🔴 گلوگاه‌ها؛ چگونه اقتصاد جهانی به سلاح قدرت‌های بزرگ تبدیل می‌شود؟
📚 درس‌های کتاب ادوارد فیشمن برای فهم تحریم‌ها و آینده اقتصاد ایران
✍️ احمد علوی
✅ برای تضعیف اقتصاد یک کشور، همیشه نیازی به حمله نظامی نیست. گاهی کافی است دسترسی آن به شبکه‌های مالی، فناوری‌های پیشرفته، خدمات بیمه و مسیرهای تجارت جهانی محدود شود.
این انگاره محوری کتاب «گلوگاه‌ها: قدرت آمریکا در عصر جنگ اقتصادی» اثر ادوارد فیشمن (۲۰۲۵) است؛ کتابی که نشان می‌دهد چگونه وابستگی متقابل اقتصادهای جهان می‌تواند به ابزار فشار ژئوپلیتیکی تبدیل شود.
احمد علوی در مقاله‌ای با بررسی این کتاب، سازوکار جنگ اقتصادی و پیامدهای آن برای ایران را تحلیل کرده است.
🔹 گلوگاه اقتصادی چیست؟
گلوگاه نقطه‌ای حیاتی در شبکه مالی، تجاری یا فناوری است که جایگزین‌کردن آن دشوار است. نظام پرداخت دلاری، تراشه‌های پیشرفته، تجهیزات ساخت نیمه‌رساناها و خدمات بیمه و کشتیرانی از نمونه‌های آن هستند.
قدرتی که بر این زیرساخت‌ها نفوذ دارد، می‌تواند حتی شرکت‌ها و بانک‌های کشورهای دیگر را به قطع همکاری با کشور هدف وادار کند.
🔹 ایران، روسیه و چین؛ سه تجربه جنگ اقتصادی
در ایران، تحریم‌ها فراتر از کاهش فروش نفت، انتقال درآمدهای ارزی، واردات، سرمایه‌گذاری و دسترسی به فناوری را دشوار کرده‌اند.
روسیه با تغییر مسیر تجارت و یافتن خریداران جدید کوشیده بخشی از فشار تحریم را کاهش دهد.
چین نیز در برابر محدودیت‌های فناوری، سرمایه‌گذاری برای تولید داخلی و کاهش وابستگی را افزایش داده است.
اما هیچ‌یک از این تجربه‌ها به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که فشار اقتصادی الزاماً به تغییر رفتار سیاسی منجر می‌شود.
🔻 تناقض قدرت آمریکا
هرچه آمریکا بیشتر از تسلط خود بر شبکه‌های مالی و فناوری جهانی به‌عنوان سلاح استفاده کند، انگیزه دیگر کشورها برای ساختن مسیرهای جایگزین افزایش می‌یابد.
بااین‌حال، جایگزینی نظام دلار و زیرساخت‌های مسلط فناوری، آسان یا کم‌هزینه نیست.
🔻 چه کسی هزینه تحریم را می‌پردازد؟
این پرسش، مهم‌ترین بخش تحلیل علوی درباره ایران است.
تحریم در اقتصادی وابسته به درآمد نفت و گرفتار ضعف حکمرانی، می‌تواند به تورم، کاهش ارزش پول ملی، اختلال در تولید و کاهش قدرت خرید بینجامد.
در همان حال، محدودیت تجارت رسمی ممکن است فرصت‌های تازه‌ای برای واسطه‌گری، رانت‌جویی و فعالیت‌های غیرشفاف ایجاد کند.
به این ترتیب، ممکن است گروه‌هایی از اقتصاد تحریمی سود ببرند، درحالی‌که حقوق‌بگیران، بازنشستگان و اقشار کم‌درآمد بیشترین فشار را تحمل می‌کنند.
دورزدن تحریم نیز لزوماً به معنای خنثی‌کردن آن نیست؛ زیرا تجارت از مسیرهای واسطه‌ای می‌تواند پرهزینه‌تر، غیرشفاف‌تر و وابسته‌تر شود.
🔴 پرسش اساسی: آیا تحریم به هدف سیاسی خود می‌رسد؟
علوی تأکید می‌کند که ارزیابی تحریم باید سه مسئله را از یکدیگر جدا کند:
۱. چه میزان خسارت اقتصادی ایجاد شده است؟
۲. هزینه این خسارت میان حکومت و جامعه چگونه توزیع شده است؟
۳. آیا هدف سیاسی تحریم‌کننده تحقق یافته است؟
تحریم ممکن است اقتصاد یک کشور را فرسوده کند، بی‌آنکه ساختار قدرت را به تغییر سیاست‌هایش وادارد.
از همین‌جاست که پرسش آینده ایران اهمیت پیدا می‌کند:
آیا فشار بر گلوگاه‌های اقتصادی، محاسبات سیاسی حکومت را تغییر خواهد داد، یا عمدتاً هزینه بحران را به شکل تورم، فقر، کاهش تولید و نااطمینانی به جامعه منتقل خواهد کرد؟
📖 متن کامل مقاله احمد علوی:
گلوگاه‌ها؛ چگونه اقتصاد جهانی به سلاح قدرت‌های بزرگ تبدیل می‌شود؟
#احمد_علوی #ادوارد_فیشمن #گلوگاه‌ها #تحریم #اقتصاد_سیاسی #اقتصاد_ایران #جنگ_اقتصادی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 شکست پروژه انتقال آب دریای عمان؛ از وعده آبادانی شرق ایران تا فروش لوله‌ها برای تسویه بدهی!
🎥 روایت مسعود حمیدی از سرنوشت یک طرح بزرگ عمرانی
✅ پروژه انتقال آب دریای عمان قرار بود گامی مهم برای تأمین آب و توسعه شرق کشور باشد؛ طرحی که امید می‌رفت به رونق اقتصادی و کاهش محدودیت‌های آبی مناطق شرقی ایران کمک کند.
اما اکنون، به روایت مسعود حمیدی، این پروژه پس از هزینه‌کرد حدود ۷۰ هزار میلیارد تومان به وضعیتی رسیده که فروش لوله‌ها و تجهیزات خریداری‌شده برای تسویه مطالبات پیمانکاران مطرح شده است.
🔻 از سرمایه‌گذاری برای آینده تا فروش دارایی‌های پروژه برای پرداخت بدهی‌ها!
اگر این گزارش تأیید شود، مسئله تنها توقف یا ناکامی یک طرح عمرانی نیست؛ بلکه پرسش از شیوه تصمیم‌گیری، تأمین مالی، نظارت و پاسخ‌گویی درباره منابع عمومی کشور است.
چه کسی پاسخ‌گوی هزینه‌های انجام‌شده است؟ چه میزان از پروژه واقعاً پیش رفته و چه سرنوشتی در انتظار سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته است؟
شرق ایران همچنان با مسئله کم‌آبی و نیاز به توسعه پایدار روبه‌روست؛ اما طرح‌های بزرگ، بدون برنامه مالی پایدار و مدیریت پاسخ‌گو، ممکن است به‌جای حل بحران، خود به بحرانی تازه تبدیل شوند.
🎥 ویدئوی همراه: گزارش مسعود حمیدی
#انتقال_آب_دریای_عمان #بحران_آب #توسعه_شرق_ایران #پروژه‌های_عمرانی #مسعود_حمیدی #پاسخگویی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ایران پیش از اسلام؛ سرزمین یک دین نبود
📚 انتشار کتاب «دین‌های ایران در روزگاران پیش از اسلام»
✍️ حسن یوسفی اشکوری
پیش از ورود اسلام به ایران، ایرانیان چه باورهایی داشتند؟ زرتشتی‌گری چگونه شکل گرفت و دگرگون شد؟ مانی و مزدک چه اندیشه‌هایی عرضه کردند و سرنوشت پیروانشان چه شد؟
این پرسش‌ها موضوع کتاب «دین‌های ایران در روزگاران پیش از اسلام»، اثر تازه‌انتشار‌یافته پژوهشگر تاریخ و دین، حسن یوسفی اشکوری است که در پاییز ۱۴۰۵ به‌صورت الکترونیکی منتشر شده است.
کتاب در چهار بخش تنظیم شده است:
🔹 زرتشت و آیین زرتشتی: از زندگی و زمانه زرتشت تا اوستا، جهان‌بینی و آموزه‌های دینی، شریعت زرتشتی و جایگاه روحانیان، به‌ویژه در دوران ساسانی.
🔹 ادیان دیگر در ایران باستان: نگاهی به یهودیت، بودیسم و مسیحیت و حضور آن‌ها در گستره تاریخی ایران.
🔹 مانی و مانویت: زندگی مانی، آموزه‌های او، منابع دینی مانوی و سرگذشت این آیین.
🔹 مزدک و جنبش مزدکی: زندگی مزدک، اندیشه‌ها و آموزه‌های او و سرنوشت مزدکیان پس از وی.
اهمیت این مجموعه در آن است که تاریخ دینی ایران را به یک روایت واحد فرو نمی‌کاهد. در کنار آیین زرتشتی، خواننده با جریان‌هایی آشنا می‌شود که هر یک در شکل‌گیری تاریخ فکری، فرهنگی و اجتماعی ایران سهم داشته‌اند.
اشکوری در مقدمه توضیح می‌دهد که مطالب کتاب از بخش‌های مختلف یک اثر دوجلدی پیشین برگرفته شده‌اند. نوشته‌های اصلی به بیش از بیست سال پیش بازمی‌گردند، اما در این انتشار، ساختار کتاب تغییر کرده، برخی خطاها اصلاح شده و نکات تازه‌ای به متن افزوده شده است.
نویسنده همچنین با صراحت به محدودیت‌های پژوهش اشاره می‌کند: منابع مورد استفاده عمدتاً قدیمی‌اند و در دو دهه اخیر، تحقیقات تازه‌ای درباره تاریخ ادیان ایران باستان منتشر شده است.
این توضیح، برای خواندن کتاب اهمیت دارد؛ زیرا اثر را باید پژوهشی تاریخی با ارزش بازخوانی و نقد دانست، نه آخرین سخن درباره موضوعی که همچنان محل تحقیق و اختلاف‌نظر پژوهشگران است.
تاریخ ایران، تنها تاریخ شاهان و جنگ‌ها نیست؛ تاریخ باورها، آیین‌ها، منازعات فکری و شیوه‌های متفاوت فهم جهان نیز هست.
شناخت این گذشته متکثر، بخشی از شناخت ایران و میراث فرهنگی آن است.
📖 دین‌های ایران در روزگاران پیش از اسلام
✍️ حسن یوسفی اشکوری
📅 پاییز ۱۴۰۵
📄 ۲۵۳ صفحه در نسخه PDF
📎 فایل کامل کتاب پیوست این پست است.
#حسن_یوسفی_اشکوری #تاریخ_ایران #ایران_باستان #تاریخ_ادیان #زرتشت #مانی #مزدک #معرفی_کتاب
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 توصیه‌های منشه امیر؛ از خیانت به وطن تا رؤیای «ایرانِ پراکنده»
✍️ محمدرضا اسلامی
🔵 منشه امیر کیست؟
منشه امیر، با نام پیشین منوچهر ساچمه‌چی، در خانواده‌ای یهودی در تهران متولد شد. فعالیت روزنامه‌نگاری را از نوجوانی در روزنامه کیهان آغاز کرد و پس از مهاجرت به اسرائیل، نزدیک به پنج دهه در بخش فارسی رادیو اسرائیل فعالیت داشت و مدتی نیز مدیر این بخش بود.
او همچنین سابقه سردبیری بخش فارسی وب‌سایت وزارت امور خارجه اسرائیل را دارد.
محمدرضا اسلامی در یادداشت خود به ویدئویی از منشه امیر اشاره می‌کند که در آن از تشکیل هسته‌های کوچک مسلح، آموزش و تجهیز نظامی آن‌ها و ورودشان به خیابان‌ها هم‌زمان با شکل‌گیری اعتراضات سخن گفته می‌شود.
در این سناریو، گروه‌های مسلح چندنفره با نیروهای نظامی و انتظامی درگیر می‌شوند و برای تصرف مراکز حکومتی اقدام می‌کنند. همچنین از ظرفیت گروه‌های مسلح قومی و تجربه آنان در جنگ‌های چریکی استفاده خواهد شد.
این دیگر صرفاً بحث درباره حق اعتراض یا تغییر حکومت نیست؛ سخن از مسلح‌سازی خیابان و کشاندن جامعه به رویارویی خشونت‌بار است.
اسلامی این اظهارات را در چارچوب آنچه «پروژه ایرانِ پراکنده» می‌نامد، تحلیل می‌کند؛ پروژه‌ای که به باور او هدفش تضعیف دولت مرکزی، گسترش ناامنی و ازهم‌گسیختن انسجام سرزمینی ایران است.
او همچنین نقش اسرائیل و موساد را در بی‌ثبات‌سازی ایران، از جمله در بلوچستان، مطرح می‌کند و هشدار می‌دهد که چنین مداخلاتی می‌توانند اعتراضات داخلی را به عرصه رقابت و عملیات قدرت‌های خارجی تبدیل کنند.
🔻 خیانت به وطن؛ مرز کجاست؟
از نگاه نویسنده، کسی که در ایران زاده شده و سال‌ها با مخاطبان ایرانی سخن گفته است، اگر از سازمان‌دهی و تسلیح گروه‌هایی برای درگیری مسلحانه در خیابان‌های ایران حمایت کند، دیگر صرفاً یک منتقد حکومت نیست؛ او در برابر منافع ملی و امنیت مردم سرزمین زادگاهش ایستاده است.
مخالفت با جمهوری اسلامی، مجوز حمایت از جنگ داخلی، مداخله خارجی یا تجزیه و فروپاشی ایران نیست.
اسلامی این موضع‌گیری را خیانت به وطن می‌داند و معتقد است چنین رفتارهایی حتی می‌تواند به همزیستی تاریخی ایرانیان با باورهای دینی گوناگون، از جمله جامعه یهودیان ایران، آسیب بزند.
🔻 خاورمیانه جدید به سود چه کسی؟
نویسنده با اشاره به تجربه عراق، سوریه و لیبی می‌پرسد: چرا باید آینده کشورهای تاریخی منطقه در چارچوب برتری نظامی و امنیتی اسرائیل تعریف شود؟
آیا قرار است ایران نیز به کشوری فاقد توان دفاعی، گرفتار درگیری‌های داخلی و وابسته به اراده قدرت‌های خارجی تبدیل شود؟
دفاع از آزادی، دموکراسی و حق اعتراض مردم ایران، با دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور تعارضی ندارد.
می‌توان مخالف سرسخت جمهوری اسلامی بود، از حق مردم برای تغییر نظام سیاسی دفاع کرد و هم‌زمان در برابر هر طرحی برای مسلح‌سازی جامعه، جنگ داخلی و تبدیل ایران به میدان عملیات قدرت‌های خارجی ایستاد.
ایران ملک هیچ حکومتی نیست؛ اما سرزمین مشترک همه ایرانیان است.
🎥 ویدئوی سخنان منشه امیر
📖 متن اصلی محمدرضا اسلامی
#محمدرضا_اسلامی #منشه_امیر #ایران #تمامیت_ارضی #مداخله_خارجی #اسرائیل
#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 چه اشکال دارد بر اساس یک نسخه خطی جعلی مقاله بنویسیم؟
📜 از یک نسخه منسوب به عصر صفوی تا پرسش درباره اصالت میراث مکتوب
✍️ سید محمدحسین حکیم
✅ آیا ممکن است نسخه‌ای خطی با انجامه، مهرها، یادداشت‌های تاریخی و نگاره‌های جعلی، به‌عنوان سندی اصیل معرفی شود و مبنای یک مقاله پژوهشی قرار گیرد؟
سید محمدحسین حکیم در یادداشتی انتقادی به سراغ مقاله «معرفی جنگ نورا لاهیجی» نوشته هومن یوسفدهی رفته است؛ مقاله‌ای منتشرشده در جلد سوم کتاب به یاد ایرج افشار، چاپ ۱۴۰۴.
موضوع مقاله، نسخه‌ای منسوب به نورالدین محمد لاهیجی، خوشنویس دوره صفوی، است که در موزه خوشنویسی ایران نگهداری می‌شود.
اما حکیم معتقد است معرفی این نسخه، نه‌فقط گرفتار خطاهای نسخه‌شناختی است، بلکه بر شواهدی تکیه دارد که اصالتشان به‌شدت محل تردید است.
🔹 اشتباه در شناسایی محتوا و قطع نسخه
به نوشته حکیم، نسخه برخلاف معرفی مقاله، تنها شامل منظومه «فرهاد و شیرین» عرفی شیرازی نیست و آثار دیگری را نیز در بر می‌گیرد. همچنین توصیف آن به‌عنوان نسخه‌ای در «قطع خشتی» با شکل مستطیلی نسخه سازگار نیست.
🔹 کاغذ سمرقندی؛ تشخیصی بدون پشتوانه کافی
حکیم با استناد به پژوهش‌های ایرج افشار یادآوری می‌کند که تعیین محل ساخت کاغذهای تاریخی صرفاً از روی ظاهر، کاری دشوار و غیرقطعی است. بنابراین معرفی قطعی کاغذ نسخه به‌عنوان «سمرقندی» نیازمند مستندات بیشتری است.
🔹 نگاره‌ها، مهرها و یادداشت‌های مشکوک
نویسنده با بررسی شیوه نقاشی، جای‌گیری نگاره‌ها، شکل و مرکب یادداشت‌های موسوم به «عرضدید» و محل نقش مهرها، استدلال می‌کند که این عناصر در دوره‌های متأخر به نسخه افزوده شده‌اند.
او به‌ویژه درباره چند یادداشت تاریخ‌دار که ظاهراً متعلق به دوره‌های متفاوت‌اند، به شباهت خط و مرکب آن‌ها اشاره می‌کند.
🔹 مهم‌ترین مسئله: رقم کاتب
به باور حکیم، امضای منسوب به نورالدین محمد لاهیجی نیز الحاقی است. تفاوت مرکب، اندازه نامتناسب خط و ویژگی‌های غیرعادی حروف از جمله قرائنی هستند که او برای رد اصالت این انجامه مطرح می‌کند.
اگر این ارزیابی درست باشد، انتساب نسخه به خوشنویس صفوی نیز پشتوانه معتبر خود را از دست می‌دهد.
🔻 از نقد یک مقاله تا مسئولیت نهادهای فرهنگی
حکیم در پایان دو پرسش مطرح می‌کند:
چگونه می‌توان نشانه‌های احتمالی جعل را نادیده گرفت و نسخه‌ای را اصیل معرفی کرد؟
و مهم‌تر، این نسخه از چه مسیری به موزه خوشنویسی ایران راه یافته است؟
او یادداشتش را با خاطره‌ای از بررسی یک نسخه منسوب به خط سلطان محمد خندان به پایان می‌برد؛ نسخه‌ای که به گفته او، پس از تشخیص الحاقی‌بودن امضا، خریدش منتفی شد، اما یکی از مدیران پرسیده بود:
«چه اشکال دارد این نسخه را به عنوان یک نمونه جعل خوب بخریم؟»
این پرسش طعنه‌آمیز، مسئله‌ای فراتر از یک اختلاف تخصصی را پیش می‌کشد: اعتبار میراث مکتوب به دقت پژوهشگران، شفافیت منشأ آثار و مسئولیت‌پذیری نهادهای فرهنگی وابسته است.
ادعاهای مطرح‌شده در این نقد، برای داوری نهایی نیازمند بررسی تخصصی نسخه و امکان پاسخ‌گویی نویسنده مقاله و نهاد نگهدارنده آن است.
📖 متن کامل نقد سید محمدحسین حکیم
#نسخه_خطی #نسخه_شناسی #میراث_مکتوب #ایرج_افشار #جعل_نسخ_خطی #سید_محمدحسین_حکیم
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 چرا رفتار انسان را نمی‌فهمیم؟
📚 قوانین طبیعت انسان؛ رابرت گرین | بخش اول از هفت
✍️ علیرضا معینی
چرا کسی که خود را منطقی می‌داند، هنگام خشم تصمیمی می‌گیرد که بعداً از آن پشیمان می‌شود؟ چرا موفقیت یک دوست گاهی بیش از موفقیت یک غریبه حسادت برمی‌انگیزد؟ چرا انسان‌ها اشتباهات خود را تکرار می‌کنند، حتی وقتی از پیامدهایشان آگاه‌اند؟
رابرت گرین در کتاب قوانین طبیعت انسان می‌کوشد به چنین پرسش‌هایی پاسخ دهد. او هجده الگوی تکرارشونده رفتار انسانی را در قالب هجده «قانون» توضیح می‌دهد.
اما علیرضا معینی در معرفی کتاب، از همان ابتدا بر نکته‌ای مهم تأکید می‌کند: این قوانین، قانون علمی به معنای دقیق کلمه نیستند.
گرین روان‌شناس آزمایشگاهی نیست. او با استفاده از تاریخ، فلسفه، روان‌شناسی، ادبیات و زندگی‌نامه‌ها، الگویی برای مشاهده رفتار انسان پیشنهاد می‌کند.
کتاب او را بهتر است یک «اطلس رفتار انسانی» بدانیم؛ نقشه‌ای که می‌تواند به شناخت خود و دیگران کمک کند، اما جای پژوهش علمی را نمی‌گیرد.
قانون اول؛ غیرعقلانی بودن
ما معمولاً تصور می‌کنیم ابتدا فکر می‌کنیم و سپس تصمیم می‌گیریم. اما گاهی ابتدا تحت تأثیر ترس، خشم، علاقه یا غرور تصمیم می‌گیریم و بعد برای آن دلیل می‌سازیم.
ممکن است از کسی خوشمان نیاید و سپس دلایل فراوانی برای نامطلوب بودن او پیدا کنیم.
پرسش گرین این است: آیا واقعاً استدلال کرده‌ایم یا داریم تصمیمی احساسی را توجیه می‌کنیم؟
قانون دوم؛ خودشیفتگی
انسان نیاز دارد دیده شود، احترام ببیند و احساس ارزشمندی کند. به همین دلیل، بسیاری از اختلاف‌ها صرفاً بر سر موضوع بحث نیست؛ طرف مقابل ممکن است احساس کند شخصیت او زیر سؤال رفته است.
گرین از اینجا به اهمیت همدلی می‌رسد: برای فهم دیگری، باید بتوانیم گاهی از مرکز جهان بودن خود فاصله بگیریم.
قانون سوم؛ نقش‌بازی کردن
آدم‌ها در موقعیت‌های مختلف، چهره‌های متفاوتی از خود نشان می‌دهند.
ما در خانه، محیط کار، جمع دوستان و برابر صاحبان قدرت یکسان رفتار نمی‌کنیم.
گرین توصیه می‌کند به جای اتکا به گفته‌های افراد، الگوهای رفتاری آنان را در طول زمان مشاهده کنیم.
البته مشاهده رفتار با ذهن‌خوانی تفاوت دارد؛ هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی انگیزه پنهان یک انسان را اثبات نمی‌کند.
شاید نخستین درس کتاب همین باشد: انسان پیچیده‌تر از تصویری است که از خودش ارائه می‌دهد؛ و این قاعده درباره خود ما نیز صادق است.
🔸 ادامه در بخش دوم: شخصیت، میل و دام اکنون
#کتابخوانی #رابرت_گرین #علیرضا_معینی #قوانین_طبیعت_انسان #خودشناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 تعهد به واقعیت، بدون بازنمایی؛ عینیت در تاریخ از راه یادآوری و بخشش
🎧 فایل صوتی یک جلسه فلسفی
🎙 محمدمهدی جعفری

دانشجوی دکتری فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف
🔹 آیا عینیت در تاریخ تنها از راه بازنمایی دقیق گذشته به دست می‌آید؟ یا می‌توان نسبت دیگری با واقعیت تاریخی برقرار کرد؛ نسبتی که در آن یادآوری و بخشش نیز اهمیت داشته باشند؟
عنوان این جلسه، پرسشی فلسفی درباره نسبت واقعیت، بازنمایی، حافظه تاریخی و بخشش پیش می‌کشد.
این پرسش به مسئله‌ای بنیادین در فلسفه تاریخ راه می‌برد: چگونه می‌توان به واقعیت گذشته وفادار ماند، بی‌آنکه شناخت تاریخی را صرفاً به بازسازی و بازنمایی آن فروکاست؟
و آیا یادآوری و بخشش می‌توانند در شیوه مواجهه ما با گذشته نقشی داشته باشند؟
🎧 «تعهد به واقعیت بدون بازنمایی: عینیت در تاریخ از راه یادآوری و بخشش»
با ارائه محمدمهدی جعفری
📎 فایل صوتی جلسه پیوست است.
#فلسفه_تاریخ #فلسفه_علم #عینیت #حافظه_تاریخی #بخشش #محمدمهدی_جعفری
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 شلاق بر تن کارگر؛ وارونگی هولناک عدالت در سرزمین نفت!
🔻 گزارش اجرای حکم شلاق بیش از ۱۰ کارگر معترض پتروپارس هویزه
✅ بنا بر گزارش زاگرس ۲۴، حکم شلاق بیش از ده کارگر معترض پتروپارس هویزه اجرا شده است؛ خبری شرم‌آور و تکان‌دهنده که در صورت تأیید، باید آن را یکی از جلوه‌های تلخ نقض حقوق کارگران و کرامت انسانی دانست.
چه وارونگی هولناکی در مفهوم عدالت رخ داده است که مطالبه نان جرم می‌شود و شلاق، پاسخ آن؟
کارگری که با رنج و عرق جبین، ثروت این سرزمین را از دل خاک بیرون می‌کشد، چرا باید به‌جای برخورداری از حقوق و امنیت شغلی، با تهدید و مجازات روبه‌رو شود؟
چگونه می‌توان از عدالت سخن گفت، اما اعتراض کارگر را نه با گفت‌وگو و رسیدگی به مطالباتش، بلکه با تازیانه پاسخ داد؟
🔻 آقای وزیر نفت! آقای مدیرعامل پتروپارس! این ننگ را چگونه توضیح می‌دهید؟
وزیر نفت نمی‌تواند تنها هنگام افتتاح پروژه‌ها و اعلام رکوردهای تولید در برابر دوربین‌ها ظاهر شود. وقتی چنین خبری درباره کارگران صنعت نفت منتشر می‌شود، افکار عمومی حق دارد از او پاسخ بخواهد.
آقای وزیر! شما در برابر وضعیت کارگرانی که چرخ صنعت نفت بر شانه‌های آنان می‌چرخد، چه مسئولیتی برای خود قائل هستید؟
و مدیرعامل پتروپارس باید به‌صراحت توضیح دهد:
چه اختلافی میان کارگران و مجموعه تحت مدیریت او وجود داشته است؟ آیا شرکت یا پیمانکاران آن در طرح شکایت و پیگیری قضایی نقش داشته‌اند؟ برای حمایت از کارگران و جلوگیری از چنین سرانجامی چه اقدامی صورت گرفته است؟
صدور حکم قضایی در اختیار مدیران شرکت نیست؛ اما این واقعیت، آنان را از ضرورت شفاف‌سازی و پاسخ‌گویی درباره مناسبات کارگری و اقدامات مجموعه تحت مدیریتشان معاف نمی‌کند.
🔴 شرم‌آورتر از شلاق‌خوردن کارگر، عادی‌شدن چنین اخباری در جامعه است.
جامعه‌ای که در آن صاحبان قدرت از عدالت دم می‌زنند، اما کارگران برای پیگیری مطالباتشان با خطر مجازات بدنی روبه‌رو می‌شوند، باید از خود بپرسد عدالت در خدمت چه کسانی قرار گرفته است.
اگر این گزارش صحت داشته باشد، اجرای چنین حکمی نه نشانه اقتدار قانون، بلکه نشانه شکست عدالت و تحقیر کرامت انسانی است.
هیچ توجیه اداری، مدیریتی یا قضایی نمی‌تواند ضرورت احترام به شأن انسانی کارگران را از میان ببرد.
جامعه‌ای که صدای کارگر را با شلاق پاسخ دهد، پیش از آنکه بر تن کارگران تازیانه بزند، بر پیکر عدالت و انسانیت شلاق زده است.
🔻 انتظار می‌رود مسئولان قضایی، وزارت نفت و مدیریت پتروپارس فوراً درباره صحت این گزارش، ماهیت پرونده و نقش نهادهای مرتبط توضیح دهند.

📌 منبع گزارش: زاگرس ۲۴

#حقوق_کارگران #پتروپارس #هویزه #وزارت_نفت #شلاق #کرامت_انسانی #عدالت_اجتماعی
#فرهیختگان راهی به رهایی

🔴 آقای دکتر قیّم! نام این پهنه آبی «خلیج فارس» است
🎥 نقدی از کانال «تالار آینه» بر سخنان عبدالنبی قیّم
🔹 دکتر عبدالنبی قیّم، پژوهشگر و نویسنده عرب خوزستانی، از جمله مؤلفان کتاب «نقدی بر دو قرن سکوت» است؛ پژوهشگری که در آثار و سخنان خود بارها به خطاهای تاریخی و فرهنگی دیگران اعتراض کرده است.
این بار اما نویسنده کانال «تالار آینه» پرسشی انتقادی را متوجه خود او کرده است.
در ویدئوی منتشرشده، به کاربرد واژه «خلیج» از سوی دکتر قیّم اشاره شده و نویسنده یادآوری می‌کند که نام تاریخی و شناخته‌شده این پهنه آبی، «خلیج فارس» است.
🔻 دقت تاریخی، مسئولیتی دوسویه است.
کسی که به‌درستی بر ضرورت دقت در روایت تاریخ تأکید می‌کند، خود نیز در به‌کارگیری نام‌های تاریخی و جغرافیایی با انتظاری مشابه روبه‌روست.
البته استفاده از واژه کوتاه‌شده «خلیج» به‌تنهایی اثبات‌کننده انکار نام «خلیج فارس» نیست؛ اما در فضایی که نام این پهنه آبی موضوع مناقشه‌های سیاسی و هویتی است، به‌کارگیری نام کامل تاریخی آن اهمیت ویژه‌ای دارد.
عرب‌بودن و ایرانی‌بودن در تعارض با یکدیگر نیستند. میراث فرهنگی عرب‌های خوزستان بخشی ارزشمند از تاریخ و هویت متکثر ایران است و پاسداشت نام خلیج فارس نیز مسئولیتی مشترک برای همه ایرانیان، فارغ از زبان و تبار آنان.
انتظار از پژوهشگران تاریخ، پیش از هر چیز، وفاداری به دقت علمی و پرهیز از ابهام در موضوعات حساس تاریخی است.
🎥 ویدئوی همراه
✍️ برگرفته از کانال «تالار آینه»، با تنظیم تحریریه فرهیختگان
#عبدالنبی_قیم #خلیج_فارس #تاریخ_ایران #خوزستان #هویت_ایرانی #میراث_فرهنگی
#فرهیختگان روزن آگاهی

فاطمه سلطانی
اسفراین. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران

🔴 گزارش بازداشت فرد مسلح در حاشیه نشست عباس آخوندی؛ ادعای سوءقصد نافرجام
🔻 ابهام درباره انگیزه مهاجم و احتمال تهدید شخصیت‌های دیگر
✅ بر اساس گزارش‌های اولیه، فردی مسلح که گفته می‌شود قصد سوءقصد به عباس آخوندی، وزیر پیشین راه و شهرسازی، را داشته است، در حاشیه نشستی تخصصی بازداشت شده است.
این نشست به میزبانی بنیاد باران، در مجموعه کتابخانه ملی و با سخنرانی آخوندی درباره «گذارهای جهانی، زنجیره ارزش و معماری توسعه ایران» برگزار شده بود.
بنا بر اطلاعات منتشرشده، پس از پایان برنامه و هنگام خروج آخوندی، فرد مسلح با راننده او درگیر شده و راننده موفق شده است سلاح را از دست وی خارج کند. سپس نیروهای حراست و انتظامی مداخله کرده و فرد مظنون را بازداشت کرده‌اند.
🔻 ادعای وجود اهداف دیگر
در بخش نگران‌کننده دیگری از این گزارش آمده است که فرد بازداشت‌شده مدعی ارتباط با گروهی دیگر شده و گفته است حتی در صورت دستگیری او، افراد دیگری اقدام مورد نظر را دنبال خواهند کرد.
همچنین ادعا شده که او نام چند شخصیت دیگر را نیز به‌عنوان اهداف احتمالی مطرح کرده است.
این ادعاها هنوز نیازمند تأیید رسمی و بررسی مستقل‌اند و هویت، انگیزه و وابستگی احتمالی فرد بازداشت‌شده روشن نیست.
🔴 خشونت مسلحانه علیه شخصیت‌های سیاسی، فارغ از دیدگاه و پیشینه آنان، تهدیدی علیه امنیت عمومی و امکان گفت‌وگوی مدنی است.
اگر جزئیات این گزارش تأیید شود، پرسش اصلی تنها چگونگی خنثی‌شدن یک سوءقصد نیست؛ بلکه این است که چه کسانی در پشت چنین اقدامی قرار داشته‌اند و نهادهای مسئول برای پیشگیری از تهدیدهای احتمالی بعدی چه خواهند کرد.
افکار عمومی حق دارد درباره این حادثه، بدون شایعه‌پردازی و پنهان‌کاری، توضیحی مستند و شفاف دریافت کند.
#عباس_آخوندی #بنیاد_باران #کتابخانه_ملی #امنیت_عمومی #خشونت_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هشدار درباره تبدیل بحران بلوچستان به نزاع مذهبی
🔻 ادعای استفاده از نیروهای فاطمیون در ناآرامی‌های بلوچستان و پیامدهای احتمالی آن
✍️ «از افاضات جناب گاو»

✅ در پی ناآرامی‌های اخیر بلوچستان، ادعایی درباره استفاده جمهوری اسلامی از نیروهای افغانِ لشکر فاطمیون برای مقابله با معترضان مطرح شده است؛ ادعایی که هنوز صحت آن برای ما تأیید نشده است.
نویسنده یادداشت هشدار می‌دهد که اگر این خبر درست باشد، مسئله تنها استفاده از نیروی خارجی علیه شهروندان ایرانی نیست؛ اقدامی که به‌خودی‌خود محکوم‌کردنی است. خطر بزرگ‌تر، به باور او، تبدیل یک بحران سیاسی و امنیتی به رویارویی شیعه و سنی خواهد بود.
🔹 تشدید شکاف مذهبی: حضور احتمالی نیروهایی با هویت مذهبی مشخص در مقابله با شهروندان بلوچ می‌تواند به برداشت فرقه‌ای از یک منازعه سیاسی دامن بزند.
🔹 افزایش بی‌اعتمادی در بلوچستان: چنین اقدامی ممکن است احساس طردشدگی را تشدید کند و به تقویت گرایش‌های جدایی‌طلبانه بینجامد.
🔹 سرایت تنش به افغانستان: نویسنده نگران است که پیامدهای این تصمیم احتمالی از مرزهای ایران فراتر رود و امنیت شیعیان افغانستان را نیز به خطر اندازد.
🔹 آسیب به همبستگی ملی: تعمیق شکاف میان شهروندان سنی‌مذهب و حکومت مرکزی می‌تواند پیامدهایی ماندگار برای مناسبات اجتماعی و سیاسی ایران داشته باشد.
🔻 مسئله اصلی، مسئولیت تصمیم‌گیرندگان است.
اگر چنین اقدامی رخ داده باشد، باید روشن شود چه نهادی آن را تصویب کرده، با چه هدفی انجام داده و چه ارزیابی‌ای از پیامدهای اجتماعی، مذهبی و منطقه‌ای آن داشته است.
امنیت پایدار بلوچستان نه با فرقه‌ای‌کردن اختلافات، بلکه با رعایت حقوق شهروندی، پاسخ‌گویی و پرهیز از تصمیم‌هایی به دست می‌آید که می‌توانند شکاف‌های اجتماعی را عمیق‌تر کنند.
پیش از هر داوری قطعی، اصل ادعا نیز نیازمند بررسی مستقل و ارائه شواهد معتبر است.
#بلوچستان #فاطمیون #حقوق_شهروندی #همبستگی_ملی #شیعه_و_سنی #افغانستان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 بحران‌های ساختاری ادامه دارند
🔻 ایران پس از جنگ چهل‌روزه ـ بخش دوم
✍️ سعید مدنی
✅ آیا تغییر در رأس قدرت می‌تواند بحران‌های ریشه‌دار یک نظام سیاسی را برطرف کند؟ یا بحران‌هایی که طی دهه‌ها در ساختار شکل گرفته‌اند، پس از تغییر رهبری نیز ادامه می‌یابند؟
سعید مدنی در دومین بخش از مجموعه «ایران پس از جنگ چهل‌روزه» استدلال می‌کند که جمهوری اسلامی در دوران خامنه‌ای به یک «رژیم در بحران» تبدیل شده بود و این وضعیت، به باور او، در دوران پساخامنه‌ای نیز ادامه یافته است.
او برای توضیح این وضعیت، از پنج بحران ساختاری سخن می‌گوید:
🔹 بحران مشارکت: کاهش مشارکت شهروندان در فرایندهای انتخاباتی.
🔹 بحران مشروعیت: زیر سؤال رفتن مشروعیت نظام سیاسی مستقر.
🔹 بحران هویت: تعارض‌ها و تنش‌های میان جمهوری اسلامی و هویت ملی ـ ایرانی.
🔹 بحران نفوذ: کاهش هژمونی حاکمیت در جامعه و تضعیف انسجام درونی ساختار قدرت.
🔹 بحران توزیع: نابرابری‌ها و مشکلات مرتبط با توزیع ثروت و قدرت.
🔻 پنج بحران چگونه در طول چهار دهه انباشته شدند؟
مدنی با استناد به مطالعه‌ای درباره جمهوری اسلامی، روند شکل‌گیری این بحران‌ها را چنین توضیح می‌دهد:
▪️ دهه نخست: به روایت مطالعه مورد اشاره، هنوز هیچ‌یک از این پنج بحران به‌صورت ساختاری بروز نکرده بود.
▪️ دهه دوم: با سیاست‌های تعدیل اقتصادی و انتقال رهبری از خمینی به خامنه‌ای، بحران‌های توزیع و نفوذ پدیدار شدند.
▪️ دهه سوم: با گسترش ارتباطات، جنبش‌های اجتماعی و تجربه اصلاحات، بحران هویت نیز به دو بحران پیشین افزوده شد.
▪️ دهه چهارم: هر پنج بحران به‌طور هم‌زمان حضور یافتند و با تقویت متقابل یکدیگر، زمینه شکل‌گیری آنچه مدنی «جامعه جنبشی» می‌نامد فراهم شد.
🔴 اما بحران ساختاری دقیقاً چیست؟
در تعریف مدنی، بحران زمانی رخ می‌دهد که ساختار سیاسی و اقتصادی دیگر نتواند مشکلات خود را با سازوکارهای معمول، قوانین و رویه‌های موجود حل کند.
تورم ایجاد می‌شود، اما نهادهای مسئول توان مهار مؤثر آن را ندارند. اقتصاد نیازمند رشد است، اما سازوکارهای مدیریتی موجود از تأمین آن ناتوان‌اند.
پیامد این وضعیت، گسترش عدم قطعیت در سراسر جامعه است؛ از سرمایه‌گذاری و تولید گرفته تا معیشت، روابط اجتماعی و آینده فردی شهروندان.
به تعبیر این تحلیل، بحران دیگر صرفاً یک مشکل مقطعی نیست؛ اختلالی است که کارایی کل ساختار را کاهش می‌دهد و حتی می‌تواند بقای آن را با مخاطره مواجه کند.
🔻 پرسش محوری سعید مدنی این است:
اگر بحران‌ها محصول مناسبات و نهادهای تثبیت‌شده طی چند دهه باشند، آیا تغییر رهبر، بدون تغییر سازوکارهای تولیدکننده بحران، می‌تواند راه‌گشا باشد؟
این پرسش، نقطه آغاز بحثی درباره نسبت تغییر سیاسی، اصلاح ساختار و آینده جامعه ایران است.
📖 مطالعه متن کامل در ایران فردا
#سعید_مدنی #ایران_پس_از_جنگ_چهل_روزه #بحران_ساختاری #جامعه_جنبشی #جامعه_شناسی_سیاسی #ایران_فردا
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 سارا شریعتی؛ معلمی که دانشجو را «انسان» می‌بیند، نه یک شماره دانشجویی
🔻 روایتی از مهدی سلیمانیه درباره سارا شریعتی، فرزند دکتر علی شریعتی
✍️ مهدی سلیمانیه | پژوهشگر جامعه‌شناسی
✅ «برای معلم، دانشجو جان دارد، یک آدمیزاد زنده است. نه فقط یک جفت گوش یا دو چشم.»
در روزگاری که رابطه استاد و دانشجو گاه به حضور و غیاب، نمره و امتحان محدود می‌شود، مهدی سلیمانیه از استادی می‌نویسد که دانشجویانش برای او چیزی فراتر از نام‌هایی در فهرست کلاس‌اند.
سارا شریعتی؛ استادی که به روایت سلیمانیه، سال‌هاست دانشجویانش را از همان آغاز با نام کوچک صدا می‌زند.
به او گفته‌اند این کار فاصله استاد و دانشجو را از میان می‌برد؛ گفته‌اند شأن استادی اقتضا می‌کند فاصله‌ای حفظ شود. اما او همچنان دانشجویانش را به نام کوچک می‌خواند.
چرا؟
چون پشت هر نام، انسانی را می‌بیند؛ با زندگی، آرزوها، دشواری‌ها و رنج‌های خودش.
🔹 معلمی که رنج دانشجو را رنج خود می‌داند
سلیمانیه می‌نویسد سارا شریعتی هر ترم با داستان زندگی دانشجویانش درگیر می‌شود؛ با تنگدستی آنان، اندوه پنهان در چشم‌هایشان، دشواری‌های دانشجویان مهاجر افغانستانی و گرفتاری‌های خانه و زندگی‌شان.
انگار هر ترم ده‌ها دوست یا خویشاوند تازه پیدا می‌کند.
🔹 سفری برای دیدار یک دانشجوی بیمار
در یکی از روایت‌های سلیمانیه، دانشجویی که تنها یک ترم با سارا شریعتی کلاس داشته، به بیماری سختی مبتلا می‌شود.
استادی که سفررفتن برایش آسان نیست، با وجود مشغله‌های فراوان، بی‌سروصدا راهی می‌شود تا از او عیادت کند.
نه برای ثبت یک کار خیر، نه برای تحسین دیگران؛ تنها برای اینکه شاید دیدارش اندکی از رنج دانشجویش بکاهد.
🔹 اندوهی که پس از پایان کلاس تمام نمی‌شود
در روایتی دیگر، خبر خودکشی یکی از دانشجویان تازه‌وارد کلاس، سارا شریعتی را عمیقاً متأثر می‌کند.
او با خود درگیر می‌شود: چرا متوجه رنج آن دانشجو نشده بود؟ چرا نشانه‌های اندوهش را ندیده بود؟
این روایت، تصویری از معلمی است که مسئولیت انسانی خود را محدود به ساعت تدریس نمی‌داند.
🔻 دانشجو، پیش از هر چیز، انسان است.
سلیمانیه می‌نویسد برای چنین معلمی مهم نیست دانشجو درس‌خوان باشد یا نه؛ با عقاید سیاسی و مذهبی استاد موافق باشد یا مخالف؛ پوشش و سبک زندگی‌اش چه باشد.
مهم این است که دیده شود، شنیده شود و کرامت انسانی‌اش به رسمیت شناخته شود.
و شاید زیباترین جمله این روایت همین باشد:
«برای خانم دکتر سارا شریعتی همچون پدرش زنده‌یاد دکتر علی شریعتی کلاس، بهانه است: دانشجو، انسان است و انسان، مهم.»
در نهایت، عظمت یک معلم فقط به دانشی نیست که منتقل می‌کند؛ به انسان‌هایی نیز هست که در کنار او احساس می‌کنند فراموش نشده‌اند.
#سارا_شریعتی #علی_شریعتی #مهدی_سلیمانیه #دانشگاه #معلمی #کرامت_انسانی #جامعه_شناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 فقر در ایران؛ از هر سه نفر، بیش از یک نفر زیر خط فقر ۸٫۳۰ دلاری
📊 تازه‌ترین ارزیابی بررسی‌شده بانک جهانی از فقر و نابرابری در ایران
✍️ احمد علوی
✅ ۳۶ درصد جمعیت ایران؛ حدود ۳۲٫۷ میلیون نفر.
این شمار افرادی است که بر اساس داده‌های بانک جهانی در سال ۲۰۲۳، زیر خط فقر روزانه ۸٫۳۰ دلار، بر مبنای برابری قدرت خرید، قرار داشته‌اند.
اما این تنها یکی از شاخص‌هایی است که تصویری نگران‌کننده از وضعیت معیشت و رفاه ایرانیان ارائه می‌کند.
🔹 فقر شدید: ۲٫۵ درصد
حدود ۲٫۳ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳ زیر خط فقر روزانه ۳ دلار قرار داشته‌اند؛ شاخصی که شدیدترین سطوح محرومیت اقتصادی را نشان می‌دهد.
🔹 فقر بر اساس خط ۸٫۳۰ دلار: ۳۶ درصد
این شاخص دامنه گسترده‌تری از محرومیت را دربرمی‌گیرد. پایین‌بودن نرخ فقر شدید به معنای برخورداری سایر خانوارها از زندگی مناسب نیست.
🔹 شاخص جینی: ۳۵٫۹
معیاری برای سنجش نابرابری اقتصادی که در مقیاس صفر تا صد محاسبه می‌شود. این شاخص به‌تنهایی میزان فقر را نشان نمی‌دهد.
🔹 شکاف رفاه: ۳٫۳
شاخصی که فاصله رفاه خانوارها از یک استاندارد مرجع زندگی را اندازه می‌گیرد؛ نه درصد جمعیت فقیر و نه شکاف میان حقوق و هزینه‌های زندگی.
🔻 هشدار بانک جهانی درباره سال ۲۰۲۶
احمد علوی با استناد به گزارش اکتبر ۲۰۲۵ بانک جهانی یادآور می‌شود که این نهاد نرخ فقر بر اساس خط ۸٫۳۰ دلار را چنین پیش‌بینی کرده بود:
▪️ سال ۲۰۲۴: ۳۳٫۲ درصد
▪️ سال ۲۰۲۵: ۳۵٫۴ درصد
▪️ سال ۲۰۲۶: ۳۸٫۸ درصد
این ارقام پیش‌بینی‌اند، نه آمار قطعی فقر در مهر ۱۴۰۵. برای تعیین وضعیت کنونی باید داده‌های تازه‌تر بررسی شوند.
🔴 فقر فقط گرسنگی نیست؛ فرسایش تدریجی امکان زندگی است.
در اقتصادی گرفتار تورم، افزایش اجاره‌بها و گرانی خدمات ضروری، حتی داشتن شغل و درآمد نیز الزاماً به معنای برخورداری از امنیت معیشتی نیست.
خانواده‌ای ممکن است از نظر آماری بالاتر از خط فقر شدید باشد، اما برای تأمین تغذیه مناسب، درمان، آموزش فرزندان و مسکن با دشواری جدی مواجه شود.
و اینجاست که فقر از کاهش قدرت خرید فراتر می‌رود؛ به محدودشدن فرصت‌های اجتماعی، از دست رفتن امید به آینده و بازتولید محرومیت در نسل بعد تبدیل می‌شود.
🔻 پرسش اساسی این است:
اگر ده‌ها میلیون ایرانی حتی پیش از شوک‌های اقتصادی سال‌های اخیر زیر خط فقر ۸٫۳۰ دلاری قرار داشته‌اند، تورم، کاهش ارزش پول و بحران‌های اقتصادی بعدی چه تأثیری بر زندگی آنان گذاشته است؟
مسئله فقط شمار فقرا نیست؛ مسئله جامعه‌ای است که بخش بزرگی از آن هر روز برای حفظ حداقل‌های زندگی تلاش می‌کند.
📚 منابع مقاله: بانک جهانی، Poverty & Equity Brief: Islamic Republic of Iran، اکتبر ۲۰۲۵؛ پایگاه فقر و نابرابری بانک جهانی، داده‌های ۲۰۲۳.
📌 ارقام دلاری بر اساس برابری قدرت خرید سال ۲۰۲۱ محاسبه شده‌اند و نباید با نرخ دلار بازار آزاد تبدیل شوند.
متن کامل یادداشت احمد علوی در مشاهده فوری
#احمد_علوی #فقر #اقتصاد_ایران #بانک_جهانی #نابرابری #تورم #عدالت_اجتماعی #معیشت
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 ماجرایی بی‌نهایت خطرناک؛ هشدار احمد زیدآبادی درباره بازگشت خشونت سیاسی و قتل‌های زنجیره‌ای
✍️ احمد زیدآبادی | روزنامه‌نگار و تحلیلگر سیاسی
🔻 در پی انتشار گزارش‌هایی درباره بازداشت فردی مسلح در حاشیه نشست عباس آخوندی، احمد زیدآبادی نسبت به خطر گسترش تهدید و خشونت علیه منتقدان سیاسی هشدار داده است.
او این حادثه را «بی‌نهایت مهم و خطرناک» توصیف می‌کند و می‌نویسد:
✅ «من مدت‌هاست دربارهٔ ظهور باندهای متمایل به ترور و حذف فیزیکی شهروندان منتقد یا مخالف، توسط شماری از فوق‌افراطی‌های مدعی دفاع از انقلاب و نظام و ارزش‌ها هشدار می‌دهم!»
زیدآبادی معتقد است تهدید علنی به خشونت را نباید صرفاً لفاظی سیاسی تلقی کرد؛ زیرا به باور او، تداوم چنین تهدیدهایی بدون برخورد قانونی می‌تواند زمینه‌ساز اقدامات عملی شود.
🔻 انتقاد از بی‌اعتنایی نهادهای مسئول
او با انتقاد از آنچه خونسردی و بی‌اعتنایی دستگاه قضایی و نهادهای امنیتی در برابر تهدیدهای علنی علیه منتقدان می‌داند، می‌پرسد چرا با کسانی که آشکارا از حذف فیزیکی مخالفان سخن می‌گویند، برخورد قانونی صورت نمی‌گیرد.
🔴 هشداری با یادآوری قتل‌های زنجیره‌ای
تندترین بخش یادداشت زیدآبادی، هشدار او درباره احتمال تکرار یکی از تلخ‌ترین فصل‌های تاریخ سیاسی معاصر ایران است:
«اگر با تهدیدِ تهدیدگران برخورد قانونی سریع نشود، ماجرای قتل‌های زنجیره‌ای به صورتی بسیار وسیع‌تر و دهشتناک‌تر تکرار خواهد شد.»
این هشدار، ارزیابی و نگرانی نویسنده است و به معنای اثبات وجود شبکه‌ای سازمان‌یافته در حادثه اخیر نیست.
🔻 پرسشی که نباید بی‌پاسخ بماند
آیا نهادهای مسئول، تهدید علنی شهروندان به خشونت را پیش از وقوع فاجعه جدی خواهند گرفت؟
امنیت منتقدان و مخالفان سیاسی، فارغ از گرایش فکری آنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت عمومی و حاکمیت قانون است.
📌 منبع: یادداشت احمد زیدآبادی
#احمد_زیدآبادی #عباس_آخوندی #خشونت_سیاسی #قتل‌های_زنجیره‌ای #امنیت_شهروندان #حاکمیت_قانون
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 کشف اتفاقی مجسمه غول‌پیکر رامسس دوم در مصر
🏺 بنا بر گزارش روزنامه «ایجپشن گازت»، کشاورزی مصری هنگام شخم‌زدن زمین در روستای «بهبیت‌الحجر» با بقایای مجسمه‌ای سلطنتی برخورد کرد.
کاوش باستان‌شناسان به کشف سر مجسمه‌ای منسوب به رامسس دوم با ارتفاع بیش از ۱٫۵ متر انجامید. ارتفاع کامل مجسمه را بیش از ۸ متر تخمین زده‌اند.
📌 رامسس دوم از مشهورترین فراعنه مصر باستان است که گاه با فرعونِ داستان موسی پیوند داده می‌شود؛ اما این انتساب از نظر تاریخی قطعی نیست.
منبع: کانال شیعه‌پژوهی، به نقل از ایجپشن گازت
#مصر_باستان #رامسس_دوم #باستان‌شناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 آیا تحریم‌ها اقتصاد ایران را نابود می‌کنند؟
🎥 مناظره رحمن قهرمان‌پور و سعید لیلاز
✅ تحریم‌های اقتصادی تا کجا می‌توانند بر اقتصاد ایران فشار وارد کنند؟ آیا ادامه تحریم‌ها به فروپاشی ظرفیت‌های اقتصادی کشور می‌انجامد، یا اقتصاد ایران همچنان امکان سازگاری و ادامه فعالیت دارد؟
در این مناظره، رحمن قهرمان‌پور و سعید لیلاز به موضوعی می‌پردازند که پیامدهای آن با زندگی روزمره میلیون‌ها ایرانی گره خورده است.
🔹 تحریم‌ها چه تأثیری بر تولید، سرمایه‌گذاری و معیشت مردم دارند؟
🔹 سهم تحریم‌های خارجی و سیاست‌های اقتصادی داخلی در مشکلات کنونی ایران چیست؟
🔹 آیا توانایی ادامه فعالیت اقتصادی به معنای کم‌اثر بودن تحریم‌هاست؟
🔹 چگونه می‌توان میان بقای اقتصاد، رشد اقتصادی و رفاه جامعه تفاوت گذاشت؟
🔻 پرسش بنیادین این است: اقتصاد ایران تا چه اندازه می‌تواند هزینه تحریم‌ها را تحمل کند و این هزینه در نهایت بر دوش چه کسانی قرار می‌گیرد؟
🎥 ویدئوی کامل مناظره
🎧 شنیدن نسخه صوتی مناظره
📺 منبع ویدئو: کانال مناظرات
#تحریم #اقتصاد_ایران #رحمن_قهرمان_پور #سعید_لیلاز #مناظره #اقتصاد_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 شخصیت، میل و دام اکنون
📚 قوانین طبیعت انسان؛ رابرت گرین | بخش دوم از هفت
✍️ علیرضا معینی
برای شناخت یک انسان، به وعده‌هایش توجه کنیم یا به رفتاری که بارها از او سر زده است؟
رابرت گرین در چهارمین قانون کتاب قوانین طبیعت انسان، پاسخ را بیشتر در رفتارهای تکرارشونده جست‌وجو می‌کند.
قانون چهارم؛ الگوهای تکراری شخصیت
کسی که در هر اختلافی دیگران را مقصر می‌داند، کسی که بارها عهد خود را می‌شکند یا در هر رابطه‌ای پس از مدتی به بن‌بست می‌رسد، ممکن است الگویی پایدار از رفتار را آشکار کند.
یک اشتباه، شخصیت کسی را تعریف نمی‌کند؛ اما تکرار رفتارها اطلاعات مهمی در اختیار ما می‌گذارد.
این اصل فقط برای شناخت دیگران نیست. گاهی باید از خود بپرسیم: چرا من در موقعیت‌های متفاوت، باز هم به نتیجه‌ای مشابه می‌رسم؟
قانون پنجم؛ میل به آنچه نداریم
چرا چیزی که تا دیروز برایمان اهمیتی نداشت، به‌محض کمیاب شدن خواستنی می‌شود؟
گرین به میل انسان برای تصاحب چیزهای دور از دسترس توجه می‌کند.
این میل را می‌توان در روابط عاطفی، تبلیغات، بازار و رقابت‌های اجتماعی مشاهده کرد.
اما خواستن یک چیز همیشه به معنای نیاز داشتن به آن نیست. گاهی آن را می‌خواهیم چون دیگری دارد؛ گاهی چون تصور می‌کنیم فرصت دستیابی به آن رو به پایان است.
پرسش کاربردی این قانون ساده است: اگر این چیز کمیاب نبود، باز هم همین‌قدر خواهانش بودم؟
قانون ششم؛ کوته‌بینی
انسان اغلب سود فوری را بر منفعت بلندمدت ترجیح می‌دهد.
لذت امروز را به سلامت فردا، پیروزی لحظه‌ای را به اعتبار آینده و واکنش سریع را به تصمیم سنجیده ترجیح می‌دهیم.
در سیاست نیز ممکن است اقدامی در کوتاه‌مدت محبوب باشد، اما پیامدهای بلندمدت نامطلوبی داشته باشد.
گرین توصیه می‌کند پیش از تصمیم‌های مهم، افق زمانی خود را گسترش دهیم.
از خود بپرسیم: اگر امروز این تصمیم را بگیرم، پنج سال بعد چه اثری بر زندگی من خواهد داشت؟
این سه قانون به یک مسئله مشترک اشاره می‌کنند: ما همیشه آنچه را می‌خواهیم نمی‌شناسیم و همیشه پیامد آنچه را انجام می‌دهیم نمی‌بینیم.
🔸 ادامه در بخش سوم: وقتی خودمان سد راه خود می‌شویم
#رابرت_گرین #علیرضا_معینی #روانشناسی #تصمیم_گیری #خودشناسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 «من از جنگ سوم می‌ترسم»؛ وقتی اسلحه جای کلمه را می‌گیرد
✍️ مجتبی نجفی
🔻 «من از جنگ سوم می‌ترسم. من آدمم؛ هیچ ابایی ندارم بگویم می‌ترسم.»
مجتبی نجفی در یادداشتی هشدار می‌دهد که جنگ، بیش از هر چیز، گفتمان تغییر مسالمت‌آمیز، همبستگی شهروندی و مبارزه مدنی را تهدید می‌کند.
او می‌نویسد برای کسانی که به قدرت بمب خارجی دل بسته‌اند، جنگ شاید نویدبخش باشد؛ اما برای آنان که خواهان تغییرات ساختاری همراه با حفظ ایران هستند، جنگ زهری کشنده است.
🔻 از رؤیای آزادی تا کابوس فروپاشی
به باور نجفی، ایده «جنگ رهایی‌بخش» از ابتدا بر تصوری خطرناک استوار بوده است:
«از دل ایده جنگ رهایی‌بخش، نه آزادی میسر می‌شود نه ثبات. پشت دروازه رؤیافروشی، فروپاشی است.»
او هشدار می‌دهد که با غلبه اسلحه بر کلمه، نیروهای مدنی به حاشیه رانده می‌شوند و خطر جنگ داخلی، در امتداد مداخله نظامی خارجی، افزایش می‌یابد.
🔻 نقد هم‌زمان جنگ‌طلبی و سیاست‌های شهروندستیز
نجفی در عین مخالفت با جنگ، مسئولیت حکومت را نیز یادآوری می‌کند.
از نگاه او، تداوم اعدام‌ها، پرونده‌سازی علیه منتقدان، قطع سیم‌کارت‌ها و آزار زنان، به نارضایتی و ناامنی دامن می‌زند.
«حکومت با لجبازی، در حال ریختن بنزین بر آتش است.»
او تأکید می‌کند که مخالفت با سیاست‌های جمهوری اسلامی، برای ساختن ایرانی آزادتر و شهروندمدارتر است؛ نه برای ویرانی سرزمینی که قرار است خانه مشترک همه ایرانیان باشد.
🔻 دیپلماسی باید پیشاپیش میدان حرکت کند
نجفی خواستار ابتکار دیپلماتیک برای جلوگیری از جنگ است؛ از مذاکره درباره پرونده هسته‌ای و تنگه هرمز تا فعال‌کردن گفت‌وگو با کشورهای عربی و بهره‌گیری از میانجیگری چین.
او در کنار حفظ توان دفاعی کشور، بر ضرورت پایان‌دادن به سیاست‌های شهروندآزار و ارسال پیام ثبات منطقه‌ای تأکید می‌کند.
🔴 «اگر هیس دارید، به حکومت بگویید، نه منتقدان.»
این جمله، عصاره هشدار نجفی است: خاموش‌کردن منتقدان راه جلوگیری از بحران نیست؛ آنچه ضرورت دارد، تغییر سیاست‌ها، بازکردن مسیر گفت‌وگو و جلوگیری از جنگ است.
«ایران نباید خاکستر بشود، نباید به عصر حجر برگردد.»
و در پایان، یادآوری تلخ او:
«خانه در خطر است. بدون خانه، موجوداتی بی‌ریشه و رها در باد خواهیم شد.»

متن کامل یادداشت مجتبی نجفی

#مجتبی_نجفی #نه_به_جنگ #ایران #دیپلماسی #جامعه_مدنی #حقوق_شهروندی #صلح
#فرهیختگان راهی به رهایی