📚جواب جناب عبدالله مصباحی به نقد نظرات ایشان در جستار حکومت اسلامی

با سلام و عرض ادب و احترام

1. اسلام به عنوان یک دین الهی نه وظیفه ای برای تشکیل حکومت بر خود قائل بوده است و نه چنین وظیفه ای را برای خود تعریف کرده و نه اصول ، قوانین ، مقررات ، روش و شیوه ها و نه شکلی از اشکال، حکمرانی را برای مسلمانان به ارمغان آورده است
2. اسلام اگر تشکیل حکومت مختص به خود را وظیفه خود می دانست که مسلمانان نیز به تبعیت از آن باید خود را به پیاده کردن آن وظیفه موظف می دانستند باید همه آن چه برای حکمرانی منطقی و معقول و اخلاقی و عقلانی که برای همه عصرها و برای همه نسل ها و برای همه سرزمین های مسلمان نشین قابلیت اجرائی شدن داشته باشد را به دقت و به وضوح توضیح و تبیین می کرد در حالی که هرگز چنین کاری را انجام نداده است
2. .خود این شاهد و دلیل واضح و روشنی است که اسلام به عنوان یک دین نه برای تشکیل حکومت مختص به خود که برای امری بسیار مهم تر و اساسی تر به ظهور  رسیده است و آن  نجات و رهائی انسان از گمراهی و افتادن به دام ضلالت دوری از حضرت حق و نیز بدست آوردن سعادت ابدی در حیات آخرتی اش می باشد
3. بنابراین همه حکومت هائی که به نام اسلام بدست مسلمانان در طول تاریخ زیست مسلمانی تشکیل شده خوب یا بد حکومت هائی بوده اند که بدست مسلمانان تشکیل یافته است که متأسفانه به نادرست و به غلط به نام اسلام به خورد مردم داده شده است و حکومتی که اسلام آن را سفارش یا مقررات و قوانین و روش و شیوه ها و شکل آن را توصیه کرده باشد نبوده و از این به بعد نیز نخواهد بود که اسلام اساسا چنین توصیه هائی نداشته است
4. از این روست که همه خوبی ها و بدی هایش نیز باید به نام تشکیل دهندگان آن نوشته شود و به اسلام ربطی ندارد هر چند مسلمانان اگر به عنوان مسلمان حکومتی تشکیل دهند که معقول و منطقی و اخلاقی و عقلانی باشد که حقوق و آزادی های شهروندان را تأمین و کشور و ملت را به آسایش و آرامش و توسعه و پیشرفت برساند تشکیل دهندگانش می توانند مدعی شوند که به عنوان مسلمان و مؤمن به اسلام و با الهام گرفتن از آموزه های اخلاقی و عقلانی و ایمانی اسلام و با استفاده از علم و دانش و فلسفه و تجربه بشری در نوع و شیوه و روش و شکل حکمرانی ها به چنین توفیقی راه یافته اند
5. با توجه به آنچه عرض شد روشن گشت که اسلام اصطلاحی به عنوان خودی و غیر خودی ندارد آن چه در اسلام و همه ادیان الهی و غیر الهی هست مؤمن و غیر مؤمن است و این نیز امری کاملا منطقی و طبیعی است چرا که هر کسی به آموزه های بنیادین اسلام یا ایمان می آورد و بر اساس آن زندگی ایمانی اش را به سامان می رساند و یا بدان ایمان نمی آورد و بر اساس آن زندگی نمی کند از گروه نخست به مؤمن به اسلام و پیامبر و کتاب آسمانی یاد می کنند و از گروه دوم نیز به نامؤمن یا غیر مؤمن به اسلام یاد می کنند اگر خیلی دوست دارید بگویید کافر به اسلام اما این ایمان به اسلام و یا کفر به آن هیچ ربطی به خودی و غیر خودی به عنوام مسائل سیاسی و حکومتی که در حکومت هائی که به دست مسلمانان تشکیل و احیانا بابش در آن ها باز می شود ندارد
6. هیچ جامعه‌ای مطلقا هیچ جامعه ای نمی تواند بدون تشکیل ساز ـ و ـ کاری که نامش حکومت است به حیات اجتماعی خودش ادامه دهد و با هرج و مرج روبرو شده و متلاشی می شود از این روست که ضرورت تشکیل حکومت از ضرورت های عقلی است و نه دینی دین نیز  با حکم عقل در ضرورت حکومت در هر جامعه ای همراهی می کند اگر همراهی نکند در واقع در پی ایجاد هرج و مرج است و ایجاد هرج و مرج در جامعه به ضرورت عقل غیر قابل قبول و غیر عقلانی است
7. از اینروست که پیامبر اسلام پس از تأسیس جامعه ای نو بنیاد به خاطر پیامبر بودنش همه مسلمانان ریاست او را بر جامعه تازه تأسیس یافته خود پذیرفتند و دست بیعت برای یاری اش دادند پیامبر اسلام نیز به حکم عقل مدیریت سیاسی و اجتماعی جامعه تازه تأسیس یافته را به عهده گرفت حکومتی که تشکیل داد ساده ترین حکومت از نوع خود بوده است که همه سازـ و ـ کارهایش نیز متناسب با زیست قبیله ای عرب های مکه و مدینه بود نه این که اسلام آن سازـ و ـ کار را ابداع کرده باشد
8. حکومت علی بن ابی طالب مانند حکومت های ابوبکر ، عمر و عثمان نیز دقیقا بر اساس نیاز ضروری که جامعه تازه تأسیس یافته مسلمانان اقتضا می کرد رخ داد نه این که ساز ـ وـ کار حکومت آنها چیزی بود که اسلام آورده بود هر چهار خلیفه بر اساس ساختار زندگی قبیله ای  عرب های مسلمان مکه مدینه حکومت تشکیل دادند و این یعنی حکومت در هر جامعه ای اولا از ضرروت های عقلی آن جامعه و ثانیا سازـ و ـ کارش نیز متناسب با ساختار زیست اجتماعی فرهنگی قبیله ای هر جامعه ای می باشد
9. بنابراین هیچ یک از آن حکومت ها و ساز ـ و ـ کارشان از اسلام بیرون نیامده بود بلکه متناسب با ضرورت های زیست اجتماعی و نیازهای زیست قبیله ای شان بوده است
10. پس این که عرض شد اسلام وظیفه ای برای تشکیل حکومت خاص به خود نداشته و ندارد به معنای این نیست که مسلمانان نباید حکومت تشکیل دهند چرا مسلمانان نیز مانند همه ملت های دیگر برای مدیریت زیست اجتماعی و سیاسی و فرهنگی و ... جامعه خویش به ضرورت عقل باید حکومتی برای جامعه خود داشته باشند اما معنای این، آن نیست که بگویند این حکومتِ اسلام است. اسلام حکومت ندارد تا حکومتی را به نام آن به خورد مردم بدهند
10.  البته مسلمانان در حکومت خود می توانند برخی از قوانین اجتماعی که در 14 قرن پیش در شبه جزیره العرب برای مدیریت جامعه آنها به ظهور رسیده بود را در جامعه خویش به کار ببندند به شرطی که اجرای آن قوانین بتواند از عهده مدیریت اخلاقی و عقلانی متناسب با امروز انسان بر آید و الا باید به کناری نهاده شود
11. حکومت امام زمان نیز از آن چه عرض شد مستثنی نیست او نیز بر اساس نیازها و ضرورتهائی که آن روزگاران اقتضا می کند حکومت تشکیل می دهد نه این که حکومتی که اسلام آن را تعریف و توضیح و تبیین کرده و قوانین و مقررات و روش ها و شیوه ها و شکل آن را پیشاپیش معرف کرده است را به کار خواهد گرفت که اسلام هیچگاه چنین مسائلی را نه آورده و نه توضیح داده و نه تبیین کرده و نه از کسی خواسته مطابق آن حکومت تشکیل دهند گذشته از این ها اصلا معلوم نیست حکومت امام زمان در آن روزگاران که معلوم نیست چند هزار سال بعد روی خواهد داد چگونه حکومتی خواهد بود

12. حکومت فقیهان نیز از آن چه عرض شد نه تنها مستثنی نیست که شاید بدترین حکومت از نوع خود در جهان معاصر است آیا حکومت طالبان در افغانستان از اسلام آمده یا حکومت داعش در سوریه یا حکومت فقیهان در ایران؟ هیچ کدام. هر کدام به اشتباه حکومت متناسب با افکار و اندیشه های خود را به نام اسلام به خورد مسلمانان داده اند.
.

➖➖➖

🌾 @Naqdagin