توافق اخیر آمریکا و جمهوری اسلامی، اگر نهایی شود، بیش از آنکه پایان بحران ایران باشد، آغاز مرحله‌ای تازه از آن است. برای مردم ایران، مسئله اصلی همچنان زندگی زیر سایه حکومتی است که از هر بحران و هر توافقی برای بقا استفاده می‌کند. برای اپوزیسیون نیز پرسش اساسی این است: آیا می‌تواند از انتظار برای تصمیم قدرت‌های خارجی عبور کند و به نیرویی سازمان‌یافته، واقع‌بین و آماده برای عبور از جمهوری اسلامی و اداره آینده ایران تبدیل شود؟

خیابانی که قرار بود نمایش قدرت جمهوری اسلامی باشد، حالا به صحنه شکاف درونی آن تبدیل شده است. از پروپاگاندای جنگی تا شورش علیه تفاهم، جمهوری اسلامی با نیرویی روبه‌رو شده که سال‌ها خود پرورش داده بود.

ترامپ که پیش‌تر در پیام‌هایی خطاب به ایرانیان از «کمک در راه است» سخن گفته بود، اکنون در گفت‌وگو با مقام‌های قطر، کشته‌شدن معترضان را عمدتا به «گروه‌های قبلی» در جمهوری اسلامی نسبت می‌دهد و میان بخش‌های مختلف رژیم مرزبندی تازه‌ای می‌سازد.

سیاست کشورهای عربی در برابر جمهوری اسلامی بیش از آنکه از اعتماد به تهران ناشی شود، محصول محاسبه هزینه‌هاست. برای بسیاری از این دولت‌ها، حفظ تعادل موجود همچنان کم‌هزینه‌تر از ورود به بحرانی نامعلوم است.