⭕️ ۲۰ میلیون حاشیهنشین؛ نیروی بالقوه شورشهای کور اجتماعی
📌 نگاهی به وضعیت مشهد؛ قطب اقتصادی و کانون فقر و اعتراضات
♦️حاشیهنشینی، پدیدهای ناشی از رشد ناهمگون در جوامع صنعتی و سرمایهداری است. پژوهشگران حوزه جامعهشناسی، امروزه رابطه معناداری میان کیفیت مسکن، درآمد خانواده، و فقر، با ارتکاب جرایم اجتماعی یافتهاند و این پدیده در دنیا، محدوده جغرافیایی نمیشناسد. در ایران، طبق آمارهای رسمی نزدیک به ۲۰ میلیون حاشیهنشین وجود دارد؛ یعنی از هر ۴ نفر یک نفر در این سرزمین حاشیهنشین است.
♦️با این ارقام، میتوانیم تصویری از قد و اندازه «آستان قدس» به دست آوریم. با این جذابیتهای اقتصادی که همه از مالیات معافند و هیچ نظارت شفافی بر سازوکار آن وجود ندارد، و رانتخواری و فساد نیز بر آن سایه افکنده است، بیدلیل نیست که حاشیهنشینان (بهعنوان منبع نیروی کار ارزان) جذب حلقههای بیرونی این قطب اقتصادی شوند. تنها ۴۰ درصد جمعیت در این ناحیه حاصل زادوولد است، و بقیه جمعیت، ناشی از مهاجرت است. افزون بر گرانی مسکن که معضل عمومی در کلان شهرهای بزرگ ایران است، معضل خشکسالی استان خراسان و سرعت رشد حاشیهنشینی، از خصوصیات ویژه مشهد است. بیدلیل نیست که شاهد شورش سال ۱۳۷۱ در مشهد بودیم، و اعتراضات سراسری دی ماه ۱۳۹۶ نیز از این شهر کلید خورد و با سرعت به بیش از صد شهر دیگر ایران سرایت کرد. با این مشاهدات، مشهد را دماسنج بحرانهای اجتماعی در ایران نامیدهاند.
♦️فراموش نکنیم که خمینی در سال ۵۷، زمانی که متوجه شد طبقه متوسط قادر به پرداخت هزینه تغییرات بنیادین نیست، به همین حاشیهنشینان روی آورد و به آن ترتیب، اصطلاح «مستضعفان» از زبان او در ادبیات آن دوران شکل گرفت. این زحمتکشان فقیر و محروم، هم از زاویه اقتصادی و هم از نگاه فرهنگی، چیزی برای از دست دادن نداشتند و ندارند، برابر گلولهها رفتند و بسیاری جان باختند. با توجه به وضعیت زندگی حاشیهنشینان، آنان میتوانند در پی شعارهای هر نیروی «پوپولیست» سازماندهی شوند.
این نیروی مادی اجتماعی بالقوه، معمولا از چشم نیروهای سیاسی پنهان میماند، در حالی که در نهایت، این توده بیشکل بهسرعت میتواند بالفعل شود و بسته به آن که تحت هژمونی کدام نیروی سیاسی قرار گیرد، نقش تعیین کنندهای در تحولات آتی بازی کند.
♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید
🖌 نویسنده: پانتهآ بهرامی
#مشهد #حاشیهنشینی #ایران #فقر #ایندیپندنت
#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
📌 نگاهی به وضعیت مشهد؛ قطب اقتصادی و کانون فقر و اعتراضات
♦️حاشیهنشینی، پدیدهای ناشی از رشد ناهمگون در جوامع صنعتی و سرمایهداری است. پژوهشگران حوزه جامعهشناسی، امروزه رابطه معناداری میان کیفیت مسکن، درآمد خانواده، و فقر، با ارتکاب جرایم اجتماعی یافتهاند و این پدیده در دنیا، محدوده جغرافیایی نمیشناسد. در ایران، طبق آمارهای رسمی نزدیک به ۲۰ میلیون حاشیهنشین وجود دارد؛ یعنی از هر ۴ نفر یک نفر در این سرزمین حاشیهنشین است.
♦️با این ارقام، میتوانیم تصویری از قد و اندازه «آستان قدس» به دست آوریم. با این جذابیتهای اقتصادی که همه از مالیات معافند و هیچ نظارت شفافی بر سازوکار آن وجود ندارد، و رانتخواری و فساد نیز بر آن سایه افکنده است، بیدلیل نیست که حاشیهنشینان (بهعنوان منبع نیروی کار ارزان) جذب حلقههای بیرونی این قطب اقتصادی شوند. تنها ۴۰ درصد جمعیت در این ناحیه حاصل زادوولد است، و بقیه جمعیت، ناشی از مهاجرت است. افزون بر گرانی مسکن که معضل عمومی در کلان شهرهای بزرگ ایران است، معضل خشکسالی استان خراسان و سرعت رشد حاشیهنشینی، از خصوصیات ویژه مشهد است. بیدلیل نیست که شاهد شورش سال ۱۳۷۱ در مشهد بودیم، و اعتراضات سراسری دی ماه ۱۳۹۶ نیز از این شهر کلید خورد و با سرعت به بیش از صد شهر دیگر ایران سرایت کرد. با این مشاهدات، مشهد را دماسنج بحرانهای اجتماعی در ایران نامیدهاند.
♦️فراموش نکنیم که خمینی در سال ۵۷، زمانی که متوجه شد طبقه متوسط قادر به پرداخت هزینه تغییرات بنیادین نیست، به همین حاشیهنشینان روی آورد و به آن ترتیب، اصطلاح «مستضعفان» از زبان او در ادبیات آن دوران شکل گرفت. این زحمتکشان فقیر و محروم، هم از زاویه اقتصادی و هم از نگاه فرهنگی، چیزی برای از دست دادن نداشتند و ندارند، برابر گلولهها رفتند و بسیاری جان باختند. با توجه به وضعیت زندگی حاشیهنشینان، آنان میتوانند در پی شعارهای هر نیروی «پوپولیست» سازماندهی شوند.
این نیروی مادی اجتماعی بالقوه، معمولا از چشم نیروهای سیاسی پنهان میماند، در حالی که در نهایت، این توده بیشکل بهسرعت میتواند بالفعل شود و بسته به آن که تحت هژمونی کدام نیروی سیاسی قرار گیرد، نقش تعیین کنندهای در تحولات آتی بازی کند.
♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید
🖌 نویسنده: پانتهآ بهرامی
#مشهد #حاشیهنشینی #ایران #فقر #ایندیپندنت
#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
ایندیپندنت فارسی
۲۰ میلیون حاشیهنشین؛ نیروی بالقوه شورشهای کور اجتماعی
حاشیهنشینی، پدیدهای ناشی از رشد ناهمگون در جوامع صنعتی و سرمایهداری است. پژوهشگران حوزه جامعهشناسی، امروزه رابطه معناداری میان کیفیت مسکن، درآمد خانواده، و فقر، با ارتکاب جرایم اجتماعی یافتهاند