🔴 یادداشت‌های مجتبی مینوی از آسیب بارندگی مصون مانده‌اند

🔹 در پی انتشار خبر آب‌گرفتگی و آسیب‌دیدن شماری از کتاب‌های کتابخانه مجتبی مینوی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی گزارشی درباره میزان خسارت واردشده به منابع این کتابخانه منتشر کرد.

🔹 بنا بر گزارش منتشرشده در «روزآهنگ»، یادداشت‌های ارزشمند مجتبی مینوی از آسیب مصون مانده‌اند؛ هرچند بخشی از منابع کتابخانه در جریان آب‌گرفتگی آسیب دیده است.

🔹 پژوهشگاه تأکید کرده که گزارش خود را بر پایه بررسی‌های مسئولان کتابخانه و با هدف اطلاع‌رسانی دقیق و مستند درباره وضعیت این میراث مکتوب منتشر کرده است.

📎 مطالعه گزارش کامل در روزآهنگ

#مجتبی_مینوی #میراث_مکتوب #کتابخانه_مینوی #میراث_فرهنگی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 هاشم آقاجری: ولایت مطلقه فقیه و مسئله قدرت بی‌مهار

🎥 بخشی از گفت‌وگو با هاشم آقاجری، تاریخ‌پژوه و استاد دانشگاه

🔹 هاشم آقاجری در این گفت‌وگو، با بررسی تحولات تاریخی و فقهی نظریه ولایت فقیه، به تفاوت میان «ولایت فقیه» و «ولایت مطلقه فقیه» می‌پردازد و چگونگی گسترش اختیارات حکومت در این نظریه را واکاوی می‌کند.

🔹 او با اشاره به دیدگاه آیت‌الله خمینی درباره اختیارات حکومت، نسبت میان قدرت سیاسی، احکام فقهی و حقوق مردم را به پرسش می‌گیرد.

🔻 پرسش محوری این گفت‌وگو آن است: اگر اختیارات حاکم مطلق باشد، چه جایگاهی برای محدودیت قدرت و حق انتخاب مردم باقی می‌ماند؟

🎬 ویدئو را ببینید.

#هاشم_آقاجری #ولایت_فقیه #ولایت_مطلقه_فقیه #حقوق_مردم #اندیشه_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 سه زن، سه قتل و مسئولیت غیرقابل انکار حاکمیت

✍️ آذر منصوری

سه فاجعه اخیر، قتل نسا علیزاده، دختر ۱۶ ساله اهل خوی به دست پدرش، سوگند مشترکی، دختر ۱۴ ساله قربانی کودک‌همسری در کرمان، و سپیده رئیسی، زن ۲۱ ساله باردار در جهرم، بار دیگر زنگ خطر را درباره وضعیت امنیت و حقوق زنان در جامعه ما به صدا درآورده است.
سه زن، سه زندگی ناتمام و سه روایت تلخ از خشونتی که در اشکال مختلف، از سلب حق انتخاب و ازدواج کودکانه تا خشونت خانگی مرگبار، جان زنان را تهدید می‌کند.

در خبرها خواندم نسا، تنها ۱۶ سال داشت و به دلیل مخالفت خانواده با انتخابش برای ازدواج، به دست پدرش کشته شد. سوگند، دختری ۱۴ ساله بود که در ۱۳ سالگی ازدواج کرده و تنها چند روز پس از مادر شدن، به دست همسرش جان باخت. سپیده نیز که در ۱۳ سالگی ازدواج کرده بود، پس از سال‌ها تحمل خشونت و تهدید و در حالی که چهارماهه باردار بود، به دلیل درخواست جدایی از همسرش با شلیک گلوله به قتل رسید. جنین او نیز جان خود را از دست داد.

این‌ها سه حادثه جداگانه یا تنها جنایت‌هایی با انگیزه‌های فردی نیستند. این سه فاجعه، صورت‌های مختلف یک مسئله عمیق‌تر و ساختاری را به نمایش می‌گذارند؛ مسئله خشونت مبتنی بر جنسیت که در بستر مناسبات نابرابر قدرت، تبعیض‌های حقوقی، فرهنگ مردسالار و فقدان حمایت مؤثر از زنان بازتولید می‌شود.
سال‌هاست درباره خشونت علیه زنان، قتل‌های موسوم به ناموسی و پیامدهای ویرانگر فرهنگ سلطه و تبعیض هشدار داده‌ایم. بارها تأکید کرده‌ایم که زن‌کشی اغلب نقطه پایانی زنجیره‌ای از خشونت‌هاست؛ زنجیره‌ای که از تحقیر، تهدید، کنترل، ضرب‌وشتم و سلب اختیار آغاز می‌شود و در بسیاری موارد، نشانه‌های آن مدت‌ها پیش از وقوع جنایت آشکار است.

پرسش این است که چرا این نشانه‌ها جدی گرفته نمی‌شوند؟ چرا زنی که در معرض خشونت قرار دارد، از حمایت فوری و مؤثر برخوردار نیست؟ چرا تلاش برای خروج از یک رابطه خشونت‌آمیز، گاه به بهای جان زنان تمام می‌شود؟

اینجاست که باید به صراحت گفت که زن‌کشی را نمی‌توان به اختلافات خانوادگی، خشم فردی یا اختلالات روانی مرتکبان تقلیل داد. وقتی مردی خود را صاحب اختیار جان، آزادی و انتخاب همسر یا دخترش می‌داند، با پدیده‌ای مواجهیم که ریشه در مناسبات اجتماعی و فرهنگی و ساختارهای حقوقی دارد. تقلیل این جنایت‌ها به اختلافات خانوادگی، نه‌تنها مسئله را حل نمی‌کند، بلکه ابعاد جنسیتی و اجتماعی آن را پنهان و مسئولیت نهادهای ذی‌ربط را کمرنگ می‌کند.

نمی‌توان از تحکیم خانواده سخن گفت، اما امنیت و کرامت زنان را نادیده گرفت. نمی‌توان از ارزش خانواده دفاع کرد، اما زنی را که در معرض خشونت قرار دارد، به تحمل آن فراخواند. خانواده امن با اجبار زنان به ماندن در روابط خشونت‌آمیز ساخته نمی‌شود.

اتفاقاً عادی‌سازی خشونت در خانواده، یکی از زمینه‌های بازتولید خشونت در جامعه است؛ کودکانی که هر روز شاهد تحقیر و آزار مادران خود هستند، با چه تصویری از روابط انسانی، احترام و عدالت رشد خواهند کرد؟

در این میان اما مسئولیت را نمی‌توان فقط متوجه دولت یا یک قوه دانست. مجموعه حاکمیت، از نهاد قانون‌گذاری و قوه قضائیه تا دولت و نهادهای فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای، در قبال شکل‌گیری، تداوم یا مهار این وضعیت مسئولیت دارد.

وقتی پس از بیش از یک دهه، لایحه تأمین امنیت زنان در برابر خشونت هنوز به قانونی جامع و کارآمد تبدیل نشده و در مسیر بررسی نیز دستخوش تغییراتی شده که نگرانی‌های جدی درباره تضعیف رویکرد حمایتی آن ایجاد کرده است، نمی‌توان از مسئولیت ساختارهای تصمیم‌گیر سخن نگفت.

مجلس در برابر تصویب قانونی جامع و بازدارنده مسئول است. قوه قضائیه باید در برابر خشونت و تهدید علیه زنان، سازوکارهای حمایتی و قضایی مؤثر فراهم کند. دولت باید سیاست‌های اجرایی لازم را به کار گیرد و نهادهای فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای نیز نمی‌توانند در برابر بازتولید فرهنگ تبعیض و خشونت بی‌تفاوت بمانند. این مسئولیت مشترک را هیچ نهادی نمی‌تواند به دیگری واگذار کند.

قانون‌گذاری مؤثر، جرم‌انگاری اشکال مختلف خشونت جنسیتی، حمایت فوری از زنان در معرض خطر، ایجاد پناهگاه‌های امن، دسترسی به خدمات حقوقی و روانی و اصلاح قوانین و نگرش‌های تبعیض‌آمیز، مطالباتی نیستند که بتوان آن‌ها را به آینده موکول کرد. این‌ها حداقل وظایف حاکمیت در قبال امنیت و جان شهروندان است.

سه فاجعه اخیر نباید به سه خبر تلخ دیگر در حافظه خبری جامعه تبدیل شوند. پشت هر یک از این خبرها، انسانی با حق زندگی، رؤیاها و آینده‌ای از دست‌رفته قرار دارد.
مسئله فقط مجازات قاتلان پس از وقوع جنایت نیست؛ مسئله، نجات جان زنانی است که هنوز زنده‌اند و در معرض خشونت قرار دارند.

👇👇👇
#فرهیختگان راهی به رهایی

👆👆👆
اگر پس از هر زن‌کشی تنها به ابراز تأسف و محکومیت لفظی بسنده کنیم و چرخه تکراری هشدار و فراموشی ادامه یابد، نمی‌توانیم خود را از مسئولیت تداوم این وضعیت مبرا بدانیم.

حاکمیت در برابر امنیت و جان شهروندان مسئول است و نمی‌تواند در برابر زن‌کشی به سکوت، انفعال یا پاس‌دادن مسئولیت میان نهادها پناه ببرد.

سمت درست تاریخ، ایستادن بی‌قیدوشرط در کنار حق حیات، آزادی، امنیت و کرامت زنان است. هیچ مصلحتی نمی‌تواند توجیه‌کننده تعویق این حقوق باشد و هیچ شعاری درباره خانواده و ارزش‌های اجتماعی نمی‌تواند جایگزین تأمین امنیت زنان شود.

نباید اجازه داد این مناقشه ویرانگر بار دیگر بازتولید شود؛ همان‌گونه که نباید اجازه داد خشونت علیه زنان، به امری عادی و تحمل‌پذیر در جامعه تبدیل شود.

📎 منبع: کانال آذر منصوری

#آذر_منصوری #خشونت_علیه_زنان #زن_کشی #کودک_همسری #حقوق_زنان #امنیت_زنان
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 حجت‌الاسلام نقویان: اگر رهبر بد عمل کرد، باید در دادگاه پاسخ‌گو باشد و محاکمه شود

🎥 نقد تمرکز قدرت و ضرورت پاسخ‌گویی مقامات

🔹 حجت‌الاسلام ناصر نقویان با انتقاد از تمرکز قدرت، خواستار تعیین دوره زمانی مشخص برای رهبری، مثلاً هشت یا ده سال، و انتخاب رهبر از سوی خبرگانی شد که به‌طور واقعی منتخب مردم باشند.

🔹 او تأکید می‌کند که رهبر نیز در صورت عملکرد نادرست باید پاسخ‌گو باشد و امکان محاکمه او در دادگاه وجود داشته باشد.

🔹 نقویان همچنین با انتقاد از شیوه انتصاب رئیس قوه قضائیه، معتقد است رئیس دستگاه قضا باید به انتخاب قضات عالی‌رتبه منصوب شود، نه با حکم یک فرد؛ تا استقلال قضایی تحت تأثیر نگرانی از عزل قرار نگیرد.

🔻 محور اصلی سخنان نقویان: شکستن تمرکز قدرت، محدودکردن دوره مسئولیت و پاسخ‌گوکردن صاحبان قدرت است.

🎬 ویدئوی سخنان نقویان را ببینید.

#ناصر_نقویان #پاسخگویی #تمرکز_قدرت #استقلال_قوه_قضائیه #حاکمیت_قانون
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴۲۹ کنشگر سیاسی و مدنی خواستار توقف فوری و بی‌قیدوشرط اعدام‌ها شدند

۲۹ کنشگر سیاسی و مدنی در بیانیه‌ای مشترک، با اعتراض به تشدید اعدام‌های سیاسی و امنیتی در ایران و نقض دادرسی عادلانه، خواستار توقف فوری و بی‌قیدوشرط اعدام‌ها شدند و نسبت به پیامدهای خشونت دولتی بر امنیت و همبستگی ملی هشدار دادند.

متن بیانیه:

با کمال تأسف تاکنون عده‌ای از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ اعدام شده‌اند. بیشترین برخورد در پرونده پرمناقشه «میدان علیخانی اصفهان» رخ داده است.
اعدام‌شدگان، بی‌آنکه از آیین دادرسی منصفانه برخوردار باشند، به تیغ اعدام سپرده شده‌ و خانواده‌های دیگری داغدار شده‌اند.

گردونه اعدام‌های سیاسی ـ عقیدتی در ماه‌های اخیر و پس از جنگ، شتابی هراس‌انگیز گرفته و به کرانه کم‌سابقه‌ای پای نهاده است.

این احکام در دادگاه‌هایی عاری از عدالت و بر بستر عملکرد سیاسی و فقدان استقلال قوه قضائیه و در وابستگی نهادینه‌شده آن به دستگاه قدرت صادر و اجرا شده است.
همچنین سوابق اعترافات اجباری در گذشته، اعتباری برای فیلم‌ها و یا اظهارات اعدام‌شدگان به‌خودی‌خود ایجاد نکرده و معلوم نیست که این اعترافات در چه شرایطی اخذ شده‌اند.

در واقع این احکام در دادگاه‌هایی غیرعلنی و به‌دور از چشم جامعه و رسانه‌ها صادر شده، اما اجرای حکم مرگ به‌صورت علنی بوده؛ محکومان عمدتاً صرفاً زمانی در رسانه‌ها معرفی می‌شوند که ساعاتی پیش به دار آویخته شده‌ بودند.

آیا این روند معنایی جز این دارد که ارعاب جامعه با استفاده سیاسی و ابزاری از نهاد قضاوت، هدف اصلی تصمیم‌گیران و مجریان این پروژه است؟

ما امضاکنندگان این بیانیه، که هر یک از افق سیاسی و گفتمانی متفاوت و کثرت‌گرا به مسائل ایران می‌نگریم، هم‌آوا و یکدل، بانگ برمی‌آوریم که به اعدام، به‌ویژه در کشاکش‌های سیاسی و رویارویی‌های عقیدتی، پایان باید داد.
اعدام و مجازات‌های مرگبار، از دیرباز، حلقه‌ای از زنجیره خشونت در تاریخ معاصر ایران بوده‌اند.

اعدام، حتی در حق متهمان به همکاری با دولت‌های بیگانه و پرونده‌های جاسوسی، نه مشکل را حل می‌کند و نه در برابر جرائم امنیتی بازدارندگی ایجاد می‌کند؛ بلکه با افزودن بر شمار داغداران، شکاف‌های اجتماعی و سیاسی را به زیان همبستگی ملی، مصلحت همگانی و امنیت کشور، ژرف‌تر و فعال‌تر می‌سازد.

در روزگاری که دادگاه‌های صالح و عدالت‌پیشه وجود ندارند؛ دریچه‌های مشارکت سیاسی مسدود هستند، حق حیات و حقوق شهروندی تضییع می‌شوند؛ چرخ اقتصاد نمی‌چرخد و فقر رو به گسترش است، اعدام‌ها باعث می‌شود تا فضای کینه‌توزی و انتقام و خشونت سخت، دامن گستراند؛ و تهدیدهای بیرونی نه‌تنها فرو ننشیند، بلکه اراده‌های جنگ‌افروز بیگانه از آن بهره‌برداری کنند.
برونداد ماندگار این شیوه مشکل‌ساز و دل‌آزار، تباهی و سیاهی بیشتر بوده و خواهد بود.

به باور ما خشونت دولتی و جنگ، همزاد و هم‌افزای یکدیگر هستند. نگاهی به رویدادهای دهه‌های گذشته به‌روشنی نشان می‌دهد که توسل به اعدام و کشتار، نه موج اعتراضات را فرو می‌نشاند و نه پای دنبال‌کنندگان مجازات‌های خودسرانه و فراقضایی را از راه بازمی‌دارد.

اعدام تنها پایان‌دادن به زندگی یک انسان نیست؛ خشونتی است که از دیوارهای زندان فراتر می‌رود و ترس، اضطراب و احساس ناامنی را در جان جامعه می‌کارد.

هر حکم اعدام، زخمی تازه بر وجدان جمعی می‌زند و باور عمومی به عدالت، کرامت انسانی و امکان بهبود را تضعیف می‌کند.

جامعه‌ای که زیر بار فقر و گرانی، فرسودگی و ناامیدی خم شده است، بیش از هر زمان به آرامش، امید و امنیت روانی نیاز دارد؛ نه به هراس مرگی که رنج‌های موجود را عمیق‌تر می‌کند و چشم‌انداز عدالت و آینده انسانی‌تر را در غبار بیشتر فرو می‌برد.
گسترش چنین هراسی، روان جامعه را فرسوده‌تر می‌سازد و زخم‌های جدیدی بر جای می‌گذارد که التیامشان آسان نیست.

ما با تأکید تمام می‌گوییم که صلاح مملکت و رهایی کشور از تهدیدهای داخلی و خارجی، در ارج نهادن به رواداری و پرهیز از خشونت به‌مثابه ابزار سیاست نهفته است.

توقف فوری و نامشروط اعدام، گامی است ناگزیر برای تحقق حقوق ملت و امنیت پایدار و همه‌جانبه در کشور؛ گامی که بهره‌ور نهایی آن، مردم ایران با همه گرایش‌های سیاسی و فرهنگی‌اند.

امضاکنندگان:
هاشم آغاجری، حسن اسدی زیدآبادی، کمال اطهاری، علی افشاری، محمدباقر بختیار، آصف بیات، مسعود پدرام، حبیب‌الله پیمان، زهره حری، سروش دباغ، علیرضا رجایی، تقی رحمانی، حسین رفیعی، عیسی سحرخیز، پروانه سلحشوری، منصوره شجاعی، احسان شریعتی، کیوان صمیمی، طاهره طالقانی، پروین فهیمی، مهرانگیز کار، محسن کدیور، فاطمه گوارایی، محمد مالجو، مرضیه مرتاضی لنگرودی، سعیده منتظری، عبدالله مومنی، صدیقه وسمقی، حسن یوسفی اشکوری

#توقف_اعدام #نه_به_اعدام #حق_حیات #دادرسی_عادلانه #حقوق_بشر #حقوق_شهروندی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 محمد سروش محلاتی: مجازات سنگین معترضان زمانی توجیه فقهی دارد که راه اعتراض مسالمت‌آمیز باز باشد

✍️ محمد سروش محلاتی | پژوهشگر فقه و اندیشه سیاسی

🔹 محمد سروش محلاتی در یادداشتی دست‌نویس با عنوان «درباره حکم اعدام معترضان خشونت‌طلب»، از منظر موازین فقهی، شرایط اعمال مجازات‌های سنگین علیه معترضان را بررسی کرده است.

🔹 او تأکید می‌کند که اجرای مجازات‌های سنگین در شرایطی قابل طرح است که اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی جامعه در سطح قابل قبولی باشد، شهروندان امکان دستیابی به حقوق خود را از راه‌های مشروع داشته باشند و بتوانند خواسته‌های ضروری خویش را پیگیری کنند.

🔹 به باور او، در جرائم سیاسی و امنیتی، از جمله اعتراضات همراه با خشونت، امکان اعتراض مسالمت‌آمیز و تشکیل اجتماعات آرام از ملاحظات اساسی در بررسی حکم مجازات است.

🔻 پرسش محوری این دیدگاه فقهی آن است: هنگامی که راه‌های قانونی و مسالمت‌آمیز اعتراض برای شهروندان بسته باشد، آیا می‌توان بدون توجه به این وضعیت، سنگین‌ترین مجازات‌ها را درباره معترضان اعمال کرد؟

#محمد_سروش_محلاتی #حکم_اعدام #حق_اعتراض #فقه_سیاسی #حقوق_شهروندی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 رضا علیجانی: آینده جمهوری اسلامی میان مذاکره و تشدید تنش قرار دارد

🎙 گفت‌وگوی رضا علیجانی با صدای آمریکا؛ از نقش مجتبی خامنه‌ای تا برآمدن محسن رضایی

🔹 رضا علیجانی در گفت‌وگو با VOA، آینده سیاسی جمهوری اسلامی را در برابر دو سناریو بررسی می‌کند: حرکت به‌سوی مذاکره و تفاهم یا غلبه سیاست‌های تندروانه و تشدید تقابل.

🔹 او معتقد است در هفته‌های اخیر صدای جریان‌های رادیکال چنان بلند شده که پیش‌قدم‌شدن برای مذاکره و تفاهم، به اقدامی دشوار تبدیل شده است.

🔹 علیجانی با بررسی پیشینه سیاسی و نظامی محسن رضایی، از عملکرد او در جنگ، حضور در انتخابات و تغییر مواضع سیاسی‌اش انتقاد می‌کند و برآمدن دوباره او را حاصل تغییر توازن قدرت در ساختار جمهوری اسلامی می‌داند.

🔹 به تحلیل علیجانی، سرچشمه اصلی تندروی‌های کنونی را باید در ساختار قدرت پیرامون مجتبی خامنه‌ای جست‌وجو کرد، نه صرفاً در جبهه پایداری. او همچنین از دوگانگی میان گرایش‌های عمل‌گرایانه و سیاست‌های تقابلی در تصمیم‌گیری‌های حاکمیت سخن می‌گوید.

🔻 علیجانی معتقد است جایگاه کنونی محسن رضایی به نتیجه کشمکش میان دو مسیر مذاکره و تقابل گره خورده است؛ مسیری که می‌تواند نقش سیاسی او را نیز دگرگون کند.

🎧 شنیدن فایل صوتی و جزئیات کامل گفت‌وگو

#رضا_علیجانی #محسن_رضایی #مجتبی_خامنه_ای #سیاست_خارجی #مذاکره #تحلیل_سیاسی
#فرهیختگان روزن آگاهی

🔴 صیدا، ۱۹۸۲؛ روایتی تکان‌دهنده از بمباران غیرنظامیان در لبنان
📖 برشی از کتاب «وای بر آن ملت» اثر رابرت فیسک

✍️ ترجمه و یادداشت: فاطمه کریم‌خان

مشغول ترجمه‌ی کتاب سوم از مجموعه‌ی کتاب‌هایی که در مورد تاریخ لبنان در نظر گرفتم هستم.
کتاب سوم «وای بر آن ملت» رابرت فیسک است. یادداشت خبرنگار کهنه‌کار روزنامه تایمز از جنگ داخلی و اشغال لبنان توسط اسرائیل.
اینجا هنوز حزب‌الله به آن شکلی که ما می‌شناسیم وجود ندارد. امروز رسیدم به فصل هشتم. اسرائیل تا بیروت را اشغال کرده. آنچه در ادامه می‌آید شرح وضعیت شهر «صیدا» بعد از حملات هوایی اسرائیل است. توضیح ضروری این‌که من نشستم منشاوی گذاشتم، خواندم و نتوانستم. صبح است؛ این یادداشت را نخوانده بگذارید بهتر است.

«۱۲۵ نفر داخل بودند، عمدتاً زن و کودک. برای در امان ماندن از بمب‌ها به زیرزمین پناه برده بودند. همگی کشته شدند. همگی سوخته بودند؛ گوشت بدنشان تقریباً کاملاً از بین رفته بود. استخوان‌های ۱۲۵ نفر را جمع‌آوری کردیم، به همراه کیسه‌هایی پر از حلقه‌های طلا و جواهرات. تنها از طریق اظهارات هفت بازمانده‌ای که بیرون بودند مشخص شد که در زمان حادثه چند نفر در ساختمان بودند. استخوان‌ها را به گورستان بردم. خودم تصمیم گرفتم پیکرها را همان‌جا به خاک بسپارم.»

برگرفته از گزارش ژوئن ۱۹۸۲ محمود خضرا، مدیر سازمان دفاع غیرنظامی جنوب لبنان، درباره بمباران یک مجتمع مسکونی غیرنظامی در صیدا توسط اسرائیل.

مرد جوانی می‌خواست به ما کمک کند. او گفت که اسرائیلی‌ها مدرسه ابتداییِ نبش خیابان را بمباران کرده‌اند و ۱۲۰ غیرنظامی کشته‌شده هنوز در زیرزمین آنجا مانده‌اند. باور کردنش دشوار بود، اما بوی غلیظ و هولناکی در فضا پیچیده بود که نشان می‌داد شاید حرفش حقیقت داشته باشد. وقتی از نبش خیابان گذشتیم، مگس‌ها هجوم آوردند و دورمان حلقه زدند؛ روی صورت و لب‌هایمان می‌نشستند.

مرد جوان‌تری ما را به داخل آن مدرسه کوچک برد؛ زمین بازی خاکی و زمین بسکتبال آن پر از تکه‌های بتن شکسته، تخته‌سیاه و صندلی بود. او گفت: «وقتی به پایین پله‌ها می‌رسید، مراقب باشید.» درست در انتهای نرده‌های پلکان، جسدی قرار داشت که از وسط به دو نیم شده بود؛ دست‌هایش چنان به عقب پرتاب شده بودند که گویی در اوج استیصال بوده است. مرد گفت: «حالا به سمت چپ، پایین نگاه کنید.» و از میان سقفِ فروریخته‌ی زیرزمین، آن‌ها را دیدیم.

اجساد روی هم انباشته شده بودند، شاید تا عمق شش فوت (حدود ۱.۸ متر)، و دست‌ها و پاهایشان چنان در هم گره خورده بود که در لحظه مرگ، توده‌ای به‌غایت غیرطبیعی و منجمد را شکل داده بودند. در پی حملات هوایی اسرائیل به صیدا، آن‌قدر از غیرنظامیان کشته شده بودند که صلیب سرخ محلی هنوز فرصت نکرده بود همه جان‌باختگان را به خاک بسپارد.

در آن دبستان کوچک، واقع در نزدیکی جاده‌ی جزین، روی اجساد پودر آهک پاشیده بودند؛ گردی سفید و مهربان که گویی از زشتیِ این مکانِ شوم می‌کاست و پیکر مردان، زنان و کودکان را به تندیس‌هایی بدل می‌کرد؛ درست همچون ساکنانِ سوخته‌ی شهر باستانی پمپئی، آن‌گاه که خاکسترِ کوه وزوو بر سرشان فروریخت.

به نظر می‌رسید فاجعه‌ای کم‌وبیش مشابه، شهر صیدا را نیز درنوردیده است؛ چرا که در گوشه‌وکنار شهر، زیرزمین‌هایی با صحنه‌هایی به‌مراتب هولناک‌تر به چشم می‌خورد و چندین گور دسته‌جمعی وجود داشت که در آن‌ها، حاکم شهر (محافظ) با استیصال دستور داده بود اجسادِ بی‌صاحب را به خاک بسپارند.

یکی از این گورها، که پیکر ۴۰ جان‌باخته را در خود جای داده بود، در میانه‌ی یک میدانِ ترافیکی قرار داشت و نیمی از آن زیر تلی از زباله و آوار پنهان شده بود.
در یکی از بیمارستان‌ها، پزشکی را دیدیم که چنان از دیدنِ انبوهِ مجروحان و اجسادی که طی پنج روز گذشته نزد او آورده بودند آسیب دیده بود که حتی نمی‌توانست بی‌آنکه بغضش بترکد و از پا درآید، آنچه را دیده بود توصیف کند.

در چندین زیرزمین، با پیکرهایی تکه‌تکه مواجه شدیم؛ سرها و دست‌ها، انگشتان پا و تنه‌هایی که شکافته شده بودند، همگی در هم گره خورده بودند.

همه‌جا، در خیابان‌ها، در خانه‌ها و حتی در نوار ساحلی بوی مرگ به مشام می‌رسید؛ بویی تند و شیرین‌گون. هیچ موجودی جز انسان نمی‌تواند چنین بویی از خود ساطع کند؛ ترکیبی خاص از عرق، روده‌ها و مدفوعِ کسانی که شکم‌هایشان از بدن بیرون ریخته بود، و اجسادی که زیر آفتابِ داغ در حال فساد بودند.»

پی‌نوشت فرهیختگان: برای آشنایی بیشتر با پیشینه عملکرد ارتش اسرائیل و رژیم کودک‌کش، خواندن این روایت از بمباران صیدا در سال ۱۹۸۲ اهمیت دارد. رنج و مرگ کودکان وغیرنظامیان را نمی‌توان درسایه توجیهات نظامی نادیده گرفت؛ ثبت و بررسی این وقایع، بخشی از ضرورت پاسخ‌گویی در برابر قربانیان جنگ است.

#رابرت_فیسک #فاطمه_کریم_خان #لبنان #صیدا #اسرائیل #تاریخ_معاصر #قربانیان_جنگ
#فرهیختگان روزن آگاهی

مریم  لقمانی
مشهد. دی‌ماه خونین ۱۴۰۴

#فرهیختگان با یاد فرزندان ایران