📺 آنچه جایِ پرسش دارد

🎙#مارتین_هایدگر


#گزیده‌سخن #فلسفیدن
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘در باب پراگماتیسم

🍂 اگرچه ممکن است «پراگماتیسم» حقیقت‌نمایی فلسفی را در بر نداشته‌باشد، اما بعضاً مزایای مهمی دارد.

🍂 نخست این‌که معتقد است حقیقتی که می‌توان دریافت، حقیقتی انسانی‌ست، و هر چیز انسانی، خطاپذیر و تغییرپذیر است. آن‌چه خارج از چرخه‌ی رویدادهای انسانی قرار می‌گیرد، حقیقت نیست, بلکه (نوعی) واقعیت است. حقیقت خاصه‌ای از اعتقاد است و اعتقادات، حوادثی روحی‌اند. علاوه بر این، رابطه‌شان با واقعیات، آن سادگی شماتیکی را که منطق می‌انگارد، ندارد و همین، مزیت دوم پراگماتیسم است.

🍂 اعتقادها و باورها مبهم و پیچیده‌‌اند، و نه یک واقعیت دقیق و صریح، بلکه به چند حوزه‌ی مبهم واقعیت اشاره دارند. از این رو، باورهای اغلبِ قضایای شماتیکِ منطق، چون صدق و کذب, تضاد شدیدی با هم ندارند، بلکه چیز مبهمی از صدق و کذب‌‌اند؛ مایه‌ها و سایه‌روشن‌های متنوعِ خاکستری‌اند، نه سفیدند، نه سیاه.

🍂 کسانی که با احترام از «حقیقت» سخن می‌گویند، بهتر بود از «واقعیت» سخن می‌گفتند و درمی‌یافتند که آن خصوصیات محترمی را که مورد ستایش آن‌هاست، در باورهای انسانی نمی‌توان یافت. در این عقیده، مزایای عملی و هم‌چنین نظری وجود دارد؛ زیرا آدم‌ها یکدیگر را نابود می‌کنند، از آن جهت که معتقدند که خود «حقیقت» را می‌دانند. از لحاظ «روانی-تحلیلی»، شاید بتوان گفت که هر «ایده‌آل عظیمی» که مردم با ابهت اظهار می‌کنند، در واقع عذری‌ست در قبال درد و رنجی که بر دشمنان خود روا می‌دارند. اخلاق نیک نیازی به شکستنِ صدا در گلو ندارد.

از کتاِب برگزیدۀ نوشته‌های اساسیِ #برتراند_راسل (اثرِ رابرت اگنر و لستر دنان)


#گزیده‌سخن #فلسفیدن
➖➖➖

🌾 @Naqdagin