییر کند که تحلیل مناسبات قدرت صرفاً بر محور اروپا و آمریکا دیگر کفایت نکند.
از نگاه آخوندی، مسئله اساسی برای ایران، شناخت این جابه‌جایی‌ها و تعیین نسبت خود با قطب‌های اقتصادی و زنجیره‌های ارزش جهانی است؛ اقتصادی که دیگر نمی‌توان آن را مجموعه‌ای از کشورها و بازارهای جدا از یکدیگر تصور کرد.
📖 متن کامل در اقتصادنیوز
#عباس_آخوندی #نظم_جهانی #اقتصاد_جهانی #ژئوپلیتیک #ایران #زنجیره_ارزش
#فرهیختگان روزن آگاهی
جهان در حال تغییر است؛ ایران جای خود را در نظم تازه چگونه تعریف می‌کند؟
عباس آخوندی در سخنانی درباره تحولات نظم جهانی و جایگاه ایران در اقتصاد بین‌الملل، بر ضرورت شناخت قطب‌های اصلی قدرت اقتصادی و زنجیره‌های به‌هم‌پیوسته اقتصاد جهان تأکید کرده است.
او معتقد است بحران در نظم لیبرال پدیده تازه‌ای نیست. به گفته آخوندی، آمریکا که از پایه‌گذاران نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم بود، به‌تدریج در برخی رفتارهای خود از قواعد آن فاصله گرفته و این روند در دوران دونالد ترامپ، با گسترش سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه، آشکارتر شده است.
آخوندی در عین حال میان کاهش هژمونی آمریکا و افول این کشور تمایز می‌گذارد؛ دو مفهومی که به باور او نباید یکسان تلقی شوند.
او همچنین هشدار می‌دهد که در افق ده تا بیست سال آینده، ممکن است ساختار ژئوپلیتیک جهان چنان تغییر کند که تحلیل مناسبات قدرت صرفاً بر محور اروپا و آمریکا دیگر کفایت نکند.
از نگاه آخوندی، مسئله اساسی برای ایران، شناخت این جابه‌جایی‌ها و تعیین نسبت خود با قطب‌های اقتصادی و زنجیره‌های ارزش جهانی است؛ اقتصادی که دیگر نمی‌توان آن را مجموعه‌ای از کشورها و بازارهای جدا از یکدیگر تصور کرد.
📖 متن کامل در اقتصادنیوز
#عباس_آخوندی #نظم_جهانی #اقتصاد_جهانی #ژئوپلیتیک #ایران #زنجیره_ارزش
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤3
🔴 دکترین امنیتی تازه اسرائیل؛ جنگ دائمی و صلح موقت؟
✍️ تریتا پارسی
تریتا پارسی در یادداشتی با عنوان «دکترین امنیتی جدید و هولناک اسرائیل»، به مقاله‌ای از تامیر هایمن، سرتیپ ذخیره ارتش اسرائیل و از چهره‌های ارشد جامعه مطالعات امنیتی این کشور، پرداخته است.
به روایت پارسی، هایمن در مقاله خود از شکل‌گیری رویکردی در سیاست امنیتی اسرائیل سخن می‌گوید که در آن، جنگ دیگر وضعیتی استثنایی نیست و صلح نیز الزاماً هدف نهایی به شمار نمی‌رود.
پارسی شش مؤلفه این رویکرد را برجسته می‌کند:
۱. فاصله گرفتن از وابستگی به آمریکا: در این نگاه، آمریکا قدرتی رو به افول تلقی می‌شود و اتکای بیش از اندازه به آن، استقلال راهبردی و هویت ملی اسرائیل را در معرض تأثیر ارزش‌های سیاسی جامعه آمریکا قرار می‌دهد.
۲. تقدم هویت یهودی بر دموکراسی: هویت یهودی دولت، در این صورت‌بندی، جایگاهی مقدم بر ساختار حکمرانی دموکراتیک می‌یابد.
۳. صلح به‌مثابه ابزار: توافق‌های صلح نه تضمینی پایدار برای امنیت، بلکه ترتیباتی موقت و قابل بازنگری تلقی می‌شوند.
۴. نگاه شکننده به دولت‌های عربی: به روایت پارسی، در این رویکرد بسیاری از کشورهای عربی فاقد انسجام تاریخی دولت‌ـ‌ملت دانسته می‌شوند و بی‌ثباتی آن‌ها پدیده‌ای قابل مدیریت، و حتی قابل تشویق، تصور می‌شود.
۵. جنگ به‌عنوان وضعیت مستمر: جنگ بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی قلمداد می‌شود و اقدام نظامی پیشگیرانه بر انتظار برای وقوع تهدید ترجیح می‌یابد.
۶. تقدم تهاجم بر دفاع: ابتکار عمل، غافلگیری و حمله پیش‌دستانه بر راهبردهای صرفاً دفاعی برتری پیدا می‌کنند.
اما تمایز مهمی در این روایت وجود دارد: به تأکید تریتا پارسی، تامیر هایمن لزوماً مدافع این اصول نیست؛ او می‌کوشد آنچه را دکترین امنیتی در حال شکل‌گیری اسرائیل می‌داند، توصیف کند.
پارسی در پایان، از زاویه مناسبات اسرائیل با آمریکا و غرب، این پرسش را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان میان چنین برداشتی از امنیت و نظامی از روابط بین‌الملل که صلح را ارزشی پایدار می‌شمارد، سازگاری برقرار کرد.
این شش محور، بازخوانی تریتا پارسی از مقاله هایمن است و نباید بدون بررسی متن اصلی، به‌عنوان اصول رسمی و اعلام‌شده دولت اسرائیل تلقی شود.
📖 متن کامل یادداشت تریتا پارسی
🔗 بازنشر فارسی در شبکه ایکس
#تریتا_پارسی #اسرائیل #امنیت_ملی #خاورمیانه #سیاست_خارجی #جنگ_و_صلح
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ تریتا پارسی
تریتا پارسی در یادداشتی با عنوان «دکترین امنیتی جدید و هولناک اسرائیل»، به مقاله‌ای از تامیر هایمن، سرتیپ ذخیره ارتش اسرائیل و از چهره‌های ارشد جامعه مطالعات امنیتی این کشور، پرداخته است.
به روایت پارسی، هایمن در مقاله خود از شکل‌گیری رویکردی در سیاست امنیتی اسرائیل سخن می‌گوید که در آن، جنگ دیگر وضعیتی استثنایی نیست و صلح نیز الزاماً هدف نهایی به شمار نمی‌رود.
پارسی شش مؤلفه این رویکرد را برجسته می‌کند:
۱. فاصله گرفتن از وابستگی به آمریکا: در این نگاه، آمریکا قدرتی رو به افول تلقی می‌شود و اتکای بیش از اندازه به آن، استقلال راهبردی و هویت ملی اسرائیل را در معرض تأثیر ارزش‌های سیاسی جامعه آمریکا قرار می‌دهد.
۲. تقدم هویت یهودی بر دموکراسی: هویت یهودی دولت، در این صورت‌بندی، جایگاهی مقدم بر ساختار حکمرانی دموکراتیک می‌یابد.
۳. صلح به‌مثابه ابزار: توافق‌های صلح نه تضمینی پایدار برای امنیت، بلکه ترتیباتی موقت و قابل بازنگری تلقی می‌شوند.
۴. نگاه شکننده به دولت‌های عربی: به روایت پارسی، در این رویکرد بسیاری از کشورهای عربی فاقد انسجام تاریخی دولت‌ـ‌ملت دانسته می‌شوند و بی‌ثباتی آن‌ها پدیده‌ای قابل مدیریت، و حتی قابل تشویق، تصور می‌شود.
۵. جنگ به‌عنوان وضعیت مستمر: جنگ بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی قلمداد می‌شود و اقدام نظامی پیشگیرانه بر انتظار برای وقوع تهدید ترجیح می‌یابد.
۶. تقدم تهاجم بر دفاع: ابتکار عمل، غافلگیری و حمله پیش‌دستانه بر راهبردهای صرفاً دفاعی برتری پیدا می‌کنند.
اما تمایز مهمی در این روایت وجود دارد: به تأکید تریتا پارسی، تامیر هایمن لزوماً مدافع این اصول نیست؛ او می‌کوشد آنچه را دکترین امنیتی در حال شکل‌گیری اسرائیل می‌داند، توصیف کند.
پارسی در پایان، از زاویه مناسبات اسرائیل با آمریکا و غرب، این پرسش را مطرح می‌کند که چگونه می‌توان میان چنین برداشتی از امنیت و نظامی از روابط بین‌الملل که صلح را ارزشی پایدار می‌شمارد، سازگاری برقرار کرد.
این شش محور، بازخوانی تریتا پارسی از مقاله هایمن است و نباید بدون بررسی متن اصلی، به‌عنوان اصول رسمی و اعلام‌شده دولت اسرائیل تلقی شود.
📖 متن کامل یادداشت تریتا پارسی
🔗 بازنشر فارسی در شبکه ایکس
#تریتا_پارسی #اسرائیل #امنیت_ملی #خاورمیانه #سیاست_خارجی #جنگ_و_صلح
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👎3❤1👍1
🔴 تامیر هایمن: آیا مفهوم امنیت اسرائیل، هویت این کشور را تغییر می‌دهد؟
بخش دوم پرونده امنیت اسرائیل؛ مقاله‌ای که تریتا پارسی درباره آن هشدار داد
✍️ تامیر هایمن | رئیس مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) و رئیس پیشین اطلاعات ارتش
در مطلب پیشین، تریتا پارسی به مقاله‌ای از تامیر هایمن پرداخت که از تحولی عمیق در سیاست امنیتی اسرائیل حکایت دارد؛ تحولی که در آن، صلح به ترتیبی موقت و جنگ به وضعیتی مستمر تبدیل می‌شود.
اکنون متن کامل همان مقاله، با عنوان «مفهوم امنیت جدید؛ مفهوم‌سازی و پرسش‌هایی برای بحث»، در دسترس خوانندگان فرهیختگان است.
هایمن در مقاله خود، منتشرشده در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، می‌نویسد که پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، سیاست امنیتی اسرائیل در عمل بر مبنای مفهومی تازه پیش رفته است؛ مفهومی که نه رسماً تدوین شده، نه به تصویب رسیده و نه به‌عنوان دکترین الزام‌آور اعلام شده است.
پرسش او از جنس دیگری است: آیا اسرائیل تنها شیوه تأمین امنیت خود را تغییر داده، یا در حال تغییر دادن تعریف خود از دولت است؟
هایمن برای پاسخ، ده اصل را از سیاست امنیتی جاری اسرائیل استنتاج می‌کند:
۱. تقدم هویت یهودی دولت بر اصول دموکراتیک؛
۲. تلقی صلح به‌عنوان ابزاری موقت، نه هدفی راهبردی؛
۳. نگاه به کشورهای عربی به‌مثابه دولت‌ملت‌هایی شکننده و قابل بی‌ثبات‌سازی؛
۴. پذیرش جنگ به‌عنوان وضعیتی دائمی و ضروری؛
۵. حرکت به‌سوی خوداتکایی و کاهش وابستگی به ایالات متحده؛
۶. برتری حمله پیشگیرانه و ابتکار تهاجمی بر دفاع؛
۷. ایجاد مناطق «دفاع رو به جلو» در سرزمین‌های پیرامونی؛
۸. تلقی منازعه اسرائیل و فلسطین به‌عنوان درگیری‌ای دائمی و مخالفت با تشکیل دولت فلسطینی؛
۹. تبدیل شهرک‌سازی و حضور غیرنظامیان در مناطق مورد مناقشه به بخشی از سازوکار امنیتی؛
۱۰. اولویت دادن به استقلال صنایع دفاعی و کاهش وابستگی به زنجیره‌های تأمین و همکاری‌های فناورانه بین‌المللی.
اما اهمیت مقاله تنها در فهرست کردن این اصول نیست.
هایمن در ادامه، آن‌ها را در برابر مبانی سنتی امنیت اسرائیل قرار می‌دهد و پرسش‌هایی جدی مطرح می‌کند: جامعه‌ای که جنگ را به وضعیت عادی زندگی تبدیل کند، چگونه توسعه می‌یابد؟ کنار گذاشتن صلح به‌عنوان هدفی راهبردی چه پیامدهایی دارد؟ قرار دادن غیرنظامیان در خطوط مقدم دفاع، چه نسبتی با مسئولیت دولت در حفاظت از جان شهروندان دارد؟ و فاصله گرفتن از آمریکا و شبکه‌های همکاری جهانی، چه هزینه‌ای بر اقتصاد و امنیت اسرائیل تحمیل می‌کند؟
او همچنین می‌پرسد که تقدم دادن به ملاحظات مذهبی و قومی بر حقوق برابر شهروندان، چه تأثیری بر هویت دموکراتیک دولت خواهد گذاشت.
نکته تعیین‌کننده این است که هایمن این اصول را تأیید نمی‌کند؛ آن‌ها را به‌عنوان برداشت تحلیلی خود از سیاست جاری اسرائیل صورت‌بندی می‌کند تا موضوع بحث و نقد قرار گیرند.
به همین دلیل، مقاله را باید بیش از آنکه اعلام یک دکترین رسمی بدانیم، هشداری از درون جامعه مطالعات امنیتی اسرائیل درباره تغییر احتمالی مبانی هویت و امنیت این کشور بخوانیم.
📖 ترجمه فارسی متن کامل مقاله
📚 متن اصلی در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)
🔗 یادداشت تریتا پارسی؛ بخش نخست پرونده
#تامیر_هایمن #تریتا_پارسی #اسرائیل #امنیت_ملی #فلسطین #خاورمیانه
#فرهیختگان روزن آگاهی
بخش دوم پرونده امنیت اسرائیل؛ مقاله‌ای که تریتا پارسی درباره آن هشدار داد
✍️ تامیر هایمن | رئیس مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) و رئیس پیشین اطلاعات ارتش
در مطلب پیشین، تریتا پارسی به مقاله‌ای از تامیر هایمن پرداخت که از تحولی عمیق در سیاست امنیتی اسرائیل حکایت دارد؛ تحولی که در آن، صلح به ترتیبی موقت و جنگ به وضعیتی مستمر تبدیل می‌شود.
اکنون متن کامل همان مقاله، با عنوان «مفهوم امنیت جدید؛ مفهوم‌سازی و پرسش‌هایی برای بحث»، در دسترس خوانندگان فرهیختگان است.
هایمن در مقاله خود، منتشرشده در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶، می‌نویسد که پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، سیاست امنیتی اسرائیل در عمل بر مبنای مفهومی تازه پیش رفته است؛ مفهومی که نه رسماً تدوین شده، نه به تصویب رسیده و نه به‌عنوان دکترین الزام‌آور اعلام شده است.
پرسش او از جنس دیگری است: آیا اسرائیل تنها شیوه تأمین امنیت خود را تغییر داده، یا در حال تغییر دادن تعریف خود از دولت است؟
هایمن برای پاسخ، ده اصل را از سیاست امنیتی جاری اسرائیل استنتاج می‌کند:
۱. تقدم هویت یهودی دولت بر اصول دموکراتیک؛
۲. تلقی صلح به‌عنوان ابزاری موقت، نه هدفی راهبردی؛
۳. نگاه به کشورهای عربی به‌مثابه دولت‌ملت‌هایی شکننده و قابل بی‌ثبات‌سازی؛
۴. پذیرش جنگ به‌عنوان وضعیتی دائمی و ضروری؛
۵. حرکت به‌سوی خوداتکایی و کاهش وابستگی به ایالات متحده؛
۶. برتری حمله پیشگیرانه و ابتکار تهاجمی بر دفاع؛
۷. ایجاد مناطق «دفاع رو به جلو» در سرزمین‌های پیرامونی؛
۸. تلقی منازعه اسرائیل و فلسطین به‌عنوان درگیری‌ای دائمی و مخالفت با تشکیل دولت فلسطینی؛
۹. تبدیل شهرک‌سازی و حضور غیرنظامیان در مناطق مورد مناقشه به بخشی از سازوکار امنیتی؛
۱۰. اولویت دادن به استقلال صنایع دفاعی و کاهش وابستگی به زنجیره‌های تأمین و همکاری‌های فناورانه بین‌المللی.
اما اهمیت مقاله تنها در فهرست کردن این اصول نیست.
هایمن در ادامه، آن‌ها را در برابر مبانی سنتی امنیت اسرائیل قرار می‌دهد و پرسش‌هایی جدی مطرح می‌کند: جامعه‌ای که جنگ را به وضعیت عادی زندگی تبدیل کند، چگونه توسعه می‌یابد؟ کنار گذاشتن صلح به‌عنوان هدفی راهبردی چه پیامدهایی دارد؟ قرار دادن غیرنظامیان در خطوط مقدم دفاع، چه نسبتی با مسئولیت دولت در حفاظت از جان شهروندان دارد؟ و فاصله گرفتن از آمریکا و شبکه‌های همکاری جهانی، چه هزینه‌ای بر اقتصاد و امنیت اسرائیل تحمیل می‌کند؟
او همچنین می‌پرسد که تقدم دادن به ملاحظات مذهبی و قومی بر حقوق برابر شهروندان، چه تأثیری بر هویت دموکراتیک دولت خواهد گذاشت.
نکته تعیین‌کننده این است که هایمن این اصول را تأیید نمی‌کند؛ آن‌ها را به‌عنوان برداشت تحلیلی خود از سیاست جاری اسرائیل صورت‌بندی می‌کند تا موضوع بحث و نقد قرار گیرند.
به همین دلیل، مقاله را باید بیش از آنکه اعلام یک دکترین رسمی بدانیم، هشداری از درون جامعه مطالعات امنیتی اسرائیل درباره تغییر احتمالی مبانی هویت و امنیت این کشور بخوانیم.
📖 ترجمه فارسی متن کامل مقاله
📚 متن اصلی در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)
🔗 یادداشت تریتا پارسی؛ بخش نخست پرونده
#تامیر_هایمن #تریتا_پارسی #اسرائیل #امنیت_ملی #فلسطین #خاورمیانه
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegraph
The "New" National Security Concept:
🟣مفهوم امنیت «جدید»: مفهوم‌سازی و پرسش‌هایی برای بحث 🔸آیا مفهوم امنیتی که به طور غیررسمی پس از ۷ اکتبر شکل گرفت، نشان‌دهنده تغییری بنیادین در هویت دولت است؟ ✍️تامیر هایمن ۱۲ اکتبر مفهوم امنیت ملی اسرائیل در نقطه‌عطفی قرار دارد که نیازمند شفاف‌سازی است. از…
❤2
🔴 از اجتهاد تا ستایش قدرت؛ پرسش اکبر گنجی درباره استقلال حوزه‌های علمیه
✍️ اکبر گنجی
پوستری با عنوان «تبیین مبانی اصولی و رجالی مقام معظم رهبری» که از برگزاری درس‌هایی درباره مبانی فقهی، اصولی و رجالی مجتبی خامنه‌ای خبر می‌دهد، موضوع انتقاد تند اکبر گنجی قرار گرفته است.
در این پوستر، موضوعاتی چون «حقیقت حکم شرعی»، «مراتب حکم»، «ملاکات احکام»، «بنای عقلا» و «شیوه اعتبارسنجی روایات» برای جلساتی در مدرسه امام شهید (مدرس ۳۱۳) اعلام شده است.
گنجی با استناد به کتاب ده گفتار مرتضی مطهری، پرسشی قدیمی را دوباره مطرح می‌کند: اجتهاد چه نسبتی با شناخت جهان معاصر دارد و چگونه می‌توان میان اعتبار علمی و جایگاه سیاسی تمایز گذاشت؟
مطهری در نقد اجتهادِ محدود به مسائل تکراری می‌نویسد:
«مجتهد واقعی آن است که این رمز را به دست آورده باشد، توجه داشته باشد که موضوعات چگونه تغییر می‌کند و بالتبع حکم آن‌ها عوض می‌شود.»
او همچنین تأکید می‌کند که پیشینه ذهنی، محیط زندگی و شناخت فقیه از جهان پیرامون، بر استنباط‌های او اثر می‌گذارد.
گنجی با تکیه بر این دیدگاه، استقلال حوزه‌های علمیه از قدرت سیاسی را به پرسش می‌گیرد و برگزاری جلساتی درباره مبانی علمی رهبر جمهوری اسلامی را نمونه‌ای از مسئله‌ای گسترده‌تر می‌داند: آیا اعتبار فقهی باید از مسیر نقد و ارزیابی مستقل علمی به دست آید یا ممکن است جایگاه سیاسی بر داوری علمی سایه بیندازد؟
او همچنین مدعی است که مجتبی خامنه‌ای تأییدیه اجتهاد از مراجع دریافت نکرده و آثار فقهی، اصولی و رجالی او منتشر نشده است. این ادعاها در متن حاضر مستقلاً راستی‌آزمایی نشده‌اند.
📚 مرتضی مطهری، ده گفتار، صفحات ۱۲۰ و ۱۲۲.
🔗 یادداشت اکبر گنجی در شبکه ایکس
#اکبر_گنجی #اجتهاد #استقلال_حوزه #مرتضی_مطهری #فقه_شیعه #قدرت_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ اکبر گنجی
پوستری با عنوان «تبیین مبانی اصولی و رجالی مقام معظم رهبری» که از برگزاری درس‌هایی درباره مبانی فقهی، اصولی و رجالی مجتبی خامنه‌ای خبر می‌دهد، موضوع انتقاد تند اکبر گنجی قرار گرفته است.
در این پوستر، موضوعاتی چون «حقیقت حکم شرعی»، «مراتب حکم»، «ملاکات احکام»، «بنای عقلا» و «شیوه اعتبارسنجی روایات» برای جلساتی در مدرسه امام شهید (مدرس ۳۱۳) اعلام شده است.
گنجی با استناد به کتاب ده گفتار مرتضی مطهری، پرسشی قدیمی را دوباره مطرح می‌کند: اجتهاد چه نسبتی با شناخت جهان معاصر دارد و چگونه می‌توان میان اعتبار علمی و جایگاه سیاسی تمایز گذاشت؟
مطهری در نقد اجتهادِ محدود به مسائل تکراری می‌نویسد:
«مجتهد واقعی آن است که این رمز را به دست آورده باشد، توجه داشته باشد که موضوعات چگونه تغییر می‌کند و بالتبع حکم آن‌ها عوض می‌شود.»
او همچنین تأکید می‌کند که پیشینه ذهنی، محیط زندگی و شناخت فقیه از جهان پیرامون، بر استنباط‌های او اثر می‌گذارد.
گنجی با تکیه بر این دیدگاه، استقلال حوزه‌های علمیه از قدرت سیاسی را به پرسش می‌گیرد و برگزاری جلساتی درباره مبانی علمی رهبر جمهوری اسلامی را نمونه‌ای از مسئله‌ای گسترده‌تر می‌داند: آیا اعتبار فقهی باید از مسیر نقد و ارزیابی مستقل علمی به دست آید یا ممکن است جایگاه سیاسی بر داوری علمی سایه بیندازد؟
او همچنین مدعی است که مجتبی خامنه‌ای تأییدیه اجتهاد از مراجع دریافت نکرده و آثار فقهی، اصولی و رجالی او منتشر نشده است. این ادعاها در متن حاضر مستقلاً راستی‌آزمایی نشده‌اند.
📚 مرتضی مطهری، ده گفتار، صفحات ۱۲۰ و ۱۲۲.
🔗 یادداشت اکبر گنجی در شبکه ایکس
#اکبر_گنجی #اجتهاد #استقلال_حوزه #مرتضی_مطهری #فقه_شیعه #قدرت_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
🔥2❤1
🔴 تأملی در منطق و الزامات مواجهه با روبیو
✍️ عباس موسایی
پاسخ به روایت تاریخی مارکو روبیو کافی نیست؛ ایران به تدبیر سیاسی نیاز دارد.
عباس موسایی در یادداشتی در جماران، به سخنان اخیر مارکو روبیو درباره تاریخ ایران و یونان پرداخته و هشدار داده است که نباید اهمیت سیاسی این سخنان زیر سایه مجادلات تاریخی پنهان بماند.
روبیو در سخنرانی خود در آتن، با ارجاع به جنگ‌های ایران و یونان، تصویری تقابلی از تاریخ دو تمدن ارائه کرده است. موسایی معتقد است چنین روایتی، به‌ویژه هنگامی که از زبان وزیر خارجه آمریکا بیان می‌شود، صرفاً یک تفسیر تاریخی نیست؛ بلکه می‌تواند در خدمت مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های خصمانه قرار گیرد.
نویسنده با نقد نگاه تقلیل‌گرایانه روبیو به تاریخ غرب، تأکید می‌کند که مسئله مهم‌تر برای سیاست‌گذاران ایرانی، یافتن راهی برای خنثی کردن پیامدهای این رویکرد است.
او می‌نویسد:
«آنچه برای ایرانیان، بالاخص اهل سیاست، تصمیم و تدبیر اهمیتی بیشتر دارد، نه پاسخ به لاطائلات وی که تدبیر و چاره‌اندیشی برای خنثی‌سازی این منطق خطرناک و ویرانگر است.»
موسایی هشدار می‌دهد که پاسخ‌های شتاب‌زده و آمیخته به خصومت ممکن است ناخواسته به تقویت همان فضای تقابلی کمک کند که به باور او روبیو در پی گسترش آن است.
از نظر نویسنده، دفاع از امنیت و تمامیت ارضی ایران با ابتکار دیپلماتیک منافاتی ندارد. برعکس، سیاست‌مداران ایرانی باید در کنار آمادگی دفاعی، با تقویت مسیر مذاکره و توافق، ابتکار عمل را از جریان‌های طرفدار تشدید درگیری بگیرند.
او در پایان، از ضرورت عبور از دوگانه‌های ایدئولوژیک دوست و دشمن سخن می‌گوید و بر عقلانیتی تأکید می‌کند که از تجربه تاریخی می‌آموزد و حفظ ایران را بر کشمکش‌های ایدئولوژیک مقدم می‌دارد.
«شکستن فضای استثنایی اشمیتی و دوگانه‌سازی‌های پرطمطراق، ایدئولوژیک و ویرانگر دوست ـ دشمن»، از نگاه موسایی، نیازمند سیاستی گشایشگر و اولویت دادن به منافع ملی است.
📖 متن کامل یادداشت عباس موسایی در جماران
#عباس_موسایی #مارکو_روبیو #ایران_و_آمریکا #دیپلماسی #منافع_ملی #سیاست_خارجی
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ عباس موسایی
پاسخ به روایت تاریخی مارکو روبیو کافی نیست؛ ایران به تدبیر سیاسی نیاز دارد.
عباس موسایی در یادداشتی در جماران، به سخنان اخیر مارکو روبیو درباره تاریخ ایران و یونان پرداخته و هشدار داده است که نباید اهمیت سیاسی این سخنان زیر سایه مجادلات تاریخی پنهان بماند.
روبیو در سخنرانی خود در آتن، با ارجاع به جنگ‌های ایران و یونان، تصویری تقابلی از تاریخ دو تمدن ارائه کرده است. موسایی معتقد است چنین روایتی، به‌ویژه هنگامی که از زبان وزیر خارجه آمریکا بیان می‌شود، صرفاً یک تفسیر تاریخی نیست؛ بلکه می‌تواند در خدمت مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های خصمانه قرار گیرد.
نویسنده با نقد نگاه تقلیل‌گرایانه روبیو به تاریخ غرب، تأکید می‌کند که مسئله مهم‌تر برای سیاست‌گذاران ایرانی، یافتن راهی برای خنثی کردن پیامدهای این رویکرد است.
او می‌نویسد:
«آنچه برای ایرانیان، بالاخص اهل سیاست، تصمیم و تدبیر اهمیتی بیشتر دارد، نه پاسخ به لاطائلات وی که تدبیر و چاره‌اندیشی برای خنثی‌سازی این منطق خطرناک و ویرانگر است.»
موسایی هشدار می‌دهد که پاسخ‌های شتاب‌زده و آمیخته به خصومت ممکن است ناخواسته به تقویت همان فضای تقابلی کمک کند که به باور او روبیو در پی گسترش آن است.
از نظر نویسنده، دفاع از امنیت و تمامیت ارضی ایران با ابتکار دیپلماتیک منافاتی ندارد. برعکس، سیاست‌مداران ایرانی باید در کنار آمادگی دفاعی، با تقویت مسیر مذاکره و توافق، ابتکار عمل را از جریان‌های طرفدار تشدید درگیری بگیرند.
او در پایان، از ضرورت عبور از دوگانه‌های ایدئولوژیک دوست و دشمن سخن می‌گوید و بر عقلانیتی تأکید می‌کند که از تجربه تاریخی می‌آموزد و حفظ ایران را بر کشمکش‌های ایدئولوژیک مقدم می‌دارد.
«شکستن فضای استثنایی اشمیتی و دوگانه‌سازی‌های پرطمطراق، ایدئولوژیک و ویرانگر دوست ـ دشمن»، از نگاه موسایی، نیازمند سیاستی گشایشگر و اولویت دادن به منافع ملی است.
📖 متن کامل یادداشت عباس موسایی در جماران
#عباس_موسایی #مارکو_روبیو #ایران_و_آمریکا #دیپلماسی #منافع_ملی #سیاست_خارجی
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
👍4👎2
Telegram
آرشیو
🔴 خاتمی: می‌توان با نظم جهانی مخالف بود، اما نمی‌توان واقعیت آن را نادیده گرفت
🎥 سخنان سیدمحمد خاتمی در نشست بنیاد باران؛ از مناقشه با حامیان اسرائیل در دانشگاه هاروارد تا تجربه مذاکره با چین
📍 کتابخانه ملی ایران | سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵
✅ سیدمحمد خاتمی در سخنانی در صد و چهل و هفتمین نشست بنیاد باران، به یکی از پرسش‌های دیرپای سیاست خارجی ایران پرداخت: چگونه می‌توان به آرمان‌های خود وفادار ماند، بی‌آنکه واقعیت‌های جهان و الزامات تأمین منافع ملی را نادیده گرفت؟
او در بخشی از سخنانش خاطره‌ای از سفر سال ۱۳۸۵ خود به آمریکا، پس از پایان دوران ریاست‌جمهوری، بازگو کرد؛ سفری که به دعوت کوفی عنان انجام شد.
خاتمی گفت هنگام سخنرانی در دانشگاه هاروارد، یکی از حامیان اسرائیل او را به حمایت از تروریسم و تلاش برای نابودی اسرائیل متهم کرد.
پاسخ خاتمی، به روایت خودش، با یک پرسش آغاز شد: تروریسم را چه کسی و بر اساس چه معیاری تعریف می‌کند؟
او با اشاره به اشغال فرانسه در جنگ جهانی دوم، میان مقاومت در برابر اشغال و اقدام تروریستی تمایز گذاشت و تأکید کرد که اشغال و سرکوب نمی‌تواند منشأ مشروعیت باشد.
خاتمی در توضیح موضع خود درباره فلسطین گفت که آزادسازی سرزمین فلسطین حق خود فلسطینیان است و حمایت ایران از آنان باید بر مبنای اصول اخلاقی باشد، نه جانشین شدن ایران به جای ملت فلسطین در رویارویی با یک قدرت.
بخش دیگر سخنان او به واقع‌گرایی در سیاست خارجی اختصاص داشت.
خاتمی با اشاره به سخنرانی عباس آخوندی تأکید کرد که باید میان پذیرش نظم موجود جهانی به‌عنوان یک واقعیت و مطلوب دانستن آن از نظر ارزشی تفاوت گذاشت.
به اعتقاد او، می‌توان نظم جهانی را ناعادلانه دانست و از آن انتقاد کرد، اما هم‌زمان برای تأمین مصالح کشور با نهادها و سازوکارهای بین‌المللی همکاری داشت.
او برای توضیح این رویکرد، از تجربه گفت‌وگوهای خود با جیانگ زمین، رئیس‌جمهور وقت چین، درباره تأسیسات هسته‌ای اصفهان نیز سخن گفت؛ تجربه‌ای که به روایت خاتمی، نشان می‌داد چین چگونه اولویت تبدیل شدن به یک قدرت اقتصادی را در تصمیم‌های سیاست خارجی خود لحاظ می‌کرد.
نقطه اتصال این خاطره‌ها، پرسشی است که همچنان برای سیاست خارجی ایران اهمیت دارد: مرز میان پایبندی به اصول و چشم‌پوشی از مصلحت کشور کجاست؟
🎥 ویدئوی سخنان سیدمحمد خاتمی را ببینید.
📖 گزارش مشروح سخنان خاتمی
#سیدمحمد_خاتمی #سیاست_خارجی #منافع_ملی #فلسطین #بنیاد_باران
#فرهیختگان روزن آگاهی
🎥 سخنان سیدمحمد خاتمی در نشست بنیاد باران؛ از مناقشه با حامیان اسرائیل در دانشگاه هاروارد تا تجربه مذاکره با چین
📍 کتابخانه ملی ایران | سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵
✅ سیدمحمد خاتمی در سخنانی در صد و چهل و هفتمین نشست بنیاد باران، به یکی از پرسش‌های دیرپای سیاست خارجی ایران پرداخت: چگونه می‌توان به آرمان‌های خود وفادار ماند، بی‌آنکه واقعیت‌های جهان و الزامات تأمین منافع ملی را نادیده گرفت؟
او در بخشی از سخنانش خاطره‌ای از سفر سال ۱۳۸۵ خود به آمریکا، پس از پایان دوران ریاست‌جمهوری، بازگو کرد؛ سفری که به دعوت کوفی عنان انجام شد.
خاتمی گفت هنگام سخنرانی در دانشگاه هاروارد، یکی از حامیان اسرائیل او را به حمایت از تروریسم و تلاش برای نابودی اسرائیل متهم کرد.
پاسخ خاتمی، به روایت خودش، با یک پرسش آغاز شد: تروریسم را چه کسی و بر اساس چه معیاری تعریف می‌کند؟
او با اشاره به اشغال فرانسه در جنگ جهانی دوم، میان مقاومت در برابر اشغال و اقدام تروریستی تمایز گذاشت و تأکید کرد که اشغال و سرکوب نمی‌تواند منشأ مشروعیت باشد.
خاتمی در توضیح موضع خود درباره فلسطین گفت که آزادسازی سرزمین فلسطین حق خود فلسطینیان است و حمایت ایران از آنان باید بر مبنای اصول اخلاقی باشد، نه جانشین شدن ایران به جای ملت فلسطین در رویارویی با یک قدرت.
بخش دیگر سخنان او به واقع‌گرایی در سیاست خارجی اختصاص داشت.
خاتمی با اشاره به سخنرانی عباس آخوندی تأکید کرد که باید میان پذیرش نظم موجود جهانی به‌عنوان یک واقعیت و مطلوب دانستن آن از نظر ارزشی تفاوت گذاشت.
به اعتقاد او، می‌توان نظم جهانی را ناعادلانه دانست و از آن انتقاد کرد، اما هم‌زمان برای تأمین مصالح کشور با نهادها و سازوکارهای بین‌المللی همکاری داشت.
او برای توضیح این رویکرد، از تجربه گفت‌وگوهای خود با جیانگ زمین، رئیس‌جمهور وقت چین، درباره تأسیسات هسته‌ای اصفهان نیز سخن گفت؛ تجربه‌ای که به روایت خاتمی، نشان می‌داد چین چگونه اولویت تبدیل شدن به یک قدرت اقتصادی را در تصمیم‌های سیاست خارجی خود لحاظ می‌کرد.
نقطه اتصال این خاطره‌ها، پرسشی است که همچنان برای سیاست خارجی ایران اهمیت دارد: مرز میان پایبندی به اصول و چشم‌پوشی از مصلحت کشور کجاست؟
🎥 ویدئوی سخنان سیدمحمد خاتمی را ببینید.
📖 گزارش مشروح سخنان خاتمی
#سیدمحمد_خاتمی #سیاست_خارجی #منافع_ملی #فلسطین #بنیاد_باران
#فرهیختگان روزن آگاهی
❤11👍4🤬2
🔴 معرفت‌کشی و عقیم‌سازی معرفتی؛ وقتی حتی واژه‌ای برای بیان رنج نداریم
✍️ مریم نصر
«عقیم‌سازی معرفتی شاید اسم وضعیت ما باشد. نمی‌کُشد، ازکار می‌اندازد.»
مریم نصر در یادداشتی تأمل‌برانگیز، از تجربه حضور در سخنرانی علیرضا دوستدار، انسان‌شناس دانشگاه شیکاگو، می‌نویسد؛ سخنرانی‌ای درباره «معرفت‌کشی» در غزه و تلاش دانشگاهیان حامی فلسطین برای مستندسازی و مقابله با آن.
او با تحسین فعالیت‌های این دانشگاهیان، به نکته‌ای در سخنرانی اشاره می‌کند که ذهنش را درگیر کرده است: «خشونت رهایی‌بخش».
دوستدار از درسگفتارهایی با این عنوان سخن گفته بود. اما برای نویسنده، شنیدن این ترکیب در بستر تجربه جامعه ایران، پرسش‌هایی برانگیخت که پاسخ دادن به آن‌ها آسان نبود.
نصر می‌نویسد:
«ما در عین همدلی حس می‌کردیم چیزی درست نیست، ولی دستگاه نظری مناسب برای صورت‌بندی خوب و پاکیزه آن، در شرایط نیمه‌تعطیل نهادهای دانشگاهی، خاموش‌سازی نظام‌مند صداها و نداشتن اطلاعات، مفاهیم و کلمات مناسب وجود نداشت.»
تفاوت دو تجربه برای او معنادار است: دانشگاهیانی که در فضای علمی آمریکا توانسته‌اند خشم خود را به پژوهش، مفهوم‌سازی و کنش جمعی تبدیل کنند؛ و دانشگاهیانی در ایران که زیر فشار محدودیت‌های نهادی و سیاسی، حتی برای بیان دقیق نگرانی‌هایشان با کمبود زبان و ابزار نظری روبه‌رو هستند.
نگرانی نویسنده درباره «خشونت رهایی‌بخش» نیز از همین‌جا برمی‌خیزد. در جامعه‌ای که زخم خشونت‌های سیاسی، جنگ و آسیب‌های اجتماعی را با خود حمل می‌کند، مرز میان فهم نظری خشونت و توجیه یا تجویز آن برایش پرسشی جدی است.
او در عبارتی تلخ، وضعیت خود و همفکرانش را چنین توصیف می‌کند:
«ما در کنار آن‌ها چه داشتیم جز یک مشت عاطفه مثل «ترس» و «غم» و ایده‌های کهنه «جامعه کلنگی» و «مدارا» و «اصلاح»؟»
و سپس از تجربه مواجهه با دانشجویانی می‌گوید که زیر فشار واقعیت‌های اجتماعی، بیش از پاسخ‌های آماده، به فرصتی برای سخن گفتن و شنیده شدن نیاز دارند.
«عقیم‌سازی معرفتی» نامی است که نصر برای این وضعیت پیشنهاد می‌کند: وضعیتی که در آن، اندیشه لزوماً نابود نمی‌شود، اما توان بالیدن، مفهوم ساختن و وارد شدن به گفت‌وگویی برابر را از دست می‌دهد.
📖 متن کامل یادداشت مریم نصر
#مریم_نصر #معرفت‌کشی #عقیم‌سازی_معرفتی #دانشگاه #خشونت #آزادی_آکادمیک
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ مریم نصر
«عقیم‌سازی معرفتی شاید اسم وضعیت ما باشد. نمی‌کُشد، ازکار می‌اندازد.»
مریم نصر در یادداشتی تأمل‌برانگیز، از تجربه حضور در سخنرانی علیرضا دوستدار، انسان‌شناس دانشگاه شیکاگو، می‌نویسد؛ سخنرانی‌ای درباره «معرفت‌کشی» در غزه و تلاش دانشگاهیان حامی فلسطین برای مستندسازی و مقابله با آن.
او با تحسین فعالیت‌های این دانشگاهیان، به نکته‌ای در سخنرانی اشاره می‌کند که ذهنش را درگیر کرده است: «خشونت رهایی‌بخش».
دوستدار از درسگفتارهایی با این عنوان سخن گفته بود. اما برای نویسنده، شنیدن این ترکیب در بستر تجربه جامعه ایران، پرسش‌هایی برانگیخت که پاسخ دادن به آن‌ها آسان نبود.
نصر می‌نویسد:
«ما در عین همدلی حس می‌کردیم چیزی درست نیست، ولی دستگاه نظری مناسب برای صورت‌بندی خوب و پاکیزه آن، در شرایط نیمه‌تعطیل نهادهای دانشگاهی، خاموش‌سازی نظام‌مند صداها و نداشتن اطلاعات، مفاهیم و کلمات مناسب وجود نداشت.»
تفاوت دو تجربه برای او معنادار است: دانشگاهیانی که در فضای علمی آمریکا توانسته‌اند خشم خود را به پژوهش، مفهوم‌سازی و کنش جمعی تبدیل کنند؛ و دانشگاهیانی در ایران که زیر فشار محدودیت‌های نهادی و سیاسی، حتی برای بیان دقیق نگرانی‌هایشان با کمبود زبان و ابزار نظری روبه‌رو هستند.
نگرانی نویسنده درباره «خشونت رهایی‌بخش» نیز از همین‌جا برمی‌خیزد. در جامعه‌ای که زخم خشونت‌های سیاسی، جنگ و آسیب‌های اجتماعی را با خود حمل می‌کند، مرز میان فهم نظری خشونت و توجیه یا تجویز آن برایش پرسشی جدی است.
او در عبارتی تلخ، وضعیت خود و همفکرانش را چنین توصیف می‌کند:
«ما در کنار آن‌ها چه داشتیم جز یک مشت عاطفه مثل «ترس» و «غم» و ایده‌های کهنه «جامعه کلنگی» و «مدارا» و «اصلاح»؟»
و سپس از تجربه مواجهه با دانشجویانی می‌گوید که زیر فشار واقعیت‌های اجتماعی، بیش از پاسخ‌های آماده، به فرصتی برای سخن گفتن و شنیده شدن نیاز دارند.
«عقیم‌سازی معرفتی» نامی است که نصر برای این وضعیت پیشنهاد می‌کند: وضعیتی که در آن، اندیشه لزوماً نابود نمی‌شود، اما توان بالیدن، مفهوم ساختن و وارد شدن به گفت‌وگویی برابر را از دست می‌دهد.
📖 متن کامل یادداشت مریم نصر
#مریم_نصر #معرفت‌کشی #عقیم‌سازی_معرفتی #دانشگاه #خشونت #آزادی_آکادمیک
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
فرهیختگان
فرهیختگی از آزادیِ اندیشه، گفت‌وگو و خرد آغاز می‌شود.
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
از زمینِ سنت تا افقِ تجدد، مقصد نه تعصب، که حقیقت است..
۰امام علی(ع):
«شجاع‌تر از خردمند، کسی نیست.»
ارتباط با ادمین:
@IRANIntellectualsAdmin
گفت‌وگو و تبادل نظر:
@iranintellectualsgroup
❤5
🔴 در تمایز دولت، دولت–ملت و میهن
آیا مخالفت با حکومت، مجوز همراهی با حمله نظامی به ایران است؟
✍️ بابک مینا
بابک مینا در پاسخ به نقدهایی که بر یادداشت پیشین او، «فراتر از دولت ـ ملت: چرا جنگ‌طلبی ایرانی گسستی خطرناک است؟»، نوشته شده، به پرسشی بنیادین در فلسفه سیاسی بازمی‌گردد:
آیا ایران به‌عنوان میهن، همان دولت حاکم بر ایران است؟
پاسخ او صریح است: خیر.
مینا برای توضیح این تمایز، سه لایه را از یکدیگر جدا می‌کند:
۱. دولت حاکم: تشکیلات حکومتی که در یک دوره معین بر سرزمین فرمان می‌راند.
۲. دولت–ملت: ساختار حقوقی و سیاسی پایدارتری که بستر استقرار دولت حاکم است.
۳. میهن: لایه‌ای بنیادی‌تر؛ احساس تعلق تاریخی و سرزمینی به یک «مای جمعی» که حتی می‌تواند مستقل از دولت و ساختار سیاسی موجود تداوم یابد.
اهمیت این تفکیک، به‌ویژه هنگامی آشکار می‌شود که حکومتی بخشی از شهروندان خود را دشمن معرفی کند.
مینا می‌نویسد:
«همیشه شکافی میان دولت حاکم و دولت – ملت وجود دارد، همیشه مردمی می‌توانند به نام «کل» علیه دولت حاکم بشورند و آن را تغییر بدهند. از قضا این شکاف است که امکان مقاومت علیه استبداد را فراهم می‌آورد.»
به بیان دیگر، مخالفت با حکومت، حتی تا مرز انقلاب، لزوماً به معنای گسستن از میهن نیست. انقلابیان می‌توانند خواهان براندازی نظام حاکم باشند، بی‌آنکه موجودیت سیاسی و سرزمینی کشور خود را نفی کنند.
نویسنده برای روشن کردن این موضوع به فرانسه در دوران اشغال نازی‌ها اشاره می‌کند. با فروپاشی جمهوری سوم و اشغال کشور، ساختار سیاسی پیشین از میان رفت؛ اما احساس تعلق به فرانسه از بین نرفت و همچنان می‌توانست مبنای مقاومت باشد.
از این منظر، میهن چیزی نیست که با سقوط یک حکومت از میان برود.
اما پرسش اصلی مینا به بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی بازمی‌گردد که از حمله نظامی خارجی به ایران حمایت می‌کنند.
او میان نیرویی که خواهان تغییر حکومت است و نیرویی که حمله ارتش‌های خارجی به سرزمین و جمعیت ایران را می‌پذیرد، تمایزی اساسی می‌گذارد.
به باور او، گروه دوم صرفاً از جمهوری اسلامی عبور نکرده، بلکه مبنای مشترکی را کنار گذاشته است که حتی مخالفان سرسخت یک حکومت می‌توانند بر سر آن توافق داشته باشند: تعلق به یک میهن.
مینا در پایان تأکید می‌کند:
«نیرویی که به راحتی از حمله به سرزمین و جمعیت ایران توسط ارتش‌های مهاجم دفاع می‌کند و در این کار هیچ مرزی نمی‌شناسد، فقط از «جمهوری اسلامی» نبریده است، بلکه مفهوم دولت – ملت ایران را نشانه رفته است و این گسستی خطرناک است.»
این نوشته در امتداد بحثی است که می‌کوشد مرز میان مقاومت در برابر استبداد و گسستن از همبستگی ملی را روشن کند؛ مرزی که در منازعات سیاسی امروز ایران، بیش از پیش موضوع اختلاف شده است.
📖 متن کامل یادداشت بابک مینا
#بابک_مینا #میهن #دولت_ملت #فلسفه_سیاسی #منافع_ملی #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
آیا مخالفت با حکومت، مجوز همراهی با حمله نظامی به ایران است؟
✍️ بابک مینا
بابک مینا در پاسخ به نقدهایی که بر یادداشت پیشین او، «فراتر از دولت ـ ملت: چرا جنگ‌طلبی ایرانی گسستی خطرناک است؟»، نوشته شده، به پرسشی بنیادین در فلسفه سیاسی بازمی‌گردد:
آیا ایران به‌عنوان میهن، همان دولت حاکم بر ایران است؟
پاسخ او صریح است: خیر.
مینا برای توضیح این تمایز، سه لایه را از یکدیگر جدا می‌کند:
۱. دولت حاکم: تشکیلات حکومتی که در یک دوره معین بر سرزمین فرمان می‌راند.
۲. دولت–ملت: ساختار حقوقی و سیاسی پایدارتری که بستر استقرار دولت حاکم است.
۳. میهن: لایه‌ای بنیادی‌تر؛ احساس تعلق تاریخی و سرزمینی به یک «مای جمعی» که حتی می‌تواند مستقل از دولت و ساختار سیاسی موجود تداوم یابد.
اهمیت این تفکیک، به‌ویژه هنگامی آشکار می‌شود که حکومتی بخشی از شهروندان خود را دشمن معرفی کند.
مینا می‌نویسد:
«همیشه شکافی میان دولت حاکم و دولت – ملت وجود دارد، همیشه مردمی می‌توانند به نام «کل» علیه دولت حاکم بشورند و آن را تغییر بدهند. از قضا این شکاف است که امکان مقاومت علیه استبداد را فراهم می‌آورد.»
به بیان دیگر، مخالفت با حکومت، حتی تا مرز انقلاب، لزوماً به معنای گسستن از میهن نیست. انقلابیان می‌توانند خواهان براندازی نظام حاکم باشند، بی‌آنکه موجودیت سیاسی و سرزمینی کشور خود را نفی کنند.
نویسنده برای روشن کردن این موضوع به فرانسه در دوران اشغال نازی‌ها اشاره می‌کند. با فروپاشی جمهوری سوم و اشغال کشور، ساختار سیاسی پیشین از میان رفت؛ اما احساس تعلق به فرانسه از بین نرفت و همچنان می‌توانست مبنای مقاومت باشد.
از این منظر، میهن چیزی نیست که با سقوط یک حکومت از میان برود.
اما پرسش اصلی مینا به بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی بازمی‌گردد که از حمله نظامی خارجی به ایران حمایت می‌کنند.
او میان نیرویی که خواهان تغییر حکومت است و نیرویی که حمله ارتش‌های خارجی به سرزمین و جمعیت ایران را می‌پذیرد، تمایزی اساسی می‌گذارد.
به باور او، گروه دوم صرفاً از جمهوری اسلامی عبور نکرده، بلکه مبنای مشترکی را کنار گذاشته است که حتی مخالفان سرسخت یک حکومت می‌توانند بر سر آن توافق داشته باشند: تعلق به یک میهن.
مینا در پایان تأکید می‌کند:
«نیرویی که به راحتی از حمله به سرزمین و جمعیت ایران توسط ارتش‌های مهاجم دفاع می‌کند و در این کار هیچ مرزی نمی‌شناسد، فقط از «جمهوری اسلامی» نبریده است، بلکه مفهوم دولت – ملت ایران را نشانه رفته است و این گسستی خطرناک است.»
این نوشته در امتداد بحثی است که می‌کوشد مرز میان مقاومت در برابر استبداد و گسستن از همبستگی ملی را روشن کند؛ مرزی که در منازعات سیاسی امروز ایران، بیش از پیش موضوع اختلاف شده است.
📖 متن کامل یادداشت بابک مینا
#بابک_مینا #میهن #دولت_ملت #فلسفه_سیاسی #منافع_ملی #ایران
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
یادداشت‌های دفتر سیاه
در تمایز دولت، دولت – ملت و میهن
چند تن از دوستان عزیز از سر لطف نقدهایی به یادداشت «فراتر از دولت ـ ملت: چرا جنگ‌طلبی ایرانی گسستی خطرناک است؟» کردند که از ایشان سپاسگزارم. در اینجا خلاصه‌ای از پاسخ‌هایم را می‌آورم تا موضع خود را روشن‌تر کنم. تقریباً اکثر…
چند تن از دوستان عزیز از سر لطف نقدهایی به یادداشت «فراتر از دولت ـ ملت: چرا جنگ‌طلبی ایرانی گسستی خطرناک است؟» کردند که از ایشان سپاسگزارم. در اینجا خلاصه‌ای از پاسخ‌هایم را می‌آورم تا موضع خود را روشن‌تر کنم. تقریباً اکثر…
👍9
🔴 وقتی یقین از فهم جلو می‌زند
✍️ محمدباقر تاج‌الدین
آدمی که چیزی نمی‌داند، لزوماً خطرناک نیست. خطر از جایی آغاز می‌شود که نمی‌داند، اما چنان یقین دارد که گویی حقیقت را برای همیشه در اختیار گرفته است.
محمدباقر تاج‌الدین در یادداشتی با عنوان «فهم کم، اعتقاد زیاد»، به یکی از تناقض‌های آشنای زندگی اجتماعی می‌پردازد: کسانی که هرچه کمتر درباره باورهای خود اندیشیده‌اند، گاه با اطمینان بیشتری از آن‌ها دفاع می‌کنند.
مسئله، داشتن عقیده نیست. هیچ انسانی بدون مجموعه‌ای از باورها زندگی نمی‌کند. مسئله از جایی آغاز می‌شود که اعتقاد، خود را از پرسش و سنجش بی‌نیاز بداند؛ جایی که فرد نه می‌تواند برای باورش دلیلی بیاورد و نه حاضر است دلیلی برخلاف آن بشنود.
تاج‌الدین هشدار می‌دهد که چنین یقینی همیشه در محدوده زندگی شخصی باقی نمی‌ماند. کسی که باور خود را حقیقتی مطلق می‌پندارد، ممکن است به نام همان حقیقت، حق انتخاب و شیوه زندگی دیگران را نیز انکار کند.
در این وضعیت، تعصب فقط یک ضعف فکری نیست؛ می‌تواند به رفتاری آسیب‌زا تبدیل شود.
نویسنده به‌درستی میان اعتقاد عقلانی و اعتقاد کورکورانه تمایز می‌گذارد. باور داشتن، به‌خودی‌خود نشانه ناآگاهی نیست؛ همان‌طور که تردید کردن لزوماً نشانه خردمندی نیست. آنچه اهمیت دارد، توانایی انسان در توضیح باورهایش، شنیدن نقد و تجدیدنظر در داوری‌های پیشین است.
اما شاید تلخ‌ترین بخش بحث آنجاست که تعصب از سطح فردی فراتر می‌رود.
وقتی جمعی از انسان‌ها، یا صاحبان قدرت، گمان کنند که حقیقت را یک‌بار برای همیشه یافته‌اند، دیگر نیازی به گفت‌وگو نمی‌بینند. مخالف به‌جای آنکه انسانی با دیدگاهی متفاوت باشد، به مانعی تبدیل می‌شود که باید کنار زده شود.
در چنین فضایی، آنچه آسیب می‌بیند فقط آزادی اندیشه نیست؛ اعتماد اجتماعی، مدارا و امکان زندگی مشترک نیز فرسوده می‌شود.
تاج‌الدین از «فرصت‌سوزی»، «اندیشه‌سوزی»، «اخلاق‌سوزی» و «آینده‌سوزی» سخن می‌گوید؛ پیامدهایی که به باور او از پیوند ناآگاهی با تعصب برمی‌خیزند.
شاید یکی از دشوارترین فضیلت‌های فکری همین باشد: بتوانیم با تمام وجود به چیزی باور داشته باشیم، اما همچنان احتمال بدهیم که درباره آن اشتباه می‌کنیم.
جامعه‌ای که این امکان را از دست بدهد، ممکن است سرشار از صاحبان عقیده باشد، اما برای اندیشیدن جای چندانی باقی نگذارد.
📖 متن اصلی یادداشت محمدباقر تاج‌الدین
#محمدباقر_تاج‌الدین #تفکر_انتقادی #عقلانیت #تعصب #آزادی_اندیشه
#فرهیختگان روزن آگاهی
✍️ محمدباقر تاج‌الدین
آدمی که چیزی نمی‌داند، لزوماً خطرناک نیست. خطر از جایی آغاز می‌شود که نمی‌داند، اما چنان یقین دارد که گویی حقیقت را برای همیشه در اختیار گرفته است.
محمدباقر تاج‌الدین در یادداشتی با عنوان «فهم کم، اعتقاد زیاد»، به یکی از تناقض‌های آشنای زندگی اجتماعی می‌پردازد: کسانی که هرچه کمتر درباره باورهای خود اندیشیده‌اند، گاه با اطمینان بیشتری از آن‌ها دفاع می‌کنند.
مسئله، داشتن عقیده نیست. هیچ انسانی بدون مجموعه‌ای از باورها زندگی نمی‌کند. مسئله از جایی آغاز می‌شود که اعتقاد، خود را از پرسش و سنجش بی‌نیاز بداند؛ جایی که فرد نه می‌تواند برای باورش دلیلی بیاورد و نه حاضر است دلیلی برخلاف آن بشنود.
تاج‌الدین هشدار می‌دهد که چنین یقینی همیشه در محدوده زندگی شخصی باقی نمی‌ماند. کسی که باور خود را حقیقتی مطلق می‌پندارد، ممکن است به نام همان حقیقت، حق انتخاب و شیوه زندگی دیگران را نیز انکار کند.
در این وضعیت، تعصب فقط یک ضعف فکری نیست؛ می‌تواند به رفتاری آسیب‌زا تبدیل شود.
نویسنده به‌درستی میان اعتقاد عقلانی و اعتقاد کورکورانه تمایز می‌گذارد. باور داشتن، به‌خودی‌خود نشانه ناآگاهی نیست؛ همان‌طور که تردید کردن لزوماً نشانه خردمندی نیست. آنچه اهمیت دارد، توانایی انسان در توضیح باورهایش، شنیدن نقد و تجدیدنظر در داوری‌های پیشین است.
اما شاید تلخ‌ترین بخش بحث آنجاست که تعصب از سطح فردی فراتر می‌رود.
وقتی جمعی از انسان‌ها، یا صاحبان قدرت، گمان کنند که حقیقت را یک‌بار برای همیشه یافته‌اند، دیگر نیازی به گفت‌وگو نمی‌بینند. مخالف به‌جای آنکه انسانی با دیدگاهی متفاوت باشد، به مانعی تبدیل می‌شود که باید کنار زده شود.
در چنین فضایی، آنچه آسیب می‌بیند فقط آزادی اندیشه نیست؛ اعتماد اجتماعی، مدارا و امکان زندگی مشترک نیز فرسوده می‌شود.
تاج‌الدین از «فرصت‌سوزی»، «اندیشه‌سوزی»، «اخلاق‌سوزی» و «آینده‌سوزی» سخن می‌گوید؛ پیامدهایی که به باور او از پیوند ناآگاهی با تعصب برمی‌خیزند.
شاید یکی از دشوارترین فضیلت‌های فکری همین باشد: بتوانیم با تمام وجود به چیزی باور داشته باشیم، اما همچنان احتمال بدهیم که درباره آن اشتباه می‌کنیم.
جامعه‌ای که این امکان را از دست بدهد، ممکن است سرشار از صاحبان عقیده باشد، اما برای اندیشیدن جای چندانی باقی نگذارد.
📖 متن اصلی یادداشت محمدباقر تاج‌الدین
#محمدباقر_تاج‌الدین #تفکر_انتقادی #عقلانیت #تعصب #آزادی_اندیشه
#فرهیختگان روزن آگاهی
Telegram
در جستجوی حقیقت
☸️"فهم" کم، "اعتقاد" زیاد
[ترسناک ترین نوع بشر کسی است که فهمش کم و اعتقادش زیاد باشد(آنتوان چخوف)]
✍️محمدباقر تاج الدین
✅کم نیستند افرادی در جامعۀ ما و سایر جوامع بشری که دارای "فهم اندک" و "اعتقاد زیاد" هستند. به عبارت دیگر، این دسته از انسان ها دربارۀ…
[ترسناک ترین نوع بشر کسی است که فهمش کم و اعتقادش زیاد باشد(آنتوان چخوف)]
✍️محمدباقر تاج الدین
✅کم نیستند افرادی در جامعۀ ما و سایر جوامع بشری که دارای "فهم اندک" و "اعتقاد زیاد" هستند. به عبارت دیگر، این دسته از انسان ها دربارۀ…
👍7❤1