«کنشی که به نام اکثریت انجام میپذیرد -چه با میل و چه با زور- ناگزیر در دست یک یا چند تن قرار میگیرد؛ حقیقت ندارد که با وقف خود به اکثریت، خود را وقف هیچکس نمیکنیم و شرایط برای همه یکسان میشود، برعکس، خود را وقف کسانی میکنیم که به نامِ اکثریت دست به عمل میزنند.»
❈ بنژامن کنستان، شور آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
❈ بنژامن کنستان، شور آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 سوسیالیسم: پیدایش برنامهریزی سوسیالیستی (۲) | ✍🏻 رابرت هیلبرانر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اما بهواقع حیات اقتصادیای که تحت این چهار عمل ابتدایی پیگیری میشد، به سرعت چنان آشفته و نابهسامان گردید که تولید شوروی در فاصلهی چهار سال بعد از انقلاب ۱۹۱۷ به…
📃 سوسیالیسم: مشکلات ظهور میکنند (۱) | ✍🏻 رابرت هیلبرانر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ این شکاف بلافاصله ظاهر نشد. در نگاه مجدد به آن دوره میتوان دید آنچه که لنین و استالین در سالهای ابتدایی با آن مواجه بودند، بیشتر از آنکه اقتصادی باشد شبهنظامی بود. در واقع کار رژیم، عبارت بود از بسیج روستاییان در نیروی کار جهت ساخت جادهها و خطوط راهآهن، سدها و شبکههای الکتریکی، مجتمعهای فولاد و کارخانههای ساخت تراکتور.
❃ این تکلیفی دشوار بود، اما سهمگینی آن از آنچه سوسیالیسم پنجاه سال بعد با آن مواجه میشد، بیشتر نبود؛ در سالهای آخر، مشکل سوسیالیسم نه سختی انجام پروژههای غولآسا، بلکه مشکلشدن به انجام رساندن کامل پروژهها و ایجاد هماهنگی بین اجزای اقتصاد بود. اقتصاد شوروی در سراسر دهه ۱۹۶۰ نرخهای رشد بزرگی (تقریبا دو برابر نرخ رشد آمریکا) را برای رشد کلی خود گزارش میکرد، اما ناظران به تدریج نشانههایی از یک مشکل در شرف وقوع را مشاهده میکردند.
❃ یکی از این نشانهها مشکل تعیین میزان محصولات بهنحوی بود که رفاه همه افراد حاضر در اقتصاد را به حداکثر برساند، نه اینکه فقط امتیازهای کسب شده توسط مدیران کارخانهها بابت انجام اموری فراتر از اهداف محولشده به آنها را زیاد کند. مساله این بود که برنامه مزبور تولید را بر حسب مقادیر فیزیکی تعیین کرده بود. یکی از پیامدهای این امر حداکثرسازی طول یا وزن محصولات توسط مدیرها بود و نه حداکثرسازی کیفیت آنها. کاریکاتور مشهوری در محله طنز کروکودیل مدیر کارخانهای را نشان میدهد که با افتخار تولید بیسابقه خود را نشان میداد که یک میخ بسیار بزرگ بود که از یک جرثقیل آویزان شده بود.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ این شکاف بلافاصله ظاهر نشد. در نگاه مجدد به آن دوره میتوان دید آنچه که لنین و استالین در سالهای ابتدایی با آن مواجه بودند، بیشتر از آنکه اقتصادی باشد شبهنظامی بود. در واقع کار رژیم، عبارت بود از بسیج روستاییان در نیروی کار جهت ساخت جادهها و خطوط راهآهن، سدها و شبکههای الکتریکی، مجتمعهای فولاد و کارخانههای ساخت تراکتور.
❃ این تکلیفی دشوار بود، اما سهمگینی آن از آنچه سوسیالیسم پنجاه سال بعد با آن مواجه میشد، بیشتر نبود؛ در سالهای آخر، مشکل سوسیالیسم نه سختی انجام پروژههای غولآسا، بلکه مشکلشدن به انجام رساندن کامل پروژهها و ایجاد هماهنگی بین اجزای اقتصاد بود. اقتصاد شوروی در سراسر دهه ۱۹۶۰ نرخهای رشد بزرگی (تقریبا دو برابر نرخ رشد آمریکا) را برای رشد کلی خود گزارش میکرد، اما ناظران به تدریج نشانههایی از یک مشکل در شرف وقوع را مشاهده میکردند.
❃ یکی از این نشانهها مشکل تعیین میزان محصولات بهنحوی بود که رفاه همه افراد حاضر در اقتصاد را به حداکثر برساند، نه اینکه فقط امتیازهای کسب شده توسط مدیران کارخانهها بابت انجام اموری فراتر از اهداف محولشده به آنها را زیاد کند. مساله این بود که برنامه مزبور تولید را بر حسب مقادیر فیزیکی تعیین کرده بود. یکی از پیامدهای این امر حداکثرسازی طول یا وزن محصولات توسط مدیرها بود و نه حداکثرسازی کیفیت آنها. کاریکاتور مشهوری در محله طنز کروکودیل مدیر کارخانهای را نشان میدهد که با افتخار تولید بیسابقه خود را نشان میداد که یک میخ بسیار بزرگ بود که از یک جرثقیل آویزان شده بود.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیالیسم: مشکلات ظهور میکنند (۲) | ✍🏻 رابرت هیلبرانر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ با انسداد فزاینده جریان اقتصادی، تولید در پایان هر فصل یا سال به شکل «طوفانی» شدت میگرفت و تمامی منابع برای استفاده جهت برآورده ساختن اهدافِ از پیش تعیینشده تحتفشار قرار میگرفتند. همین سیستم بدون انعطاف بهزودی مجبور شد شتابدهندههایی با نام تولکاچی (tolkachi) را با هدفسازماندهی ارسال محمولهها برای مدیرانی که برای دستیابی به اهداف تولیدی خود به مواد اولیه غیربرنامهریزی شده -و لذا غیرموجود- نیاز داشتند، بهوجود آورد.
❃ بدتر اینکه کارخانهها که فاقد حق خرید مایحتاج خود یا استخدام یا اخراج کارگرانشان بودند، برای حفظ کنترل خود بر قلمرویی که در اختیار آنها بود، ابتدا مغازههایی ساختند و سپس ساخت نمایندگیها و دست آخر مسکن کارگران خود را آغاز نمودند.
❃ مایهی تعجب نیست که این نظام بیزانسی روزبهروز عملکرد بدتری را به نمایش میگذاشت. طی دهه ۱۹۶۰ اتحاد جماهیر شوروی به اولین کشور صنعتی در تاریخ انسان تبدیل شد که برای مدت قابل توجهی کاهش متوسط امید به زندگی در زمان صلح را تجربه کرد. این امر علامتی از سوءتخصیص فاجعه بار منابع بود. دستگاههای تحقیقاتی نظامی میتوانستند هر آنچه نیاز داشتند را به دست آورند، اما بیمارستانها در این فهرست اولویتبندی جایگاه نازلی داشتند. در دهه ۱۹۷۰ آمار و ارقام بهوضوح نشانگر کاهش سرعت رشد تولید بود.
❃ اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۱۹۸۰ رسماً پذیرفت که رشد کشور بهزودی متوقف میشود؛ این در حالی است که در همان زمان به طور غیررسمی مشخص شده بود که اقتصاد این کشور سیر نزولی دارد. در سال ۱۹۸۷ اولین قانون رسمیای که متضمن پرسترویکا (بازسازی) بود، به اجرا درآمد. میخاییل گورباچف، رییسجمهور وقت این کشور قصد خود را برای اصلاح بالا تا پایین اقتصاد اعلام کرد. وی قصد داشت این اصلاحات را با استفاده از مکانیسم بازار، پایهگذاری دوباره مالکیت خصوصی و گشایش سیستم به روی مبادله آزاد اقتصادی با غرب پیش ببرد. هفتاد سال حکومت سوسیالیستی به پایان راه خود رسیده بود.
- ادامه دارد...
#سوسیالیسم #برنامهریزی_متمرکز
#سوسیالیسم_ویرانگر #فروپاشی_شوروی
#لغو_مالکیت_خصوصی #اشتراکیسازی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ با انسداد فزاینده جریان اقتصادی، تولید در پایان هر فصل یا سال به شکل «طوفانی» شدت میگرفت و تمامی منابع برای استفاده جهت برآورده ساختن اهدافِ از پیش تعیینشده تحتفشار قرار میگرفتند. همین سیستم بدون انعطاف بهزودی مجبور شد شتابدهندههایی با نام تولکاچی (tolkachi) را با هدفسازماندهی ارسال محمولهها برای مدیرانی که برای دستیابی به اهداف تولیدی خود به مواد اولیه غیربرنامهریزی شده -و لذا غیرموجود- نیاز داشتند، بهوجود آورد.
❃ بدتر اینکه کارخانهها که فاقد حق خرید مایحتاج خود یا استخدام یا اخراج کارگرانشان بودند، برای حفظ کنترل خود بر قلمرویی که در اختیار آنها بود، ابتدا مغازههایی ساختند و سپس ساخت نمایندگیها و دست آخر مسکن کارگران خود را آغاز نمودند.
❃ مایهی تعجب نیست که این نظام بیزانسی روزبهروز عملکرد بدتری را به نمایش میگذاشت. طی دهه ۱۹۶۰ اتحاد جماهیر شوروی به اولین کشور صنعتی در تاریخ انسان تبدیل شد که برای مدت قابل توجهی کاهش متوسط امید به زندگی در زمان صلح را تجربه کرد. این امر علامتی از سوءتخصیص فاجعه بار منابع بود. دستگاههای تحقیقاتی نظامی میتوانستند هر آنچه نیاز داشتند را به دست آورند، اما بیمارستانها در این فهرست اولویتبندی جایگاه نازلی داشتند. در دهه ۱۹۷۰ آمار و ارقام بهوضوح نشانگر کاهش سرعت رشد تولید بود.
❃ اتحاد جماهیر شوروی در دهه ۱۹۸۰ رسماً پذیرفت که رشد کشور بهزودی متوقف میشود؛ این در حالی است که در همان زمان به طور غیررسمی مشخص شده بود که اقتصاد این کشور سیر نزولی دارد. در سال ۱۹۸۷ اولین قانون رسمیای که متضمن پرسترویکا (بازسازی) بود، به اجرا درآمد. میخاییل گورباچف، رییسجمهور وقت این کشور قصد خود را برای اصلاح بالا تا پایین اقتصاد اعلام کرد. وی قصد داشت این اصلاحات را با استفاده از مکانیسم بازار، پایهگذاری دوباره مالکیت خصوصی و گشایش سیستم به روی مبادله آزاد اقتصادی با غرب پیش ببرد. هفتاد سال حکومت سوسیالیستی به پایان راه خود رسیده بود.
- ادامه دارد...
#سوسیالیسم #برنامهریزی_متمرکز
#سوسیالیسم_ویرانگر #فروپاشی_شوروی
#لغو_مالکیت_خصوصی #اشتراکیسازی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ایران نمیتواند بیش از این تحمل کند... (پیغام رضاشاه به شرکت نفت ایران و انگلیس)
➣ @Notes_On_Liberty
«در این سفر من عده زیادی از سرشناسان ایران را به همراه خود آوردم که در جشن افتتاح راه خرمآباد شرکت کنند و ضمناً بازدیدی هم از مؤسسات شرکت نفت بنمایند. من میخواستم که اینها بیایند و با چشم خود ببینند که شرکت نفت چه مؤسسات بزرگی در خوزستان برای استخراج و تصفيهی منابع عظیم نفت ما ایجاد کرده است و چه سود سرشاری از آن میبرد و چه وجه ناچیز و ناقابلى به ما که صاحبان اصلی این نفت هستیم میپردازد.
من خودم دعوت شرکت را قبول نکردم زیرا اولاً چند سال پیش همهی مؤسسات را بازدید کرده بودم و ثانیاً چون از عملیات شرکت نفت در ایران راضی و خشنود نیستم دعوت آنها را رد کردم.
اوليای شرکت نفت باید بدانند که دولت و ملّت ایران از امتیازنامهی دارسی راضی نیست و باید هرچه زودتر امتیاز جدیدی که منافع ایران را بهنحو اکمل تأمین نماید تنظیم گردد. این نکته را دولت در گذشته چند بار متذکر شده است و اکنون من صراحتاً میگویم که اولیای شرکت باید به اصلاح این امر بپردازند و چنانکه غفلتی کنند مسئولیت عواقب امر توجه خود آنها خواهد بود. ایران نمیتواند بیش از این تحمّل کند که عواید سرشار نفت آن به جيب بیگانگان برود و خود از آن محروم باشد. لازم است به فوریت آنچه گفته شد به اولیای شرکت در لندن ابلاغ گردد».
📚 | پنجاه سال نفت ایران
#نفت #ایران #رضاشاه
#امتیازنامه_دارسی #تاریخ
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
«در این سفر من عده زیادی از سرشناسان ایران را به همراه خود آوردم که در جشن افتتاح راه خرمآباد شرکت کنند و ضمناً بازدیدی هم از مؤسسات شرکت نفت بنمایند. من میخواستم که اینها بیایند و با چشم خود ببینند که شرکت نفت چه مؤسسات بزرگی در خوزستان برای استخراج و تصفيهی منابع عظیم نفت ما ایجاد کرده است و چه سود سرشاری از آن میبرد و چه وجه ناچیز و ناقابلى به ما که صاحبان اصلی این نفت هستیم میپردازد.
من خودم دعوت شرکت را قبول نکردم زیرا اولاً چند سال پیش همهی مؤسسات را بازدید کرده بودم و ثانیاً چون از عملیات شرکت نفت در ایران راضی و خشنود نیستم دعوت آنها را رد کردم.
اوليای شرکت نفت باید بدانند که دولت و ملّت ایران از امتیازنامهی دارسی راضی نیست و باید هرچه زودتر امتیاز جدیدی که منافع ایران را بهنحو اکمل تأمین نماید تنظیم گردد. این نکته را دولت در گذشته چند بار متذکر شده است و اکنون من صراحتاً میگویم که اولیای شرکت باید به اصلاح این امر بپردازند و چنانکه غفلتی کنند مسئولیت عواقب امر توجه خود آنها خواهد بود. ایران نمیتواند بیش از این تحمّل کند که عواید سرشار نفت آن به جيب بیگانگان برود و خود از آن محروم باشد. لازم است به فوریت آنچه گفته شد به اولیای شرکت در لندن ابلاغ گردد».
📚 | پنجاه سال نفت ایران
#نفت #ایران #رضاشاه
#امتیازنامه_دارسی #تاریخ
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: آزادی، تبعیض را بیاثر میکند | ✍🏻 ایمون باتلر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ تبعیض در کشورهای ناآزاد رواج بسیار دارد. اگر شما از خانواده، طبقه، نژاد، جنسیت، یا مذهب مقبولی نباشید پیداکردن یک کار خوب یا دسترسی به خدمات خوب برایتان…
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: خلاقیت مردم آزاد | ✍🏻 ایمون باتلر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ یکی از دلایل ثروتمندتربودن اقتصادهای آزادتر این است که از تمام استعدادهای موجود در کشور استفاده میکنند. با کاستهشدن از تبعیضهای عقیمکننده و زیانبار، تمام شهروندان یک جامعه آزاد میتوانند آزادانه فکر و استعداد خود را بهکار بگیرند. اگر گروهی از مردم آزادانه به خلق و بهبود و عرضه کالاهایی بپردازند که موجب بهتر شدن زندگی گروه دیگری از مردم شود، این گروه دوم با خرید آن کالاها به تلاش گروه اول پاداش میدهد. به همین دلیل، جوامع آزاد خلاقتر و نوآورتر هستند و در نتیجه با سرعت بیشتری رشد میکنند و توسعه مییابند.
❃ آزادی اقتصادی، منافع شخصی مردم را در مجاری و مسیرهای سودمند اجتماعی هدایت میکند. در این جوامع شما با تولید محصولاتی که دیگران خواهان آنها بوده و حاضر به خریدشان هستند پول و ثروت کسب میکنید. طبیعتاً در چنین شرایطی شما دلتان میخواهد که مشتریان باز هم برای خرید نزد شما بیایند و حتی به همه دوستان و آشنایان خود نیز بگویند که شما تا چه اندازه در کارتان خوب هستید. همین موضوع باعث میشود که تولیدکنندگان توجه و تمرکزشان بیشتر معطوف به مشتری باشد تا به خودشان. صاحبان و مدیران اکثر کسب و کارهای معروف در جوامع آزادتر اظهار میکنند که آنچه موجب موفقیتشان شده توجه به نیازها و خواستههای مشتریان بوده، نه تلاش برای سرکیسه کردن و گرفتن سود بیشتر از آنها.
❃ واقعیت مزبور فرسنگها فاصله دارد با کاریکاتورِ مضحکِ «گوشبری و کلاهبرداری» که از اقتصادهای آزاد ترسیم میکنند. اقتصادِ اصالتاً آزاد یک نظام همکاری در مقیاسی عظیم است که مبتنی بر زور نیست، بلکه بر بنیان محکمی از معامله داوطلبانه و مبادله بین مردمی آزاد استوار است.
#اقتصاد #آزادی #اقتصاد_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#لسهفر #مالکیت_خصوصی #نوآوری
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ یکی از دلایل ثروتمندتربودن اقتصادهای آزادتر این است که از تمام استعدادهای موجود در کشور استفاده میکنند. با کاستهشدن از تبعیضهای عقیمکننده و زیانبار، تمام شهروندان یک جامعه آزاد میتوانند آزادانه فکر و استعداد خود را بهکار بگیرند. اگر گروهی از مردم آزادانه به خلق و بهبود و عرضه کالاهایی بپردازند که موجب بهتر شدن زندگی گروه دیگری از مردم شود، این گروه دوم با خرید آن کالاها به تلاش گروه اول پاداش میدهد. به همین دلیل، جوامع آزاد خلاقتر و نوآورتر هستند و در نتیجه با سرعت بیشتری رشد میکنند و توسعه مییابند.
❃ آزادی اقتصادی، منافع شخصی مردم را در مجاری و مسیرهای سودمند اجتماعی هدایت میکند. در این جوامع شما با تولید محصولاتی که دیگران خواهان آنها بوده و حاضر به خریدشان هستند پول و ثروت کسب میکنید. طبیعتاً در چنین شرایطی شما دلتان میخواهد که مشتریان باز هم برای خرید نزد شما بیایند و حتی به همه دوستان و آشنایان خود نیز بگویند که شما تا چه اندازه در کارتان خوب هستید. همین موضوع باعث میشود که تولیدکنندگان توجه و تمرکزشان بیشتر معطوف به مشتری باشد تا به خودشان. صاحبان و مدیران اکثر کسب و کارهای معروف در جوامع آزادتر اظهار میکنند که آنچه موجب موفقیتشان شده توجه به نیازها و خواستههای مشتریان بوده، نه تلاش برای سرکیسه کردن و گرفتن سود بیشتر از آنها.
❃ واقعیت مزبور فرسنگها فاصله دارد با کاریکاتورِ مضحکِ «گوشبری و کلاهبرداری» که از اقتصادهای آزاد ترسیم میکنند. اقتصادِ اصالتاً آزاد یک نظام همکاری در مقیاسی عظیم است که مبتنی بر زور نیست، بلکه بر بنیان محکمی از معامله داوطلبانه و مبادله بین مردمی آزاد استوار است.
#اقتصاد #آزادی #اقتصاد_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#لسهفر #مالکیت_خصوصی #نوآوری
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۵) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ اما بهجای اینکه وسیلهی نوینی برای این منظور پیدا کنیم، وسایل سابق را هم از دست دادهایم. روش بحث سقراطی، که مثال عالی آن در آثار افلاطون دیده میشود، یکی از این وسایل بود. اینها در حقیقت بحث منفی مسایل…
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۶)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اما در موضوعات دیگر، اعتقادات هیچکس را معرفت نمیتوان خواند مگر آنکه او را وادار کرده باشند و یا خود در این راه قرار گیرد، که از همان مسیر تفکّری که شخص در بحث با مدعی میگذرد گذشته باشد. پس سفاهت است فرصتی را از دست بدهیم که اگر ممکن نباشد، آفریدن آن ضروری ولی بسیار مشکل است.
❃ بنابراین اگر کسانی باشند که به مخالفت با عقاید مرسوم و مقبول برخیزند و یا قصد آن داشته باشند که اگر قانون و عقاید عمومی به آنها اجازه دهد به مخالفت قيام کنند، باید از آنها سپاسگزار باشیم؛ زیرا مخالفت آنها ذهن ما را بر میانگیزد و روشن میکند و باید شادمان باشیم که چنین کسانی هستند که در راه ایجاد معرفت حقیقی و زنده نگهداشتن عقاید ما کاری میکنند که اگر ناچار بودیم خود بکنیم، رنج و زحمت ما بس گران میشد.
❃ هنوز از یکی از مهمترین موجباتی که وجود اختلاف عقاید را وضعیت مطلوبی میبخشد، چیزی نگفتهام. این موجب همچنان باقی خواهد بود تا روزی که ارتقاء فکری بشر به آن مرحله از تکامل برسد که امروز متأسفانه در فاصلهی بعیدی از آن قرار دارد. تاکنون فقط دو مورد را در نظر گرفتیم. یکی اینکه عقیدهی مقبول، باطل باشد و در نتیجه، عقیدهی مخالف آن درست باشد. دیگر اینکه عقیدهی مقبول درست باشد ولی برخورد با عقیدهی باطل مخالف، برای جایگزینکردن آن در ذهن و ایجاد احساس حقیقت ضرورت داشته باشد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اما در موضوعات دیگر، اعتقادات هیچکس را معرفت نمیتوان خواند مگر آنکه او را وادار کرده باشند و یا خود در این راه قرار گیرد، که از همان مسیر تفکّری که شخص در بحث با مدعی میگذرد گذشته باشد. پس سفاهت است فرصتی را از دست بدهیم که اگر ممکن نباشد، آفریدن آن ضروری ولی بسیار مشکل است.
❃ بنابراین اگر کسانی باشند که به مخالفت با عقاید مرسوم و مقبول برخیزند و یا قصد آن داشته باشند که اگر قانون و عقاید عمومی به آنها اجازه دهد به مخالفت قيام کنند، باید از آنها سپاسگزار باشیم؛ زیرا مخالفت آنها ذهن ما را بر میانگیزد و روشن میکند و باید شادمان باشیم که چنین کسانی هستند که در راه ایجاد معرفت حقیقی و زنده نگهداشتن عقاید ما کاری میکنند که اگر ناچار بودیم خود بکنیم، رنج و زحمت ما بس گران میشد.
❃ هنوز از یکی از مهمترین موجباتی که وجود اختلاف عقاید را وضعیت مطلوبی میبخشد، چیزی نگفتهام. این موجب همچنان باقی خواهد بود تا روزی که ارتقاء فکری بشر به آن مرحله از تکامل برسد که امروز متأسفانه در فاصلهی بعیدی از آن قرار دارد. تاکنون فقط دو مورد را در نظر گرفتیم. یکی اینکه عقیدهی مقبول، باطل باشد و در نتیجه، عقیدهی مخالف آن درست باشد. دیگر اینکه عقیدهی مقبول درست باشد ولی برخورد با عقیدهی باطل مخالف، برای جایگزینکردن آن در ذهن و ایجاد احساس حقیقت ضرورت داشته باشد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | در آزادی عقیده و بیان (۳۷)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اما مورد دیگری هست که از این دو مورد رایجتر است و آن وقتی است که دو عقیدهی مخالف بهجای اینکه یکی درست باشد و دیگری نادرست، هر یک سهمی از حقیقت داشته باشد و بنابراین عقیدهی مقبول، تنها شامل یک قسمت از حقیقت باشد. عقاید متداول در موضوعاتی که به حس در نمیآیند، اغلب بار حقیقتی با خود دارند اما به ندرت با همهی حقیقت منطبقاند و یا هیچگاه همهی حقیقت نیستند. گاه قسمت بزرگتر، گاه قسمت کوچکتر. اما قسمتهایی که در آن غلو شده و یا تغییر شکلیافتهاند، از حقیقتی که باید همراه آن و به آن محدود باشند، جدا افتادهاند.
❃ عقاید مخالف اغلب قسمتهای مردود شده و از یادرفتهی حقیقتاند که میخواهند زندان خود را بشکنند و با حقیقتی که در عقاید عموم است آمیخته شوند یا در مقابل آن مانند دشمنى صفآرایی کنند و بهعنوان حقیقت کامل عرض اندام کنند. مورد اخیر فراوانتر است زیرا قاعدهی کلی آن است که کسان، یک طرف را بیشتر ببینند و دیدن همهی اطراف و جوانب امری استثنائی است. بنابراین حتی در انقلابات عقاید، معمولاً یک طرف حقیقت پایین میرود و طرف دیگر بالا میآید. سیر پیشرفت در این زمینه باید آن باشد که بخشی از حقیقت جانشین بخش دیگر شود. اما تنها بهبودی که از این لحاظ حاصل میشود این است که بخش تازهی حقیقتی که جانشین بخش دیگر شده است بیشتر موضوع خواست مردمان است یا با احتیاجات زمان بیشتر موافق است تا بخشی که متروک شده است. چون عقاید رایج زمان هر چند که صحیح باشند، تنها نمایندهی بخشی از حقیقتاند.
❃ هر عقیدهی نو که بخش تازهای از حقیقت را نشان دهد، هرچند با باطل آمیخته باشد، ارزش پیدا میکند. قاضی دوراندیش امور آدمی نگران نخواهد شد که ببیند کسانیکه میکوشند ما را به حقایقی متوجه کنند که ممکن بود از آنها غافل بمانیم، خود از حقایقی که ما میبینیم غافلاند. مرد خردمند خواهد اندیشید، مادامکه حقایق پذیرفتهشده یکجانبهاند، حقایق قبول نشده هم حق دارند مبلغان یکجانبه داشته باشند. این مبلّغان معمولاً شوق و نیرویی دارند که میتوانند نسبت به پارهای از حقیقت که در عقیدهی آنها هست ولی خود آنها سراپا حقیقتش میپندارند، جلب توجه کنند.
📚 | دربارهی آزادی، جان استوارت میل
#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی #آزادی_بیان
#آزادی_عقیده #جان_استوارت_میل #تساهل
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اما مورد دیگری هست که از این دو مورد رایجتر است و آن وقتی است که دو عقیدهی مخالف بهجای اینکه یکی درست باشد و دیگری نادرست، هر یک سهمی از حقیقت داشته باشد و بنابراین عقیدهی مقبول، تنها شامل یک قسمت از حقیقت باشد. عقاید متداول در موضوعاتی که به حس در نمیآیند، اغلب بار حقیقتی با خود دارند اما به ندرت با همهی حقیقت منطبقاند و یا هیچگاه همهی حقیقت نیستند. گاه قسمت بزرگتر، گاه قسمت کوچکتر. اما قسمتهایی که در آن غلو شده و یا تغییر شکلیافتهاند، از حقیقتی که باید همراه آن و به آن محدود باشند، جدا افتادهاند.
❃ عقاید مخالف اغلب قسمتهای مردود شده و از یادرفتهی حقیقتاند که میخواهند زندان خود را بشکنند و با حقیقتی که در عقاید عموم است آمیخته شوند یا در مقابل آن مانند دشمنى صفآرایی کنند و بهعنوان حقیقت کامل عرض اندام کنند. مورد اخیر فراوانتر است زیرا قاعدهی کلی آن است که کسان، یک طرف را بیشتر ببینند و دیدن همهی اطراف و جوانب امری استثنائی است. بنابراین حتی در انقلابات عقاید، معمولاً یک طرف حقیقت پایین میرود و طرف دیگر بالا میآید. سیر پیشرفت در این زمینه باید آن باشد که بخشی از حقیقت جانشین بخش دیگر شود. اما تنها بهبودی که از این لحاظ حاصل میشود این است که بخش تازهی حقیقتی که جانشین بخش دیگر شده است بیشتر موضوع خواست مردمان است یا با احتیاجات زمان بیشتر موافق است تا بخشی که متروک شده است. چون عقاید رایج زمان هر چند که صحیح باشند، تنها نمایندهی بخشی از حقیقتاند.
❃ هر عقیدهی نو که بخش تازهای از حقیقت را نشان دهد، هرچند با باطل آمیخته باشد، ارزش پیدا میکند. قاضی دوراندیش امور آدمی نگران نخواهد شد که ببیند کسانیکه میکوشند ما را به حقایقی متوجه کنند که ممکن بود از آنها غافل بمانیم، خود از حقایقی که ما میبینیم غافلاند. مرد خردمند خواهد اندیشید، مادامکه حقایق پذیرفتهشده یکجانبهاند، حقایق قبول نشده هم حق دارند مبلغان یکجانبه داشته باشند. این مبلّغان معمولاً شوق و نیرویی دارند که میتوانند نسبت به پارهای از حقیقت که در عقیدهی آنها هست ولی خود آنها سراپا حقیقتش میپندارند، جلب توجه کنند.
📚 | دربارهی آزادی، جان استوارت میل
#آزادی #فلسفه #آزادی_فردی #آزادی_بیان
#آزادی_عقیده #جان_استوارت_میل #تساهل
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 لودویگ فون میزس دربارهی نازیسم (۲) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ از نگاه آنها تنها آزادی دارای اهمیت، آزادی از وارد کردن غذا است. هدفی كه در سر دارند، دستیابی به سرزمینی چنان بزرگ و چنان غنی از منابع طبیعی است كه بتوانند در خودکفایی اقتصادی و با استانداردی دستکم…
📃 لودویگ فون میزس دربارهی نازیسم (۳)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیچجا مریدانی سربهراهتر از نازیها برای لنین، تروتسکی و استالین وجود نداشت. هیتلر نه بنیانگذار نازیسم، که محصول آن بود. او همچون بیشتر همدستانش، تبهکاری دگرآزار بود. سواد نداشت حتی در کلاسهای آغازین دبیرستان وامانده بود. هیچگاه شغلی شرافتمندانه نداشت. اینکه روزگاری تزیینکار بوده، یک افسانه است. پیشه نظامیاش در جنگ جهانی اول، بسیار پیشپاافتاده بود. پس از پایان جنگ، نشان صلیب آهنین درجه یک را بهخاطر فعالیتهایش بهعنوان کارگزار سیاسی به او دادند. مجنونی بود که خودبزرگبینی وجودش را گرفته بود. اما استادان آموزشدیده و آگاه، خودبینیاش را پروبال دادند. ورنر سومبارت که روزگاری به این مینازید که زندگیاش به مبارزه در راه اندیشههای مارکس گذشته و انجمن اقتصاد آمریکا او را بهعنوان عضو افتخاری برگزیده بود و بسیاری از دانشگاههای غیرآلمانی مدارکی افتخاری به او داده بودند، رک و پوستکنده اعلام کرد که پیشوا دستوراتش را از خداوند، پیشوای بزرگ دنیا میگیرد.
❃ برنامه نازیها در قیاس با مارکسیستها جامعتر و از اینرو زیانبارتر بود. هدفش برچیدن لسهفر، نه تنها در تولید کالاهای مادی، که حتی در تولید انسانها بود. پیشوا تنها مدیرکل همه صنایع نبود، بلکه مدیرکل مزرعه زادوولدی نیز بود که هدفش پرورش انسانهای برتر و حذف پستها بود. قرار بود که بر پایه اصول علمی، برنامه نمایشی و پرزرق و برق بهسازی نژادی پیاده شود.
❃ برای پرچمداران این برنامه فایدهای ندارد که به اعتراض بگویند که هدفشان آنچه نازیها پیاده کردند، نبوده. هدف برنامه بهسازی نژادی این است که کنترل کامل فرآیند تولید مثل انسانی را به پشتیبانی قدرت پلیس به برخی انسانها دهد. بر پایهی آن، شیوههایی که برای حیوانات دستآموز خانگی بهکار بسته میشوند، باید برای انسانها بهکار روند. این دقیقاً همان کاری است که نازیها میکوشیدند انجام دهند. تنها پاسخی که یک مدافع منطقی برنامه بهسازی نژادی میتواند به دست دهد، این است که آنچه در ذهن داشته، با برنامه دانشمندان نازی فرق دارد و گونهای انسانی که به دنبال پرورشش است، با آنچه نازیها میخواهند بپرورانند، متفاوت است. همانطور که همهی پشتیبانان برنامهریزی اقتصادی تنها به دنبال پیادهسازی برنامههای خود هستند، یکایک هواخواهان برنامهریزی بهسازی نژادی نیز به دنبال اجرای برنامه خود هستند و در پی آنند که خود در نقش پرورشدهنده انسانها عمل کنند.
❃ مدافعان بهسازی نژادی وانمود میکنند که میخواهند مجرمان را از میان بردارند. اما مجرم نامیدن انسانها به قوانین حاکم بر کشور بستگی دارد و با تغییر ایدئولوژیهای اجتماعی و سیاسی دگرگون میشود. ژاندارک، جان هاس، جیوردانو برونو و گالیلئو گالیله از نگاه قوانینی که قضاتشان بهکار میبستند، مجرم بودند. وقتی استالین چند میلیون روبل از بانک دولتی روسیه دزدید، مرتکب جرم شد. امروز در روسیه، مخالفت با استالین جرم است. در آلمان نازی، برقراری رابطه جنسی میان «آریاییها» و اعضای نژادهای «پست»، جرم بود. طراحان برنامه بهسازی نژادی میخواهند چه کسانی را از میان بردارند؟ بروتوس را یا سزار را؟ هر دوی آنها قوانین کشورشان را زیر پا گذاشتند. اگر طرفداران سده هجدهمی بهسازی نژادی معتادان به الکل را از تولید مثل بازداشته بودند، برنامهریزیشان بتهوون را از میان میبرد.
❃ باز هم باید تاکید کنم، در علم چیزی بهعنوان «باید» وجود ندارد. تنها ارزشداوریهای شخصی که قابل تایید یا ابطال نیستند، میتوانند تعیین کنند که کدام انسانها برتر و کدامها پستاند. طراحان برنامه بهسازی نژادی، خود را با این فرض میفریبند که از خود آنها خواسته میشود که تعیین کنند چه ویژگیهایی بایستی در میان انسانها حفظ شود. آنقدر کندذهن هستند که این امکان را که شاید دیگران این انتخاب را بر پایه ارزشداوریهای خود انجام دهند، در نظر نمیگیرند. در چشم نازیها، قاتل درندهخو، این «چهارپای موبور»، کاملترین گونه بشری است.
❃ کشتارهای دستهجمعی که در اردوگاههای وحشت نازیها انجام میشد، چنان دهشتزا است که واژه نمیتواند توصیفش کند. اما این کاربست منطقی اندیشهها و سیاستهایی بود که بهعنوان علم کاربردی به نمایش گذاشته میشوند و برخی که در پژوهشهای آزمایشگاهی در بخشی از علوم طبیعی، تیزهوشی و مهارتهای فنی از خود نشان دادهاند، تاییدشان میکنند.
#نازیسم #فاشیسم #سوسیالیسم
#ناسیونالسوسیالیسم #مارکسیسم
#هیتلر #آلمان #حزب_نازی #میزس
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هیچجا مریدانی سربهراهتر از نازیها برای لنین، تروتسکی و استالین وجود نداشت. هیتلر نه بنیانگذار نازیسم، که محصول آن بود. او همچون بیشتر همدستانش، تبهکاری دگرآزار بود. سواد نداشت حتی در کلاسهای آغازین دبیرستان وامانده بود. هیچگاه شغلی شرافتمندانه نداشت. اینکه روزگاری تزیینکار بوده، یک افسانه است. پیشه نظامیاش در جنگ جهانی اول، بسیار پیشپاافتاده بود. پس از پایان جنگ، نشان صلیب آهنین درجه یک را بهخاطر فعالیتهایش بهعنوان کارگزار سیاسی به او دادند. مجنونی بود که خودبزرگبینی وجودش را گرفته بود. اما استادان آموزشدیده و آگاه، خودبینیاش را پروبال دادند. ورنر سومبارت که روزگاری به این مینازید که زندگیاش به مبارزه در راه اندیشههای مارکس گذشته و انجمن اقتصاد آمریکا او را بهعنوان عضو افتخاری برگزیده بود و بسیاری از دانشگاههای غیرآلمانی مدارکی افتخاری به او داده بودند، رک و پوستکنده اعلام کرد که پیشوا دستوراتش را از خداوند، پیشوای بزرگ دنیا میگیرد.
❃ برنامه نازیها در قیاس با مارکسیستها جامعتر و از اینرو زیانبارتر بود. هدفش برچیدن لسهفر، نه تنها در تولید کالاهای مادی، که حتی در تولید انسانها بود. پیشوا تنها مدیرکل همه صنایع نبود، بلکه مدیرکل مزرعه زادوولدی نیز بود که هدفش پرورش انسانهای برتر و حذف پستها بود. قرار بود که بر پایه اصول علمی، برنامه نمایشی و پرزرق و برق بهسازی نژادی پیاده شود.
❃ برای پرچمداران این برنامه فایدهای ندارد که به اعتراض بگویند که هدفشان آنچه نازیها پیاده کردند، نبوده. هدف برنامه بهسازی نژادی این است که کنترل کامل فرآیند تولید مثل انسانی را به پشتیبانی قدرت پلیس به برخی انسانها دهد. بر پایهی آن، شیوههایی که برای حیوانات دستآموز خانگی بهکار بسته میشوند، باید برای انسانها بهکار روند. این دقیقاً همان کاری است که نازیها میکوشیدند انجام دهند. تنها پاسخی که یک مدافع منطقی برنامه بهسازی نژادی میتواند به دست دهد، این است که آنچه در ذهن داشته، با برنامه دانشمندان نازی فرق دارد و گونهای انسانی که به دنبال پرورشش است، با آنچه نازیها میخواهند بپرورانند، متفاوت است. همانطور که همهی پشتیبانان برنامهریزی اقتصادی تنها به دنبال پیادهسازی برنامههای خود هستند، یکایک هواخواهان برنامهریزی بهسازی نژادی نیز به دنبال اجرای برنامه خود هستند و در پی آنند که خود در نقش پرورشدهنده انسانها عمل کنند.
❃ مدافعان بهسازی نژادی وانمود میکنند که میخواهند مجرمان را از میان بردارند. اما مجرم نامیدن انسانها به قوانین حاکم بر کشور بستگی دارد و با تغییر ایدئولوژیهای اجتماعی و سیاسی دگرگون میشود. ژاندارک، جان هاس، جیوردانو برونو و گالیلئو گالیله از نگاه قوانینی که قضاتشان بهکار میبستند، مجرم بودند. وقتی استالین چند میلیون روبل از بانک دولتی روسیه دزدید، مرتکب جرم شد. امروز در روسیه، مخالفت با استالین جرم است. در آلمان نازی، برقراری رابطه جنسی میان «آریاییها» و اعضای نژادهای «پست»، جرم بود. طراحان برنامه بهسازی نژادی میخواهند چه کسانی را از میان بردارند؟ بروتوس را یا سزار را؟ هر دوی آنها قوانین کشورشان را زیر پا گذاشتند. اگر طرفداران سده هجدهمی بهسازی نژادی معتادان به الکل را از تولید مثل بازداشته بودند، برنامهریزیشان بتهوون را از میان میبرد.
❃ باز هم باید تاکید کنم، در علم چیزی بهعنوان «باید» وجود ندارد. تنها ارزشداوریهای شخصی که قابل تایید یا ابطال نیستند، میتوانند تعیین کنند که کدام انسانها برتر و کدامها پستاند. طراحان برنامه بهسازی نژادی، خود را با این فرض میفریبند که از خود آنها خواسته میشود که تعیین کنند چه ویژگیهایی بایستی در میان انسانها حفظ شود. آنقدر کندذهن هستند که این امکان را که شاید دیگران این انتخاب را بر پایه ارزشداوریهای خود انجام دهند، در نظر نمیگیرند. در چشم نازیها، قاتل درندهخو، این «چهارپای موبور»، کاملترین گونه بشری است.
❃ کشتارهای دستهجمعی که در اردوگاههای وحشت نازیها انجام میشد، چنان دهشتزا است که واژه نمیتواند توصیفش کند. اما این کاربست منطقی اندیشهها و سیاستهایی بود که بهعنوان علم کاربردی به نمایش گذاشته میشوند و برخی که در پژوهشهای آزمایشگاهی در بخشی از علوم طبیعی، تیزهوشی و مهارتهای فنی از خود نشان دادهاند، تاییدشان میکنند.
#نازیسم #فاشیسم #سوسیالیسم
#ناسیونالسوسیالیسم #مارکسیسم
#هیتلر #آلمان #حزب_نازی #میزس
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 «مقدمه»ای در جامعهشناسی (۲) | ✍🏻 مصطفی نصیری ➣ @Notes_On_Liberty چنین دیدگاهی ایجاب میکند که «ابنخلدونشناسی» در دپارتمانهای جامعهشناسی در دانشگاهها و «پژوهشکده»های ایرانی، از جایگاه ویژهای برخوردار باشد. پس بیتردید، میتوان مطمئن شد که وضعیت…
📃 «مقدمه»ای در جامعهشناسی (۳) | ✍🏻 مصطفی نصیری
➣ @Notes_On_Liberty
۵- اینکه استاد جامعهشناس ایرانی، پژوهش در مهمترین متن خود را از طریق ترجمهای رفع میکند که در حدود شش دهه پیش، و در فضای مفهومی دیگری بهعمل آمده است، و هنوز نیازی به ترجمه جدیدی از این متن اساسی در خود احساس نکرده است، نمیتواند خارج از دو حال باشد:
الف: استاد جامعهشناس ایرانی در موقعیت سال ۹۶ تهران، هنوز در فضایی میاندیشد و نیازهای مفهومی خود را از ینابیعی تامین میکند که موقعیت و فضای مرحوم گنابادی در سال ۳۶ است، یعنی در این بالغ بر ۶دهه، هیچ اتفاقی و تحولی، از جمله انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ در زیستگاه او رخ نداده است. شاید بتوان مهمترین ویژگی انقلاب سال ۵۷ را در این نکته دانست که هم اسلامی بود، و هم همه نیروهای سیاسی غیراسلامی در آن مشارکت داشتند. برای اینکه جانب احتیاط را نیز نگه داشته باشم، میتوان گفت که این انقلاب، از منظر خلأ «گفتار غالب» و در نتیجه ائتلاف گفتارهای موجود، نیز قابل تحلیل است.
ب: جامعهشناس ما، حتی اگر تفطّنی نیز به برخی تحولات پیدا کرده باشد، هنوز توان علمی برای ارایه ترجمه و تفسیری جدید از کتاب «مقدمه» را ندارد، جز آنکه بخواهیم ادعا کنیم که همه اساتید جامعهشناسی ما، ارتباط مستقیم با متن اصلی دارند.
ارایه تفسیر یا ترجمه از متنهای اساسی، امری خرد نیست تا کسی از سر تفنّن و تتبّع، به آن دست بیازد، بلکه دست زدن بهچنین ترجمههایی، تنها از موضعی سفت در خودآگاهی ممکن خواهد بود. کسانیکه جهت سیر خود را با «جهت وزش بادهای» سیاسی تنظیم میکنند، نمیتوانند چنین موضعی را اتخاذ کنند، موضعی که از نظر دکتر طباطبایی در فقدان آن، تکوین علوم جدید امری عدمی و امتناعی خواهد بود.
۶- با اقرار چند باره به اهمیت ترجمهی مرحوم گنابادی از «مقدمه» ابنخلدون در شرایط خود، میخواهیم با تشریح یکی از «بزنگاه»های این کتاب که ترجمه مرحوم گنابادی از آن، امروزه ترجمهای در خدمت ایدئولوژی خاصی بهحساب میآید که تاریخ آن منقضی شده است، ولی استاد جامعهشناسی ما بدون کمترین وقوفی به این نکته، هنوز به آن ارجاع میدهد، نتیجهگیری درباره توان علمی جامعهشناسی ایران در برابر دکتر طباطبایی را به داوری شما واگذارم.
لازم به تأکید است که برآورد ما از توان علمی جامعهشناسی ایران، قدر متیقّن مستند به ظرفیتی است که در این سه جلسه نشان داده شده است، و انکار نمیکنیم که چهبسا اساتید گرانمایهای در ایران وجود دارند. بنابراین باز جانب احتیاط، و صد البته احترام را مراعات داشته و نتیجهی موردنظر این مقاله را به جامعهشناسان فعال در این جلسات محدود میکنیم.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
۵- اینکه استاد جامعهشناس ایرانی، پژوهش در مهمترین متن خود را از طریق ترجمهای رفع میکند که در حدود شش دهه پیش، و در فضای مفهومی دیگری بهعمل آمده است، و هنوز نیازی به ترجمه جدیدی از این متن اساسی در خود احساس نکرده است، نمیتواند خارج از دو حال باشد:
الف: استاد جامعهشناس ایرانی در موقعیت سال ۹۶ تهران، هنوز در فضایی میاندیشد و نیازهای مفهومی خود را از ینابیعی تامین میکند که موقعیت و فضای مرحوم گنابادی در سال ۳۶ است، یعنی در این بالغ بر ۶دهه، هیچ اتفاقی و تحولی، از جمله انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ در زیستگاه او رخ نداده است. شاید بتوان مهمترین ویژگی انقلاب سال ۵۷ را در این نکته دانست که هم اسلامی بود، و هم همه نیروهای سیاسی غیراسلامی در آن مشارکت داشتند. برای اینکه جانب احتیاط را نیز نگه داشته باشم، میتوان گفت که این انقلاب، از منظر خلأ «گفتار غالب» و در نتیجه ائتلاف گفتارهای موجود، نیز قابل تحلیل است.
ب: جامعهشناس ما، حتی اگر تفطّنی نیز به برخی تحولات پیدا کرده باشد، هنوز توان علمی برای ارایه ترجمه و تفسیری جدید از کتاب «مقدمه» را ندارد، جز آنکه بخواهیم ادعا کنیم که همه اساتید جامعهشناسی ما، ارتباط مستقیم با متن اصلی دارند.
ارایه تفسیر یا ترجمه از متنهای اساسی، امری خرد نیست تا کسی از سر تفنّن و تتبّع، به آن دست بیازد، بلکه دست زدن بهچنین ترجمههایی، تنها از موضعی سفت در خودآگاهی ممکن خواهد بود. کسانیکه جهت سیر خود را با «جهت وزش بادهای» سیاسی تنظیم میکنند، نمیتوانند چنین موضعی را اتخاذ کنند، موضعی که از نظر دکتر طباطبایی در فقدان آن، تکوین علوم جدید امری عدمی و امتناعی خواهد بود.
۶- با اقرار چند باره به اهمیت ترجمهی مرحوم گنابادی از «مقدمه» ابنخلدون در شرایط خود، میخواهیم با تشریح یکی از «بزنگاه»های این کتاب که ترجمه مرحوم گنابادی از آن، امروزه ترجمهای در خدمت ایدئولوژی خاصی بهحساب میآید که تاریخ آن منقضی شده است، ولی استاد جامعهشناسی ما بدون کمترین وقوفی به این نکته، هنوز به آن ارجاع میدهد، نتیجهگیری درباره توان علمی جامعهشناسی ایران در برابر دکتر طباطبایی را به داوری شما واگذارم.
لازم به تأکید است که برآورد ما از توان علمی جامعهشناسی ایران، قدر متیقّن مستند به ظرفیتی است که در این سه جلسه نشان داده شده است، و انکار نمیکنیم که چهبسا اساتید گرانمایهای در ایران وجود دارند. بنابراین باز جانب احتیاط، و صد البته احترام را مراعات داشته و نتیجهی موردنظر این مقاله را به جامعهشناسان فعال در این جلسات محدود میکنیم.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 «مقدمه»ای در جامعهشناسی (۴) | ✍🏻 مصطفی نصیری
➣ @Notes_On_Liberty
۷- ابنخلدون در چندین موضع از کتاب «مقدمه»، مفهوم «عمران» را تعریف کرده است، از جمله در موضعی میگوید: «العمران و هو التساكن و التنازل...» که مرحوم گنابادی در ترجمه «تساکن و تنازل»، از عبارت «باهم سکونت گزیدن و فرودآمدن» استفاده کرده است که امروزه غلط و در تضاد با مبانی سیاسی دنیای مدرن قرار میگیرد. امروز با توجه به آشناییکه ما با جایگاه و اهمیت موضوع «غیر» در اندیشه سیاسی بههم رساندهایم، دیگر نمیتوان تساکن و تنازل (مصدر باب تفاعل) را، بهمعنی «سکونت گزیدن و فرود آمدن» جمعی فهمید که شامل «عمل همجهت» حداقل سه نفر میشود.
اصولاً دو باب «مفاعله و تفاعل» برای نشاندادن حالت جدالی و دیالکتیکی حداقل دو «عمل غیرهمجهت» بهکار میرود، نه همجهت. با این توضیح فنی، میتوانیم گفت که برخی قبایل به شیوهی کوچ زندگی میکنند که ابنخلدون آن را در «عمران بدوی» توضیح داده است. هرگز نمیتوان کوچ افراد یک ایل از ییلاق و «باهم سکونت گزیدن و فرودآمدن» آنها در قشلاق را، مصداق منظور ابنخلدون از «تساکن و تنازل» دانست، زیرا کوچ یک ایل، طایفه، عشیره و قبیله و...، و سکونت آن در جایی، عملی همجهت و همسو بهحساب میآید.
چنین «سکونت و نزول»ی هرچند عملی جمعی است، اما عملی با ماهیت «واحد» میباشد، «وحدتی» که ناشی از «کثرت» نیست. اما تساکن و تنازل زمانی رخ میدهد که یک طایفه از جایی و طایفه دیگری از جای دیگری کوچ کرده، و هر «دو» بخواهند در یکجا ـکه نام آن مدینه خواهد بودـ باهم فرود آمده و باهم سکونت بگزینند. تنها در اینصورت است که تساکن و تنازل بهوجود خواهد آمد، و صورتی از عمران که «بدوی» است بهصورتی دیگر که «مدنی» است، تبدیل خواهد شد.
دلیل این امر نیز طبیعی است، زیرا در «نزول و سکونت» یک ایل، اتفاق تازهای جز تکرار سنّتهای مأثور آن ایل رخ نمیدهد تا شکلگیری نظامات جدیدی را ایجاب کند، اما در تنازل و تساکن ایلهای متعدد است که تنشی که برای تعیین محل نزول و سکونت مشترک میان دو یا چند «غیر» و مناسبات لازم برای تضمین سکونت مشترک شکل میگیرد، منجر به تکوین «امر جدید و مشترک» میگردد که همان مدنیت است.
بهبیان فنی، خاصیت باب مفاعله و تفاعل عربی در این است که وضعیت دو فعلی را بیان میکند که از تضارب آنها، اثری جدید حاصل خواهد شد که نتیجه مشترک تضارب یا «تفاعل» آن دو فعل متمایز و متقابل است. درواقع اهمیت «اثری» که از تفاعل دو فعل حاصل میشود، در این است که اثر مذکور، «حد مشترک» میان دو فعل متمایز را -در عین حفظ تمایز آنها- مشخص میکند.
ما امروزه از طرق مختلف با این مضمون دیالکتیکی در ذات سیاست آشنا هستیم ولی چنین فهمی از «غیر» و اهمیت آن در ایجاد تعادل سیاسی، چهبسا در دوره ترجمه کتاب وجود نداشته است، و حتی بهفرض وجود، یا مورد توجه مرحوم گنابادی قرار نگرفته و یا عمدا از آن غمض عین کردهاند. اما جامعهشناس ما نمیتواند از داشتن چنین فهمی متعذّر بوده، و در غیاب آن، بهجای اینکه «جامعه ایران» را «موضوع» بررسی متدلوژیک خود قرار بدهد، به ایجاد تقابل میان ارکان و عناصر برسازنده «جامعه» بپردازد.
#ابنخلدون #جامعهشناسی #اندیشه_سیاسی
#ترجمه #مشکل_ترجمه #ابنخلدونشناسی
#زوال_اندیشه_سیاسی #زوال #نهضت_ترجمه
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
۷- ابنخلدون در چندین موضع از کتاب «مقدمه»، مفهوم «عمران» را تعریف کرده است، از جمله در موضعی میگوید: «العمران و هو التساكن و التنازل...» که مرحوم گنابادی در ترجمه «تساکن و تنازل»، از عبارت «باهم سکونت گزیدن و فرودآمدن» استفاده کرده است که امروزه غلط و در تضاد با مبانی سیاسی دنیای مدرن قرار میگیرد. امروز با توجه به آشناییکه ما با جایگاه و اهمیت موضوع «غیر» در اندیشه سیاسی بههم رساندهایم، دیگر نمیتوان تساکن و تنازل (مصدر باب تفاعل) را، بهمعنی «سکونت گزیدن و فرود آمدن» جمعی فهمید که شامل «عمل همجهت» حداقل سه نفر میشود.
اصولاً دو باب «مفاعله و تفاعل» برای نشاندادن حالت جدالی و دیالکتیکی حداقل دو «عمل غیرهمجهت» بهکار میرود، نه همجهت. با این توضیح فنی، میتوانیم گفت که برخی قبایل به شیوهی کوچ زندگی میکنند که ابنخلدون آن را در «عمران بدوی» توضیح داده است. هرگز نمیتوان کوچ افراد یک ایل از ییلاق و «باهم سکونت گزیدن و فرودآمدن» آنها در قشلاق را، مصداق منظور ابنخلدون از «تساکن و تنازل» دانست، زیرا کوچ یک ایل، طایفه، عشیره و قبیله و...، و سکونت آن در جایی، عملی همجهت و همسو بهحساب میآید.
چنین «سکونت و نزول»ی هرچند عملی جمعی است، اما عملی با ماهیت «واحد» میباشد، «وحدتی» که ناشی از «کثرت» نیست. اما تساکن و تنازل زمانی رخ میدهد که یک طایفه از جایی و طایفه دیگری از جای دیگری کوچ کرده، و هر «دو» بخواهند در یکجا ـکه نام آن مدینه خواهد بودـ باهم فرود آمده و باهم سکونت بگزینند. تنها در اینصورت است که تساکن و تنازل بهوجود خواهد آمد، و صورتی از عمران که «بدوی» است بهصورتی دیگر که «مدنی» است، تبدیل خواهد شد.
دلیل این امر نیز طبیعی است، زیرا در «نزول و سکونت» یک ایل، اتفاق تازهای جز تکرار سنّتهای مأثور آن ایل رخ نمیدهد تا شکلگیری نظامات جدیدی را ایجاب کند، اما در تنازل و تساکن ایلهای متعدد است که تنشی که برای تعیین محل نزول و سکونت مشترک میان دو یا چند «غیر» و مناسبات لازم برای تضمین سکونت مشترک شکل میگیرد، منجر به تکوین «امر جدید و مشترک» میگردد که همان مدنیت است.
بهبیان فنی، خاصیت باب مفاعله و تفاعل عربی در این است که وضعیت دو فعلی را بیان میکند که از تضارب آنها، اثری جدید حاصل خواهد شد که نتیجه مشترک تضارب یا «تفاعل» آن دو فعل متمایز و متقابل است. درواقع اهمیت «اثری» که از تفاعل دو فعل حاصل میشود، در این است که اثر مذکور، «حد مشترک» میان دو فعل متمایز را -در عین حفظ تمایز آنها- مشخص میکند.
ما امروزه از طرق مختلف با این مضمون دیالکتیکی در ذات سیاست آشنا هستیم ولی چنین فهمی از «غیر» و اهمیت آن در ایجاد تعادل سیاسی، چهبسا در دوره ترجمه کتاب وجود نداشته است، و حتی بهفرض وجود، یا مورد توجه مرحوم گنابادی قرار نگرفته و یا عمدا از آن غمض عین کردهاند. اما جامعهشناس ما نمیتواند از داشتن چنین فهمی متعذّر بوده، و در غیاب آن، بهجای اینکه «جامعه ایران» را «موضوع» بررسی متدلوژیک خود قرار بدهد، به ایجاد تقابل میان ارکان و عناصر برسازنده «جامعه» بپردازد.
#ابنخلدون #جامعهشناسی #اندیشه_سیاسی
#ترجمه #مشکل_ترجمه #ابنخلدونشناسی
#زوال_اندیشه_سیاسی #زوال #نهضت_ترجمه
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پیامبران شکستخورده ایرانی!
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هالوی و باتامور کتاب کوچکی دارند به نام «روشنفکران و شکست در پیامبری». نویسندگان در این کتاب، به نقد رفتارهای پیامبرگونه روشنفکران غربی پرداختهاند. آنها شرح میدهند که روشنفکران چگونه خود را مانند پیامبران دانسته، پیشبینیهای پیامبرانه کرده و مدام جامعه را بهخاطر اشتباهاتش مورد نکوهش قرار میدهند.
❃ اگرچه نویسندگان چندین بار یادآوری میکنند که در این کتاب تنها به روشنفکران غربی میپردازند، اما برخی از نشانههایی که برای روشنفکران برمیشمرند، به طرزی شگفتانگیز با روشنفکران ایرانی نیز همخوان است. من در اینجا از میان نشانههای کتاب یادشده، به نکوهش جامعه توسط روشنفکران میپردازم. پدیدهای که نهتنها در میان روشنفکران ایرانی بسیار گسترده است، بلکه به شیوهای مسری دارد در میان جامعه ایرانی نیز رایج میشود. به بیان دیگر، بخش قابلتوجهی از جامعه ایران به تبعیت از روشنفکران، دست به نکوهش و تخریب خود میزند.
❃ پیش از هر چیز شاید بهتر باشد به تعریف روشنفکر از نگاه نویسندگان بپردازیم. همانگونه که نویسندگان هم اشاره کردهاند، بهسادگی نمیتوان تعریفی مشخص از روشنفکران ارائه داد. حتی نمیتوان از طبقهای به نام روشنفکر یاد کرد. برای همین است که ما هم به برخی از ویژگیهای روشنفکران از نگاه نویسندگان میپردازیم. روشنفکران اگرچه قدرتشان اندک است، اما نفوذی بسیار دارند؛ یعنی قدرت اجرایی ندارند، اما میتوانند دیگران را متقاعد کنند که آنچه میگویند، درست است. همچنانکه در مشروعیتبخشی یا مشروعیتزدایی به ساخت سیاسی و اجتماعی توانمندی دارند (ص: ۲۳). البته یکی از ویژگیهایی که از آغاز پیدایش این قشر، نشانه تمایزشان شد، سوگیریشان علیه سیاستها و تصمیمات حاکمان بود (ص: ۲۰). نویسندگان در سراسر کتاب تلاش دارند نشان دهند که روشنفکران غربی نهتنها آنگونه که مدعی بودند، نتوانستند گرهی از مشکلات جامعه باز کنند، بلکه خود بر مشکلات جامعه افزودند.
❃ آنچه امروزه در جامعه بهعنوان روشنفکری شناخته میشود، برخی نشانههای بالا را دارد و برخی را نه. برای نمونه، روشنفکران ایرانی (که در اینجا منظورمان کسانی است که از نگاه مردم روشنفکر شناخته میشوند) در نکوهش جامعه ایرانی یدی طولا و دستی دراز دارند. از آنانکه «سی ویژگی جهان سومیها» و... درباره ایرانیان مینویسند گرفته تا آنانکه هر خرسندی و خوشحالی خیابانی ایرانیان را نژادپرستی دانسته و یا ایرانیان را بهخاطر شنیدن «موسیقی مبتذل» مرتضی پاشایی ابله نامیده که «باید به این مردم توهین کرد».
❃ از سوی دیگر میتوان مدعی شد بخشی از روشنفکران ایرانی، بهجای توجه به ساخت سیاسی کشور، بیشتر بر ساخت اجتماعی متمرکز شده و از سوگیری علیه سیاستهای حاکم بر کشور پرهیز میکنند. حتی اگر این سخن را هم نپذیریم، قابل کتمان نیست که این روشنفکران چون جسارت نقد سیاستهای حاکم را ندارند، به ساخت اجتماعی و مردم ایران روی آوردهاند.
❃ اما یک تفاوت مهم روشنفکران ایرانی با نمونههای غربی در این است که روشنفکران غربی عموماً بر پایه پژوهشهای تجربی خود یا دیگران، ادعاهای پیامبرانه میکنند؛ درحالیکه روشنفکران ایرانی عموماً خود را بینیاز از استناد به یافتههای پژوهشی میدانند. هیچیک از اتهامات روشنفکران ایرانی درباره فاشیست، نژادپرست، ابله، سزاوار توهین بودن، دارای ویژگیهای جهان سومی و... ایرانیها، بر پایهی پژوهشهای میدانی یا اسناد مشخصی نیست (وجود نشانههایی از رفتارهایی همچون نژادپرستی در یک جامعه، با تعمیم این رفتار به کل افراد آن جامعه بسیار متفاوت است).
❃ همچنین روشنفکران ایرانی عموماً جزیرهنشیناند. به شیوهای درباره ایرانیان سخن میگویند که گویا ایران جزیرهایست که اطرافش تهی از جوامع و کشورهای دیگر است. اگر هم مقایسهای صورت بدهند، با کشورهایی همچون سوییس و آمریکاست، بیآنکه توجه داشته باشند ایران کشوری است خاورمیانهای با همسایگان و مردمانی مشخص و شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متفاوت از غرب.
❃ روشنفکران ایرانی نهتنها تاکنون کامیابیای در زدودن مشکلات جامعه نداشتهاند، بلکه همانگونه که نویسندگان کتاب یادشده درباره روشنفکران غربی نوشتهاند، خودشان بر مشکلات افزودهاند (که خودزنی و تحقیر هویت جمعی ایرانیان، از دستاوردهای همین روشنفکران است).
❃ نویسندگان کتاب یادشده، بیش از سی سال پیش تلاش کردند ردای پیامبری را از دوش روشنفکران غربی درآورند. شاید اکنون زمان آن رسیده باشد که ما نیز ردای پیامبری را از دوش روشنفکران ایرانی در آوریم یا دستکم، دست از بیعت با این پیامبران کاذب برداریم.
#روشنفکری #روشنفکری_ایرانی
#پیامبران_جدید #چپزدگی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ هالوی و باتامور کتاب کوچکی دارند به نام «روشنفکران و شکست در پیامبری». نویسندگان در این کتاب، به نقد رفتارهای پیامبرگونه روشنفکران غربی پرداختهاند. آنها شرح میدهند که روشنفکران چگونه خود را مانند پیامبران دانسته، پیشبینیهای پیامبرانه کرده و مدام جامعه را بهخاطر اشتباهاتش مورد نکوهش قرار میدهند.
❃ اگرچه نویسندگان چندین بار یادآوری میکنند که در این کتاب تنها به روشنفکران غربی میپردازند، اما برخی از نشانههایی که برای روشنفکران برمیشمرند، به طرزی شگفتانگیز با روشنفکران ایرانی نیز همخوان است. من در اینجا از میان نشانههای کتاب یادشده، به نکوهش جامعه توسط روشنفکران میپردازم. پدیدهای که نهتنها در میان روشنفکران ایرانی بسیار گسترده است، بلکه به شیوهای مسری دارد در میان جامعه ایرانی نیز رایج میشود. به بیان دیگر، بخش قابلتوجهی از جامعه ایران به تبعیت از روشنفکران، دست به نکوهش و تخریب خود میزند.
❃ پیش از هر چیز شاید بهتر باشد به تعریف روشنفکر از نگاه نویسندگان بپردازیم. همانگونه که نویسندگان هم اشاره کردهاند، بهسادگی نمیتوان تعریفی مشخص از روشنفکران ارائه داد. حتی نمیتوان از طبقهای به نام روشنفکر یاد کرد. برای همین است که ما هم به برخی از ویژگیهای روشنفکران از نگاه نویسندگان میپردازیم. روشنفکران اگرچه قدرتشان اندک است، اما نفوذی بسیار دارند؛ یعنی قدرت اجرایی ندارند، اما میتوانند دیگران را متقاعد کنند که آنچه میگویند، درست است. همچنانکه در مشروعیتبخشی یا مشروعیتزدایی به ساخت سیاسی و اجتماعی توانمندی دارند (ص: ۲۳). البته یکی از ویژگیهایی که از آغاز پیدایش این قشر، نشانه تمایزشان شد، سوگیریشان علیه سیاستها و تصمیمات حاکمان بود (ص: ۲۰). نویسندگان در سراسر کتاب تلاش دارند نشان دهند که روشنفکران غربی نهتنها آنگونه که مدعی بودند، نتوانستند گرهی از مشکلات جامعه باز کنند، بلکه خود بر مشکلات جامعه افزودند.
❃ آنچه امروزه در جامعه بهعنوان روشنفکری شناخته میشود، برخی نشانههای بالا را دارد و برخی را نه. برای نمونه، روشنفکران ایرانی (که در اینجا منظورمان کسانی است که از نگاه مردم روشنفکر شناخته میشوند) در نکوهش جامعه ایرانی یدی طولا و دستی دراز دارند. از آنانکه «سی ویژگی جهان سومیها» و... درباره ایرانیان مینویسند گرفته تا آنانکه هر خرسندی و خوشحالی خیابانی ایرانیان را نژادپرستی دانسته و یا ایرانیان را بهخاطر شنیدن «موسیقی مبتذل» مرتضی پاشایی ابله نامیده که «باید به این مردم توهین کرد».
❃ از سوی دیگر میتوان مدعی شد بخشی از روشنفکران ایرانی، بهجای توجه به ساخت سیاسی کشور، بیشتر بر ساخت اجتماعی متمرکز شده و از سوگیری علیه سیاستهای حاکم بر کشور پرهیز میکنند. حتی اگر این سخن را هم نپذیریم، قابل کتمان نیست که این روشنفکران چون جسارت نقد سیاستهای حاکم را ندارند، به ساخت اجتماعی و مردم ایران روی آوردهاند.
❃ اما یک تفاوت مهم روشنفکران ایرانی با نمونههای غربی در این است که روشنفکران غربی عموماً بر پایه پژوهشهای تجربی خود یا دیگران، ادعاهای پیامبرانه میکنند؛ درحالیکه روشنفکران ایرانی عموماً خود را بینیاز از استناد به یافتههای پژوهشی میدانند. هیچیک از اتهامات روشنفکران ایرانی درباره فاشیست، نژادپرست، ابله، سزاوار توهین بودن، دارای ویژگیهای جهان سومی و... ایرانیها، بر پایهی پژوهشهای میدانی یا اسناد مشخصی نیست (وجود نشانههایی از رفتارهایی همچون نژادپرستی در یک جامعه، با تعمیم این رفتار به کل افراد آن جامعه بسیار متفاوت است).
❃ همچنین روشنفکران ایرانی عموماً جزیرهنشیناند. به شیوهای درباره ایرانیان سخن میگویند که گویا ایران جزیرهایست که اطرافش تهی از جوامع و کشورهای دیگر است. اگر هم مقایسهای صورت بدهند، با کشورهایی همچون سوییس و آمریکاست، بیآنکه توجه داشته باشند ایران کشوری است خاورمیانهای با همسایگان و مردمانی مشخص و شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی متفاوت از غرب.
❃ روشنفکران ایرانی نهتنها تاکنون کامیابیای در زدودن مشکلات جامعه نداشتهاند، بلکه همانگونه که نویسندگان کتاب یادشده درباره روشنفکران غربی نوشتهاند، خودشان بر مشکلات افزودهاند (که خودزنی و تحقیر هویت جمعی ایرانیان، از دستاوردهای همین روشنفکران است).
❃ نویسندگان کتاب یادشده، بیش از سی سال پیش تلاش کردند ردای پیامبری را از دوش روشنفکران غربی درآورند. شاید اکنون زمان آن رسیده باشد که ما نیز ردای پیامبری را از دوش روشنفکران ایرانی در آوریم یا دستکم، دست از بیعت با این پیامبران کاذب برداریم.
#روشنفکری #روشنفکری_ایرانی
#پیامبران_جدید #چپزدگی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 سوسیالیسم: مشکلات ظهور میکنند (۲) | ✍🏻 رابرت هیلبرانر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ با انسداد فزاینده جریان اقتصادی، تولید در پایان هر فصل یا سال به شکل «طوفانی» شدت میگرفت و تمامی منابع برای استفاده جهت برآورده ساختن اهدافِ از پیش تعیینشده تحتفشار قرار میگرفتند.…
📃 سوسیالیسم: برنامهریزی سوسیالیستی از چشم غربیها (۱) | ✍🏻 رابرت هیلبرانر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ درک مشکلات برنامهریزی متمرکز به آهستگی روی داد. در اواسط دهه ۱۹۳۰ که موج صنعتیسازی در روسیه با تمام سرعت به حرکت خود ادامه میداد، افراد بسیار اندکی دربارهی مشکلات آن هشدار دادند. از این افراد انگشتشمار لودویگ فون میزس و فردریش فون هایِک از همه شاخصتر بودند که اولی اقتصاددانی بلیغ، اهل بحث و جدل و مدافع اقتصاد آزاد بود و دومی خلقوخویی بسیار فکورانهتر داشت و بعداً بهخاطر مطالعات خود در زمینه نظریه پولی جایزه نوبل را دریافت کرد.
❃ میزس و هایِک به همراه هم امکانپذیری سوسیالیسم را مورد حمله قرار دادند. در آن زمان استدلال این دو راجع به مشکلات کارکردی اقتصادهای برنامهریزی شده غیرقابلقبول به نظر میآمد. بهخصوص اینکه میزس مدعی بود نظام سوسیالیستی غیرممکن است؛ چراکه برنامهریزها هیچ شیوهای برای کسب اطلاعات مورد نیاز (این که چه کالایی باید تولید شود و چه کالایی نباید تولید شود) جهت حفظ اقتصادی منسجم و بهسامان پیش روی خود نداشتند. هایک معتقد بود این اطلاعات در نظام بازار بهطور خودانگیخته و در اثر افزایش و کاهش قیمتها ظاهر میشوند. نظام برنامهریزی دقیقاً به این خاطر محتوم به شکست بود که چنین مکانیسم پیامدهی را در خود نداشت.
❃ سنگینترین پاسخ به استدلال میزس-هایک در دو مقاله بینظیر اسکار لانگه داده شد. لانگه اقتصاددان جوانی بود که بعد از جنگ دوم جهانی به سفیر اول لهستان در آمریکا تبدیل شد. وی تلاش کرد نشان دهد که برنامهریزها در واقع دقیقاً از همان اطلاعاتی که اقتصاد بازار را هدایت میکند برخوردارند. وی ادعا میکرد که این اطلاعات بهواسطهی کاهش یا افزایش موجودی انبار کالاها عیان میگردند یعنی این کاهشها و افزایشها نشان میدهند از میان عرضه و تقاضا یکی بزرگتر از دیگری است.
❃ بهعبارت دیگر، وقتی برنامهریزها سطوح موجودی انبار را در نظر میگرفتند متوجه میشدند که کدامیک از قیمتهای مدیریت شده توسط آنها(یا دیکته شده توسط دولت) زیاده از حد بالا یا پایین است. بنابراین تنها کاری که باقی میماند، تعدیل قیمتها بود تا دقیقاً همانند بازار عرضه و تقاضا متعادل شوند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ درک مشکلات برنامهریزی متمرکز به آهستگی روی داد. در اواسط دهه ۱۹۳۰ که موج صنعتیسازی در روسیه با تمام سرعت به حرکت خود ادامه میداد، افراد بسیار اندکی دربارهی مشکلات آن هشدار دادند. از این افراد انگشتشمار لودویگ فون میزس و فردریش فون هایِک از همه شاخصتر بودند که اولی اقتصاددانی بلیغ، اهل بحث و جدل و مدافع اقتصاد آزاد بود و دومی خلقوخویی بسیار فکورانهتر داشت و بعداً بهخاطر مطالعات خود در زمینه نظریه پولی جایزه نوبل را دریافت کرد.
❃ میزس و هایِک به همراه هم امکانپذیری سوسیالیسم را مورد حمله قرار دادند. در آن زمان استدلال این دو راجع به مشکلات کارکردی اقتصادهای برنامهریزی شده غیرقابلقبول به نظر میآمد. بهخصوص اینکه میزس مدعی بود نظام سوسیالیستی غیرممکن است؛ چراکه برنامهریزها هیچ شیوهای برای کسب اطلاعات مورد نیاز (این که چه کالایی باید تولید شود و چه کالایی نباید تولید شود) جهت حفظ اقتصادی منسجم و بهسامان پیش روی خود نداشتند. هایک معتقد بود این اطلاعات در نظام بازار بهطور خودانگیخته و در اثر افزایش و کاهش قیمتها ظاهر میشوند. نظام برنامهریزی دقیقاً به این خاطر محتوم به شکست بود که چنین مکانیسم پیامدهی را در خود نداشت.
❃ سنگینترین پاسخ به استدلال میزس-هایک در دو مقاله بینظیر اسکار لانگه داده شد. لانگه اقتصاددان جوانی بود که بعد از جنگ دوم جهانی به سفیر اول لهستان در آمریکا تبدیل شد. وی تلاش کرد نشان دهد که برنامهریزها در واقع دقیقاً از همان اطلاعاتی که اقتصاد بازار را هدایت میکند برخوردارند. وی ادعا میکرد که این اطلاعات بهواسطهی کاهش یا افزایش موجودی انبار کالاها عیان میگردند یعنی این کاهشها و افزایشها نشان میدهند از میان عرضه و تقاضا یکی بزرگتر از دیگری است.
❃ بهعبارت دیگر، وقتی برنامهریزها سطوح موجودی انبار را در نظر میگرفتند متوجه میشدند که کدامیک از قیمتهای مدیریت شده توسط آنها(یا دیکته شده توسط دولت) زیاده از حد بالا یا پایین است. بنابراین تنها کاری که باقی میماند، تعدیل قیمتها بود تا دقیقاً همانند بازار عرضه و تقاضا متعادل شوند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیالیسم: برنامهریزی سوسیالیستی از چشم غربیها (۲) | ✍🏻 رابرت هیلبرانر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پاسخ لانگه چنان ساده و واضح بود که بسیاری فکر کردند استدلال میزس-هایک باطل شده است، اما بهواقع امروزه میدانیم که استدلال آنها عالمانه بود. با این وجود نکته جالب ماجرا این است که میزس و هایک درست میگفتند، اما دلیل آن را بهوضوح لانگن پیشبینی نکرده بودند. لانگه با تأکید نوشته بود «خطر واقعی سوسیالیسم، خطر بورکراتیزه کردن زندگی اقتصادی است». اما او بلافاصله افزود: «متاسفانه نمیدانیم چگونه میتوان در کاپیتالیسم انحصارگرا از همین خطر یا حتّی از خطراتی بزرگتر، اجتناب ورزید» و بدین طریق جمله قبلی خود را کمرنگ کرد.
❃ اثرات «بورکراتیزه کردن زندگی اقتصادی» بهنحوی خارقالعاده در کتاب «نقطه عطف» بیان شد. این نوشته حملهای تند و گزنده به واقعیتهای برنامهریزی اقتصادی سوسیالیستی بود که توسط دو اقتصاددان شوروی به نامهای نیکلای اسملف و ولادیمیر پوپوف نوشته شد و نمونههایی از عملکرد واقعی فرآیند برنامهریزی را ارائه میداد.
❃ دولت شوروی در سال ۱۹۸۲ جهت افزایش تولید دستکش از پوست موش کور قیمتی که مایل به پرداخت برای پوست موش کور بود را از بیست کپک (kopeck) [یک صدم روبل، م.] به پنجاه کپک افزایش داد. اسملف و پوپوف در مورد این سیاست نوشتند: «خریدهای دولت افزایش یافت و اکنون تمام مراکز توزیع پر از این پوستهای خام شدهاند. اما صنعت قادر به استفاده از همهی آنها نیست و این پوستها غالباً پیش از آنکه بتوانند به عمل آیند، در انبارها میگندند. وزارت صنایع سبک دو بار از گاسکامتسن [کمیته دولتی قیمتها] خواسته است که قیمتها را پایین بیاورد، اما هنوز «تصمیمی در این باره گرفته نشده است». این چیز عجیبی نیست. اعضای این کمیته آنقدر مشغول هستند که وقتی برای تصمیمگیری ندارند، آنها باید علاوهبر تعیینقیمت برای این پوستها ۲۴ میلیون قیمت دیگر را هم زیر نظر بگیرند. آنها واقعاً چگونه میتوانند دریابند که قیمتها را امروز چقدر پایین بیاورند تا مجبور نباشند فردا دوباره آنها را افزایش دهند؟» این روایت شاهد گویایی از مشکل نظامهای برنامهریزی متمرکز است. عنصر حیاتی که در این نظامها غایب است، آن طور که هایک و میزس استدلال میکردند «اطلاعات» نیست، بلکه انگیزه عمل بر پایه اطلاعات است.
❃ همانطور که گفته شده موجودی انبار پوست موش کور برنامهریزها را متوجه این نکته کرد که تولید این پوستها در ابتدا بسیار پایین و سپس بسیار زیاد بوده است. آنچه غایب بود، تمایل به پاسخ به پیامهای تغییر موجودی انبار بود. بنگاههای کاپیتالیستی به این خاطر به تغییر قیمتها عکسالعمل نشان میدهند که عدمانجام این کار باعث ضرر کردن آنها میشود. وزارتخانههای سوسیالیستی به این دلیل به تغییر موجودی انبار بیتوجهی میکنند که بوروکراتها و دیوانسالارها متوجه میشوند انجام کاری در این ارتباط آنها را با احتمال بیشتری در قیاس با انجام ندادن هیچ عملی به دردسر خواهد انداخت، مگر آنکه انجام ندادن هیچ عمل خاصی به بروز یک فاجعه کامل منجر شود.
#سوسیالیسم #برنامهریزی_متمرکز
#سوسیالیسم_ویرانگر #فروپاشی_شوروی
#لغو_مالکیت_خصوصی #اشتراکیسازی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پاسخ لانگه چنان ساده و واضح بود که بسیاری فکر کردند استدلال میزس-هایک باطل شده است، اما بهواقع امروزه میدانیم که استدلال آنها عالمانه بود. با این وجود نکته جالب ماجرا این است که میزس و هایک درست میگفتند، اما دلیل آن را بهوضوح لانگن پیشبینی نکرده بودند. لانگه با تأکید نوشته بود «خطر واقعی سوسیالیسم، خطر بورکراتیزه کردن زندگی اقتصادی است». اما او بلافاصله افزود: «متاسفانه نمیدانیم چگونه میتوان در کاپیتالیسم انحصارگرا از همین خطر یا حتّی از خطراتی بزرگتر، اجتناب ورزید» و بدین طریق جمله قبلی خود را کمرنگ کرد.
❃ اثرات «بورکراتیزه کردن زندگی اقتصادی» بهنحوی خارقالعاده در کتاب «نقطه عطف» بیان شد. این نوشته حملهای تند و گزنده به واقعیتهای برنامهریزی اقتصادی سوسیالیستی بود که توسط دو اقتصاددان شوروی به نامهای نیکلای اسملف و ولادیمیر پوپوف نوشته شد و نمونههایی از عملکرد واقعی فرآیند برنامهریزی را ارائه میداد.
❃ دولت شوروی در سال ۱۹۸۲ جهت افزایش تولید دستکش از پوست موش کور قیمتی که مایل به پرداخت برای پوست موش کور بود را از بیست کپک (kopeck) [یک صدم روبل، م.] به پنجاه کپک افزایش داد. اسملف و پوپوف در مورد این سیاست نوشتند: «خریدهای دولت افزایش یافت و اکنون تمام مراکز توزیع پر از این پوستهای خام شدهاند. اما صنعت قادر به استفاده از همهی آنها نیست و این پوستها غالباً پیش از آنکه بتوانند به عمل آیند، در انبارها میگندند. وزارت صنایع سبک دو بار از گاسکامتسن [کمیته دولتی قیمتها] خواسته است که قیمتها را پایین بیاورد، اما هنوز «تصمیمی در این باره گرفته نشده است». این چیز عجیبی نیست. اعضای این کمیته آنقدر مشغول هستند که وقتی برای تصمیمگیری ندارند، آنها باید علاوهبر تعیینقیمت برای این پوستها ۲۴ میلیون قیمت دیگر را هم زیر نظر بگیرند. آنها واقعاً چگونه میتوانند دریابند که قیمتها را امروز چقدر پایین بیاورند تا مجبور نباشند فردا دوباره آنها را افزایش دهند؟» این روایت شاهد گویایی از مشکل نظامهای برنامهریزی متمرکز است. عنصر حیاتی که در این نظامها غایب است، آن طور که هایک و میزس استدلال میکردند «اطلاعات» نیست، بلکه انگیزه عمل بر پایه اطلاعات است.
❃ همانطور که گفته شده موجودی انبار پوست موش کور برنامهریزها را متوجه این نکته کرد که تولید این پوستها در ابتدا بسیار پایین و سپس بسیار زیاد بوده است. آنچه غایب بود، تمایل به پاسخ به پیامهای تغییر موجودی انبار بود. بنگاههای کاپیتالیستی به این خاطر به تغییر قیمتها عکسالعمل نشان میدهند که عدمانجام این کار باعث ضرر کردن آنها میشود. وزارتخانههای سوسیالیستی به این دلیل به تغییر موجودی انبار بیتوجهی میکنند که بوروکراتها و دیوانسالارها متوجه میشوند انجام کاری در این ارتباط آنها را با احتمال بیشتری در قیاس با انجام ندادن هیچ عملی به دردسر خواهد انداخت، مگر آنکه انجام ندادن هیچ عمل خاصی به بروز یک فاجعه کامل منجر شود.
#سوسیالیسم #برنامهریزی_متمرکز
#سوسیالیسم_ویرانگر #فروپاشی_شوروی
#لغو_مالکیت_خصوصی #اشتراکیسازی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 رژیم خودکامه برای تضمین حاکمیت خود روحیه اخلاقی جامعه را تنزل میدهد، توجه مردم را از امور اجتماعی برمیگرداند و حتی آنها را از اندیشیدن به یک انقلاب نیز بیزار میسازد... | ✍🏻 الکسی دو توکِویل ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در اجتماعی که پیوندهای خانوادگی، کاستی،…
📃 رژیم خودکامه برای تضمین حاکمیت خود روحیه اخلاقی جامعه را تنزل میدهد، توجه مردم را از امور اجتماعی برمیگرداند و حتی آنها را از اندیشیدن به یک انقلاب نیز بیزار میسازد... (✍🏻 الکسی دو توکِویل)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تنها آزادی است که میتواند این تباهیها را که در واقع در سرشت اینگونه جوامع سرشتهاند، براندازد و از تأثیر زیانبار آنها جلوگیری نماید. و باز تنها آزادی است که میتواند اعضای یک اجتماع را از انزوا درآورد، انزوایی که در آن، یک فرد فقط سرگرم امور شخصی خویش است و به دیگران کاری ندارد؛ زیرا این آزادی است که انسانها را به تماس با یکدیگر وامیدارد و بدانها احساس عضویت فعالانه در اجتماع میبخشد. در اجتماع شهروندان آزاد، به هر انسانی هرروزه یادآوری میشود که باید با شهروندان دیگر نشست داشته باشد، به گفتههای آنها گوش فرادهد و با آنها تبادل نظر کند، تا آنکه سرانجام توافقی در زمینهی مصالح همگانی به دست آید.
❃ تنها آزادی است که میتواند اذهان انسانها را به فراسوی مالپرستیِ محض و نگرانیهای تنگنظرانهی شخصی که در مسیر زندگی روزانه پیوسته مطرح میشوند، راه برد و آنان را در هر لحظه از زندگی متوجه سازد که به یک هستی گستردهتر وابستگی دارند، هستیای که همگی آنها را دربر گرفته است و بر فراز هستیهای فردیشان جای دارد -یعنی سرزمین ملّی.
❃ تنها آزادی است که در برخی لحظات بحرانی، آرمان والاتر و نیرومندتری را جایگزین عشق انسانها به رفاه مادی میسازد و هدفهای دیگری بهجز ثروتمندشدن را به پیش میکشد و پرتوی میفشاند که همگان تحت آن میتوانند تباهیها و شایستگیهای راستینشان را ببینند و بسنجند.
❃ درست است که جوامع دموکراتیکی که آزاد نیستند، ممکن است کامروا، بافرهنگ، جذاب و حتی باشکوه باشند و در یکنواختی تودهایشان احساسی از قدرت نهفته باشد؛ حتی این جوامع میتوانند فضیلتهای شخصی بسیار، پدرانِ شایسته، بازرگانان درستکار و زمینداران نمونه و مسیحیان خوب را به بار آورند. زیرا آنچه که از یک مسیحی خوب به جای میماند، جیفهی دنیوی نیست و یکی از افتخارهای ایمان مسیحیت این است که توانسته است تحت فرمانروایی بدترین حکومتها و در دوران سختترین محرومیتها، یک چنین مردانی را بپروراند؛ در زمان سقوط امپراطوری رم، چنین مردانی بسیار بودند. اما در اینجا باید گستاخی ورزیده و بگویم که در چنین شرایطی هرگز نمیتوان یک شهروند خوب و از آن کمتر یک ملّت بزرگ را پیدا کرد. بهراستی که باید تا بدانجا پیش رفت و گفت که در هر کجا که برابری و بیدادگری همزیستی داشته باشند، تباهی پایدار معیارهای ذهنی و اخلاقی یک ملّت، امری گریزناپذیر است.
#آزادی #آزادی_فردی #عصر_آزادی
#انقلاب_آزادی #توکویل #آزادیخواهی
#استبداد #خودکامگی #رژیم_خودکامه
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ تنها آزادی است که میتواند این تباهیها را که در واقع در سرشت اینگونه جوامع سرشتهاند، براندازد و از تأثیر زیانبار آنها جلوگیری نماید. و باز تنها آزادی است که میتواند اعضای یک اجتماع را از انزوا درآورد، انزوایی که در آن، یک فرد فقط سرگرم امور شخصی خویش است و به دیگران کاری ندارد؛ زیرا این آزادی است که انسانها را به تماس با یکدیگر وامیدارد و بدانها احساس عضویت فعالانه در اجتماع میبخشد. در اجتماع شهروندان آزاد، به هر انسانی هرروزه یادآوری میشود که باید با شهروندان دیگر نشست داشته باشد، به گفتههای آنها گوش فرادهد و با آنها تبادل نظر کند، تا آنکه سرانجام توافقی در زمینهی مصالح همگانی به دست آید.
❃ تنها آزادی است که میتواند اذهان انسانها را به فراسوی مالپرستیِ محض و نگرانیهای تنگنظرانهی شخصی که در مسیر زندگی روزانه پیوسته مطرح میشوند، راه برد و آنان را در هر لحظه از زندگی متوجه سازد که به یک هستی گستردهتر وابستگی دارند، هستیای که همگی آنها را دربر گرفته است و بر فراز هستیهای فردیشان جای دارد -یعنی سرزمین ملّی.
❃ تنها آزادی است که در برخی لحظات بحرانی، آرمان والاتر و نیرومندتری را جایگزین عشق انسانها به رفاه مادی میسازد و هدفهای دیگری بهجز ثروتمندشدن را به پیش میکشد و پرتوی میفشاند که همگان تحت آن میتوانند تباهیها و شایستگیهای راستینشان را ببینند و بسنجند.
❃ درست است که جوامع دموکراتیکی که آزاد نیستند، ممکن است کامروا، بافرهنگ، جذاب و حتی باشکوه باشند و در یکنواختی تودهایشان احساسی از قدرت نهفته باشد؛ حتی این جوامع میتوانند فضیلتهای شخصی بسیار، پدرانِ شایسته، بازرگانان درستکار و زمینداران نمونه و مسیحیان خوب را به بار آورند. زیرا آنچه که از یک مسیحی خوب به جای میماند، جیفهی دنیوی نیست و یکی از افتخارهای ایمان مسیحیت این است که توانسته است تحت فرمانروایی بدترین حکومتها و در دوران سختترین محرومیتها، یک چنین مردانی را بپروراند؛ در زمان سقوط امپراطوری رم، چنین مردانی بسیار بودند. اما در اینجا باید گستاخی ورزیده و بگویم که در چنین شرایطی هرگز نمیتوان یک شهروند خوب و از آن کمتر یک ملّت بزرگ را پیدا کرد. بهراستی که باید تا بدانجا پیش رفت و گفت که در هر کجا که برابری و بیدادگری همزیستی داشته باشند، تباهی پایدار معیارهای ذهنی و اخلاقی یک ملّت، امری گریزناپذیر است.
#آزادی #آزادی_فردی #عصر_آزادی
#انقلاب_آزادی #توکویل #آزادیخواهی
#استبداد #خودکامگی #رژیم_خودکامه
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: خلاقیت مردم آزاد | ✍🏻 ایمون باتلر ➣ @Notes_On_Liberty ❃ یکی از دلایل ثروتمندتربودن اقتصادهای آزادتر این است که از تمام استعدادهای موجود در کشور استفاده میکنند. با کاستهشدن از تبعیضهای عقیمکننده و زیانبار، تمام شهروندان…
📃 استدلالی اقتصادی در دفاع از آزادی: ایجاد سرمایه | ✍🏻 ایمون باتلر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اقتصادهای آزاد، علاوه بر تشویق نوآوری و خدمت به مشتری، از راه ایجاد و انباشت تدریجی «سرمایه مولد» ثروتمند میشوند. ماهی را با تور ماهیگیری بسیار سادهتر می توان صید کرد تا با دست، اما ماهیگیری با تور مستلزم صید کمتر در یک مدت زمان معین است، یعنی آن زمانیکه صیاد صرف بافتن تور میکند و طبعاً از صید و مصرف ماهی باز میماند. شما با چشمپوشی از مصرف است که میتوانید به ایجاد و انباشت سرمایه بپردازید، و سپس با بهکار گرفتن آن سرمایه، تولیدات خود در آینده را بهتر و کارآمدتر کنید. بنیان «سرمایهداری» بر همین فرایند استوار است.
❃ در نظام اقتصاد آزاد یا نظام سرمایهداری، مردم به ایجاد و انباشت تدریجی سرمایه میپردازند؛ سرمایههایی نظیر خانه، کارخانه، و تجهیزات و ماشینآلات، و این سرمایهها زندگی مردم را آسانتر و نیروی کار ایشان را بهرهورتر میکند. افزایش این بهرهوری در اغلب موارد بسیار چشمگیر است. بهطور مثال، فکر کنید تفاوت وقت و تلاش مورد نیاز برای شخمزدن زمین زراعی با خیش و با تراکتور تا چه اندازه است. در ضمن، روند ایجاد سرمایه و بهبود بهرهوری یک خصیصهی جمعشوندگی مضاعف دارد، یعنی هر بار که سرمایهای به سرمایههای پیشین اضافه میگردد و هر بار که بهبودی در فنآوریهای مولد حاصل میشود، تولید بالاتر رفته و نسبت به گذشته از میزان تلاش و زحمت کاسته میشود.
❃ جامعه آزاد قادر است به انباشت سرمایه مولد بپردازد و مدام بر بهرهوری آن بیافزاید و پیشرفت کند، صرفاً به این دلیل که چنین جامعهای به مردم خود توان و امکان میدهد تا بدون وحشت از غصب یا دزدیدهشدن اموالشان، خانه و تجهیزات و کارخانه و انواع دیگر کالاهای سرمایهای را «مالک» شوند. جامعه آزاد از مردمش در مقابل غصب دفاع می کند و قواعدی قانونی و اخلاقی در باب مالکیت اموال دارد که احتمال دزدی را کمتر میکند.
❃ پاسداری از مالکیت اموال از طریق قانون و فرهنگ یکی از ویژگیهای بسیار مهم یک جامعه آزاد و اقتصاد آزاد محسوب میشود. ناگفته پیدا است که هیچ کشاورزی حاضر نمیشود رنج شخمزدن زمین و کاشتن دانه و پروراندن محصول و برداشت خرمن را به جان بخرد اگر از پیش بداند که احتمالاً در پایان سال دزدان از راه خواهند رسید و دسترنج او را به سرقت خواهند برد. به همین منوال، فقط تعداد کمی از مردم ممکن است حاضر باشند بیش از تأمین نیازهای ابتدایی خود بهکار و تلاش بپردازند اگر بدانند که عمده درآمدشان به صورت مالیات از آنها گرفته خواهد شد.
❃ اخذ مالیات گزاف و مستقیم مردم را از پسانداز ناامید میکند. مالیات غیرمستقیم و پنهانِ تورم(۱)، که به شکلی دزدکی از ارزش پول مردم میکاهد، نیز همین تأثیر را دارد و انگیزهی پسانداز را از بین میبرد. بسیار بعید است که کارآفرینان رغبتی به سرمایهگذاری کلان در کسبوکار داشته باشند اگر احتمال بدهند که اموال و داراییهای آنها ممکن است به بهانههای مختلف و بدون پرداخت هیچ غرامتی مشمول پروژههای ملّیسازی شود. امتیازهای ویژهای که روند طبیعی بازار را تحریف میکنند تا فقط منافع عدهای از نخبگان و نورچشمیها تأمین گردد، احتمال سرمایهگذاریهای جدید را کاهش داده و مردم را از تلاش برای گسترش کسبوکارهای جدید دلسرد میکنند(مالیاتهای سنگین مستقیم و غیرمستقیم، و امتیازات ویژه نظیر سهمیهها و تعرفهها و محدودیتهای تجاری در حکم استثمار و دزدی هستند).
❃ هرچه میزان این استثمار دزدانه و دولتی بیشتر باشد، دلسردی نسبت به کار و پسانداز و پیشرفت بیشتر خواهد شد. «ابن خلدون»، مورخ و دانشمند شهیر اسلامی قرن چهاردهم میلادی، نکته فوق را بسیار نیک دریافته و نوشته بود:
«واضح است که تعرض به اموال مردم انگیزهی کسب مال و اندوختن ثروت را نابود میکند. مردم در چنین وضعیتی به این نتیجه میرسند که مقصود و سرنوشت غایی کسب مال این است که اموال کسبشده از ایشان گرفته شود. وقتی انگیزهی کسب مال و اندوختن دارایی از بین برود دیگر کسی برای به دست آوردن هیچ مال و ثروتی تلاش نمیکند. میزان و شدت تعرض به حق مالکیت، تعیینکنندهی میزان و شدت سست شدن ارادهی مردم در تلاش برای کسب مال است.»
(۱- بنگرید به نوشتار: «مفهوم حقالضرب پول و مالیات تورمی»)
#اقتصاد #آزادی #اقتصاد_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#پسانداز #مالکیت_خصوصی
#سرمایهداری #بازار_آزاد #سرمایه
#مالیات #انباشت_سرمایه #لسهفر
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ اقتصادهای آزاد، علاوه بر تشویق نوآوری و خدمت به مشتری، از راه ایجاد و انباشت تدریجی «سرمایه مولد» ثروتمند میشوند. ماهی را با تور ماهیگیری بسیار سادهتر می توان صید کرد تا با دست، اما ماهیگیری با تور مستلزم صید کمتر در یک مدت زمان معین است، یعنی آن زمانیکه صیاد صرف بافتن تور میکند و طبعاً از صید و مصرف ماهی باز میماند. شما با چشمپوشی از مصرف است که میتوانید به ایجاد و انباشت سرمایه بپردازید، و سپس با بهکار گرفتن آن سرمایه، تولیدات خود در آینده را بهتر و کارآمدتر کنید. بنیان «سرمایهداری» بر همین فرایند استوار است.
❃ در نظام اقتصاد آزاد یا نظام سرمایهداری، مردم به ایجاد و انباشت تدریجی سرمایه میپردازند؛ سرمایههایی نظیر خانه، کارخانه، و تجهیزات و ماشینآلات، و این سرمایهها زندگی مردم را آسانتر و نیروی کار ایشان را بهرهورتر میکند. افزایش این بهرهوری در اغلب موارد بسیار چشمگیر است. بهطور مثال، فکر کنید تفاوت وقت و تلاش مورد نیاز برای شخمزدن زمین زراعی با خیش و با تراکتور تا چه اندازه است. در ضمن، روند ایجاد سرمایه و بهبود بهرهوری یک خصیصهی جمعشوندگی مضاعف دارد، یعنی هر بار که سرمایهای به سرمایههای پیشین اضافه میگردد و هر بار که بهبودی در فنآوریهای مولد حاصل میشود، تولید بالاتر رفته و نسبت به گذشته از میزان تلاش و زحمت کاسته میشود.
❃ جامعه آزاد قادر است به انباشت سرمایه مولد بپردازد و مدام بر بهرهوری آن بیافزاید و پیشرفت کند، صرفاً به این دلیل که چنین جامعهای به مردم خود توان و امکان میدهد تا بدون وحشت از غصب یا دزدیدهشدن اموالشان، خانه و تجهیزات و کارخانه و انواع دیگر کالاهای سرمایهای را «مالک» شوند. جامعه آزاد از مردمش در مقابل غصب دفاع می کند و قواعدی قانونی و اخلاقی در باب مالکیت اموال دارد که احتمال دزدی را کمتر میکند.
❃ پاسداری از مالکیت اموال از طریق قانون و فرهنگ یکی از ویژگیهای بسیار مهم یک جامعه آزاد و اقتصاد آزاد محسوب میشود. ناگفته پیدا است که هیچ کشاورزی حاضر نمیشود رنج شخمزدن زمین و کاشتن دانه و پروراندن محصول و برداشت خرمن را به جان بخرد اگر از پیش بداند که احتمالاً در پایان سال دزدان از راه خواهند رسید و دسترنج او را به سرقت خواهند برد. به همین منوال، فقط تعداد کمی از مردم ممکن است حاضر باشند بیش از تأمین نیازهای ابتدایی خود بهکار و تلاش بپردازند اگر بدانند که عمده درآمدشان به صورت مالیات از آنها گرفته خواهد شد.
❃ اخذ مالیات گزاف و مستقیم مردم را از پسانداز ناامید میکند. مالیات غیرمستقیم و پنهانِ تورم(۱)، که به شکلی دزدکی از ارزش پول مردم میکاهد، نیز همین تأثیر را دارد و انگیزهی پسانداز را از بین میبرد. بسیار بعید است که کارآفرینان رغبتی به سرمایهگذاری کلان در کسبوکار داشته باشند اگر احتمال بدهند که اموال و داراییهای آنها ممکن است به بهانههای مختلف و بدون پرداخت هیچ غرامتی مشمول پروژههای ملّیسازی شود. امتیازهای ویژهای که روند طبیعی بازار را تحریف میکنند تا فقط منافع عدهای از نخبگان و نورچشمیها تأمین گردد، احتمال سرمایهگذاریهای جدید را کاهش داده و مردم را از تلاش برای گسترش کسبوکارهای جدید دلسرد میکنند(مالیاتهای سنگین مستقیم و غیرمستقیم، و امتیازات ویژه نظیر سهمیهها و تعرفهها و محدودیتهای تجاری در حکم استثمار و دزدی هستند).
❃ هرچه میزان این استثمار دزدانه و دولتی بیشتر باشد، دلسردی نسبت به کار و پسانداز و پیشرفت بیشتر خواهد شد. «ابن خلدون»، مورخ و دانشمند شهیر اسلامی قرن چهاردهم میلادی، نکته فوق را بسیار نیک دریافته و نوشته بود:
«واضح است که تعرض به اموال مردم انگیزهی کسب مال و اندوختن ثروت را نابود میکند. مردم در چنین وضعیتی به این نتیجه میرسند که مقصود و سرنوشت غایی کسب مال این است که اموال کسبشده از ایشان گرفته شود. وقتی انگیزهی کسب مال و اندوختن دارایی از بین برود دیگر کسی برای به دست آوردن هیچ مال و ثروتی تلاش نمیکند. میزان و شدت تعرض به حق مالکیت، تعیینکنندهی میزان و شدت سست شدن ارادهی مردم در تلاش برای کسب مال است.»
(۱- بنگرید به نوشتار: «مفهوم حقالضرب پول و مالیات تورمی»)
#اقتصاد #آزادی #اقتصاد_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#پسانداز #مالکیت_خصوصی
#سرمایهداری #بازار_آزاد #سرمایه
#مالیات #انباشت_سرمایه #لسهفر
➣ @Notes_On_Liberty
📃 اشرافیت، سلطنت، دموکراسی! | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نقد روشنفکران به صورت مستقیم علیه شاه بود نه علیه نهاد انحصارگرانهی حاکمیت و داوری، که ما آن را مبنا و اساس پایان اخلاق و سرآغاز حماقت اقتصادی و ریشهی همهی شرها تلقّی میکنیم منتقدین خواهان بازگشت به نظم طبیعی دوران اشراف نبودند -چراکه در آن نقش بسیار کمرنگ و منفعلانهای داشتند- بلکه آنان خواهان بازسازی یک مفهوم سطحی از برابری بودند که همه از قبل در برابر قانون مساوی باشند، یا قانون فراتر از همه باشد، از اینرو آنها میگفتند سلطنت بر اساس امتیازات شخصی بنا شده و این امتیازات به دور از رقابت برابرانه پیش از قانون بوده است. آنها فرض را بر این قرار دادند که مشارکت و برابری همه در ورود به دولت دموکراتیک، که آن را جایگزین سلطنت میدانستند، اساس برابری همگان در مقابل قانون است.
❃ در ابتدا مبحث فوق جالب به نظر میرسید، ولی این در اساس یک خطای فاحش بود. چراکه برابری دموکراتیک در مقابل قانون با نظریه قدیمیتر «یک قانون جهانی» که مبتنی بر برابری در هر جا، هر زمان و برای هر کسی غیرقابل مقایسه بوده و متفاوت است.
❃ تحت دموکراسی، هرکسی تا آنجا آزاد است که وارد دولت شود و هرکسی میتواند شاه یا سلطان باشد و از اینرو میتوان گفت واگذاری امتیازات بهصورت چرخهای به مردم است، چنانکه برای شاه یا هر کسی که قدرت مطلقه یا مشروطه را در دست دارد، جانشین تعیین میشود. از اینرو در دموکراسی کسی با امتیاز ویژه وجود ندارد، یا به عبارت دیگر، اشخاص ممتاز وجود نخواهند داشت. از اینرو، امتیازدهی کارکردی و مزایای کارکردی پدید میآید. ماموران دولتی، مقامات عمومی نامیده میشوند و تا زمانیکه بر حسب ظرفیتهای رسمی و اداریشان عمل میکنند، قانون عمومی از آنها حمایت میکند.
❃ مقامات عمومی نیز همچون هر پادشاه مطلق یا مشروطه، برای تامین مخارج و هزینههایشان، اجازهی مالیات و باجگرفتن از مردم را دارند. آنها همچون شهروندان، طبق قواعد خصوصی عمل نمیکنند، که از محل فروش کالا و خدمات در مبادله آزاد و خرید یا عدم خرید کالا از سوی مشتریان کسب درآمد کنند. آنها بهمثابه یک مقام عمومی اجازه دارند تا از مبادلات خصوصی بین افراد، زندگی خود را تامین کنند؛ همچون دزدی، سرقت و تاراج. از اینرو، مزیتها و امتیازات و تفاوت میان حاکم و محکوم در دموکراسی از بین نمیرود، بلکه اگر در گذشته این امتیازات محدود به اشراف و خاندانها بوده است، حال همه به صرف نیل به مقامی رسمی، در تاراج و غارت اموال مشارکت میکنند. نمایندگان مجلس نیز همچون پادشاهان متعهد به هیچ قانون طبیعی نیستند، چراکه خود قوانین (قانون اساسی) را ابداع کردهاند. آنها می توانند قانون وضع کنند و آن را ابداع کنند یا تغییر دهند. البته در سلطنت، شاه قانون را به نفع خود وضع میکرد، ولی در دموکراسی هر کسی به صرف ورود به دولت، آزاد است تا قانون را به نفع خودش وضع کند.
❃ قابل پیشبینی است که در نظام دموکراتیک، تمایل به حصر تصمیمات نهایی در بدنه دولت، موجب افزایش هزینهها و کاهش کیفیت عدالت در شدیدترین حالت خود شده است.
#پادشاهی #اشرافیت #دموکراسی #دولت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ نقد روشنفکران به صورت مستقیم علیه شاه بود نه علیه نهاد انحصارگرانهی حاکمیت و داوری، که ما آن را مبنا و اساس پایان اخلاق و سرآغاز حماقت اقتصادی و ریشهی همهی شرها تلقّی میکنیم منتقدین خواهان بازگشت به نظم طبیعی دوران اشراف نبودند -چراکه در آن نقش بسیار کمرنگ و منفعلانهای داشتند- بلکه آنان خواهان بازسازی یک مفهوم سطحی از برابری بودند که همه از قبل در برابر قانون مساوی باشند، یا قانون فراتر از همه باشد، از اینرو آنها میگفتند سلطنت بر اساس امتیازات شخصی بنا شده و این امتیازات به دور از رقابت برابرانه پیش از قانون بوده است. آنها فرض را بر این قرار دادند که مشارکت و برابری همه در ورود به دولت دموکراتیک، که آن را جایگزین سلطنت میدانستند، اساس برابری همگان در مقابل قانون است.
❃ در ابتدا مبحث فوق جالب به نظر میرسید، ولی این در اساس یک خطای فاحش بود. چراکه برابری دموکراتیک در مقابل قانون با نظریه قدیمیتر «یک قانون جهانی» که مبتنی بر برابری در هر جا، هر زمان و برای هر کسی غیرقابل مقایسه بوده و متفاوت است.
❃ تحت دموکراسی، هرکسی تا آنجا آزاد است که وارد دولت شود و هرکسی میتواند شاه یا سلطان باشد و از اینرو میتوان گفت واگذاری امتیازات بهصورت چرخهای به مردم است، چنانکه برای شاه یا هر کسی که قدرت مطلقه یا مشروطه را در دست دارد، جانشین تعیین میشود. از اینرو در دموکراسی کسی با امتیاز ویژه وجود ندارد، یا به عبارت دیگر، اشخاص ممتاز وجود نخواهند داشت. از اینرو، امتیازدهی کارکردی و مزایای کارکردی پدید میآید. ماموران دولتی، مقامات عمومی نامیده میشوند و تا زمانیکه بر حسب ظرفیتهای رسمی و اداریشان عمل میکنند، قانون عمومی از آنها حمایت میکند.
❃ مقامات عمومی نیز همچون هر پادشاه مطلق یا مشروطه، برای تامین مخارج و هزینههایشان، اجازهی مالیات و باجگرفتن از مردم را دارند. آنها همچون شهروندان، طبق قواعد خصوصی عمل نمیکنند، که از محل فروش کالا و خدمات در مبادله آزاد و خرید یا عدم خرید کالا از سوی مشتریان کسب درآمد کنند. آنها بهمثابه یک مقام عمومی اجازه دارند تا از مبادلات خصوصی بین افراد، زندگی خود را تامین کنند؛ همچون دزدی، سرقت و تاراج. از اینرو، مزیتها و امتیازات و تفاوت میان حاکم و محکوم در دموکراسی از بین نمیرود، بلکه اگر در گذشته این امتیازات محدود به اشراف و خاندانها بوده است، حال همه به صرف نیل به مقامی رسمی، در تاراج و غارت اموال مشارکت میکنند. نمایندگان مجلس نیز همچون پادشاهان متعهد به هیچ قانون طبیعی نیستند، چراکه خود قوانین (قانون اساسی) را ابداع کردهاند. آنها می توانند قانون وضع کنند و آن را ابداع کنند یا تغییر دهند. البته در سلطنت، شاه قانون را به نفع خود وضع میکرد، ولی در دموکراسی هر کسی به صرف ورود به دولت، آزاد است تا قانون را به نفع خودش وضع کند.
❃ قابل پیشبینی است که در نظام دموکراتیک، تمایل به حصر تصمیمات نهایی در بدنه دولت، موجب افزایش هزینهها و کاهش کیفیت عدالت در شدیدترین حالت خود شده است.
#پادشاهی #اشرافیت #دموکراسی #دولت
➣ @Notes_On_Liberty
«ایرانیان برخلاف چینیان که نفوذهای خارجی را پذیرا میشوند و سپس جذب میکنند، آنها را با استعداد خاص خود سازگار میکنند و به مجرّد آنکه چیز تازهای در دسترس بیابند که جالبتر باشد بیدرنگ بدان میپردازند. تشبیهی که شاید بهتر بتواند این خاصیت پرتناقض و تداوم و نوپذیری را تعبیر کند، همانا سرو است که در اشعار فارسی بسیار آمده است. این درخت مانند کاج از طوفان یا بادهای سهم نمیشکند و قابلیت انعطاف دارد. چون باد سهمگین بِوَزد خم میشود و سر بر زمین میساید و سپس با آرامش طوفان باز راستقد میشود».
❈ عصر زرین فرهنگ ایران، ریچارد نلسون فرای
➣ @Notes_On_Liberty
❈ عصر زرین فرهنگ ایران، ریچارد نلسون فرای
➣ @Notes_On_Liberty
📄 کنش، زمان و بازار (۱) | ✍🏻 جفری ام. هربنر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ سرچشمه همه نظریههای اقتصادی، حقیقت شرایط بشر است. بهعنوان یک هستی فناپذیر، انسان میان اهداف و ابزارها تفکیک قائل میشود. او نمیتواند به میل خودش به اهداف دست پیدا کند، بلکه باید ابزارهایی را برای نیل به اهداف به کار بندد. انسان در یک دنیای منظم، اما فناپذیر زندگی میکند. استفاده از ابزارها فقط تاثیرات محدودی در زمینه رسیدن به اهداف ایجاد میکند. با توجه به دلایل متعدد، انسان قادر است رابطه سببی میان استفاده از ابزارها و رسیدن به اهداف را درک کند.
❃ هر کنشی برای رسیدن به یک هدف مستلزم مغفول ماندن از هدف دیگر است که میتوانست با همان ابزارها محقق شود. میتوان گفت کنش به انتخاب نیاز دارد. انسان بهعنوان هستی مختار، متناسب با آنچه که اهداف ارزشمند و اهداف کمارزشتر میداند، گروهی از ابزارها را به خدمت میگیرد. بنابراین انتخاب به قضاوت عقلی نیز نیازمند است.
❃ از آنجاکه رسیدن به هدف، فرجامِ یک کنش است، ارزشگذاری فرد دربارهی رسیدن به یک هدف بسیار مهم است. فرد فقط ارزش فرعی برای ابزارهای استفادهشده در یک کنش در نظر میگیرد، زیرا آنها صرفاً در تحقق هدف مساعدت داشتند. از اینرو، ابزارها هیچ ارزش مستقلی از ارزشگذاری یک فرد درباره هدفی که قرار است تحقق یابد، ندارند.
❃ اندیشه بشر ارزشی برای ابزارها در نظر میگیرد که برخاسته از مساعدتی است که در تحقق هدف ارزشمند ارائه میدهند. مشخصات فنی هر یک از ابزارها که در تحقق هدف مشارکت دارند میتواند به صورت متفاوتی توسط افراد مختلف یا همان فرد در زمانهای دیگر ارزشگذاری شود، بنابراین ابزارها هیچ تأثیر سببی بر انتخاب و کنش مستقل از قضاوت عقلی انسان نمیتواند داشته باشد.
❃ بهعنوان یک هستی فناپذیر، انسان میان اهداف از نظر زمانی تقدم و تاخر قائل میشود. او میتواند درباره ارزش زمانی تحقق یک هدف بهطور متفاوتی قضاوت کند. درست مانند اصل ترجیح که از فناپذیری انسان به دست میآید، ترجیح زمانی نیز از آن نشأت میگیرد. هستی فناپذیر ارضای زودتر یک هدف را به ارضای دیرتر همان هدف ترجیح میدهد. انسان برای ارضای فعلی در برابر ارضای آتی پاداش در نظر میگیرد.
❃ از آنجاکه ترجیح زمانی فقط به تفاوت ارزش ارضای یک هدف (از نظر) زمانیِ نزدیکتر بهجای یک هدف دورتر اشاره میکند، تنزیل فرد دربارهی همهی کنشها با ساختار مشابه صدق میکند. بهعلاوه تنزیل بر تمام کنشها جدای از اینکه چه زمانی فرد دست به انتخاب میان آنها میزند اعمال میشود.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ سرچشمه همه نظریههای اقتصادی، حقیقت شرایط بشر است. بهعنوان یک هستی فناپذیر، انسان میان اهداف و ابزارها تفکیک قائل میشود. او نمیتواند به میل خودش به اهداف دست پیدا کند، بلکه باید ابزارهایی را برای نیل به اهداف به کار بندد. انسان در یک دنیای منظم، اما فناپذیر زندگی میکند. استفاده از ابزارها فقط تاثیرات محدودی در زمینه رسیدن به اهداف ایجاد میکند. با توجه به دلایل متعدد، انسان قادر است رابطه سببی میان استفاده از ابزارها و رسیدن به اهداف را درک کند.
❃ هر کنشی برای رسیدن به یک هدف مستلزم مغفول ماندن از هدف دیگر است که میتوانست با همان ابزارها محقق شود. میتوان گفت کنش به انتخاب نیاز دارد. انسان بهعنوان هستی مختار، متناسب با آنچه که اهداف ارزشمند و اهداف کمارزشتر میداند، گروهی از ابزارها را به خدمت میگیرد. بنابراین انتخاب به قضاوت عقلی نیز نیازمند است.
❃ از آنجاکه رسیدن به هدف، فرجامِ یک کنش است، ارزشگذاری فرد دربارهی رسیدن به یک هدف بسیار مهم است. فرد فقط ارزش فرعی برای ابزارهای استفادهشده در یک کنش در نظر میگیرد، زیرا آنها صرفاً در تحقق هدف مساعدت داشتند. از اینرو، ابزارها هیچ ارزش مستقلی از ارزشگذاری یک فرد درباره هدفی که قرار است تحقق یابد، ندارند.
❃ اندیشه بشر ارزشی برای ابزارها در نظر میگیرد که برخاسته از مساعدتی است که در تحقق هدف ارزشمند ارائه میدهند. مشخصات فنی هر یک از ابزارها که در تحقق هدف مشارکت دارند میتواند به صورت متفاوتی توسط افراد مختلف یا همان فرد در زمانهای دیگر ارزشگذاری شود، بنابراین ابزارها هیچ تأثیر سببی بر انتخاب و کنش مستقل از قضاوت عقلی انسان نمیتواند داشته باشد.
❃ بهعنوان یک هستی فناپذیر، انسان میان اهداف از نظر زمانی تقدم و تاخر قائل میشود. او میتواند درباره ارزش زمانی تحقق یک هدف بهطور متفاوتی قضاوت کند. درست مانند اصل ترجیح که از فناپذیری انسان به دست میآید، ترجیح زمانی نیز از آن نشأت میگیرد. هستی فناپذیر ارضای زودتر یک هدف را به ارضای دیرتر همان هدف ترجیح میدهد. انسان برای ارضای فعلی در برابر ارضای آتی پاداش در نظر میگیرد.
❃ از آنجاکه ترجیح زمانی فقط به تفاوت ارزش ارضای یک هدف (از نظر) زمانیِ نزدیکتر بهجای یک هدف دورتر اشاره میکند، تنزیل فرد دربارهی همهی کنشها با ساختار مشابه صدق میکند. بهعلاوه تنزیل بر تمام کنشها جدای از اینکه چه زمانی فرد دست به انتخاب میان آنها میزند اعمال میشود.
➣ @Notes_On_Liberty
📄 کنش، زمان و بازار (۲) | ✍🏻 جفری ام. هربنر
➣ @Notes_On_Liberty
❃ فرد اثبات میکند ارزش کنش در آینده فراتر از ارزش کنونی آن است، حتی زمانیکه تنزیل آینده اعمال میشود. انتخاب زمانی وی مطابق با اصل عام کنش است که اشعار میدارد وی جایگزین ارزشمندتری را انتخاب و از هدفِ با ارزش کمتر چشمپوشی کرده است. او کنشهای خود را از تمام جنبهها (اهداف، ابزارها، مکان و زمان) از نظر اقتصادی بررسی میکند.
❃ بهطور خلاصه، اندیشه بشر همه عواملی را که بر کنش وی تاثیر میگذارد، در یک کلِ نظاممند ترکیب میکند و ویژگیهای عینی و فنی دنیا از جمله زمان را از طریق قضاوتهای ارزشی با یکدیگر وفق میدهد، بهطوریکه بالاترین حد رضایت را تأمین کند.
❃ اقتصاد مبتنی بر بازار این ترکیب را برای جامعه انجام میدهد. به این ترتیب قیمتها بهوسیله ترجیحات خریداران و فروشندگان تعیین میشود و عوامل عینی هیچ تأثیر مستقلی بر قیمتها ندارد، بلکه فقط از طریق ترجیحات افراد است که قیمتها تحت تاثیر قرار میگیرند. قیمت کالای مصرفی مستقیماً توسط ترجیحات مصرفکننده که در میزان تقاضای آن کالا نمود پیدا میکند، تعیین میشود.
❃ قیمت کالای تولیدی نیز که بهمنظور فروش آن به مصرفکننده تولید شده است، غیرمستقیم توسط ترجیحات مصرفکننده تعیین میشود، زیرا آنها منبع درآمد کارآفرینان هستند. کارآفرین برای هر عامل تولید ارزش پولی مشارکت آنها در تولید کالای نهایی را میپردازد.
❃ اگر پرداخت هزینههای عوامل تولید پیشتر از درآمد برخاسته از فروش کالاها و خدمات باشد، پرداخت هزینهها به دلیل ترجیح زمانی، تنزیل میشود. این تنزیل پول آینده به پول فعلی با بهره پیوند میخورد و از طریق یک نرخ بهره محض یا مبتنی بر ترجیح زمانی تعیین میشود. از آنجاکه تمام مبادلات پول فعلی به منظور به دست آوردن پول آینده از ساختار مشابه زمانی بهره میبرد، بنابراین نرخ محض بهره به صورت متحدالشکل میان تمام مبادلات بین زمانی حاکم است.
❃ این به آن معنا است که تمام کالاهای کنونی خالق پول آینده قیمتهای خود خواهند بود که این قیمتها توسط تنزیل پول آینده از طریق نرخ بهره برای دستیابی به مقدار مشابهی از پول فعلی تعیین میشود. این فرآیند تجمیع سرمایه در یک نرخ بهره متحدالشکل واقع میشود که بهعنوان تفاوت میان پول فعلی پرداختی برای بهدستآوردن عوامل تولید و پول آینده برخاسته از فروش کالای نهایی است.
❃ بنابراین، تعیین قیمتها اساس محاسبات اقتصادی است که به کارآفرینان اجازه میدهد خطوط تولید و سرمایهگذاری که مردم آن را بسیار سودده و ارزشمند میدانند محک بزنند.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#ترجیح_زمانی #قیمت #لسهفر
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ فرد اثبات میکند ارزش کنش در آینده فراتر از ارزش کنونی آن است، حتی زمانیکه تنزیل آینده اعمال میشود. انتخاب زمانی وی مطابق با اصل عام کنش است که اشعار میدارد وی جایگزین ارزشمندتری را انتخاب و از هدفِ با ارزش کمتر چشمپوشی کرده است. او کنشهای خود را از تمام جنبهها (اهداف، ابزارها، مکان و زمان) از نظر اقتصادی بررسی میکند.
❃ بهطور خلاصه، اندیشه بشر همه عواملی را که بر کنش وی تاثیر میگذارد، در یک کلِ نظاممند ترکیب میکند و ویژگیهای عینی و فنی دنیا از جمله زمان را از طریق قضاوتهای ارزشی با یکدیگر وفق میدهد، بهطوریکه بالاترین حد رضایت را تأمین کند.
❃ اقتصاد مبتنی بر بازار این ترکیب را برای جامعه انجام میدهد. به این ترتیب قیمتها بهوسیله ترجیحات خریداران و فروشندگان تعیین میشود و عوامل عینی هیچ تأثیر مستقلی بر قیمتها ندارد، بلکه فقط از طریق ترجیحات افراد است که قیمتها تحت تاثیر قرار میگیرند. قیمت کالای مصرفی مستقیماً توسط ترجیحات مصرفکننده که در میزان تقاضای آن کالا نمود پیدا میکند، تعیین میشود.
❃ قیمت کالای تولیدی نیز که بهمنظور فروش آن به مصرفکننده تولید شده است، غیرمستقیم توسط ترجیحات مصرفکننده تعیین میشود، زیرا آنها منبع درآمد کارآفرینان هستند. کارآفرین برای هر عامل تولید ارزش پولی مشارکت آنها در تولید کالای نهایی را میپردازد.
❃ اگر پرداخت هزینههای عوامل تولید پیشتر از درآمد برخاسته از فروش کالاها و خدمات باشد، پرداخت هزینهها به دلیل ترجیح زمانی، تنزیل میشود. این تنزیل پول آینده به پول فعلی با بهره پیوند میخورد و از طریق یک نرخ بهره محض یا مبتنی بر ترجیح زمانی تعیین میشود. از آنجاکه تمام مبادلات پول فعلی به منظور به دست آوردن پول آینده از ساختار مشابه زمانی بهره میبرد، بنابراین نرخ محض بهره به صورت متحدالشکل میان تمام مبادلات بین زمانی حاکم است.
❃ این به آن معنا است که تمام کالاهای کنونی خالق پول آینده قیمتهای خود خواهند بود که این قیمتها توسط تنزیل پول آینده از طریق نرخ بهره برای دستیابی به مقدار مشابهی از پول فعلی تعیین میشود. این فرآیند تجمیع سرمایه در یک نرخ بهره متحدالشکل واقع میشود که بهعنوان تفاوت میان پول فعلی پرداختی برای بهدستآوردن عوامل تولید و پول آینده برخاسته از فروش کالای نهایی است.
❃ بنابراین، تعیین قیمتها اساس محاسبات اقتصادی است که به کارآفرینان اجازه میدهد خطوط تولید و سرمایهگذاری که مردم آن را بسیار سودده و ارزشمند میدانند محک بزنند.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
#ترجیح_زمانی #قیمت #لسهفر
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 نظریههای ساختاری انقلاب (۵) | ✍🏻 جَک گلدستون ➣ @Notes_On_Liberty ❃ این نوع انقلاب با انقلابهای دیگر تفاوت دارد، چراکه هدف اصلی رهبر انقلاب، سرنگونی حکومت شخصی رئیس بیاعتبار شده قوه اجرایی است، و نه تغییر حکومت، در حقیقت، ریس قوه اجرایی غالباً بهخاطر…
📃 نظریههای ساختاری انقلاب (۶) | ✍🏻 جَک گلدستون
➣ @Notes_On_Liberty
✦ قیامهای مردمی:
❃ قیامهای مردمی از شورشهای سنّتی برای غذا تا اعتصابهای صنعتی مدرن را در بر میگیرد. برای سهولت بحث، ما میتوانیم آنها را به دو نوع قیام که در انقلابهای واقعی اهمیت حیاتی داشتهاند، تقسیم کنیم: شورشهای دهقانی و قیامهای کارگری شهری.
❃ شورشهای دهقانی: دهقانان سراسر جهان یک تاریخ طولانی ستم و سرکوب را تجربه کردهاند. کنترل آنها بر زمینی که کشت میکنند غالباً ضعیف است، و همواره باید یک-سوم تا نیمی از محصولاتشان را به زمینداران و دولت بهعنوان اجاره یا مالیات بپردازند. در جوامع کشاورزی، غلیان اعتراضات دهقانی بر سر شرایط این پرداختها و کنترل زمین، بهاندازهی اعتصابات کارخانهای در جوامع صنعتی شایع بودهاند. اما اکثر شورشهای دهقانی کوچک و محلی هستند و بهراحتی سرکوب میشوند. یک شورش دهقانی موفقیتآمیز فقط هنگامی احتمال وقوع دارد که چندین عامل کلیدی بهطور همزمان وجود داشته باشد: همبستگی دهقانان، توانایی دهقانان، و آسیبپذیری زمینداران.
❃ شورشهای دهقانی معمولاً از ظلمهای آشکاری نظیر تصرف زمینهای دهقانان توسط زمینداران، افزایشهای شدید مالیاتها یا اجارههای دولت، و یا خشکسالیها و مصیبتهای نظامی ناشی میشوند. همان طور که اسکات خاطرنشان نموده، «در طول تاریخ، اکثریتِ قریببهاتفاق جنبشهای دهقانی به هیچوجه از افزایش انتظارات ناشی نشدهاند، بلکه تلاشهایی تدافعی برای حفظ حقوق متداول و یا احیای حقوق ازدسترفته، بودهاند.
❃ اما آنچه اهمیت دارد، صرف سطح شکایات و تظلّمها نیست، بلکه این است که آیا چنین شکایاتی بهطور گسترده در میان دهقانان وجود دارند، و آیا در سطح وسیعی به سمت یک هدف واحد جهتگیری شدهاند. وقتی دولت مالیاتها را بهشدت افزایش میدهد یا زمینداران مطالبات خود را از کل روستاها افزایش میدهند، یا درصدد تصرف زمینهای روستا بر میآیند، کُل روستاها تظلمات مشترکی را علیه اهداف آشکاری دولت یا زمینداران مطرح میکنند. اما هنگامیکه روستاها زمینهای اشتراکی اندک و یا هیچ زمین اشتراکی نداشته باشند، یا هنگامیکه هر خانوادهای زمین را تحت تعهدات متفاوتی در قبال زمینداران در اختیار داشته باشد، ممکن است بعضی از خانوادهها دچار مشقتهای بزرگی باشند، اما کل روستا برای شورش به پا نخیزد.
❃ همچنین، برای موفقیت شورشها، دهقانان باید از ظرفیت سازمانی برای برنامهریزی و اقدام مشترک برخوردار باشند. در جاهایی که بهطور سنّتی شوراهای روستایی خودگردان وجود دارد، این ظرفیت سازمانی بهسهولت به دست میآید. چنین شوراهایی نقش مهمی در روستاهای دهقانی فرانسه قبل از انقلاب، روسیه تزاری، و روستاهای اشتراکی سرخپوستی مکزیک ایفا مینمودند. در جاهاییکه دهقانان هیچگونه خودگردانی سنّتی ندارند، بلکه تحت نظارت دقیق زمینداران محلی یا کارگزارانشان قرار دارند، شورشهای بزرگ بسیار نادر هستند، نظیر روستاهای انگلستان بعد از ۱۵۰۰، آلمان شرقی بعد از ۱۶۰۰، و املاک امریکای لاتین.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
✦ قیامهای مردمی:
❃ قیامهای مردمی از شورشهای سنّتی برای غذا تا اعتصابهای صنعتی مدرن را در بر میگیرد. برای سهولت بحث، ما میتوانیم آنها را به دو نوع قیام که در انقلابهای واقعی اهمیت حیاتی داشتهاند، تقسیم کنیم: شورشهای دهقانی و قیامهای کارگری شهری.
❃ شورشهای دهقانی: دهقانان سراسر جهان یک تاریخ طولانی ستم و سرکوب را تجربه کردهاند. کنترل آنها بر زمینی که کشت میکنند غالباً ضعیف است، و همواره باید یک-سوم تا نیمی از محصولاتشان را به زمینداران و دولت بهعنوان اجاره یا مالیات بپردازند. در جوامع کشاورزی، غلیان اعتراضات دهقانی بر سر شرایط این پرداختها و کنترل زمین، بهاندازهی اعتصابات کارخانهای در جوامع صنعتی شایع بودهاند. اما اکثر شورشهای دهقانی کوچک و محلی هستند و بهراحتی سرکوب میشوند. یک شورش دهقانی موفقیتآمیز فقط هنگامی احتمال وقوع دارد که چندین عامل کلیدی بهطور همزمان وجود داشته باشد: همبستگی دهقانان، توانایی دهقانان، و آسیبپذیری زمینداران.
❃ شورشهای دهقانی معمولاً از ظلمهای آشکاری نظیر تصرف زمینهای دهقانان توسط زمینداران، افزایشهای شدید مالیاتها یا اجارههای دولت، و یا خشکسالیها و مصیبتهای نظامی ناشی میشوند. همان طور که اسکات خاطرنشان نموده، «در طول تاریخ، اکثریتِ قریببهاتفاق جنبشهای دهقانی به هیچوجه از افزایش انتظارات ناشی نشدهاند، بلکه تلاشهایی تدافعی برای حفظ حقوق متداول و یا احیای حقوق ازدسترفته، بودهاند.
❃ اما آنچه اهمیت دارد، صرف سطح شکایات و تظلّمها نیست، بلکه این است که آیا چنین شکایاتی بهطور گسترده در میان دهقانان وجود دارند، و آیا در سطح وسیعی به سمت یک هدف واحد جهتگیری شدهاند. وقتی دولت مالیاتها را بهشدت افزایش میدهد یا زمینداران مطالبات خود را از کل روستاها افزایش میدهند، یا درصدد تصرف زمینهای روستا بر میآیند، کُل روستاها تظلمات مشترکی را علیه اهداف آشکاری دولت یا زمینداران مطرح میکنند. اما هنگامیکه روستاها زمینهای اشتراکی اندک و یا هیچ زمین اشتراکی نداشته باشند، یا هنگامیکه هر خانوادهای زمین را تحت تعهدات متفاوتی در قبال زمینداران در اختیار داشته باشد، ممکن است بعضی از خانوادهها دچار مشقتهای بزرگی باشند، اما کل روستا برای شورش به پا نخیزد.
❃ همچنین، برای موفقیت شورشها، دهقانان باید از ظرفیت سازمانی برای برنامهریزی و اقدام مشترک برخوردار باشند. در جاهایی که بهطور سنّتی شوراهای روستایی خودگردان وجود دارد، این ظرفیت سازمانی بهسهولت به دست میآید. چنین شوراهایی نقش مهمی در روستاهای دهقانی فرانسه قبل از انقلاب، روسیه تزاری، و روستاهای اشتراکی سرخپوستی مکزیک ایفا مینمودند. در جاهاییکه دهقانان هیچگونه خودگردانی سنّتی ندارند، بلکه تحت نظارت دقیق زمینداران محلی یا کارگزارانشان قرار دارند، شورشهای بزرگ بسیار نادر هستند، نظیر روستاهای انگلستان بعد از ۱۵۰۰، آلمان شرقی بعد از ۱۶۰۰، و املاک امریکای لاتین.
➣ @Notes_On_Liberty