زیر سقف آسمان
9.7K subscribers
3.83K photos
920 videos
492 files
4.15K links
زیر سقف آسمان مقام یک جست‌وجوگر است.
آرشیو تأملات و پژوهش های دکتر حسن محدثی
جامعه شناس و استاد دانشگاه

تماس:
@Ziresagfeasman2017
Download Telegram
♦️نامه‌ای از زینب خانم از افغانستان برای کمک به تکمیل ساختمان مکتب
۱۲ تیر ۱۴۰۵


ما در قسمت ساخت این مکتب نیاز به کمک داریم اگر شما و یا دوستانی دارید. و یا نهاد های را می شناسید و یا دوستانی دارید که نهاد های امدادگر و یا کمک کننده ای را بشناسد لطفا از ما دریغ نکنید.
سپاس و تشكر

و من از طریق کانال شما برایتان پیام گذاشتم زینب هستم اهل افغانستان.

👇👇👇

#زینب
#افغانستان
@NewHasanMohaddesi
❤1
تقدیم سلام و احترامات فایقه،
به استحضار می‌رساند که مکتب روستای خارقول داله مربوط ولسوالی مالستان ولایت غزنی، در حال حاضر به تعداد ۵۰۰ تن شاگرد برحال دارد که خوشبختانه سال به سال به تعداد شاگردان جدیدالشمول آن نیز افزوده می‌شود. با وجود اشتیاق وافر اطفال این مرز و بوم به تعلیم و تربیه، تعمیر این مکتب نیمه‌کاره بوده و شاگردان با چالش‌های بسیار جدی مواجه هستند:

نواقص ساختمانی مکتب: تعمیر فعلی مکتب تکمیل نبوده و به شدت نیازمند ایزوگام، گچ‌کاری، پلسترکاری، شیشه‌کاری پنجره‌ها، یک باب دروازه ورودی عمومی، دو باب دروازه داخلی و مصارف ریز و کوچک دیگر می‌باشد. نبود سقف و دیوارهای معیاری باعث شده تا اطفال در فصل گرما زیر آفتاب سوزان بمانند.

مسافه طولانی و سختی راه: شاگردان این مکتب به دلیل نبود امکانات ترانسپورتی، روزانه حدود ۱ الی ۱.۵ تا ۲ ساعت راه را پیاده طی می‌کنند تا به مکتب برسند که این امر موجب خستگی مفرط و مریضی آنان می‌گردد.

یادداشت: قابل ذکر است که این مکتب در حال حاضر از نگاه کمبود معلم مشکلی ندارد و تنها چالش اساسی آن، نبود یک فضای آموزشی امن و دارای سقف می‌باشد.

حل مشکلات ساختمانی این مکتب، کمک بزرگی به این اطفال معصوم می‌نماید تا صاحب یک سقف مطمئن شده و از گرمی طاقت‌فرسا و مریضی‌های ناشی از تابش آفتاب نجات یابند. بناً از آن مقام/مؤسسه محترم تقاضا داریم تا در این امر خیر و حیاتی با ما همکاری همه‌جانبه نمایید.
با احترام و سپاس،
از طرف اهالی و شورای اجتماعی روستای خارقول داله مالستان.

اگر هر یک شما توانایی کمک به این مکتب را دارید. و یا دوستانی دارید، کانالی دارید و یا صفحه های مجازی لطفا این متن را به آنها فوارود کنید تا همه دست به دست هم داده و این مکتب نیمه کاره را بسازیم.

برای سوالات و کمک به ایدی من پیام بگذارید.
0744566307
@Shadfam

https://t.me/jshddjjsjj

کانال من است.


#زینب
#افغانستان
@NewHasanMohaddesi
👏3
Forwarded from Zainab 🕊
Letter from Zainab Ahmadi.pdf
699.1 KB
❤2😁1
♦️گریزی از سنجش دقیق متون نداریم: پاسخی به آقای فتحی‌ی لقمان

✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی

۱۲ تیر ۱۴۰۵

برای تقویت عقلانیت و زیست عقلانی، یکی از ضروریات همین است که متون را به‌نحو دقیقی سنجش بکنیم؛ صرف نظر از این‌که گوینده‌ی سخن کیست و چه جای‌گاه و شهرتی دارد.

دکتر علی‌ی شریعتی هم‌چون هزاران کارگزار فرهنگی‌ی دیگر آثاری تولید کرده و اثراتی به جای گذاشته و رفته است. اینک ماییم و امروز و فردای کشورمان. با او همان معامله‌ای را می‌کنیم که با بقیه. حرمت اش را حفظ می‌کنیم، اما سخن اش را می‌سنجیم؛ اگر چه معلم برجسته‌ی ما و نسل‌هایی از ما بوده باشد.

من از آقای فتحی‌ی لقمان به‌خاطر توجه و نقدشان سپاس‌گزار ام، اما چند نکته را در مقام پاسخ تقدیم می‌کنم:

۱. این متنی که از شریعتی سنجش کرده ام، متنی ژورنالیستی است، زیرا ایده‌ی نظری‌ی مشخصی در پس آن قرار ندارد یا دست‌کم من چنین ایده‌ای را ندیده ام. کالبدشکافی‌ی مفاهیم متن نیز در غیاب هرگونه ایده‌ی نظری، موید آن است. البته من اگر شواهدی مخالف آن ارایه شود، رای ام را تغییر می‌دهم و اصراری بر آن ندارم؛

۲. هم‌چنان معتقد ام که گزاره‌های تمثیلی نمی‌توانند جای‌گزین دلایل و استدلال شوند، زیرا گزاره‌های تمثیلی نتایج قطعی ندارند و با احتمالات و حدس و گمان قرین اند و احتمال خطا در آن‌ها زیاد است و بسیاری اوقات گم‌راه‌کننده و مغلطه‌آمیز اند. هم‌چنین، گزاره‌های تمثیلی نمی‌توانند طارد قانع‌کننده‌ای برای هم باشند.

به‌عنوان مثال، کارکردگراها می‌گویند: جامعه هم‌چون ارگانیسم یا سیستم زنده است (تمثیل زیست‌شناختی و تمثیل سیستم).

مارکسیست‌ها نیز می‌گویند: جامعه از دو اردوگاه متخاصم تشکیل شده است (تمثیل جنگ).


در این‌جا با دو تمثیل مهم در جامعه‌شناسی مواجه ایم و از خود این تمثیل‌ها هیچ دلیلی مستفاد نمی‌شود که بر اساس آن، یکی را بر دیگری ترجیح دهیم و ناگزیر ایم در داوری راجع به این تمثیل‌ها، به اندیشه‌های دیگر متوسل شویم؛

۳. شریعتی هم از اندیشه‌های قرآنی و هم از اگزیستانسیالیسم سارتری بسیار متاثر بود و هر دوی این اندیشه‌ها، بر نوعی اراده‌گرایی‌ی افراطی تاکید دارند. بحث‌های شریعتی در باره‌ی چهار زندان و مباحث دیگر انسان‌شناختی‌ی او -به‌ویژه در کتاب انسان مجموعه‌ی آثار ۲۴- موید این امر است و این سخن او که "من، علیرغم آنها همه، به معجزة استعداد خدائی انسان ایمان دارم"، از نظر من دلالتی جز اراده‌گرایی‌ی افراطی ندارد. واژه‌ی معجزه در این جمله موید این نگاه افراطی به سرشت انسان است؛

۴. این‌که آرای شریعتی بار هویت‌مندانه و ضد استعماری دارد، متن او را از سنجش دقیق ما مخاطبان معاف نمی‌کند؛

۵. تمثیل و استعاره وقتی ارزش دارند که در خدمت استدلال و دلایل و گزاره‌های نظری قرار گیرند و آن‌ها را غنی‌تر و فربه سازند یا ما را به گزاره‌های نظری‌ی قابل تامل و ارزش‌مند هدایت کنند. به‌عنوان مثال، نوشته‌های نیچه آکنده از استعاره است، اما این استعاره‌ها و تمثیل‌ها پشتوانه‌ی نظری دارند و وقتی ما آن‌ها را می‌خوانیم، ذهن‌مان حرکتی نظری را آغاز می‌کند. به‌عنوان مثال، به این جمله از نیچه بنگریم:

"ان‌کس که با هیولا دست و پنجه نرم می‌کند، باید بپاید که خود در این میانه هیولا نشود. اگر دیری در مغاکی چشم بدوزی، آن مغاک نیز در تو چشم می‌دوزد".

در این سخن نیچه، دو گزاره‌ی تمثیلی یا درست‌تر بگویم استعاری، موجود است. این استعاره‌ها، حامل اندیشه‌های مهمی هستند و مرا به دو گزاره‌ی نظری‌ی زیر هدایت می‌کنند:

۱. تقابل مستمر، اخلاق (ethic) و خوی‌گان (ethos) تقابل می‌پرورد؛

۲. به‌کارگیری‌ی مستمر روش‌های عمل حریف، محتمل است روش‌های عمل و زیست آینده‌ی شما را بسازد.


از نظر من هر دو گزاره‌ی نظری‌ی فوق و مستفاد از استعاره‌های نیچه، بسیار مهم و ارزش‌مند اند و جای تامل بسیار دارند.

اکنون برگردیم به تمثیل‌های شریعتی در متن مورد بحث. از تمثیل‌های او چه نتایجی حاصل می‌شوند؟ من به این نتیجه می‌رسم:

همه‌ی اشکال سرمایه‌داری -خواه سرمایه‌داری در یک باهمستان قبیله‌ای- خواه سرمایه‌داری در قرن بیستم، غیر اخلاقی و غیر انسانی و محکوم اند؛

و اسلام نیز با آن‌ها مخالف است و از این جهت، همه‌ی اشکال سرمایه‌داری مثل هم اند.

این باز هم یک گزاره‌ی نظری نیست بل‌که فقط گزاره‌ای ارزش‌یابانه است، بدون این‌که معیار ارزش‌یابی مطرح شده باشد.

اکنون پرسش‌های زیر مطرح می‌شوند:
چرا؟
بر چه اساس و منطقی؟

کدام قرائت از اسلام؟
در کدام نظام اقتصادی؟

در این‌جا می‌بینیم که اگر تمثیل‌های شریعتی را بپذیریم و در باره‌ی آن‌ها واکاوی نکنیم، به چه نتایج گم‌راه‌کننده و حتا خطرناکی خواهیم رسید.

باز هم از ناقد محترم آقای علی‌ی فتحی‌ی لقمان به‌خاطر نقدشان تشکر می‌کنم!

#نقد
#سنجش_متن
#علی_شریعتی
#علی_فتحی_لقمان
@NewHasanMohaddesi
👍15❤2😍1
♦️بسیار مهم
۱۲ تیر ۱۴۰۵


سلام آقای دکتر!
وقتتون بخیر
امید که تندرست باشید.

میخواستم یه خانواده رو معرفی کنم که سال ۹۹ بچه‌ی اولشون یه پسر ۲سال ۸ ماهش بود رو از دست دادن..‌.

یه بچه ی دیگشون هم رو ۳ماه فهمیدن سرطان داره جراحی شده و داره شیمی درمانی میشه...

تازه عکس هسته یی گرفتن فهمیدن یه غده نزدیک کلیه اش هست باید اونم برداشته بشه.‌..

هزینه هاش خیلی بالاست اگه امکانش هست شماره کارت مادرش رو میفرستم توی کانال قرار بدین.

6063731233782177

زهره نادعلیان دستجردی


#کار_خیر
@NewHasanMohaddesi
😍1💔1
🔸🔸🔸نقد🔸🔸🔸


♦️سنجش دقیق متن، آری؛ سنجش دقیقِ نوع متن هم، آری

✍️علی‌ی فتحی‌ی لقمان
۱۲ تیر ۱۴۰۵


درود بر دکتر محدثی گرامی.

من هم با اصل سخن شما همدل‌ام: هیچ متنی، به اعتبار نام نویسنده‌اش، از نقد معاف نمی‌شود. شریعتی هم اگر در جایی اغراق کرده، کلی گفته، تاریخ را فشرده، استعاره را بر جای برهان نشانده، یا از جذبه‌ی کلام برای عبور از دشواری استدلال کمک گرفته (که به نظرم، خیلی جاها همین طور بوده)، باید نقد شود؛ بی‌تعارف و بدون ملاحظه‌ی کاریزما.

اما نکته‌ای که می‌خواهم بر آن تأکید کنم این است: سنجش دقیق، تنها به معنای سخت‌گیری بر متن نیست؛ به معنای انتخاب ابزار مناسب برای سنجش متن هم هست. گاهی نقد، به دلیل دقت زیاد، دقیق‌تر نمی‌شود؛ بلکه چون با ذره‌بین نامتناسب به سراغ متن می‌رود، بخشی از موضوع را از دست می‌دهد. همان‌طور که با ترازوی زرگری نمی‌توان وزن یک اسب را فهمید، با معیار مقاله‌ی جامعه‌شناسی نیز نمی‌توان همه‌ی شأن یک متن خطابی، جدلی، دینی، سیاسی و فرهنگی را سنجید.

مسئله این نیست که بگوییم چون متن شریعتی استعاری است، پس نقدناپذیر است. اتفاقاً متن استعاری نیاز بیش‌تری به نقد دارد، چون استعاره قدرت پنهان‌کاری دارد؛ و می‌تواند داوری را در لباس تصویر وارد ذهن کند! اما نقد چنین متنی باید علاوه بر پرسش از «دلیل»، از «کارکرد» هم بپرسد: این استعاره چه می‌کند؟ چه چیزی را روشن می‌کند؟ چه چیزی را می‌پوشاند؟ چه دشمنی می‌سازد؟ چه هویتی می‌تراشد؟ چه نوع حساسیت اخلاقی یا سیاسی تولید می‌کند؟

به گمان من، خطر متن شریعتی در این نیست که «تمثیل» دارد؛ خطرش در این است که گاهی تمثیل را از مرتبه‌ی پیشنهاد فهم، به مرتبه‌ی حکم قطعی می‌برد. در این‌جا نقد شما دکتر محدثی عزیز، کاملاً به‌جاست. اما از سوی دیگر، این که از یک تمثیل نتیجه‌ی قطعی بیرون نمی‌آید، الزاماً به این معنا نیست که آن تمثیل فاقد ارزش فکری است. تمثیل گاهی برهان نیست، اما می‌تواند فرضیه‌ی انتقادی بسازد؛ یعنی ذهن را به پرسشی تازه پرتاب کند.

برای نمونه، وقتی شریعتی میان توحش قبیله‌ای و خشونت مدرن نسبت برقرار می‌کند، اگر این را حکم نهایی بگیریم، گرفتار کلی‌گویی خطرناک می‌شویم. اما اگر آن را فرضیه‌ای انتقادی بدانیم، پرسش مهمی زاده می‌شود: آیا تمدن مدرن اصولاً می‌تواند خشونت را حذف نکند، بلکه آن را اداری، حقوقی، رسانه‌ای، اقتصادی و شیک کند؟ این پرسش، به‌خودی‌خود، بی‌ارزش نیست؛ هرچند پاسخ شریعتی به آن، اغلب شتاب‌زده و یکپارچه‌ساز و آغشته به شور ایدئولوژیک است.

از این منظر، من میان «دیدن مسئله» و «صورت‌بندی مسئله» فرق می‌گذارم. شریعتی بسیاری از مسئله‌ها را تیز می‌دید، اما همیشه آن‌ها را دقیق صورت‌بندی نمی‌کرد. گاهی چشمش تیزتر از روشش بود‌. همین امر او را هم جذاب می‌کند، هم خطرناک! جذاب، چون زخم را می‌بیند؛ خطرناک، چون گاهی نسخه را پیش از تشخیص دقیق، می‌نویسد.

بنابراین، نقد من به نقد شما این نیست که چرا شریعتی را سنجیده‌اند؛ پرسشم این است که آیا در این سنجش، میان «اعتبار علمی»، «قدرت بلاغی»، «کارکرد تاریخی»، و «پیامد ایدئولوژیک» متن به اندازه‌ی کافی تفکیک شده است یا نه.

بله، شریعتی را نباید بر تخت تقدیس خواباند؛ اما نباید هم او را چنان کالبدشکافی کرد که از متنش فقط «ضعفِ روش» باقی بماند و نیروی تاریخیِ کلامش ناپدید شود. نقد خوب، هم خطا را نشان می‌دهد، هم راز اثرگذاری را توضیح می‌دهد. به گمان من، در مواجهه با امثال شریعتی، ما به هر دو نیاز داریم.


🔸محدثی: از پاسخ و نقد شما بسیار ممنون ام و حضورتان را قدر می‌دانم!


#نقد
#سنجش_متن
#علی_شریعتی
#علی_فتحی_لقمان
@NewHasanMohaddesi
👍6❤1
سخنرانی حسن محدثی
پژوهشگر و نویسنده حوزه جامعه‌شناسی


آشنایی با محتوای کتاب در دست انتشار با موضوع «کورش، جنگ‌جوی جهان‌گشای چندخداپرست» از زبان نویسنده گرانقدر کتاب، #حسن_محدثی گیلوایی، پژوهشگر و نویسنده حوزه جامعه‌شناسی

📅 تاریخ برگزاری: سه‌شنبه ۱۶ تیر ۱۴۰۵
      ~ ۷ جولای ۲۰۲۶

⏰ زمان برگزاری: ۱۸:۴۵ تا ۲۰:۰۰
     به وقت ایران

🏛 محل برگزاری:
گوگل‌میت فراگیری👇
https://meet.google.com/roe-enop-mwq

@ArchiveOfLiberalism
.
❤15👍8👎2
Forwarded from زیر سقف آسمان
♦️بسیار مهم
۱۲ تیر ۱۴۰۵


سلام آقای دکتر!
وقتتون بخیر
امید که تندرست باشید.

میخواستم یه خانواده رو معرفی کنم که سال ۹۹ بچه‌ی اولشون یه پسر ۲سال ۸ ماهش بود رو از دست دادن..‌.

یه بچه ی دیگشون هم رو ۳ماه فهمیدن سرطان داره جراحی شده و داره شیمی درمانی میشه...

تازه عکس هسته یی گرفتن فهمیدن یه غده نزدیک کلیه اش هست باید اونم برداشته بشه.‌..

هزینه هاش خیلی بالاست اگه امکانش هست شماره کارت مادرش رو میفرستم توی کانال قرار بدین.

6063731233782177

زهره نادعلیان دستجردی


#کار_خیر
@NewHasanMohaddesi
❤2
🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸


♦️روایتی بر کتاب دو قرن سکوت، کتاب تاریخ یا فحش‌نامه /۱

✍دکتر سیدعبدالمجید الهامی

۱۳ تیر ۱۴۰۵


   یکی از کتبی که در طول ۷۰ سال گذشته در باره تاریخ ایران و ورود اسلام به ایران به تحریر در امده کتاب دو قرن سکوت زرین کوب است که اصولا ارزش علمی ندارد و فقط باید گفت علاوه بر اینکه کتاب تاریخ نیست بلکه خزعبلات و توهمات نویسنده است که بوسیله باستان گرایان در بوق و کرنا دمیده شده است.

    دکتر قیم در کتاب وزین خود دو قرن سکوت افسانه یا واقعیت به نقد مدعیات و نظرات زرکوب پرداخته و نشان داده که زرین کوب همانطور که خویشتن در مقدمه دوم چاپ کتاب خویش در سال ۱۳۴۶ ه.ش نوشت تمام مطالب کتابش از سر خامی جوانی و احساسات و تحت تاثیر دیگران بوده است. در این رابطه قابل ذکر است مطالب کتاب زرین کوب به تاریخ وقایعی همت گمارده که علاوه بر اینکه تحقیق روشنگرانه نیست، بلکه به تخریب تاریخ مردمی دیگر پرداخته است. دکتر قیم در کتابش نشان داده تمامی متن کتاب زرین کوب در عین بیسوادی تاریخی بدون سند درباره مردمی نوشته شده که آنها را نمی شناسد و با توهین خواهان تحمیل نظرات خود و البته باز گشایی عقده خویش هست.

      اقای دکتر قیم در این کتاب نشان می دهد زرین کوب به سان همۀ ناسیونالیست ها و باستان گرایان، بی پروا و بی محابا ملل و اقوام دیگر را تحقیر و به آن ها فحش می دهد. سرتاسر کتاب دو قرن سکوت آکنده از توهین و دشنام است؛ کمتر صفحه ای از کتاب را می توان یافت که زرین کوب در آن به عرب فحش نداده باشد. گاهی عناوین کتاب هم تحقیرآمیز و توأم با توهین هستند. دکتر قیم عنوان می کند: از اولین صفحۀ کتاب دشنام و توهین آغاز می شود و در تمام کتاب بنحو بارزی ادامه می یابد. در صفحۀ سوم کتاب، او ۲۲ بار به عرب ناسزا می دهد. وی آن چنان کینه و نفرت وجودش را فراگرفته که گاهی مباحث را با تحقیر و دشنام آغاز می کند.

   قیم یاداور است متداول ترین فحش او این جمله است که « عرب پست ترین و پراکنده ترین مردم است»، او این جمله را در تمام کتاب و به اشکال مختلف حداقل شش بار به کار می برد. زرین کوب در دو قرن سکوت، ترک ها و سیاهان را هم تحقیر کرده است. او در کتاب دیگری این چنین هندی ها، عراقی ها، قفقازی ها و روس ها را تحقیر می کند« یک عده هندی و عراقی پابرهنه و یک مشت قفقازی و روسی گرسنه.»

   زرین کوب انواع و اقسام تحقیرها و توهین ها را دربارۀ عرب به کار برده است: عربان وحشی طبع، سوسمار خواران گرسنه چشم، عرب گستاخ، کودنی عرب، وحشی طبعی و تندخویی، زبونی و ناتوانی عربان، درنده خویی عربان، رفتار مسخره آمیز دیوانه وار، بیابان نشینان بی نام و نشان، مردم نیمه وحشی، چون دیوان دین دارند، چون سگ خورند نان، گرسنه چشمان عرب، این ها نمونه هایی از فحش های اوست.

گویا این ناسزاها عطش کینه و نفرت زرین کوب را سیراب نکرده، از این رو در صفحۀ ۱۳۶ آن ها را به « خرفستر» تشبیه می کند. بعد می نویسد: خرفستر به معنی حشره است، علی الخصوص عوام حشرات خرد زیانکار را بدین نام خوانند.جانورانی چون مار و وزغ و سنگ پشت و موش و عقرب و مور و ملخ و کرم و مگس نیز همه از این خرفستران بشمارند و چون این جانوران را زیانکار می دانسته اند، کشتن و نابود کردن آن ها را ثواب می شمردند( ص ۳۳۰).

   دکتر قیم در ادامه اضافه می کند: << این است نویسندۀ محبوب بعضی ها و این است کتابی که بعضی ها نسبت به  آن تعصب کور دارند. کتابی کاملا نژادپرستانه و ضدانسانی. اولاً توهین و دشنام و تحقیر دیگران، مصداق نژادپرستی است. ثانیاً در کتب تاریخ که توسط علما نوشته می شود، شما یک توهین یا تحقیر یا دشنام نمی بینید. چون کتابی که در آن حتی اگر یک تحقیر و یا یک توهین و یا یک فحش باشد، آن کتاب بی اعتبار است و ارزش خواندن ندارد. اگر علاقه مندید تا مدرک و سند و جزئیات سخن فوق را ببینید، مراجعه کنید به کتاب« دو قرن سکوت، افسانه یا واقعیت»، مبحث « تحقیرها و توهین ها»>>.

   دکتر قیم در ادامه یاداور است، پیش از خاتمۀ سخن از طرفداران کتاب دو قرن سکوت سؤال می کنیم: اگر شما کتابی را ببینید که یک نفر ایرانی و یا غیر ایرانی نوشته باشد و در آن ایرانیان (فارس ها) را پست ترین مردم بداند، آن را مطالعه می کنید؟ دکتر قیم با ذکر نمونه های دیگری از فحاشی دکتر عبدالحسین زرین کوب در کتاب« دو قرن سکوت»/ برگرفته از کتاب « دو قرن سکوت، افسانه یا واقعیت»(ص ۷۳) نشان داده زرین کوب به دروغ راجع به مردمی مطالبی آورده که هیچ نشانی از حقیقت ندارد. و باز می گوید تمام این ها عطش کینه و نفرت تاریخ نویس!! ما را سیراب نمی کند، به همین دلیل صد و نه صفحۀ بعد( ص ۲۷۰) این توهین ها و دشنام ها را ادامه داده و به ان تحریص دارد. این نوع نوشتن ها از یک محقق بی طرف بعید است.

ادامه دارد👇👇👇

#عبدالنبی_قیم
#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه
@NewHasanMohaddesi
❤8👏7👍4👎1
🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸


♦️روایتی بر کتاب دو قرن سکوت، کتاب تاریخ یا فحش‌نامه /۲

✍دکتر سیدعبدالمجید الهامی

۱۳ تیر ۱۴۰۵



دکتر قیم در نقد خویش نسبت به مطالب کتاب زرین کوب می نویسد: در مطالبی قبلی سخنانی دربارۀ فحش ها و توهین های زرین کوب در کتاب دو قرن سکوت آورده شد و نشان داده شد چگونه زرین کوب، عرب را" خرفستر" به معنی حشره تشبیه می کند. علاوه بر این او در کتاب خود شش بار عرب را" پست ترین مردم" می داند. اول بار در صفحۀ۵۹، بار دوم در همان صفحه که این بار این سخن را از قول برادر امام علی(ع) یعنی جعفر بن ابی طالب نقل می کند. که این سخن دروغ محض است( نگ به مبحث" سخن عارى از صحت" کتاب). ۳۲ صفحه بعد یعنی در صفحۀ ۹۱ این بار از قول سپاهیان و جنگجویان این فحش را بیان می کند. که این هم دروغ است و به ما نمی گوید سپاهیان و جنگجویان کجا این حرف را زده اند؟ باز در همان صفحه از قول خسرو پرویز این دشنام را می دهد. اینجا هم به ما نمی گوید خسرو پرویز کجا این سخن را گفته است؟ شصت وپنج صفحۀ بعد(ص۱۵۶) برای بار پنجم این فحش را می دهد.

      علاوه بر مطالب دکتر قیم باید ذکر نمود دکتر زرین کوب جفای بزرگی به تاریخ عرب و اسلام نمود و در نهایت تاکید کرد کلیه مطالب نقل قول شده راجع به تاریخ اقوام از دید ناسیونالیسم فارسیسم ناشی از بیسوادی تاریخی و ناآگاهی محیطی نسبت به تاریخ منطقه و اقوام آن است که این دید ناسیونالیست های دست پرورده مجامع استعماری مانند ملکم و دوگوبینو در جهت اهداف استعماری است.

   وقتی در پاره مطالب چاپ نشده خود ا"فسانه اریایی" نوشتم و با سند عنوان نمودم وجود قومی بنام آریایی و پارس و پارت و ماد یک اوهام نژاد گرایانه است که از دل استعمار غرب در قرن ۱۹ متولد شده و وجود خارجی ندارد. این عمل را زاده تفکرات و اندیشه طرح های استعماری کمپانی هند شرقی و بوسیله سروان جان ملکم و بعدها دوگوبینو زاده شده که خواهان ایجاد یک تاریخ استعماری برای منطقه هستند. از طرفی باید بیان کرد دلیل طرح این مطالب امروزه نتیجه یک عقده گشایی و عقب ماندگی تاریخی است که برای مقابله با دست آوردهای غرب چیزی در چنته ندارند ومجبور هستند بگویند ما تاریخ بزرگی داشتیم.

   در هنگامه ای که این طرح ارائه شد در عدم وجود قوم اریایی صدها مقاله نوشته و ارائه گردید و ان را بی اساس برشمردند اما بعلت عدم وجود تاریخ بالنده و در ناکجا اباد برهوتی بعضی دو دستی به این اوهام آویزان و چسبیدند. امثال سید جواد طباطبایی،  پورداود یاسمینی، مجتهدی، و شفیعی کدکنی با شیفتگی محض که به مرز خود شیفتگی می رسد فریاد بر می اورند و از وجود قومی موهومی دم می زند که وجود خارجی ندارد و به اقوام وملل دیگر توهین کرده و بجز خود هیچ کس را در مدار انسانیت نمی دانند. بخصوص اگر این انسان عرب و ترک مسلمان باشد کفر ابلیسی است که به لعنت خدا هم نمی ارزد که از شمار آدمیت دانست.

  در این ارتباط برای روشنگری درباره این اوهام بار سنگین مسئولیت سترگ بر گردن جوانان و دانشوران متعهد و متخصص هست که برای مقابله با این اوهام عملی کارستان نموده و ادبیات و تاریخ ایران را از این اقوال کینه آمیز و توهم سخیف زدود.

   به نظر می‌آید چنین فردی یا افرادی که اینگونه می نویسند نمی توانند تاریخ نویس منصف و بی غرضی باشند؟ و باید سلطه این اوهام سخیف از سطح جامعه و مجامع علمی و کتب درسی پاک شود.



🔸محدثی: بارها در همین کانال نوشتم که آثار تاریخ‌نگارانه‌ی بسیاری از مورخان ایرانی و به‌ویژه دکتر عبدالحسین زرین‌کوب، ایده‌ئولوژیک و اغلب فاقد اعتبار اند و در استفاده از آن‌ها باید احتیاط کرد.


#عبدالنبی_قیم
#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه
@NewHasanMohaddesi
❤8👌7👍5👎3
آیا ابراهیم شخصیتی تاریخی است؟ ادعای دکتر زرین‌کوب

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی

۱۳ تیر ۱۴۰۵



#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه
@NewHasanMohaddesi
😁1
آیا ابراهیم شخصیتی تاریخی است؟ ادعای دکتر زرین‌کوب

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی

۱۳ تیر ۱۴۰۵

یکی از کتاب‌هایی که از دکتر عبدالحسین زرین‌کوب خوانده ام، کتاب در قلمرو وجدان است. این کتاب عمدتا در باره‌ی دین و عرفان است.

این اثر آکنده از خطا است. من به‌طور تصادفی همین الان این کتاب را باز کردم و تصویر صفحه‌ای از آن را برای شما منتشر کردم. در این صفحه دکتر زرین‌کوب چه می‌گوید؟ می‌گوید ابراهیم شخصیتی تاریخی است.

اما تاکنون شواهد تاریخی وجود چنین شخصیتی را در تاریخ تایید نکرده است و ابراهیم هم‌چنان چهره‌ای دینی است نه تاریخی.

این است کیفیت تاریخ‌نگاری‌ی دکتر عبدالحسین زرین‌کوب!



🔻پس‌نوشت: این فقط یک نمونه است و من می‌توانم با اندکی اختصاص وقت، نمونه‌های فراوانی از این نوع خطاها را در کارهای او نشان دهم.



🔻منبع: زرین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۷۵) در قلمرو وجدان. تهران: نشر سروش، چاپ اول.

#ابراهیم
#تاریخ‌تگاری_اسلامی
#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه

@NewHasanMohaddesi
👍7👎2👌2❤1🤔1
♦️نمونه‌ای از سوگیری‌ی دکتر عبدالحسین زرین‌کوب در کتاب در قلمرو وجدان (داوری بین سه دین یهودیت، مسیحیت، و اسلام)

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی

۱۳ تیر ۱۴۰۵

در این‌ صفحه دکتر زرین‌کوب ادعاهایی در باره‌ی سه دین توحیدی می‌کند، بدون این‌که هیچ معیار و شواهدی تاریخی عرضه کند. پاراگراف اخر این صفحه را بخوانید!

🔻منبع: زرین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۷۵) در قلمرو وجدان. تهران: نشر سروش، چاپ اول؛ ص ۳۹۷.


#سوگیری
#تاریخ‌نگاری_اسلامی
#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه

@NewHasanMohaddesi
👍9🤔2👎1😍1
♦️کیفیت استدلال دکتر عبدالحسین زرین‌کوب برای نشان دادن اهمیت و ضرورت مداراگری‌ی دینی

✍حسن محدثی‌ی گیلوایی

۱۳ تیر ۱۴۰۵


دکتر زرین‌کوب در کتاب در قلمرو وجدان می‌گوید:

"ارباب دیانت [...] لاجرم اگر اعتقاد به مذهب یا دیانتی پیدا کرده‌اند لابد در حد امکان و ادراک خود برای اطمینان از صحت آن تحقیق وافی به‌جا آورده‌اند، ...".

به‌عنوان محقق در جامعه‌شناسی‌ی دین عرض می‌کنم که اکثریت پی‌روان ادیان بر اساس مسقط‌الراس (محل سقوط کله) به دین‌شان معتقد شده اند؛ نه با "تحقیق وافی". وافی یعنی فراوان و بسیار، تمام، کامل، بسنده، به‌اندازه.


از شما مخاطبان عزیز می‌پرسم: چند نفر دین‌دار در کل زنده‌گی‌تان دیده اید که در باره‌ی دین‌شان "تحقیق وافی" کرده باشند؟

🔻منبع: زرین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۷۵) در قلمرو وجدان. تهران: نشر سروش، چاپ اول؛ ص ۳۹۶.


🔻پس‌نوشت: لطفا توجه کنید که دو تصویر فوق از دو صفحه‌ی پی در پی ارسال شده است!


#دین‌داری
#مسقط‌الراس
#تاریخ‌نگاری_اسلامی
#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه

@NewHasanMohaddesi
👍8❤1😍1
♦️گزاره‌هایی سراسر نادرست از دکتر زرین‌کوب در باره‌ی مداراگری‌ی دینی

✍حسن محدثی
۱۳ تیر ۱۴۰۵


🔻دکتر عبدالحسین زرین‌کوب:
"شیوة تسامح بی‌ان‌که از دیدگاه اولیای ادیان رسمی جوامع مقبول و قابل تایید شمرده آید غالبا در نزد سیاستمداران و حکام و امپراطوران وسیله‌یی برای حفظ نظم و اجتناب از هرج و مرج تلقی و توصیه شد".

این سخن و سخنانی نظیر آن از دکتر زرین‌کوب در باره‌ی مداراگری‌ در برابر ادیان غیر، خطای فاحشی است. مداراگری با ادیان غیر در فرهنگ‌های دینی‌ی یگانه‌پرستانه و چندخداپرستانه فرق فاحشی داشته و فرمان‌روایان بسیار زیادی در دوره‌ها و جوامع مختلف داریم که ادیان غیر را سرکوب کرده اند. برای بسیاری از حکام و فرمان‌روایان در تاریخ، سرکوب ادیان غیر، اتفاقا آسان‌ترین راه برای حفظ نظم بوده است.

فکر می‌کنم همین چهار شاهد از یک کتاب زرین‌کوب، برای نشان دادن سطح دانش و کار و استدلال او کافی باشد.

تبلیغات این‌ها را بزرگ کرده است.

🔻منبع: زرین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۷۵) در قلمرو وجدان. تهران: نشر سروش، چاپ اول؛ ص ۳۹۹.

#مداراگری_دینی
#تاریخ‌نگاری_اسلامی
#عبدالحسین_زرین‌کوب
#تاریخ‌نگاری_ملی‌گرایانه

@NewHasanMohaddesi
👍8❤1👎1😍1
♦️ابراهیم، شخصیتی دینی یا تاریخی؟ وجود تاریخی‌ی ابراهیم هنوز مورد تردید است
۱۳ تیر ۱۴۰۵

"از روزگار ابراهیم گزارشی در دست نداریم، ولی به نظر پژوهشگران، او شاید یکی از ریش سفیدان آواره‌ای بوده که در پایان هزاره‌ی سوم پ. م، قوم‌اش را از بین‌النهرین به کناره‌های مدیترانه برد" (آرمسترانگ، ۱۳۸۴: ۱۹).



🔻منبع: آرمسترانگ، کرن (۱۳۸۴) خداشناسی از ابراهیم تاکنون. ترجمه‌ی محسن سپهر. تهران: نشر مرکز، چاپ دوم.


#ابراهیم
#کرن_آرمسترانگ
@NewHasanMohaddesi
❤4👍4👎3🤔2😍1
♦️نسبت افسانه، اسطوره، و تاریخ: تقدیم به آقای گیکلو

✍️حسن محدثی‌ی گیلوایی

۱۳ تیر ۱۴۰۵

افسانه روایتی است غیر حقیقی و مردم نیز می‌دانند که حقیقت ندارد (مثل داستان رستم و اسفندیار)؛

اسطوره روایتی است غیر حقیقی امّا برخی از مردم آن را حقیقی می‌دانند و به‌نحو جدی بدان باورمند اند و برای زنده‌گی‌شان حجیت دارد (مثل داستان هابیل و قابیل و بسیاری از داستان‌های دینی)؛

تاریخ روایتی است که در مقام نظر قرار است حقیقی باشد و مردم نیز آن را حقیقی می‌دانند، اما برای زنده‌گی‌شان حجیت ندارد.

به همین خاطر در میان این روایت‌ها، اسطوره از همه خطرناک‌تر است و سپس تاریخ است که خطرناک است. افسانه، امّا هیچ خطری ندارد بل‌که چه بسا شامل دروغ‌هایی مفید، جذّاب، آموزنده، و سرگرم‌کننده است.

امّا باید مواظب باشیم که برخی افسانه‌ها و اسطوره‌ها را به‌عنوان تاریخ به خورد ما ندهند.

#تاریخ
#افسانه
#اسطوره
#روایت
#history
#legend
#myth

@NewHasanMohaddesi
👌10👍2😁2
🔸🔸🔸بازخورد🔸🔸🔸

♦️نقد هوش مصنوعی به بحث محدثی در باره‌ی نسبت افسانه، اسطوره، و تاریخ /۱

✍به‌کوشش آقای مهندس از ارومیه
۱۳ تیر ۱۴۰۵


متنی که ارائه دادید، تلاش می‌کند با استفاده از «تمایزِ معنایی» (Semantic Distinction)، سلسله‌مراتبی از «حقیقت» و «اثرگذاری» را ترسیم کند. این متن از نظر ساختاری، یک نوع «معرفت‌شناسیِ تفاوت‌گرا» است که سعی دارد مرز میان واقعیت (Reality) و باور (Belief) را بر اساس «میزانِ خطر» و «حجیت» (Authority/Sacredness) ترسیم کند.

از منظر علوم انسانی (جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، انسان‌شناسی و فلسفه)، این متن دارای نقاط قوت در تفکیکِ مفاهیم است. در ادامه، این متن را در سه سطح تحلیل و نقد می‌کنم:

### ۱. تحلیل و تطبیق با نظریه‌های علوم انسانی

#### الف) در سطح انسان‌شناسی (Anthropology):
متن شما به خوبی به مفهوم «اسطوره به مثابه‌ی ساختارِ معناساز» نزدیک است.
*   تطبیق با اسطوره: در انسان‌شناسی (مانند دیدگاه‌های *کلود لوی-استروس*)، اسطوره لزوماً «دروغ» نیست، بلکه یک «نظامِ نمادین» است که معنای جهان را توضیح می‌دهد. متن شما درست می‌گوید که اسطوره برای «زندگی» (بنا کردنِ نظمِ اجتماعی و اخلاقی) حجیت دارد. اسطوره، «حقیقتِ وجودی» (Existential Truth) است، نه «حقیقتِ تجربی» (Empirical Truth).

#### ب) در سطح روان‌شناسی (Psychology):
تفکیک شما بین «افسانه» و «اسطوره» بر اساس «باور و حجیت»، با مفاهیم روان‌شناختیِ «اعتقاد» (Belief) و «تصویرِ ذهنی» (Mental Image) همسو است.
*   افسانه در اینجا شبیه به یک «روایتِ تخیلی» (Fictional Narrative) عمل می‌کند که فقط در سطحِ سرگرمی یا آموزه‌های اخلاقیِ ساده است.
*   اما اسطوره با «ناخودآگاهِ جمعی» (مانند دیدگاه *یونگ*) پیوند دارد؛ یعنی چیزی است که در اعماقِ روانِ فرد، معنا می‌سازد و او را به حرکت درمی‌آورد. از این منظر، تحلیل شما از «خطرناک بودنِ اسطوره» صحیح است، زیرا اسطوره می‌تواند به «تعصبِ بنیادین» تبدیل شود.

#### ج) در سطح فلسفه تاریخ (Philosophy of History):
تفکیک شما از «تاریخ» به عنوان روایتی که «در مقام نظر حقیقی است اما حجیتِ وجودی ندارد»، بسیار دقیق و نزدیک به دیدگاه‌های (Post-structuralism) است.
*   فیلسوفانی مثل *هایدگر* یا *رورتی* معتقدند تاریخ، برخلاف ادعای خود، یک «آینهٔ واقعیت» نیست، بلکه یک «بازسازیِ زبانی از گذشته» است. تاریخ، روایتی است که ما برای «توجیهِ حالِ خود» می‌سازیم. بنابراین، اینکه می‌گویید تاریخ برای زندگی «حجیت ندارد» (یعنی مستقیماً از آسمان نازل نشده و مقدس نیست)، به معنای بازگشت به «عقلانیتِ انتقادی» است.

### ۲. نقدِ علمی و ساختاری متن

با وجود دقتِ متن، از نظر علمی با چند چالش روبرو است:

#### ۱. خطرِ «ترکیبِ ماهوی» (Category Mistake):
متن شما مرز میان این سه را «قطع و فصل» می‌کند، در حالی که در واقعیت، این‌ها یک «طیف» (Spectrum) هستند و نه سه جعبه‌ی جداگانه.
*   بسیاری از «تاریخ‌ها» در واقع «اسطوره‌هایی» هستند که با ابزارِ قدرت، «تثبیت» شده‌اند. (مثلاً تاریخِ ناسیونالیستیِ پهلوی، چیزی نیست جز اسطوره‌ای که لباسِ تاریخ به تن کرده است تا «حجیت» پیدا کند).
*   مرز میان اسطوره و تاریخ، اغلب با «قدرت» تعیین می‌شود، نه با «ماهیتِ خودِ روایت».

#### ۲. مسئله‌ی «حجیتِ تاریخ» (The Authority of History):
ادعای شما مبنی بر اینکه «تاریخ برای زندگی حجیت ندارد»، از نظر جامعه‌شناسیِ سیاسی (مانند نگاه *ماکس وبر* یا *فوکو*) آسیب‌پذیر است چون
*   تاریخ، دقیقاً از طریقِ «حجیت» کار می‌کند. وقتی یک دولت، روایتِ تاریخیِ خاصی را تدریس می‌کند، آن تاریخ از حالت «نظر» خارج شده و به «حجیتِ اجتماعی» تبدیل می‌شود. تاریخ، «سرمایه‌ی نمادین» است که تعیین می‌کند چه کسی «ما» است و چه کسی «آن‌ها». پس تاریخ، بسیار خطرناک‌تر از اسطوره است، چون «قدرتِ قانونی و نهادی» دارد.

#### ۳. نفیِ «کارکردِ مثبتِ افسانه»:
متن می‌گوید افسانه «هیچ خطری ندارد». این یک گزاره‌ی خطرناک است. در علوم انسانی، افسانه (Myth/Legend) می‌تواند عاملِ «فراموشیِ تاریخی» شود. افسانه‌ها می‌توانند با ساده‌سازیِ بیش از حدِ مسائلِ پیچیده، باعثِ «بی‌تفاوتیِ سیاسی» شوند که خود نوعی خطر برای آگاهیِ جمعی است.

### ۳. بازسازی و اصلاحِ تحلیل (برای رسیدن به عمقِ مورد نظر شما)

اگر بخواهیم این متن را بر اساس «نظریاتِ ساختارگرا و قدرت» بازنویسی کنیم، باید از «ماهیتِ روایت» به سمت «کارکردِ روایت» حرکت کنیم.

تحلیلِ اصلاح‌شده:

1.  افسانه (Fable/Legend): روایتی است که در سطحِ «زبانِ عمومی» و برای «سرگرمی یا اخلاقِ ساده» کار می‌کند. خطر آن کم است چون «مرجعیتِ ساختاری» ندارد.

ادامه دارد👇👇👇

#تاریخ
#افسانه
#اسطوره
#روایت
#history
#legend
#myth

@NewHasanMohaddesi
❤2😁1
🔸🔸🔸بازخورد🔸🔸🔸

♦️نقد هوش مصنوعی به بحث محدثی در باره‌ی نسبت افسانه، اسطوره، و تاریخ /۲

✍به‌کوشش آقای مهندس از ارومیه
۱۳ تیر ۱۴۰۵


2.  اسطوره (Myth): روایتی است که در سطحِ «ناخودآگاهِ جمعی» و برای «تولیدِ معنای وجودی» کار می‌کند. خطر آن در «جایگزینیِ حقیقت با نماد» است؛ جایی که فرد، نماد را به جای واقعیت می‌نشاند و به آن «تقدس» می‌دهد.

3.  تاریخ (History/Historiography): روایتی است که در سطحِ «نهادهای قدرت و دانش» (دانشگاه، مدرسه، دولت) کار می‌کند. خطر اصلی تاریخ در اینجا نه در «دروغ بودن» آن، بلکه در «ادعایِ بی‌طرفی و علمی بودن» آن است. تاریخ، وقتی با قدرت ترکیب می‌شود، به «اسطوره‌ای مجهز به سلاحِ علم» تبدیل می‌شود.

نتیجه‌گیری نهایی:
خطرناک‌ترین حالت، زمانی است که «اسطوره» (با تمامِ بارِ احساسی و مقدس‌اش) در لباسِ «تاریخ» (با تمامِ پوششِ علمی و منطقی‌اش) ظاهر شود. این دقیقاً همان جایی است که «زرین‌کوب» یا هر تاریخ‌نگارِ ناسیونالیستیِ دیگری قرار می‌گیرد: او در حالِ ارائهٔ یک «اسطوره با پوششِ تاریخ» است تا بتواند بر «آگاهیِ عمومی» حکم براند.

در یک جمله: اسطوره به انسان «احساس» می‌دهد، اما تاریخِ ساختاریافته به انسان «جهتِ سیاسی و هویتی» می‌دهد؛ و جهت دادن، بسیار خطرناک‌تر از احساس دادن است.

هوش مصنوعی

#تاریخ
#افسانه
#اسطوره
#روایت
#هوش_مصنوعی
#history
#legend
#myth

@NewHasanMohaddesi
👎2😍2