⭕️ شبکه نفوذ ایران: از بغداد تا کاراکاس
📌 در چند دهه اخیر هیچ کشوری به اندازه ایران نتوانسته، با استفاده از نیروهای نیابتی تا این اندازه در منازعات منطقهای مداخله کند
♦️برخی از رویدادهای روزمره بینالمللی به صورت بالقوه توان تبدیل به تعارض و درگیری نظامی دارند. رقابت ایران و آمریکا در برخی نقاط دنیا از این گونه امور است که هر روز شاهد تحول تازهای در مورد آن هستیم گرچه شاید کمتر به جنبههای تعارضی آن توجه کنیم. در جستوجوی نقش هژمونی منطقهای، ایران در برخی از کشورهای منطقه مانند عراق، لبنان، افغانستان، و بحرین کوشیده است شیعیان منطقه را بسیج کرده و تحت کنترل درآورد، اما این نقش بیش از همه در مورد سوریه پیشتر رفته است.
اهداف: برای توضیح این پیشفرض، ضرورت دارد کمی به عقب برگردیم. بسیاری از ناظران و پژوهشگران مسائل نظامی-استراتژیک بر این باورند که حمله آمریکا و ائتلاف بینالمللی در ماه مارس ۲۰۰۳ به بغداد منجر به نتایج ناخواستهای شد که بر استراتژی منطقهای ایران تاثیر گذاشت. از جمله این نتایج: اشغال خاک عراق و حضور نیروهای آمریکا در آن کشور که تا امروز ادامه دارد. علاوه بر آن این اقدام موجب براندازی رژیمی شد که ایران طی جنگ هشت ساله موفق به محو آن نشده بود و نسلی از ایرانیان را به نابودی کشانده و اقتصاد ایران را نیز نابود کرده بود. ایران که در همان دوران احتمال میداد هدف حمله بعدی آمریکا باشد، در یک اقدام پیشگیرانه و در جهت ناامید کردن آمریکا، مراحل اولیه یک سازوکار تهاجمی را پیاده کرد که اهداف متعددی دنبال میکرد:
- ایجاد یک پویایی نوین در ساختار سیاسی عراق که به نفع ایران عمل کند،
- کاربرد یک دکترین نظامی کمدامنه که ضمن آگاهی از ضعف نظامی خود، کوشش داشت از رویارویی مستقیم با مخالفان قدرتمندی مانند آمریکا اجتناب کرده و بر توان غیرمتعارف و نیابتی تمرکز کند.
♦️رسانههای دولتی ابتدا در مورد دخالت ایران در سوریه سکوت و سپس آن را حضوری مستشاری وانمود کردند. اما نهایتاً ابعاد این حضور و هزینههای آن مشخص و حتی با مخالفت جوانان و روشنفکران ایرانی مواجه شد و آن قدر پیش رفت که به گفته حشمتالله فلاحتپپشه عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی «ایران ۳۰ میلیارد دلار در سوریه هزینه کرده است». مخالفتهای داخلی و بینالمللی هیچوقت رهبران سیاسی ایران را مجبور به فراخوانی عواملشان از منازعه نکرد و خلاف آن با پیچیده شدن مساله سوریه و راه یافتن روسیه و ترکیه به آن، منازعه عمق بیشتری پیدا کرد و آمریکا و اروپا نیز در حل آن توفیقی نیافتند.
با کشته شدن فرمانده سپاه قدس، قاسم سلیمانی، که از دهه ۱۹۹۰رهبری این نیروی برونمرزی را برعهده داشت و به تعبیری مغز متفکر و شاخص عملیات ایران در سوریه، لبنان، غزه و افغانستان بود، مواضع برونمرزی ایران تا حدودی تضعیف و به خصوص به دنبال تاثیرات ویروس کووید- ۱۹ و عواقب اقتصادی تحریمهای حداکثری آمریکا، به نوعی سکوت و انتظار مبدل شد.
♦️در پایان باید یادآوری شود که در چند دهه اخیر هیچ کشوری به اندازه ایران نتوانسته است با استفاده از نیروهای نیابتی در منازعات منطقه در سطحی چنین گسترده مداخله و شاید بتوان گفت، به قیمت نابودی اقتصاد خود، تا حدودی هم توفیق داشته باشد. اما نباید فراموش کرد که در طول چهار دهه اخیر ایران و آمریکا به دفعات در مسیرهای دریایی و به ویژه در خلیج فارس تنشهای مستقیم و غیرمستقیم داشتهاند. گرچه تنشهای موجود پس از پایان جنگ ایران و عراق عمدتاً در خلیج فارس و در حد تهدید و اخطار بوده ولی ایران حتی با ساخت ماکتهایی از ناوهای آمریکایی و انهدام آنها در خلیج فارس ماهیت خواستهاش را به گوش آمریکا رسانده است.
در خلال عملیات ارسال بنزین به ونزوئلا، چهار ناو و تعدادی از هواپیماهای آمریکایی نیز به ماموریت دریای کارائیب اعزام شدند تا به نفتکشهای ایرانی نشان بدهند که اجازه دور زدن تحریمها را نمیدهند ولی در عمل از حد مانور فراتر نرفتند. گرچه معلوم نیست ایران باز هم بتواند بنزین خود را به ونزوئلا صادر کند ولی مسلم است که زمینههایی برای تبدیل بالقوه این تعارض منافع به یک درگیری نظامی وجود دارد و در نبود یک دیپلماسی فعال، آتش جنگ میتواند با یک جرقه کوچک روشن شود.
♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید
🖌 جلیل روشندل
#ایران #سوریه #کاراکاس
#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
📌 در چند دهه اخیر هیچ کشوری به اندازه ایران نتوانسته، با استفاده از نیروهای نیابتی تا این اندازه در منازعات منطقهای مداخله کند
♦️برخی از رویدادهای روزمره بینالمللی به صورت بالقوه توان تبدیل به تعارض و درگیری نظامی دارند. رقابت ایران و آمریکا در برخی نقاط دنیا از این گونه امور است که هر روز شاهد تحول تازهای در مورد آن هستیم گرچه شاید کمتر به جنبههای تعارضی آن توجه کنیم. در جستوجوی نقش هژمونی منطقهای، ایران در برخی از کشورهای منطقه مانند عراق، لبنان، افغانستان، و بحرین کوشیده است شیعیان منطقه را بسیج کرده و تحت کنترل درآورد، اما این نقش بیش از همه در مورد سوریه پیشتر رفته است.
اهداف: برای توضیح این پیشفرض، ضرورت دارد کمی به عقب برگردیم. بسیاری از ناظران و پژوهشگران مسائل نظامی-استراتژیک بر این باورند که حمله آمریکا و ائتلاف بینالمللی در ماه مارس ۲۰۰۳ به بغداد منجر به نتایج ناخواستهای شد که بر استراتژی منطقهای ایران تاثیر گذاشت. از جمله این نتایج: اشغال خاک عراق و حضور نیروهای آمریکا در آن کشور که تا امروز ادامه دارد. علاوه بر آن این اقدام موجب براندازی رژیمی شد که ایران طی جنگ هشت ساله موفق به محو آن نشده بود و نسلی از ایرانیان را به نابودی کشانده و اقتصاد ایران را نیز نابود کرده بود. ایران که در همان دوران احتمال میداد هدف حمله بعدی آمریکا باشد، در یک اقدام پیشگیرانه و در جهت ناامید کردن آمریکا، مراحل اولیه یک سازوکار تهاجمی را پیاده کرد که اهداف متعددی دنبال میکرد:
- ایجاد یک پویایی نوین در ساختار سیاسی عراق که به نفع ایران عمل کند،
- کاربرد یک دکترین نظامی کمدامنه که ضمن آگاهی از ضعف نظامی خود، کوشش داشت از رویارویی مستقیم با مخالفان قدرتمندی مانند آمریکا اجتناب کرده و بر توان غیرمتعارف و نیابتی تمرکز کند.
♦️رسانههای دولتی ابتدا در مورد دخالت ایران در سوریه سکوت و سپس آن را حضوری مستشاری وانمود کردند. اما نهایتاً ابعاد این حضور و هزینههای آن مشخص و حتی با مخالفت جوانان و روشنفکران ایرانی مواجه شد و آن قدر پیش رفت که به گفته حشمتالله فلاحتپپشه عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی «ایران ۳۰ میلیارد دلار در سوریه هزینه کرده است». مخالفتهای داخلی و بینالمللی هیچوقت رهبران سیاسی ایران را مجبور به فراخوانی عواملشان از منازعه نکرد و خلاف آن با پیچیده شدن مساله سوریه و راه یافتن روسیه و ترکیه به آن، منازعه عمق بیشتری پیدا کرد و آمریکا و اروپا نیز در حل آن توفیقی نیافتند.
با کشته شدن فرمانده سپاه قدس، قاسم سلیمانی، که از دهه ۱۹۹۰رهبری این نیروی برونمرزی را برعهده داشت و به تعبیری مغز متفکر و شاخص عملیات ایران در سوریه، لبنان، غزه و افغانستان بود، مواضع برونمرزی ایران تا حدودی تضعیف و به خصوص به دنبال تاثیرات ویروس کووید- ۱۹ و عواقب اقتصادی تحریمهای حداکثری آمریکا، به نوعی سکوت و انتظار مبدل شد.
♦️در پایان باید یادآوری شود که در چند دهه اخیر هیچ کشوری به اندازه ایران نتوانسته است با استفاده از نیروهای نیابتی در منازعات منطقه در سطحی چنین گسترده مداخله و شاید بتوان گفت، به قیمت نابودی اقتصاد خود، تا حدودی هم توفیق داشته باشد. اما نباید فراموش کرد که در طول چهار دهه اخیر ایران و آمریکا به دفعات در مسیرهای دریایی و به ویژه در خلیج فارس تنشهای مستقیم و غیرمستقیم داشتهاند. گرچه تنشهای موجود پس از پایان جنگ ایران و عراق عمدتاً در خلیج فارس و در حد تهدید و اخطار بوده ولی ایران حتی با ساخت ماکتهایی از ناوهای آمریکایی و انهدام آنها در خلیج فارس ماهیت خواستهاش را به گوش آمریکا رسانده است.
در خلال عملیات ارسال بنزین به ونزوئلا، چهار ناو و تعدادی از هواپیماهای آمریکایی نیز به ماموریت دریای کارائیب اعزام شدند تا به نفتکشهای ایرانی نشان بدهند که اجازه دور زدن تحریمها را نمیدهند ولی در عمل از حد مانور فراتر نرفتند. گرچه معلوم نیست ایران باز هم بتواند بنزین خود را به ونزوئلا صادر کند ولی مسلم است که زمینههایی برای تبدیل بالقوه این تعارض منافع به یک درگیری نظامی وجود دارد و در نبود یک دیپلماسی فعال، آتش جنگ میتواند با یک جرقه کوچک روشن شود.
♦️متن کامل این مطلب را در سایت ایندیپندنت فارسی بخوانید
🖌 جلیل روشندل
#ایران #سوریه #کاراکاس
#IndependentPersian
#IndyPersian
#ایندیپندنت_فارسی
ایندیپندنت فارسی
جلیل روشندل | شبکه نفوذ ایران: از بغداد تا کاراکاس
برخی از رویدادهای روزمره بینالمللی به صورت بالقوه توان تبدیل به تعارض و درگیری نظامی دارند. رقابت ایران و آمریکا در برخی نقاط دنیا از این گونه امور است که هر روز شاهد تحول تازهای در مورد آن هستیم