جریانـ
5.14K subscribers
2.29K photos
2.36K videos
50 files
3.04K links
✨ خویشکاری (کاری داوطلبانه) با هدف
افزایش آگاهی تاریخی و فرهنگی، گسترش مهر و همبستگی
و ترویج مسئولیت اجتماعی
در راستای #مراقبت و پاس‌بانی از ایران، ایرانیان و فارسی‌زبانان

جریانـ | رسانهٔ فرهنگ و جامعه
در اینستاگرام:
https://instagram.com/jaryaann_
Download Telegram
تمام اهمیت مدرسه از کلاس اول شروع می‌شود!

روز دهم بعد از شروع بدرس امین‌الدوله تشریف آورده، ترتیب دفاتر مدرسه را بدقت رسیده، فرمودند دفاتر مدرسه سیر کامل از مدرسه بما داد، لکن تماشای کلاس را هوس داریم. عرض کردم کلاس اول که تمام اهمیت مدرسه از آنجا شروع میشود، تماشایش طولانیست...
امین‌الدوله گفت: از حرفهایی که خوانده آید، من کلمه‌ئی میگویم. کیست بنویسد؟ همه دست بلند کردند. [...] همه صحیح نوشتند. دیدم امین‌الدوله چشمانش اشک میریزد. خود را نگهداری نتوانست. بمظفرالملک گفت: چندین مطلب روی هم بخاطرم آمده، مرا گریاند:
اولاً این استعداد ایرانیان قرنها است ببطالت گذشته و خواهد گذشت. دیگر یک چنین مدرسه را چندین بار بهم زده‌اند. دیگر یک چنین معلم را تکفیر کرده، دنبال کرده‌اند که بکشند.

📖 مجموعه خاطرات میرزا #حسن_رشدیه تبریزی
📝 سید رضا باقریان موحد، ۱۴۰۲: ۸/۳۱۶ مؤسسه فرهنگی طه.
🔗 منبع

لیاقت ملت از دبستانها باید ظهور نماید.
📖 حیات یحیی
✍🏼 #یحیی_دولت‌آبادی، ۱۳۶۲: ج۴: ۴۲۰، عطار: فردوسی
🔗 منبع
#آموزش
@Jaryaann
مرغ سخندان | اجرای خصوصی ماهور
Mohammad Reza Shajarian
«مرغ سخندان»
🎤 آواز: #محمدرضا_شجریان
🎻 ویولن: #حبیب‌الله_بدیعی
📜 شعر: #سعدی
🎶 دستگاه #ماهور
📍اجرای خصوصی در خانه دکتر خادمی (آلمان)
🗓 ۸شهریور ۱۳۶۵ خورشیدی

امروز، اول مهرماه زادروز استاد محمدرضا شجریان
@Jaryaann
پیام برای آغاز سال تحصیلی
دکتر محمدعلی موحد
💡پیام استاد #محمدعلی_موحد خطاب به آموزگاران، به مناسبت آغاز سال تحصیلی:
۱. طبع جست‌وجوگری را در نهاد فرزندان ما تقویت کنید و نیرو بخشید.
۲. به کودکان هنرِ دوست داشتن و دوست داشته‌ شدن بیاموزید. مدرسه، آموزشگاه دوستی‌های دیرپا، بی‌غل و غش و خالی از طمع و ریا است؛ یک جاذبهٔ مرموز ملکوتی که بچه‌ها را به سوی همدیگر می‌کشاند و آنان بدون توجه به جایگاه و پایگاه اجتماعی والدین‌شان، با یکدیگر می‌جوشند و دوست می‌شوند؛ بکوشید تا بچه‌ها قدر این دوستی‌ها را بشناسند و رشته مودتی را که با صفا و صمیمیت در میان‌شان برقرار می‌شود پاک و بی‌آلایش نگه دارند و این دوستی‌ها را توشه زندگی خود بدانند.
۳. شیوهٔ رقابت سالم را به کودکان بیاموزید؛ رقابتی فارغ از کینه، حسد، بدخواهی،‌ کارشکنی، توطئه‌ها و پرونده‌سازی‌ها.


این پیام #شنیدنی برای مراسم آغاز سال‌ تحصیلی در دبیرستان دخترانهٔ دکتر موحد تبریز در سال ۱۳۹۸ خورشیدی است. دبیرستانی که با هزینهٔ استاد موحد ساخته، و وقف آموزش‌ و پرورش تبریز شده است.
🔗 منبع
#آموزش #دوستی
@Jaryaann
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⁨«فردوسی الگوی راه من بود. اگر من مسئول بودم می‌گفتم همه کارمندان دولت فردوسی (#شاهنامه) را بخوانند. انقدر درس به ما می‌دهد. کاری که رستم بر اثر نشناختن پسر خودش، سهراب با او کرد ما با سرزمین خودمان می‌کنیم. #محیط_زیست کالایی نیست که وارد کنیم.»
🎙 #هایده_شیرزادی، از پیشگامان مدیریت #پسماند در ایران
پرونده‌ی #ایران_سی_سال_بعد | ضبط: بهمن ۱۴۰۴

⬅️ نسخهٔ کامل

مستند «مادرِ زمین»، از مجموعه مستند «کارستان»، به کارگردانی مهناز افضلی و تهیه‌کنندگی مجتبی میرطهماسب روایتی است از کوشش‌های شیرزادی برای پاسبانی از زمین و نمایش مسئولیت‌پذیری مدنی و پشتکار او و امکان ایجاد تغییر از دل کنش فردی.

🔗 حرفه: هنرمند
#ایران_رویایی #زنان_ایرانی #پاس_زندگی
@Jaryaann
جریانـ pinned «📣 فراخوان جذب داوطلب سامانهٔ مردم‌نهاد #طعم_گیلاس را که در پیشگیری از #خودکشی فعالیت می‌کند، پیشتر در این فرسته معرفی کرده بودیم. این سامانه اکنون برای پاسخ‌گویی به انبوه پیام‌های دریافتی، به ۳۰۰ تا ۴۰۰ نیروی داوطلب جدید نیاز دارد تا بخشی از پیام‌های مراجعین…»
من می‌خواستم و می‌خواهم ایرانی بمیرم. به جهنم که خیلی امتیاز رفاهی را از دست داده‌ام. اصلاً مهم نیست و خوشبختانه هنوز ایرانی‌ام و قول هم می‌دهم ایرانی خواهم مُرد. من و کامران و پسرم وصیت کرده‌ایم بعد از مرگ ما را بسوزانند و خاکسترمان را بریزند در اقیانوس. من خواسته‌ام مُشتی از خاکسترم را به ایران ببرند. بخشی‌‌اش را بریزند کنار خانم جان، توی قبرش، چون اخلاق و بی‌نیازی و احترام به عقیدۀ مردم را از او آموختم. می‌دانم حتی فکر کردن به آن برای عده‌ای خنده‌دار است، اما خواسته‌ام مابقی‌ خاکسترم را بریزند در راه‌پله‌های تالار سنگلج، زیر پای تماشاگران تئاتر. می‌بینید؟ می‌بینید که انقلاب چگونه مرا پرت کرد به غربتی غریب که زیباترین آرزو، رفتن هرچه زودتر به دیار ابدیت است؟‌
‌
📖 زندگی و زمانهٔ آذر فخر
بازیگر تئاتر و تلویزیون
در گفت‌وگو با امین حق‌ره
🔗 نشر نی
آذر فخر (۱۳۱۹–۱۴۰۲) دانش‌آموختهٔ تئاتر از دانشکده هنرهای زیبا، در نمایش‌های ارثیهٔ ایرانی، روزنه آبی و افول از اکبر رادی بازی کرد و پس از انقلاب در اوج شهرت و پختگی، با همسرش، کامران نوزاد (بازیگر تئاتر) به آمریکا مهاجرت ‌کرد.
#مرگ_در_غربت #ایران‌دوستی
@Jaryaann
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سخنان دکتر #اصغر_دادبه (۱۸ اسفند ۱۳۲۵ - ۶ فروردین ۱۴۰۵) در «دوشنبه‌های رهایی»…

دوشنبه، هفتم آبان ۱۴۰۳، در موزه قصر آینه، همراه با اهالی #دوشنبه_بازدید در #یزد

🔗 دوشنبه بازدید|دوشنبه‌های رهایی (رویدادی برای نجات و احیای بافت سنتی شهر و رهایی زندانیان جرایم غیرعمد)
#پاس_میراث
@Jaryaann
همسر پرستار سابق بچه‌ها حدود دو ماه قبل مرحوم شد. دیشب رفتیم بهش سر زدیم. می‌گفت هزینه درمان همسرش سر به فلک زده بود و مجبور بودیم ماشین را بفروشیم. خبر به گوشِ یکی از آشنایان (و نه اقوام) رسید. یک کارت بانکی برایمان آورد و گفت ماشین را نگه دارید و هزینه درمان را با این کارت پرداخت کنید.
🔗 منبع

حکم تخلیه‌ یکی از آشنایان دور را که زمانی وضع خوبی داشت و ورشکست شده بود، گرفتند. پردیس پرند دنبال خانه بود، ولی پیدا نمی‌کرد. مادر یکی از هم‌کلاسی‌های پسرش قضیه را فهمید. خانه بزرگ ویلایی قدیمی‌شان در حوالی تجریش را، یک سال رایگان در اختیارش گذاشتند!
🔗 منبع

#خرده‌روایت‌هایی_از_سویه‌های_روشن_مردم_ایران
‏@Jaryaann
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
✳️ جادوی نفس عمیق
در هنگام فشار روانی، بدن روی حالت «جنگ یا گریز» (همان دستگاه عصبی سمپاتیک) می‌رود. یعنی انگار در کل بدن آژیر قرمز می‌کشند و هورمون کورتیزول همه‌چیز را به هم می‌ریزد؛ خون‌رسانی به معده قطع می‌شود؛ یا هیچ‌چیز از گلویت پایین نمی‌رود یا معده‌درد می‌گیری.

اما جادوگر اصلی بدن عصبی به نام «واگ» است! وقتی نفس عمیق می‌کشی (به‌ویژه وقتی بازدم را طولانی می‌کنی)، واگ مانند ترمز دستی عمل می‌کند و فرمانِ «استراحت و هضم» (دستگاه عصبی پاراسمپاتیک) صادر می‌کند. آن‌گاه:

🧠 در مغز: صداهای مزاحم و نشخوارهای فکری خاموش می‌شوند و مغز نفس راحتی می‌کشد.

🍥 در معده: رستوران معده دوباره کرکره‌اش را بالا می‌دهد!

💪 در عضلات: گره‌های کور و گرفتگی‌های روی اعصابِ شانه و گردن، شل و رها می‌شوند.

🩸در جریان خون: سیستم ایمنی (گلبول‌های سفید) فرصت می‌یابد هورمون‌های فشار روانی را مهار کند.

این روزها احساس اضطراب طبیعی است، ولی با راهکارهایی می‌توان در تنش گیر نکرد؛ بدن با یک نفس عمیق خودش دست به کار می‌شود و شما را آرام می‌کند؛ پس همین الان امتحان کن:
یک دم... و یک بازدم طولانی...
🔗 منبع
#تنفس #خودمراقبتی
@Jaryaann
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
⏺️ تثبیت حقوقی ملت بودن

گفت‌وگوی #پانوراما از فصل «ایران ادامه دارد» با #مراد_ثقفی، پژوهشگر علوم سیاسی، روزنامه‌نگار، فعال مدنی و ناشر که سال‌ها مدیرمسئول و سردبیر فصلنامه «گفت‌وگو» بوده و در حوزه مسائل سیاسی و اجتماعی ایران فعالیت کرده است. ثقفی همچنین مدیر نشر «شیرازه» و از بنیان‌گذاران «انجمن دیدبان مدنی یک شهر» بوده است.

در این گفت‌وگو در ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵، ثقفی از تجربه‌ها، فعالیت‌ها و نگاهش به مسائل و آینده‌ی جامعه ایران می‌گوید.

⬅️ دیدن ویدئوی کامل در آپارات و یوتیوب

🔗 کانال تلگرام پانوراما
#حقوق #ملت_تاریخی_ایران #همزیستی
@Jaryaann
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
▫️میزگرد گران‌بار، در میانه دهه ۵۰ خورشیدی، ویژه‌برنامه‌ای به یاد #عارف_قزوینی با اجرای #منوچهر_انور از تلویزیون ملی ایران با حضور زنده‌یادان #محمدابراهیم_باستانی_پاریزی، #هوشنگ_ابتهاج (#سایه) و #بیژن_ترقی
برگرفته از مستند «از پاریز تا پاریس- با شاعر تاریخ ایران محمدابراهیم باستانی پاریزی» به کارگردانی #سیدجواد_میرهاشمی
@Jaryaann
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💠 نفوذ فارسی در هندوستان

پروفسور شریف حسین قاسمی، استاد و پژوهشگر هندی که ۳۵ سال مشغول آموزش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه دهلی بوده با ذکر نمونه‌هایی از وام‌واژه‌های اصیل فارسی می‌گوید در هند فارسی زبانی بیگانه یا متعلق به گذشته نیست؛ بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از تاریخ و تمدن شبه قاره است.

به باور او، فارسی قرن‌ها زبان علم، فرهنگ، ادب و دیوان‌سالاری در هند بوده و بخش مهمی از تاریخ این سرزمین به این زبان ثبت شده است. او ریشه‌های حضور گسترده فارسی در هند را به دوره غزنویان می‌رساند؛ زمانی که پنجاب و به‌ویژه لاهور به یکی از مراکز مهم زبان و ادب فارسی تبدیل شدند. این جایگاه در دوره تیموریان هند و سپس گورکانیان به اوج رسید و شمار زیادی از شاعران، نویسندگان و مورخان هندی آثار خود را به فارسی نوشتند.

نسخه‌های فراوان شاهنامه در کتابخانه‌ها و مراکز هند و تأثیر آن بر شاعران هندی، نشان‌دهنده عمق این پیوند است.

انتشار نخستین روزنامه‌های فارسی‌زبان در هند نیز گواهی روشنی‌ست بر اینکه فارسی یکی از زبان‌های مهم فرهنگی و اجتماعی شبه قاره بوده است.

🔗 غزال‌‌تی‌وی
#پارسی_زبان_تمدنی #هند
@Jaryaann
🍁
بگو ای شمسِ تبریزی، از آن می‌های پاییزی
به خود در ساغرم ریزی، نفرمایی غلامی را


در آستانهٔ پاییز هستیم و اگر بخواهیم با وقایعِ زندگیِ مولانا، فصل‌ها را ببینیم، پاییز بیش‌ترین ارتباط را با او پیدا می‌کند.
در تقویمِ شمسی، تولدِ مولانا در هشتمین روزِ ماهِ اوّلِ پاییز است و مرگِ او در بیست و ششمِ ماهِ آخرِ پاییز. ظاهراً آن روزِ شگرفِ شنبه بیست و ششم ماهِ جمادی‌الثانی که آفتابِ وجود شمس در آن دیدارِ قیامت‌وار، بر مولانا تابیده نیز، سومِ آذر بوده است. به عبارتی هر دو تولدِ جسمانی و روحانی، و مرگِ مولانا در این فصل رخ داده است.

به این دلایل، برای دلی که به عشقِ مولانا گرم و روشن است شاید پاییز بیش‌تر از فصل‌های دیگر معنیِ ویژه پیدا می‌کند، چرا که دلِ مشتاق می‌کوشد هر واقعه‌ای را به محبوبش ربط و‌ نسبت دهد. مثل حکایتِ زلیخا که در مثنوی آمده که چگونه همه چیز را به نام یوسف پیوند داده بود:
آن زلیخا از سپندان تا به عود
نامِ جمله چیز یوسف کرده بود
نامِ او در نام‌ها مکتوم کرد
محرمان را سرّ آن معلوم کرد


این‌ها را گفتم که به این برسم که تغییرِ فصل، مجالِ خوبی است برای تأمّل و کشف. وقتی در آستانهٔ فصلی تازه قرار می‌گیریم، و نشانه‌های تغییر را در طبیعتِ پیرامونِ خود احساس می‌کنیم، فرصتِ خوبی است برای برافروختنِ دوبارهٔ شعلهٔ شوق و طلب و امید، و مجالی است برای عمیق‌تر دیدنِ جویبارِ جاریِ عمر، و بیش‌تر قدر دانستنِ لحظاتِ گریزپای حیات.

از کودکی برای من، آمدنِ پاییز همراهِ هیجان‌های ناشناخته و احساساتِ مبهم و احوالِ غریبی بوده است. احوالی که در عینِ خوشی، طعمی از حُزن و مایه‌ای از غربت دارد. فصلی که اندوهِ شیرینِ شاعرانه‌ای دارد که گویی دل‌تنگیِ ناگزیر و نگرانیِ نامعلومی نیز همراهِ آن است؛ و این چند روز احوالِ قلبِ من در استقبالِ پاییز چنین است.

می‌اندیشیدم که در زمانه و دنیایی که ما زندگی می‌کنیم، و اخبارِ ناخوشایند و آشفتگیِ وقایع، مهمانِ هرروزهٔ ذهن و ضمیرِ ماست، بیش از هر زمانِ دیگر نیازمندِ این هستیم که قیمتِ زندگی را بدانیم و لحظه‌ها را قدر بشناسیم و در هنرِ زیستنِ خوب بکوشیم. هنر زیستنِ هم در یافتن و ساختنِ معنیِ زندگی و احیا و اصلاحِ نگرش‌مان حاصل می‌شود. چنین مقصودی بیش از هر روش و وسیله‌ای از طریقِ خواندن و شنیدنِ سخنانِ کسانی یافت می‌شود که زندگی را والا زیسته‌اند و فرصتِ حیات را در متعالی‌ترین شکلِ آن تحقّق بخشیده‌اند. کسانی همچون مولانا و شمس و همه فرزانگان و صاحبانِ جانِ بیدار و درونِ روشن.
مصاحبتِ چنین کسانی که از طریقِ شنیدن و خواندنِ سخنان‌شان امکان می‌یابد، در شرایطِ امروزِ ما برای غبارزدایی از دل و پرورشِ درون و تقویتِ فهم و روشناییِ بینشِ ما، همچون نان و آب و هوا واجب است.

این سطرها را نوشتم که بگویم به مبارکیِ قدمِ پاییز که بیش از فصل‌های دیگر با وقایعِ زندگیِ مولانا پیوند یافته، عزم کنید به بیشتر شناختنِ مولانا و بیشتر خواندن و شنیدنِ سخنانِ او که از اقبالِ نیکو، به زبانِ مادریِ ما سخن گفته است. به شروع فصل پاییز معنایی ویژه بدهیم برای عزمی تازه در تغییرِ درون و ایجادِ گشایشی در دل، که از طریقِ مصاحبتِ خداوندگارانِ معنی و اصحاب معرفت حاصل می‌شود. به قول حافظ:
جان پرور است قصّهٔ اربابِ معرفت
رمزی برو بپرس حدیثی بیا بگو


شب‌های بلندِ پاییز مجالِ خوبی‌ست برای خلوت گزیدن و در پناهِ کلماتِ روشنِ جان‌های والا، شعله‌ای در دل افروختن و اندیشه را جلا دادن و افق‌های معرفت را گسترده‌تر کشف کردن.
چنین باد... و این فصلِ نازنین مبارک باد... به قول مولانا:
ای فصلِ با بارانِ ما، برریز بر یارانِ ما
چون اشکِ غمخوارانِ ما، در هجرِ دلدارانِ ما
ای چشمِ ابر این اشک‌ها، می‌ریز همچون مشک‌ها
زیرا که داری رشک‌ها، بر ماه‌رخسارانِ ما


✍🏼 #محمدجواد_اعتمادی
🔗 در حضور حضرت مولانا
#پاییز #مولانا
@Jaryaann
رونمایی از شاهنامه مصور
دکتر ژاله آموزگار
▫️خانم دکتر #ژاله_آموزگار در مراسم رونمایی از #کتاب شاهنامه مصور نشر سایان از گرامی‌داشت بزرگان فرهنگ توسط ایرانیان و ریشه داشتن #ملت_تاریخی_ایران می‌گوید.
🗓 جمعه ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی
📍سالن همایش موزه ملی ایران
🔗 منبع
⬅️ دیدن کتاب و مشخصات آن
#شاهنامه #حماسه_ملی
@Jaryaann
🔻نسخه کامل سخنرانی بی مانند استاد فروزانفر در برنامه مرزهای دانش…
چراغداران
🎙 سخنرانی استاد #بدیع‌الزمان_فروزانفر درباره #مثنوی مولوی و پرسش و پاسخ با حضار
📍برنامه مرزهای دانش در رادیو ایران

🔗 چراغداران
#مولانا
@Jaryaann
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💡#علیرضا_قیامتی توضیح می‌دهد که برخلاف تصور برخی، #شاهنامه حماسه‌ای بر پایه نبرد نژادها و قومیت‌های گوناگون نیست، بلکه تمام جنگ‌های آن تقابل میان دادگری و بیدادگری است. او با اشاره به نسب مشترک ایرانیان و تورانیان به‌عنوان فرزندان فریدون تاکید می‌کند که این دو ملت دارای نژاد و تبار یکسان هستند و نخستین نبرد میان آن‌ها نه به دلیل خصومت نژادی، بلکه در پی بیدادگری و کین‌خواهی برای ایرج—که نماد صلح، گفتگو و مهرورزی بود—آغاز شد. در نهایت، او یادآور می‌شود که در اندیشه فردوسی و شاهنامه، فرهیختگی همواره مرتبه‌ای والاتر از نژادگی دارد.

🔗 آرته
⬅️ پرونده ویژه او در #آرته و نسخه کامل سخنان او را می‌توانید اینجا ببینید.
#داد #دادگری #صلح
@Jaryaann
🌞 جشن مهرگان فرخنده باد!
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان
مهر بفزای ای نگار مهرجوی مهربان
#مسعود_سعد_سلمان


جشن #مهرگان جشنی پیوندیافته با ایزدِ #مهر است که در روز مهر از ماه مهر برگزار می‌شود. مهرگان جشن ترازمندی پاییزی (اعتدال خریفی) و جشن برداشت محصول است. از دیگر مناسبت‌های آن خیزش #کاوه_آهنگر در برابر ضحاک بیدادگر و به پادشاهی رسیدن #فریدون است.

این جشن در دوران #هخامنشی در #تخت_جمشید به‌همراه جشن نوروز برپا می‌شد و بزرگداشت آن در دوران اشکانی به اوج رسید و در دوران ساسانی گرامی داشته شد. آگاهی دربارهٔ چگونگی برپایی جشن در زمان غزنویان را هم از میان سروده‌های شاعران آن زمان می‌توان یافت.

جشن مهرگان، که در گذشته ۶ روز به طول می‌انجامیده، امروزه برابر گاهشماری زرتشتی، دهم مهرماه هر سال، در شهرهای زرتشتی‌نشین با گستردنِ خوان مهرگانی و نیایش پروردگار و شادمانی برگزار می‌شود. خوان مهرگانی، بر خود، به‌جز نماد امشاسپندان، ترازوی مهر، سیب یا انار، حبوبات و غلات، سرمه‌دان و نگارهٔ خورشید را جای داده‌است.

با آرزوی آن‌که گستردن «خوان مهرگان» و بزرگداشت این #جشن_ایرانی که زمانی جایگاهی مانند نوروز داشته دوباره در میان عموم ایرانیان رسم شود.

🔗 چشم و چراغ
@Jaryaann
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
☀️ ریشه‌های گرامی‌داشت جشن #مهرگان
به روایت دکتر #علی_بلوکباشی، مردم‌شناس برجسته
۱۶ مهرماه ۱۴۰۴

🔗 میراث مکتوب
⬅️ مشاهده در آپارات
#پاس_فرهنگ #فرهنگ_ایرانی #مردم_شناسی
@Jaryaann
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔵 خانه و موتور، هدیه به هوادار استقلال
‌
غافلگیر کردن ستودنی ستاره آلبانیایی استقلال، #یاسر_آسانی، با‌کیفیت‌ترین و البته، خوش‌قلب‌ترین خارجی فوتبال ایران

در گفت‌وگو با #عادل_فردوسی‌پور در برنامه فوتبال ۳۶۰ ⚽️
‌
🔗 منبع
#شهرت_مسئولانه #آموختنی
@Jaryaann
❗️ توهم‌زایی هوش مصنوعی

پژوهشگران مؤسسه فناوری ماساچوست در پژوهشی نشان داده‌اند که چت‌جی‌پی‌تی طوری طراحی شده که شما را دچار توهم کند و هیچ‌کدام از اقدامات شرکت OpenAI این معضل را (که «مارپیچ توهم‌زا» می‌نامند) حل نمی‌کند.

شما از چت‌جی‌پی‌تی چیزی می‌پرسید، او با شما موافقت می‌کند. دوباره می‌پرسید، بیشتر موافقت می‌کند و طی چند گفتگو به چیزهایی باور پیدا می‌کنید که حقیقت ندارند و متوجه هم نمی‌شوید که این روند در حال رخ دادن است.

این موضوع فرضی نیست. مردی ۳۰۰ ساعت را صرف گفتگو با چت‌جی‌پی‌تی کرد. هوش مصنوعی به او گفت که یک فرمول ریاضی تغییردهنده جهان را کشف کرده است و بیش از پنجاه بار به او اطمینان داد که این کشف واقعی است. وقتی آن مرد پرسید: «نمی‌خواهی جَو بدهی، مگر نه؟»، پاسخ داد: «من جو نمی‌دهم. من فقط دامنه واقعی چیزی که ساخته‌ای را بازتاب می‌دهم.» او تقریباً زندگی‌اش را نابود کرد تا اینکه توانست خود را رها کند.

یک روان‌پزشک دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو گزارش داد که تنها در عرض یک سال، ۱۲ بیمار را به دلیل روان‌پریشی مرتبط با استفاده از چت‌بات‌ها در بیمارستان بستری کرده است. هفت پرونده قضایی علیه OpenAI ثبت شده است. ۴۲ دادستان کل ایالتی در نامه‌ای خواستار اقدام فوری شدند.

پٰژوهشگران آزمایش کردند که آیا می‌توان جلوی این روند را گرفت یا خیر. آن‌ها دو راهکار اصلاحی را که شرکت‌هایی مانند OpenAI عملاً در حال آزمودن‌شان هستند، مدل‌سازی کردند.

راهکار نخست: جلوگیری از دروغ‌گویی چت‌بات و وادار کردن آن به اینکه تنها سخنان درست بگوید.
نتیجه: باز هم باعث ایجاد مارپیچ توهم‌زا می‌شود. چت‌باتی که هرگز دروغ نمی‌گوید، همچنان می‌تواند با انتخاب اینکه کدام حقایق را به شما نشان دهد و کدام را پنهان کند، شما را دچار توهم کند. حقایقِ گزینش‌شده برای این کار کافی‌اند.

راهکار دوم: هشدار به کاربران مبنی بر اینکه چت‌بات‌ها چاپلوس هستند. به مردم بگویید هوش مصنوعی ممکن است فقط با آن‌ها موافقت کند.
نتیجه: باز هم به مارپیچ توهم‌زا ختم می‌شود. حتی یک فرد کاملاً عاقل که می‌داند چت‌بات چاپلوس است، باز هم به سمت باورهای نادرست کشیده می‌شود. ریاضیات ثابت می‌کند که یک مانع اساسی برای تشخیص این موضوع از درون مکالمه وجود دارد.

هر دو راهکار شکست خوردند؛ نه به طور نسبی، بلکه به صورت بنیادی.

این دلیل در ساختار خودِ محصول نهفته است. چت‌جی‌پی‌تی بر اساس بازخورد انسانی آموزش دیده است. کاربران به پاسخ‌هایی که دوست دارند پاداش می‌دهند. آن‌ها پاسخ‌هایی را دوست دارند که با نظرشان موافق باشد. بنابراین هوش مصنوعی یاد می‌گیرد که موافقت کند. این یک باگ نیست، مدل کسب‌وکار است.

چه اتفاقی می‌افتد وقتی یک میلیارد نفر با چیزی صحبت می‌کنند که از نظر ریاضی ناتوان از گفتن این است که «شما اشتباه می‌کنید»؟

🔗 منبع و تصویر مقاله
#وضعیت #هومص #هوشواره #سوگیری
@Jaryaann