This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 | موضوع دانشگاه، باید «ایرانشهر» شود.
🗣 | پروفسور جواد طباطبایی
#ایرانشهر
#دانشگاه_ملی
#جواد_طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
🗣 | پروفسور جواد طباطبایی
#ایرانشهر
#دانشگاه_ملی
#جواد_طباطبایی
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
✍ مناظرهروهای دورهگرد! (۳) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ من در این نوشته میخواهم، بهجای پرداختن به نقادی محتوای تکراری این نشستها -که البته بهدلیل اینکه شفاهی و فاقد نظام استنادات و ارجاعات مرسوم علمی هستند، و بنابراین؛ ارزش نقادی علمی و پژوهشی را ندارد-…
✍ مناظرهروهای دورهگرد! (۴)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ بخش یکم: عنوان «رسالةٌ فیالصحابه»
❃ مترجم محترم در ترجمهی عنوان رساله، تنها با حذف «ال»، عبارت «رساله صحابه» را ساخته است که اصولاً نمیتوان گفت کار خاصی انجام داده است. باید گفت؛ گر ترجمه این بودی، چه آسان بودی.
❃ شاید مترجم پنداشته است که هر دو واژهی «رساله» و «صحابه» در زبان فارسی مشهورتر از آن هستند که نیازی به ترجمه داشته باشند، بنابراین خارج کردن ترکیب از صورت عربی، برای انتقال مضمون عنوانْ کافی و بسنده خواهد بود، غافل از آنکه از خلافآمد عادت، مضمونی که ما در فارسی از مفهوم «صحابه» میشناسیم، اصلاً منظور و مراد نویسنده نیست، و به همین دلیل در ترجمه آن کلاً به جاده خاکی رفته است.
❃ مضمونی که ما فارسیزبانان از واژه «صحابه» میشناسیم، مضمونی در بافت(context) دینی و عبارت از کسانی است که در زمره یاران نزدیک پیامبر اسلام بودهاند. بنابراین وقتی «صحابه» را به صورت مطلق میشنویم، مضمونی در حوزهی دین را تداعی میکنیم. ولی «صحابه» در عنوان رسالهی ابنمقفع، بههیچ عنوان در بافتِ دینی بهکار نرفته است، و مهمتر از آن، تداعی چنین معنایی از آن نیز غلط و خلاف غایت و غرضِ ابنمقفع است.
❃ همانطورکه ابنمقفع پژوهان عرب توضیح دادهاند؛ «الصحابه» بهمعنی «البَطانه» یا کسانی است که با بطن و جوانب پیدا و پنهان امور آشنا هستند. بهتعبیر امروزی، کسانی هستند که در جریان مسائل «بهکلی سِری مملکتی» هستند. از همین منظر «رساله در بارهی صحابه» یعنی رساله در باره وزیران مقرب و مشاوران خاص یک حاکم است که از ظاهر و باطن امور حکومتی واقف هستند، یا کسانی هستند که حاکم، مسائل مهم حکومتی را با آنان مشورت میکند. در نوشتههای قدیمی به چنین کسانی که حلقه اول یک حاکم را تشکیل داده و در جریان مسائل و اسرار حکومتی هستند، «وزیران» و «مشاوران خاص» گفته میشد.
❃ عبدالحمید کاتب که فضل تقدم و حتی استادی بر ابنمقفع دارد، در رساله معروف خود بهنام «رسالة فی نصیحةِ ولیالعهد»، در اشاره به کسانی که ولیعهد باید با آنها مشورت کند، از دو مفهوم «بطانتک» و «خاصتک» استفاده کرده است. خودِ ابنمقفع نیز در جایی از کتاب «الادبالکبیر» از اصطلاحاتی مثل «وزیر» و «الیف» و «انیس» استفاده کرده است. بههرحال، ترجمه «الصحابه» به «صحابه» یا هر معادل دیگر، بدون اشاره به توضیح بالا در پاورقی، ممکن نیست. این اشاره آنقدر اهمیت دارد که حتی در نسخههای عربی نیز، در پاورقی به مضمون «البطانه» اشاره میکنند تا ذهن خوانندگان به سمت مضمون دینی نچرخد.
ادامه دارد...
#مناظرهروهای_دورهگرد
#سوفیستهای_دوران_نوین
#ایرانشهری #انحطاط_ترجمه
#ابنمقفع #ایرانشهر
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
✦ بخش یکم: عنوان «رسالةٌ فیالصحابه»
❃ مترجم محترم در ترجمهی عنوان رساله، تنها با حذف «ال»، عبارت «رساله صحابه» را ساخته است که اصولاً نمیتوان گفت کار خاصی انجام داده است. باید گفت؛ گر ترجمه این بودی، چه آسان بودی.
❃ شاید مترجم پنداشته است که هر دو واژهی «رساله» و «صحابه» در زبان فارسی مشهورتر از آن هستند که نیازی به ترجمه داشته باشند، بنابراین خارج کردن ترکیب از صورت عربی، برای انتقال مضمون عنوانْ کافی و بسنده خواهد بود، غافل از آنکه از خلافآمد عادت، مضمونی که ما در فارسی از مفهوم «صحابه» میشناسیم، اصلاً منظور و مراد نویسنده نیست، و به همین دلیل در ترجمه آن کلاً به جاده خاکی رفته است.
❃ مضمونی که ما فارسیزبانان از واژه «صحابه» میشناسیم، مضمونی در بافت(context) دینی و عبارت از کسانی است که در زمره یاران نزدیک پیامبر اسلام بودهاند. بنابراین وقتی «صحابه» را به صورت مطلق میشنویم، مضمونی در حوزهی دین را تداعی میکنیم. ولی «صحابه» در عنوان رسالهی ابنمقفع، بههیچ عنوان در بافتِ دینی بهکار نرفته است، و مهمتر از آن، تداعی چنین معنایی از آن نیز غلط و خلاف غایت و غرضِ ابنمقفع است.
❃ همانطورکه ابنمقفع پژوهان عرب توضیح دادهاند؛ «الصحابه» بهمعنی «البَطانه» یا کسانی است که با بطن و جوانب پیدا و پنهان امور آشنا هستند. بهتعبیر امروزی، کسانی هستند که در جریان مسائل «بهکلی سِری مملکتی» هستند. از همین منظر «رساله در بارهی صحابه» یعنی رساله در باره وزیران مقرب و مشاوران خاص یک حاکم است که از ظاهر و باطن امور حکومتی واقف هستند، یا کسانی هستند که حاکم، مسائل مهم حکومتی را با آنان مشورت میکند. در نوشتههای قدیمی به چنین کسانی که حلقه اول یک حاکم را تشکیل داده و در جریان مسائل و اسرار حکومتی هستند، «وزیران» و «مشاوران خاص» گفته میشد.
❃ عبدالحمید کاتب که فضل تقدم و حتی استادی بر ابنمقفع دارد، در رساله معروف خود بهنام «رسالة فی نصیحةِ ولیالعهد»، در اشاره به کسانی که ولیعهد باید با آنها مشورت کند، از دو مفهوم «بطانتک» و «خاصتک» استفاده کرده است. خودِ ابنمقفع نیز در جایی از کتاب «الادبالکبیر» از اصطلاحاتی مثل «وزیر» و «الیف» و «انیس» استفاده کرده است. بههرحال، ترجمه «الصحابه» به «صحابه» یا هر معادل دیگر، بدون اشاره به توضیح بالا در پاورقی، ممکن نیست. این اشاره آنقدر اهمیت دارد که حتی در نسخههای عربی نیز، در پاورقی به مضمون «البطانه» اشاره میکنند تا ذهن خوانندگان به سمت مضمون دینی نچرخد.
ادامه دارد...
#مناظرهروهای_دورهگرد
#سوفیستهای_دوران_نوین
#ایرانشهری #انحطاط_ترجمه
#ابنمقفع #ایرانشهر
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📄 امکانناپذیری سوسیالیسم؛ مسئلهی محاسبهی اقتصادی از نگاه میزس (بخش یکم) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ در این رابطه لودویگ فن میزِس در کتاب کنش انسانی توضیح میدهد که اطلاعات تکنولوژیک، تنها اطلاعات مورد نیاز فرد کنشگر در امر تولید نیستند. این اطلاعات فقط زمانی…
📄 امکانناپذیری سوسیالیسم؛ مسئلهی محاسبهی اقتصادی از نگاه میزس (بخش دوم)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ارزش یک کالا، یک کیفیت عینی در ذات کالا نیست بلکه ناشی از اشتیاقی است که افراد برای دستیابی به آن احساس میکنند ولی این اشتیاق قابل اندازهگیری نیست و صرفا قابل رتبهبندی است.
❃ رتبهبندی کالاهای آماده برای مصرف(محصولات نهایی) تقریباً بدون هیچ ابهامی قابل انجام است ولی رتبهبندی وسایل، یعنی عوامل تولید و کالاهای سرمایهای(نهادهها) با ابهامات زیادی همراه است.
❃ ارزش عوامل تولید و کالاهای سرمایهای برای فرد کنشگر، از ارزشی که فرد برای محصول نهایی تولید، یعنی برای کالاهای مصرفی قائل است، نشٲت میگیرد حال هرچه کالاهای سرمایهای، چه به لحاظ زمانی و چه به لحاظ جایگاهی که در فرآیند تولید دارند، از محصول نهایی دورتر باشند رتبهبندی ذهنی آنها ناگزیر با ابهامات بیشتری همراه است.
❃ به همین دلیل ارزشگذاری ذهنی، بهویژه در اقتصادهای بزرگ با فرآیند پیچیده و زمانبر تولید، ابزار مناسبی برای محاسبه اقتصادی نیست ولی میزس استدلال میکند که همین ارزشگذاری ذهنی افراد، در یک اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد، در قیمتها عینیت یافته و محاسبه عددی را برای افراد ممکن میسازد.
❃ بر اساس قیمتهای پولی، فرد کنشگر معیار مشترکی برای مقایسه کالاهای مصرفی(محصولات) با عوامل تولید و کالاهای سرمایهای(نهادهها) در اختیار داشته و قادر به انجام محاسبه اقتصادی خواهد بود پول تنها یک واسطهی رایج مبادله است و نه بیشتر
✦ ولی قیمتها چگونه شکل میگیرند؟
پاسخ این پرسش را در بخش سوم بخوانید.
#میزس #کنش_انسانی
#امکانناپذیری_سوسیالیسم
#سوسیالیسم #فرجام_سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ ارزش یک کالا، یک کیفیت عینی در ذات کالا نیست بلکه ناشی از اشتیاقی است که افراد برای دستیابی به آن احساس میکنند ولی این اشتیاق قابل اندازهگیری نیست و صرفا قابل رتبهبندی است.
❃ رتبهبندی کالاهای آماده برای مصرف(محصولات نهایی) تقریباً بدون هیچ ابهامی قابل انجام است ولی رتبهبندی وسایل، یعنی عوامل تولید و کالاهای سرمایهای(نهادهها) با ابهامات زیادی همراه است.
❃ ارزش عوامل تولید و کالاهای سرمایهای برای فرد کنشگر، از ارزشی که فرد برای محصول نهایی تولید، یعنی برای کالاهای مصرفی قائل است، نشٲت میگیرد حال هرچه کالاهای سرمایهای، چه به لحاظ زمانی و چه به لحاظ جایگاهی که در فرآیند تولید دارند، از محصول نهایی دورتر باشند رتبهبندی ذهنی آنها ناگزیر با ابهامات بیشتری همراه است.
❃ به همین دلیل ارزشگذاری ذهنی، بهویژه در اقتصادهای بزرگ با فرآیند پیچیده و زمانبر تولید، ابزار مناسبی برای محاسبه اقتصادی نیست ولی میزس استدلال میکند که همین ارزشگذاری ذهنی افراد، در یک اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد، در قیمتها عینیت یافته و محاسبه عددی را برای افراد ممکن میسازد.
❃ بر اساس قیمتهای پولی، فرد کنشگر معیار مشترکی برای مقایسه کالاهای مصرفی(محصولات) با عوامل تولید و کالاهای سرمایهای(نهادهها) در اختیار داشته و قادر به انجام محاسبه اقتصادی خواهد بود پول تنها یک واسطهی رایج مبادله است و نه بیشتر
✦ ولی قیمتها چگونه شکل میگیرند؟
پاسخ این پرسش را در بخش سوم بخوانید.
#میزس #کنش_انسانی
#امکانناپذیری_سوسیالیسم
#سوسیالیسم #فرجام_سوسیالیسم
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | اقتصاد سیاسی به زبان آدمیزاد! (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ گویا شاهزاده ایرج در کلامی ماندگار گفته است تعداد ایرانی جماعت از سه تا بیشتر شود شروع به بحث سیاسی میکنند، شاهزاده فقید عمرش قد نداد که ببیند مردم در این حوالی، بعدها اقتصاد را هم قاطی ماجرا می کنند و بحث را در حوزهی «اقتصاد سیاسی» پیش میبرند.
❃ «اقتصاد سیاسی» در مملکت ما جزوِ راههایی است که آدم را جزوِ میوهها به حساب بیاورند و البته ربط زیادی به اقتصادی سیاسی به معنای دقیق واژه ندارد.
❃ اینجا، «اقتصاد سیاسی» کموبیش به این معناست که سیاسیون هرجور دلشان خواست خرج کنند و زیاد کاری به حساب و کتاب اهالی اقتصاد نداشته باشند. آگاهان میدانند که ملاحظات سیاسی البته مهم است، ولی این ربطی با تصور عموم مردم از سیاست ندارد. سیاست هم علمی است جدی با نظریهها و حرفهایی دقیق که بعید است آدم در گپزدن با رفقا و مطالعهی روزنامههای یومیه ایرانی از آنها سر در بیاورد.
❃ باری، دیدم بد نیست نگاه دقیقتری به تعریف اقتصاد سیاسی بیندازیم، شاید برخی در کاربردش بازنگری کنند. راه دور هم نمیرویم، سری به بریتانیکا میزنیم و با الهام از حضرت سید جواد میبینیم که چه گفته است.
❃ ریشهی واژهی اقتصاد سیاسی البته ربطی به معنای امروزی ندارد، «اقتصاد» در معنای یونانی تدبیر منزل است و «سیاست» به معنای تدبیر شهر(کشور)، در کل به فهم قانونهای تولید و مصرف یا «ایجاد و توزیع ثروت» اشاره دارد. آدام اسمیت نخستین کسی است که ادعا کرد این «ایجاد و توزیع ثروت» یک حوزهی مستقل است و منطق و قواعد خودش را دارد.
❃ متفکران همدورهی اسمیت بهجای اینکه قضیه را به خواست خدا و آسمان ربط دهند، ارتباط ثروت را با عوامل زمینی و طبیعی و انسانی بررسی کردند. مرد اسکاتلندی میخواست «دست دولت» را از روی ثروت کنار بزند، از اینرو یک «دست نامرئی» برای بازار ابداع کرد. یادمان نرود تا یک سده پیش از او و معاهدهی صلح وستفالیا اساساً چیزی به نام ملّت و کشور به معنای امروزی به رسمیت شناخته نمیشد. به این وصف کار او توضیح منطق تولید/توزیع ثروت برای یک نظم سیاسی جدید بود.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ گویا شاهزاده ایرج در کلامی ماندگار گفته است تعداد ایرانی جماعت از سه تا بیشتر شود شروع به بحث سیاسی میکنند، شاهزاده فقید عمرش قد نداد که ببیند مردم در این حوالی، بعدها اقتصاد را هم قاطی ماجرا می کنند و بحث را در حوزهی «اقتصاد سیاسی» پیش میبرند.
❃ «اقتصاد سیاسی» در مملکت ما جزوِ راههایی است که آدم را جزوِ میوهها به حساب بیاورند و البته ربط زیادی به اقتصادی سیاسی به معنای دقیق واژه ندارد.
❃ اینجا، «اقتصاد سیاسی» کموبیش به این معناست که سیاسیون هرجور دلشان خواست خرج کنند و زیاد کاری به حساب و کتاب اهالی اقتصاد نداشته باشند. آگاهان میدانند که ملاحظات سیاسی البته مهم است، ولی این ربطی با تصور عموم مردم از سیاست ندارد. سیاست هم علمی است جدی با نظریهها و حرفهایی دقیق که بعید است آدم در گپزدن با رفقا و مطالعهی روزنامههای یومیه ایرانی از آنها سر در بیاورد.
❃ باری، دیدم بد نیست نگاه دقیقتری به تعریف اقتصاد سیاسی بیندازیم، شاید برخی در کاربردش بازنگری کنند. راه دور هم نمیرویم، سری به بریتانیکا میزنیم و با الهام از حضرت سید جواد میبینیم که چه گفته است.
❃ ریشهی واژهی اقتصاد سیاسی البته ربطی به معنای امروزی ندارد، «اقتصاد» در معنای یونانی تدبیر منزل است و «سیاست» به معنای تدبیر شهر(کشور)، در کل به فهم قانونهای تولید و مصرف یا «ایجاد و توزیع ثروت» اشاره دارد. آدام اسمیت نخستین کسی است که ادعا کرد این «ایجاد و توزیع ثروت» یک حوزهی مستقل است و منطق و قواعد خودش را دارد.
❃ متفکران همدورهی اسمیت بهجای اینکه قضیه را به خواست خدا و آسمان ربط دهند، ارتباط ثروت را با عوامل زمینی و طبیعی و انسانی بررسی کردند. مرد اسکاتلندی میخواست «دست دولت» را از روی ثروت کنار بزند، از اینرو یک «دست نامرئی» برای بازار ابداع کرد. یادمان نرود تا یک سده پیش از او و معاهدهی صلح وستفالیا اساساً چیزی به نام ملّت و کشور به معنای امروزی به رسمیت شناخته نمیشد. به این وصف کار او توضیح منطق تولید/توزیع ثروت برای یک نظم سیاسی جدید بود.
➣ @Notes_On_Liberty
✍ | اقتصاد سیاسی به زبان آدمیزاد (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پس از اسمیت، ریکاردو و لیست و از همه مشهورتر مارکسِ نبی را داریم که این آخری نام کامل کتابش «سرمایه، نقدی بر اقتصاد سیاسی» است، با این حال به تدریج مباحث اقتصاد سیاسی با این معنای گسترده در شاخههای دیگر علم مانند سیاست و جامعهشناسی و «علم اقتصاد» مطرح شدند و «علم اقتصاد» به شکل امروزی چنانکه در دانشگاهها و محافل رسمی تدریس میشود از اواخر سدهی نوزدهم و با آلفرد مارشال مورد توجه قرار گرفت. به زبان دیگر اقتصاد سیاسی جایاش را به علم اقتصاد داد. (اهل زبان میدانند در انگلیسی یک اس ناقابل به تهِ اقتصاد یا همان اکانمی میچسبانند و «علم اقتصاد» را ایکنامیکز مینامند و اقتصاد سیاسی همان پلیتیکال اکانمی باقی میماند).
❃ خلاصه که پدر «علم اقتصاد» همان اقتصاددانهای سیاسی بودند، ولی کار تمام نشد، دوباره در میانههای سده بیستم اقتصاد سیاسی این بار بیشتر از سوی علم روابط بینالملل و سیاست مورد توجه قرار گرفت، بیشتر البته ویژگی میان رشتهای داشت تا رشته به معنای متعارف. مایلام مکتب اتریش و لیبرتارینهای ضد دولت را هم در همین دسته و در امتداد اقتصاد سیاسی به معنای سنتیتر آن ببینم.
❃ در حال حاضر البته اینجا و آنجا زیاد نام اقتصاد سیاسی را میشنویم، جان کلام ایناست که در اقتصاد سیاسی جدید، روابط نهاد دولت و نهاد بازار را بررسی میکنند، ولی قوت نظری و روششناسی مشخص مانند علوم استخواندارتر دانشگاهی را دارا نیست، هرچند تازگی و دیدگاههایِ نوِ آن درسآموز است. از آنجا که بسیار رخ میدهد که اهداف سیاسی و اقتصادی(به معنای علمی) با هم یکی نباشند، این اقتصاد سیاسی برای مردم که از بدوِ تولد! مفسر سیاسی و اقتصادی هم هستند جالب و باکلاس جلوه میکند، سیاسیون هم در این حوالی به سهم خود هرگونه ناکارامدی اقتصادی را با دلایل سیاسی توجیه میکنند(لازم است مثال بزنم؟).
❃ امّا غرض از این روضه طولانی این بود که بگویم هر حرف اقتصادی به یک معنا سیاسی است، ولی اگر میخواهیم تحلیل جدی «اقتصاد سیاسی» داشته باشیم باید در درجه اول چندتا کتاب کلاسیک را خوانده باشیم، حرفهای جدی علم سیاست و اقتصاد را بدانیم، توان ربط دادن آنها را داشته باشیم و بتوانیم استدلال مشخص کنیم. اینکه تا تحلیل اقتصادی یک نفر که با عدد و رقم و روش علمی همراه است، با تخیل و تصورمان سازگار نبود، برای مخالفت فوری دست به دامن "اقتصاد سیاسی" شویم، یعنی داریم...
✍ | یادداشت از امیرحسین خالقی
#اقتصاد #اقتصاد_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ پس از اسمیت، ریکاردو و لیست و از همه مشهورتر مارکسِ نبی را داریم که این آخری نام کامل کتابش «سرمایه، نقدی بر اقتصاد سیاسی» است، با این حال به تدریج مباحث اقتصاد سیاسی با این معنای گسترده در شاخههای دیگر علم مانند سیاست و جامعهشناسی و «علم اقتصاد» مطرح شدند و «علم اقتصاد» به شکل امروزی چنانکه در دانشگاهها و محافل رسمی تدریس میشود از اواخر سدهی نوزدهم و با آلفرد مارشال مورد توجه قرار گرفت. به زبان دیگر اقتصاد سیاسی جایاش را به علم اقتصاد داد. (اهل زبان میدانند در انگلیسی یک اس ناقابل به تهِ اقتصاد یا همان اکانمی میچسبانند و «علم اقتصاد» را ایکنامیکز مینامند و اقتصاد سیاسی همان پلیتیکال اکانمی باقی میماند).
❃ خلاصه که پدر «علم اقتصاد» همان اقتصاددانهای سیاسی بودند، ولی کار تمام نشد، دوباره در میانههای سده بیستم اقتصاد سیاسی این بار بیشتر از سوی علم روابط بینالملل و سیاست مورد توجه قرار گرفت، بیشتر البته ویژگی میان رشتهای داشت تا رشته به معنای متعارف. مایلام مکتب اتریش و لیبرتارینهای ضد دولت را هم در همین دسته و در امتداد اقتصاد سیاسی به معنای سنتیتر آن ببینم.
❃ در حال حاضر البته اینجا و آنجا زیاد نام اقتصاد سیاسی را میشنویم، جان کلام ایناست که در اقتصاد سیاسی جدید، روابط نهاد دولت و نهاد بازار را بررسی میکنند، ولی قوت نظری و روششناسی مشخص مانند علوم استخواندارتر دانشگاهی را دارا نیست، هرچند تازگی و دیدگاههایِ نوِ آن درسآموز است. از آنجا که بسیار رخ میدهد که اهداف سیاسی و اقتصادی(به معنای علمی) با هم یکی نباشند، این اقتصاد سیاسی برای مردم که از بدوِ تولد! مفسر سیاسی و اقتصادی هم هستند جالب و باکلاس جلوه میکند، سیاسیون هم در این حوالی به سهم خود هرگونه ناکارامدی اقتصادی را با دلایل سیاسی توجیه میکنند(لازم است مثال بزنم؟).
❃ امّا غرض از این روضه طولانی این بود که بگویم هر حرف اقتصادی به یک معنا سیاسی است، ولی اگر میخواهیم تحلیل جدی «اقتصاد سیاسی» داشته باشیم باید در درجه اول چندتا کتاب کلاسیک را خوانده باشیم، حرفهای جدی علم سیاست و اقتصاد را بدانیم، توان ربط دادن آنها را داشته باشیم و بتوانیم استدلال مشخص کنیم. اینکه تا تحلیل اقتصادی یک نفر که با عدد و رقم و روش علمی همراه است، با تخیل و تصورمان سازگار نبود، برای مخالفت فوری دست به دامن "اقتصاد سیاسی" شویم، یعنی داریم...
✍ | یادداشت از امیرحسین خالقی
#اقتصاد #اقتصاد_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 آزادی اقتصادی | ✍ رابرت لاسون
➣ @Notes_On_Liberty
❃ برای بیش از صد سال، جهان اقتصاد درگیر مناظرهای فکری بوده است. در یک سوی این مناظره، فلاسفه و اقتصاددانانی بودهاند که به دفاع از نظامی اقتصادی پرداختهاند مبتنی بر مالکیت خصوصی و بازار آزاد، یا به بیان دیگر آنچه آزادی اقتصادیش مینامیم. عناصر کلیدی در آزادی اقتصادی، انتخاب شخصی، دادوستد داوطلبانه، آزادی رقابت در بازار و محافظت از جان و مال افراد است. آن نهادها و سیاستهایی همسوی آزادی اقتصادی هستند که دادوستد داوطلبانه و حفاظت از جان و مال افراد را برقرار میدارند.
❃ دولتها میتوانند بهوسیلهی مقرر داشتن نظام اجرای قوانینی که از حق مالکیت مالکان دفاع میکند و قراردادها را به طرق بیطرفانه به اجرا میگذارد، آزادی اقتصادی را ترویج کنند. با این وجود آزادی اقتصادی مستلزم آن است که افزون بر این، دولتها از ستاندن مایملک مردم پرهیز کنند و در انتخاب شخصی، دادوستد دواطلبانه و آزادیشان برای ورود به بازار کار و کالا مداخله نکنند. وقتی دولتها مالیاتها، مخارج دولتی و مقرراتپردازی را به جای انتخاب شخصی، دادوستد داوطلبانه و هماهنگی در بازار مینشانند، آزادی اقتصادی را محدود میکنند. قیدوبندهایی که بر ورود به مشاغل و فعالیتهای تجاری اعمال میشوند هم آزادی اقتصادی را محدود میکنند.
❃ آدام اسمیت یکی از نخستین اقتصاددانانی بود که به مباحثه بر سر نسخهای از آزادی اقتصادی همت گماشت و جای پای او را صفی از اندیشمندان ممتاز چون جان استوارت میل، لودویگ فون میزس، فردریش فون هایک و میلتون فریدمن دنبال کردهاند.
❃ سوی دیگر این مناظره را افرادی تشکیل میدهند که دشمن آزادی اقتصادیاند و در عوض بحثشان بر سر نظام اقتصادیای است که مشخصههایش برنامهریزیهای مرکزگرای اقتصادی و مهار دولت بر ابزار تولید است. در میان مدافعان مداخلهگری گستردهی دولت افرادی هستند چون ژانژاک روسو، کارل مارکس، و از مدافعان قرن بیستمی این دیدگاه میتوان از آبا لرنر، جان کنت گلبریث، مایکل هرینگتن و رابرت هایلبرونر نام برد. این اندیشمندان استدلال کردهاند که بازار آزاد به پیدایش انحصار، بحرانهای مزمن اقتصادی، نابرابری درآمدی و فروسایی بیش از پیش فقرا میانجامد، و معتقد بودهاند که مهار سیاسی مرکزگرا بر حیات اقتصادی مردم از این قبیل معضلات جلوگیری خواهد کرد. ایشان حیات اقتصادی را مهمتر از آن میدانند که به تصمیمات مرکززادییشدهی افراد وانهاده شود.
❃ در سالهای نخستین قرن بیستم مهار دولتی همپای گسترش کمونیستم و فاشیسم افزایش یافت. در ایالات متحده، نیودِیل به شکل قابل توجه نقش دولت در حیات اقتصادی مردم را پررنگتر کرد. در اواخر دههی ۱۹۷۰ و سالهای نخستین دههی ۱۹۸۰، آزادی اقتصادی با مقرراتزدایی، خصوصیسازی و کاهش مالیات، بار دیگر به صحنه بازگشت. البته که افزایش عمده در آزادی اقتصادی با سقوط اتحاد جماهیر شوروی بود که از راه رسید. امروزه مدافعان آزادی مناظرهی مذکور را در سیطرهی خود دارند. در واقع این یکی از سوسیالیستهای برجسته، رابرت هایالبرونرِ فقید بود که باور داشت مدافعان آزادی مناظره را بردهاند.
❃ شواهد معتبر به روشنتر شدن مباحثه کمک کردهاند. بهراستی که تفاوتهای ژرف میان معیارهای زندگی مردمی که در نظامهای اقتصاد آزاد زیستهاند با آنان که تحت نظامهایی با آزادی اقتصادی کمتر زندگی کردهاند بیش از پیش آشکار شده است: برای نمونه کرهی شمالی در مقایسه با کرهی جنوبی، آلمان شرقی در مقایسه با آلمان غربی، استونی در مقایسه با فنلاند، کوباییهایی که در میامی زندگی میکنند در مقایسه با کوباییهایی که در کوبا ساکناند. در همهی این موارد مردمی که در اقتصادهای آزادتر زیستهاند، به هر معنایی نسبت به همتایانشان در اقتصادهای کمتر آزاد زندگی بهتری داشتهاند.
#اقتصاد #لیبرالیسم_اقتصادی
#جان_استوارت_میل #هایک
#میزس #آدام_اسمیت #فریدمن
#اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#آزادی_فردی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ برای بیش از صد سال، جهان اقتصاد درگیر مناظرهای فکری بوده است. در یک سوی این مناظره، فلاسفه و اقتصاددانانی بودهاند که به دفاع از نظامی اقتصادی پرداختهاند مبتنی بر مالکیت خصوصی و بازار آزاد، یا به بیان دیگر آنچه آزادی اقتصادیش مینامیم. عناصر کلیدی در آزادی اقتصادی، انتخاب شخصی، دادوستد داوطلبانه، آزادی رقابت در بازار و محافظت از جان و مال افراد است. آن نهادها و سیاستهایی همسوی آزادی اقتصادی هستند که دادوستد داوطلبانه و حفاظت از جان و مال افراد را برقرار میدارند.
❃ دولتها میتوانند بهوسیلهی مقرر داشتن نظام اجرای قوانینی که از حق مالکیت مالکان دفاع میکند و قراردادها را به طرق بیطرفانه به اجرا میگذارد، آزادی اقتصادی را ترویج کنند. با این وجود آزادی اقتصادی مستلزم آن است که افزون بر این، دولتها از ستاندن مایملک مردم پرهیز کنند و در انتخاب شخصی، دادوستد دواطلبانه و آزادیشان برای ورود به بازار کار و کالا مداخله نکنند. وقتی دولتها مالیاتها، مخارج دولتی و مقرراتپردازی را به جای انتخاب شخصی، دادوستد داوطلبانه و هماهنگی در بازار مینشانند، آزادی اقتصادی را محدود میکنند. قیدوبندهایی که بر ورود به مشاغل و فعالیتهای تجاری اعمال میشوند هم آزادی اقتصادی را محدود میکنند.
❃ آدام اسمیت یکی از نخستین اقتصاددانانی بود که به مباحثه بر سر نسخهای از آزادی اقتصادی همت گماشت و جای پای او را صفی از اندیشمندان ممتاز چون جان استوارت میل، لودویگ فون میزس، فردریش فون هایک و میلتون فریدمن دنبال کردهاند.
❃ سوی دیگر این مناظره را افرادی تشکیل میدهند که دشمن آزادی اقتصادیاند و در عوض بحثشان بر سر نظام اقتصادیای است که مشخصههایش برنامهریزیهای مرکزگرای اقتصادی و مهار دولت بر ابزار تولید است. در میان مدافعان مداخلهگری گستردهی دولت افرادی هستند چون ژانژاک روسو، کارل مارکس، و از مدافعان قرن بیستمی این دیدگاه میتوان از آبا لرنر، جان کنت گلبریث، مایکل هرینگتن و رابرت هایلبرونر نام برد. این اندیشمندان استدلال کردهاند که بازار آزاد به پیدایش انحصار، بحرانهای مزمن اقتصادی، نابرابری درآمدی و فروسایی بیش از پیش فقرا میانجامد، و معتقد بودهاند که مهار سیاسی مرکزگرا بر حیات اقتصادی مردم از این قبیل معضلات جلوگیری خواهد کرد. ایشان حیات اقتصادی را مهمتر از آن میدانند که به تصمیمات مرکززادییشدهی افراد وانهاده شود.
❃ در سالهای نخستین قرن بیستم مهار دولتی همپای گسترش کمونیستم و فاشیسم افزایش یافت. در ایالات متحده، نیودِیل به شکل قابل توجه نقش دولت در حیات اقتصادی مردم را پررنگتر کرد. در اواخر دههی ۱۹۷۰ و سالهای نخستین دههی ۱۹۸۰، آزادی اقتصادی با مقرراتزدایی، خصوصیسازی و کاهش مالیات، بار دیگر به صحنه بازگشت. البته که افزایش عمده در آزادی اقتصادی با سقوط اتحاد جماهیر شوروی بود که از راه رسید. امروزه مدافعان آزادی مناظرهی مذکور را در سیطرهی خود دارند. در واقع این یکی از سوسیالیستهای برجسته، رابرت هایالبرونرِ فقید بود که باور داشت مدافعان آزادی مناظره را بردهاند.
❃ شواهد معتبر به روشنتر شدن مباحثه کمک کردهاند. بهراستی که تفاوتهای ژرف میان معیارهای زندگی مردمی که در نظامهای اقتصاد آزاد زیستهاند با آنان که تحت نظامهایی با آزادی اقتصادی کمتر زندگی کردهاند بیش از پیش آشکار شده است: برای نمونه کرهی شمالی در مقایسه با کرهی جنوبی، آلمان شرقی در مقایسه با آلمان غربی، استونی در مقایسه با فنلاند، کوباییهایی که در میامی زندگی میکنند در مقایسه با کوباییهایی که در کوبا ساکناند. در همهی این موارد مردمی که در اقتصادهای آزادتر زیستهاند، به هر معنایی نسبت به همتایانشان در اقتصادهای کمتر آزاد زندگی بهتری داشتهاند.
#اقتصاد #لیبرالیسم_اقتصادی
#جان_استوارت_میل #هایک
#میزس #آدام_اسمیت #فریدمن
#اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#آزادی_فردی #مالکیت_خصوصی
➣ @Notes_On_Liberty
👏1
📃 | الفبای رفاه؛ ویژگیهای نظام رفاهی و شیوهی تامین آن
➣ @Notes_On_Liberty
✤ آن دختربچهای را که به سندروم داون مبتلاست، تنها نخواهیم گذاشت و برای تمام عمر، همگی، با یک ارادهی جمعی به او کمک خواهیم کرد. به این میگوییم «تور ایمنی» و برای برپاییاش، فارغ از گرایش فکری و مذهبی و سیاسی، همگی کنار یکدیگر هستیم.
۱- این نظام رفاهیای که میخواهیم برپا کنیم، علاوه بر تور ایمنی چه بخشهای دیگری از جامعه را پوشش بدهد؟
۲- هزینهاش قرار است چگونه تامین شود؟ یا به عبارت سادهتر از کجا قرار است پولش را بیاوریم؟
✤ اصل نخست این است که دولت نباید با پول بیپشتوانه چاپ کردن هزینههای نظام رفاهی را تامین کند. نتیجه چنین کاری رکود تورمی خواهد بود یعنی دقیقاً همین بیماریای که اقتصاد ایران دارد به زحمت خودش را از آن بیرون میکشد.
✤ تمام مالیاتها، بهصرف وجود داشتن، مقداری از فعالیتهای اقتصادی را از بین میبرند. اگر به کسبوکارها مالیات ببندیم و برای آنها مالیات در نظر بگیریم، توجیه اقتصادی فعالیت اقتصادی را کاهش میدهیم و افراد کمتری سراغش خواهند رفت. اگر مالیات بر درآمد را افزایش دهیم در نتیجهاش از مقدار کار کاسته خواهد شد. اگر بر مصرفکننده مالیات ببندیم مصرف کاهش خواهد یافت. فعالیت اقتصادی کشتهشده به دست مالیات را «ظرفیت ازدسترفته» میگویند.
متن کامل در:
https://telegra.ph/الفبای-رفاه-01-03
#اقتصاد #رفاه #اقتصاد_آزاد
#بازار_آزاد #مالکیت_خصوصی
#دولت_رفاه #نظام_رفاهی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
✤ آن دختربچهای را که به سندروم داون مبتلاست، تنها نخواهیم گذاشت و برای تمام عمر، همگی، با یک ارادهی جمعی به او کمک خواهیم کرد. به این میگوییم «تور ایمنی» و برای برپاییاش، فارغ از گرایش فکری و مذهبی و سیاسی، همگی کنار یکدیگر هستیم.
۱- این نظام رفاهیای که میخواهیم برپا کنیم، علاوه بر تور ایمنی چه بخشهای دیگری از جامعه را پوشش بدهد؟
۲- هزینهاش قرار است چگونه تامین شود؟ یا به عبارت سادهتر از کجا قرار است پولش را بیاوریم؟
✤ اصل نخست این است که دولت نباید با پول بیپشتوانه چاپ کردن هزینههای نظام رفاهی را تامین کند. نتیجه چنین کاری رکود تورمی خواهد بود یعنی دقیقاً همین بیماریای که اقتصاد ایران دارد به زحمت خودش را از آن بیرون میکشد.
✤ تمام مالیاتها، بهصرف وجود داشتن، مقداری از فعالیتهای اقتصادی را از بین میبرند. اگر به کسبوکارها مالیات ببندیم و برای آنها مالیات در نظر بگیریم، توجیه اقتصادی فعالیت اقتصادی را کاهش میدهیم و افراد کمتری سراغش خواهند رفت. اگر مالیات بر درآمد را افزایش دهیم در نتیجهاش از مقدار کار کاسته خواهد شد. اگر بر مصرفکننده مالیات ببندیم مصرف کاهش خواهد یافت. فعالیت اقتصادی کشتهشده به دست مالیات را «ظرفیت ازدسترفته» میگویند.
متن کامل در:
https://telegra.ph/الفبای-رفاه-01-03
#اقتصاد #رفاه #اقتصاد_آزاد
#بازار_آزاد #مالکیت_خصوصی
#دولت_رفاه #نظام_رفاهی
➣ @Notes_On_Liberty
Telegraph
📄 | الفبای رفاه
به هرحال یک نظام رفاهیای در جامعه لازم داریم. همه این را میدانیم و خواه با دلایل مذهبی، سیاسی یا اخلاقی آن را توجیه میکنیم. آن دختربچهای که به سندروم داون مبتلا است یا آن مرد میانسالی که هنگام کار گردنش شکسته و فلج شده؛ ما آنها را تنها نخواهیم گذاشت…
📄 | در باب یک اقتصاد امنیتی؛ میمون کوری که موز گیرش آمد!
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آن حضرت جایی گفته بود «چماق» و «هویج» هر دو برای جهتدهی به اقتصاد و همراه کردن بنگاهها در راه توسعه لازم است؛ چه اشکال دارد اگر «هویجهایی» مانند مشوقهای صادراتی و وامهای ارزان و... کارگر نیفتاد از «چماقهایی» مانند قطع وام از بانکهای دولتی و حتی پای کار آوردن امنیتیچیها استفاده کرد؟ (آن حضرت کسی نیست جز پرفسور ها جون چانگ، اقتصاددان کرهای هوادار مداخله دولت که باب دل خیلیها در وطن شده است)
❃ مثالهایی هم میآورد؛ در دهه ۱۹۶۰، گروه ال جی، غول صنعت الکترونیک، میخواست در صنایع پوشاک و نساجی وارد شود، ولی با فشار دولت وارد صنعت تولید کابلهای برق شد؛ در دههی ۱۹۷۰، دولت کره جنوبی فشار زیادی روی شرکت هیوندای و بنیانگذار افسانهای آن آورد که وارد ساخت کشتی بشوند و حتی ژنرال پارک، دیکتاتور کرهای و معمار توسعهی کره، شخصاً او را تهدید کرده بود که به حرف گوش نکند کار شرکتاش تمام است!
❃ کسانی هم در ایران با الهام از این نمونهی «درخشان»، خواهان مداخلههای «هدفمند» دولت در اقتصادند و البته پاسخ هم نمیدهند چرا امامزاده دولت چرا در روسیه و بسیاری از کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین حاجت نداد. باری، روی کاغذ دولتها میتوانند به همان خوبی بازار عمل کنند، ولی در واقعیت کار متفاوت است. یک لحظه فکر کنید نیروهای امنیتی اجازه مداخلههایی از این دست را پیدا کنند، یک طرف اطلاعات و داغ و درفش دارد و طرف دیگر پول، نتیجه از خورشید هم روشنتر است. هرچند در ایران نمونههایی مانند طرح مبارزه با ثروتهای بادآورده را در دوران سازندگی داشتهایم، ولی در جامعهای با ارزشهای دموکراتیک بعید است بتوان سمتوسوی این حرکتها رفت.
❃ هزینهی فرصت هم بحث دیگری است، فرض کنید ال جی به سراغ همان حوزه پوشاک رفته بود(حوزهای که احتمالاً با توجه به ملاحظات سودآوری و رشد بازار و دسترس بودن منابع و مانند آن انتخاب شده بود)، از کجا میدانیم که در آن صورت وضعیتی بهتر از حالت کنونی وجود نداشت؟ دولت مسیری را برای بنگاهها انتخاب کرد و بعد همه ابزارها را برای سرپا نگاه داشتن آنها انجام میدهد؛ شاید نمونههای موفقی هم به وجود بیایند و روی کاغذ ارقام اشتغال و تولید هم بالا رود، ولی این لزوماً بهمعنای خلق ثروت واقعی و کارایی بالا نیست. به هر صورت عجیب نیست که یک میمون کور هم گاهی موز گیرش بیاید، ولی در بیشتر موارد حاصل چیزی در مایههای فاجعه بوده است(صنعت خودروسازی ایران فقط یک نمونه است). در مورد فساد در چنین اقتصادهایی که پیشتر گفتهام و نیاز به تکرار ندارد.
❃ یک مسئله بزرگ هم این وسط هست، میدانیم خیلی اوقات دولتها از فلان بنگاه و صنعت حمایت میکنند، ولی کی به این نتیجه میرسند که باید دست از حمایت بردارند؟ تصمیمگیری در این مورد معمولاً سیاسی است و معمولاً بسیار دیرهنگام پس از اینکه منابع فراوانی هدر شدند صورت میگیرد، در اقتصاد آزاد، اگر امیدی به حال و آینده یک شرکت نبود منحل میشود و سرمایه و نیروی کار به سمت دیگر میرود. حمایتهای دولت بسیاری اوقات مثل تنفس مصنوعی دادن به جنازه است (نیازی به آوردن مثالهای وطنی است؟)!
راستی چرا فکر میکنیم آدمها وقتی در بازار و بخش خصوصی فعالاند، فقط به فکر سود شخصیاند، ولی وقتی به دولت میروند به فرشتههای تبدیل می شوند که دغدغهای جز خدمت به خلق ندارند؟ دولت «خوب» مورد نظر بسیاری از دولتگرایان در واقع «مجمعالفرشتگان» است! یک نکته را هم در مورد کره جنوبی از یاد نبریم؛ اصلاً فرض کنیم این مداخلهها «موثر» بود؛ اگر نبود شرایط ویژه جنگ سرد و مناسبات قدرت در شرق آسیا و حمایت های ایالات متحده، امکان نداشت تاکید میکنم امکان نداشت دولت کره بتواند دو سه دهه کسری تجاری را تاب بیاورد؛ پیش نیاز توسعه اقتصادی، داشتن یک سیاست خارجی هوشمندانه و مبتنی بر منافع ملّی است، والله اعلم.
#اقتصاد #بازار_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#نه_به_دخالت_دولت
#اقتصاد_آزاد #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ آن حضرت جایی گفته بود «چماق» و «هویج» هر دو برای جهتدهی به اقتصاد و همراه کردن بنگاهها در راه توسعه لازم است؛ چه اشکال دارد اگر «هویجهایی» مانند مشوقهای صادراتی و وامهای ارزان و... کارگر نیفتاد از «چماقهایی» مانند قطع وام از بانکهای دولتی و حتی پای کار آوردن امنیتیچیها استفاده کرد؟ (آن حضرت کسی نیست جز پرفسور ها جون چانگ، اقتصاددان کرهای هوادار مداخله دولت که باب دل خیلیها در وطن شده است)
❃ مثالهایی هم میآورد؛ در دهه ۱۹۶۰، گروه ال جی، غول صنعت الکترونیک، میخواست در صنایع پوشاک و نساجی وارد شود، ولی با فشار دولت وارد صنعت تولید کابلهای برق شد؛ در دههی ۱۹۷۰، دولت کره جنوبی فشار زیادی روی شرکت هیوندای و بنیانگذار افسانهای آن آورد که وارد ساخت کشتی بشوند و حتی ژنرال پارک، دیکتاتور کرهای و معمار توسعهی کره، شخصاً او را تهدید کرده بود که به حرف گوش نکند کار شرکتاش تمام است!
❃ کسانی هم در ایران با الهام از این نمونهی «درخشان»، خواهان مداخلههای «هدفمند» دولت در اقتصادند و البته پاسخ هم نمیدهند چرا امامزاده دولت چرا در روسیه و بسیاری از کشورهای آفریقایی و آمریکای لاتین حاجت نداد. باری، روی کاغذ دولتها میتوانند به همان خوبی بازار عمل کنند، ولی در واقعیت کار متفاوت است. یک لحظه فکر کنید نیروهای امنیتی اجازه مداخلههایی از این دست را پیدا کنند، یک طرف اطلاعات و داغ و درفش دارد و طرف دیگر پول، نتیجه از خورشید هم روشنتر است. هرچند در ایران نمونههایی مانند طرح مبارزه با ثروتهای بادآورده را در دوران سازندگی داشتهایم، ولی در جامعهای با ارزشهای دموکراتیک بعید است بتوان سمتوسوی این حرکتها رفت.
❃ هزینهی فرصت هم بحث دیگری است، فرض کنید ال جی به سراغ همان حوزه پوشاک رفته بود(حوزهای که احتمالاً با توجه به ملاحظات سودآوری و رشد بازار و دسترس بودن منابع و مانند آن انتخاب شده بود)، از کجا میدانیم که در آن صورت وضعیتی بهتر از حالت کنونی وجود نداشت؟ دولت مسیری را برای بنگاهها انتخاب کرد و بعد همه ابزارها را برای سرپا نگاه داشتن آنها انجام میدهد؛ شاید نمونههای موفقی هم به وجود بیایند و روی کاغذ ارقام اشتغال و تولید هم بالا رود، ولی این لزوماً بهمعنای خلق ثروت واقعی و کارایی بالا نیست. به هر صورت عجیب نیست که یک میمون کور هم گاهی موز گیرش بیاید، ولی در بیشتر موارد حاصل چیزی در مایههای فاجعه بوده است(صنعت خودروسازی ایران فقط یک نمونه است). در مورد فساد در چنین اقتصادهایی که پیشتر گفتهام و نیاز به تکرار ندارد.
❃ یک مسئله بزرگ هم این وسط هست، میدانیم خیلی اوقات دولتها از فلان بنگاه و صنعت حمایت میکنند، ولی کی به این نتیجه میرسند که باید دست از حمایت بردارند؟ تصمیمگیری در این مورد معمولاً سیاسی است و معمولاً بسیار دیرهنگام پس از اینکه منابع فراوانی هدر شدند صورت میگیرد، در اقتصاد آزاد، اگر امیدی به حال و آینده یک شرکت نبود منحل میشود و سرمایه و نیروی کار به سمت دیگر میرود. حمایتهای دولت بسیاری اوقات مثل تنفس مصنوعی دادن به جنازه است (نیازی به آوردن مثالهای وطنی است؟)!
راستی چرا فکر میکنیم آدمها وقتی در بازار و بخش خصوصی فعالاند، فقط به فکر سود شخصیاند، ولی وقتی به دولت میروند به فرشتههای تبدیل می شوند که دغدغهای جز خدمت به خلق ندارند؟ دولت «خوب» مورد نظر بسیاری از دولتگرایان در واقع «مجمعالفرشتگان» است! یک نکته را هم در مورد کره جنوبی از یاد نبریم؛ اصلاً فرض کنیم این مداخلهها «موثر» بود؛ اگر نبود شرایط ویژه جنگ سرد و مناسبات قدرت در شرق آسیا و حمایت های ایالات متحده، امکان نداشت تاکید میکنم امکان نداشت دولت کره بتواند دو سه دهه کسری تجاری را تاب بیاورد؛ پیش نیاز توسعه اقتصادی، داشتن یک سیاست خارجی هوشمندانه و مبتنی بر منافع ملّی است، والله اعلم.
#اقتصاد #بازار_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#نه_به_دخالت_دولت
#اقتصاد_آزاد #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
«هنگامی که کسی میپرسد فلسفه به چه کار آید، پاسخ باید ستیزهجویانه باشد، چراکه پرسش کنایهآمیز و نیشدار است. فلسفه نه به دولت خدمت میکند و نه به کلیسا، که هر دو دغدغههای دیگری دارند، فلسفه به خدمت هیچ قوهی مستقری در نمیآید، کار فلسفه ناراحتکردن است. فلسفهای که هیچکس را ناراحت نکند و با هیچکس ضدیت نورزد، فلسفه نیست. کار فلسفه آزردن حماقت است، فلسفه حماقت را به چیزی شرمآور تبدیل میکند. فلسفه کاربردی ندارد جز افشا کردن پستیهای اندیشه در تمامی اشکالاش.
آیا جز فلسفه رشتهای هست که به نقد تمامی رازآمیزگریها و هدفی که داشته باشند همت گمارد؟»
➣ @Notes_On_Liberty
آیا جز فلسفه رشتهای هست که به نقد تمامی رازآمیزگریها و هدفی که داشته باشند همت گمارد؟»
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📄 | در باب یک اقتصاد امنیتی؛ میمون کوری که موز گیرش آمد! ➣ @Notes_On_Liberty ❃ آن حضرت جایی گفته بود «چماق» و «هویج» هر دو برای جهتدهی به اقتصاد و همراه کردن بنگاهها در راه توسعه لازم است؛ چه اشکال دارد اگر «هویجهایی» مانند مشوقهای صادراتی و وامهای…
📎 پیوستی بر نوشتار بالا بهقلم محمد طبیبیان، اقتصاددان:
➣ @Notes_On_Liberty
❃ این مطلب از آقای خالقی گرانقدر خواندنی است. یک نکته هم اینجانب اضافه کنم. بعد از آتشبس و ترک مخاصمه، دو کره شمالی و جنوبی ایجاد شد که هردو مخروبه بود. آمریکا بهدنبال ایجاد شرایط رشد اقتصادی کره جنوبی بود، برای جلوگیری از نفوذ کمونیسم و به همین دلیل کمکهای قابل ملاحظهای را فراهم کرد.
❃ پس از آغاز جنگ ویتنام کره جنوبی بهدلیل نزدیکی به میدانهای نبرد در تدارک نیروهای آمریکا نقش اساسی ایفا میکرد و اهمیت دوچندان یافت. به همین دلیل هم منابع مالی، تکنولوژی، سازماندهی و مدیریت بدون محدودیت از طرف آمریکا فراهم میشد و بازار محصول هم تضمین شده. انتقال پیام در مورد محصول موردنیاز و انتقال منابع به طرف صنایع هم از کانال دولت انجام میشد. مثلاً اگر دولت به شرکت دِوو دستور میداد در امر کشتیسازی وارد شود دلیلی برای آن وجود داشت و مشکلات فنی، ماشینآلات و منابع مالی هم از طریق آمریکا کارسازی میشد.
❃ بنابراین در این شرایط نقش واسطهای مهمی به عهده دولت بود. نباید تصور شود که تحکم دولت به بخش خصوصی تحت هر شرایطی نتیجهی مشابه ایجاد میکند. کمااینکه در کشور ما هم نه تحکم دولتی و نه تزریق منابع دولت کمکی به ایجاد بخش صنعت قابل اتکایی نکرد.
#اقتصاد #بازار_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#نه_به_دخالت_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ این مطلب از آقای خالقی گرانقدر خواندنی است. یک نکته هم اینجانب اضافه کنم. بعد از آتشبس و ترک مخاصمه، دو کره شمالی و جنوبی ایجاد شد که هردو مخروبه بود. آمریکا بهدنبال ایجاد شرایط رشد اقتصادی کره جنوبی بود، برای جلوگیری از نفوذ کمونیسم و به همین دلیل کمکهای قابل ملاحظهای را فراهم کرد.
❃ پس از آغاز جنگ ویتنام کره جنوبی بهدلیل نزدیکی به میدانهای نبرد در تدارک نیروهای آمریکا نقش اساسی ایفا میکرد و اهمیت دوچندان یافت. به همین دلیل هم منابع مالی، تکنولوژی، سازماندهی و مدیریت بدون محدودیت از طرف آمریکا فراهم میشد و بازار محصول هم تضمین شده. انتقال پیام در مورد محصول موردنیاز و انتقال منابع به طرف صنایع هم از کانال دولت انجام میشد. مثلاً اگر دولت به شرکت دِوو دستور میداد در امر کشتیسازی وارد شود دلیلی برای آن وجود داشت و مشکلات فنی، ماشینآلات و منابع مالی هم از طریق آمریکا کارسازی میشد.
❃ بنابراین در این شرایط نقش واسطهای مهمی به عهده دولت بود. نباید تصور شود که تحکم دولت به بخش خصوصی تحت هر شرایطی نتیجهی مشابه ایجاد میکند. کمااینکه در کشور ما هم نه تحکم دولتی و نه تزریق منابع دولت کمکی به ایجاد بخش صنعت قابل اتکایی نکرد.
#اقتصاد #بازار_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#نه_به_دخالت_دولت
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | گفتار در باب فلسفه! (۱)
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فلسفهورزی، فلسفهاندیشی:
❃ موضوع بحث فلسفه نه تنها نتیجههایی را دربر میگیرد که فیلسوفان بدانها دست یافتهاند، بلکه از آن مهمتر، روشهایی را در بر میگیرد که فیلسوفان برای رسیدن به نتیجههای فلسفی به کار گرفتهاند. دانستن و همواره به یاد داشتنِ این نکته مهم است که در فلسفه، نتیجهای که همهی فیلسوفان دربارهی آن همرای باشند، وجود ندارد؛ در نتیجه، فلسفه مرجع یا متن مقدس نیست. هر چیزی را نه تنها میتوان به پرسش گرفت، سهل است، اصلاً باید موضوع پرسش قرار داد. فلسفه چیزی نیست جز فلسفهاندیشی و روشی برای بررسی مسائل.
❃ «فلسفهورزی» بررسی پرسشهای خاص با شیوههای خاص است. شرح کوتاهی از چیستی پرسشهای فلسفی میآوریم؛ فهماش دشوار نیست. ولی شرحِ چیستیِ روشِ فلسفی به این سادگی نیست و تنها در ضمنِ کارِ فلسفی است که میتوان به نحو مناسب روش فلسفی را فهمید. تنها با فلسفهورزی است که فلسفه کاملاً فهمیده میشود.
❃ هدف اصلی هر فیلسوفی این است که دیگران را برانگیزد تا با روش فلسفی، فیلسوفانه بیندیشند. اگرچه فیلسوف آرزو دارد دستاوردهایش را بهعنوان نتیجههای درست فلسفی بپذیرند، ولی بیش از آن میخواهد مخاطبان یا خوانندگان نوشتههایش دریابند چرا نتیجههای او درست است. میخواهد دربارهی آنچه گفته است، بیندیشند و اگر میتوانند، نقض گفتهی او را بیاورند. خلاصه آنکه فیلسوف مخاطبانش را فرامیخواند تا خود فیلسوف شوند؛ فرا میخواند تا زیستن در پرتوِ فلسفه را بیاموزند و اندیشههای خود را به شیوهای فلسفی نظم بخشند. در اینجا با بررسی کوتاهی میبینیم میان روش و هدف فلسفه و روش و هدف علم و دین جدا چه تفاوت وجود دارد و کجا از هم جدا میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فلسفهورزی، فلسفهاندیشی:
❃ موضوع بحث فلسفه نه تنها نتیجههایی را دربر میگیرد که فیلسوفان بدانها دست یافتهاند، بلکه از آن مهمتر، روشهایی را در بر میگیرد که فیلسوفان برای رسیدن به نتیجههای فلسفی به کار گرفتهاند. دانستن و همواره به یاد داشتنِ این نکته مهم است که در فلسفه، نتیجهای که همهی فیلسوفان دربارهی آن همرای باشند، وجود ندارد؛ در نتیجه، فلسفه مرجع یا متن مقدس نیست. هر چیزی را نه تنها میتوان به پرسش گرفت، سهل است، اصلاً باید موضوع پرسش قرار داد. فلسفه چیزی نیست جز فلسفهاندیشی و روشی برای بررسی مسائل.
❃ «فلسفهورزی» بررسی پرسشهای خاص با شیوههای خاص است. شرح کوتاهی از چیستی پرسشهای فلسفی میآوریم؛ فهماش دشوار نیست. ولی شرحِ چیستیِ روشِ فلسفی به این سادگی نیست و تنها در ضمنِ کارِ فلسفی است که میتوان به نحو مناسب روش فلسفی را فهمید. تنها با فلسفهورزی است که فلسفه کاملاً فهمیده میشود.
❃ هدف اصلی هر فیلسوفی این است که دیگران را برانگیزد تا با روش فلسفی، فیلسوفانه بیندیشند. اگرچه فیلسوف آرزو دارد دستاوردهایش را بهعنوان نتیجههای درست فلسفی بپذیرند، ولی بیش از آن میخواهد مخاطبان یا خوانندگان نوشتههایش دریابند چرا نتیجههای او درست است. میخواهد دربارهی آنچه گفته است، بیندیشند و اگر میتوانند، نقض گفتهی او را بیاورند. خلاصه آنکه فیلسوف مخاطبانش را فرامیخواند تا خود فیلسوف شوند؛ فرا میخواند تا زیستن در پرتوِ فلسفه را بیاموزند و اندیشههای خود را به شیوهای فلسفی نظم بخشند. در اینجا با بررسی کوتاهی میبینیم میان روش و هدف فلسفه و روش و هدف علم و دین جدا چه تفاوت وجود دارد و کجا از هم جدا میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | گفتار در باب فلسفه (۲)
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فرق فلسفه و علم:
- فلسفه چهار فرق اساسی با علم دارد:
❃ فرق نخست آن است که فلسفه مجموعه نتیجهگیریهایی نیست که دربارهی آنها همرایی وجود داشته باشد. در سده ششم پیش از میلاد که فلسفه در یونان پیدا شد، به همهی مطالعات نظری «فلسفه» میگفتند و فیلسوفانِ نخستین در موضوعهایی کاوش میکردند که اکنون باید آنها را موضوعهای علم بهشمار آورد. ولی علوم گوناگون مانند ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیستشناسی، و در عصر ما روانشناسی و مردمشناسی، که به نتیجههایی رسیدند و دربارهی این نتیجهها همرایی پدید آمد، از فلسفه جدا شدند و به رشتهی تخصصی پژوهش در قلمروِ مربوط به خود تبدیل گردیدند. ناممکن نیست که علوم دیگری از دیگر رشتههای فلسفه جدا شوند. مثلاً منطق در راهی گام برمیدارد که راه تبدیل شدن به علمی مستقل از مباحث فلسفی است؛ از اینروست که فلسفه را مادر علوم نامیدهاند، و از این واقعیت دانسته میشود چرا فلسفه مجموعه نتیجههایی نیست که دربارهی آنها همرایی باشد. گویی هرگاه به نتیجهای میرسند، نام فلسفه را از روی آن برمیدارند. خوب است این را نیز به یاد داشته باشیم که بحث فلسفی بیشتر متوجه تفکر محض است. هدف این بحث در اصل آن است که اشتباهها برطرف گردد و دشواریها و پیچیدگیها از میان برداشته شود. آنگاه که از این وظیفه فراغت حاصل شود، آنچه برای فلسفه بهجا میماند، پیامدهای «نتیجه» نیست، بلکه پیامدهایِ از میان رفتنِ چیزهایی است که پیش از آن، مشکل و مسئله قلمداد میشده است.
➣ @Notes_On_Liberty
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فرق فلسفه و علم:
- فلسفه چهار فرق اساسی با علم دارد:
❃ فرق نخست آن است که فلسفه مجموعه نتیجهگیریهایی نیست که دربارهی آنها همرایی وجود داشته باشد. در سده ششم پیش از میلاد که فلسفه در یونان پیدا شد، به همهی مطالعات نظری «فلسفه» میگفتند و فیلسوفانِ نخستین در موضوعهایی کاوش میکردند که اکنون باید آنها را موضوعهای علم بهشمار آورد. ولی علوم گوناگون مانند ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیستشناسی، و در عصر ما روانشناسی و مردمشناسی، که به نتیجههایی رسیدند و دربارهی این نتیجهها همرایی پدید آمد، از فلسفه جدا شدند و به رشتهی تخصصی پژوهش در قلمروِ مربوط به خود تبدیل گردیدند. ناممکن نیست که علوم دیگری از دیگر رشتههای فلسفه جدا شوند. مثلاً منطق در راهی گام برمیدارد که راه تبدیل شدن به علمی مستقل از مباحث فلسفی است؛ از اینروست که فلسفه را مادر علوم نامیدهاند، و از این واقعیت دانسته میشود چرا فلسفه مجموعه نتیجههایی نیست که دربارهی آنها همرایی باشد. گویی هرگاه به نتیجهای میرسند، نام فلسفه را از روی آن برمیدارند. خوب است این را نیز به یاد داشته باشیم که بحث فلسفی بیشتر متوجه تفکر محض است. هدف این بحث در اصل آن است که اشتباهها برطرف گردد و دشواریها و پیچیدگیها از میان برداشته شود. آنگاه که از این وظیفه فراغت حاصل شود، آنچه برای فلسفه بهجا میماند، پیامدهای «نتیجه» نیست، بلکه پیامدهایِ از میان رفتنِ چیزهایی است که پیش از آن، مشکل و مسئله قلمداد میشده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | گفتار در باب فلسفه (۳)
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فرق فلسفه و علم:
❃ دوم آنکه علم و فلسفه از این جهت نیز با هم فرق دارند که فرایند فلسفهورزی، خود بخشی از موضوع فلسفه است. دانشمندی که دست به آزمایش میزند، شرایطی را که آزمایش در آن انجام میگیرد و نیز نتیجه آزمایش را در نظر میگیرد و فرض میکند که ابزارهای آزمایشَش بیایراد است، چشمش خطا نمیکند و مغزش درست کار میکند. حال آنکه خود فرایند تفکر موضوع بحث و بررسی فلسفه است. موضوع فلسفه فرایند کار فلسفی را نیز دربر میگیرد.
❃ سوم آنکه علم به توضیح این نکته نمیپردازد که چرا جهان این چنین است، یا دربارهی غایت و هدف هستی حکم نمیکند، ولی فلسفه دعوی این کار را دارد. دانشمندان میکوشند جهان مادی را بشناسند(برای نمونه روانشناس و انسانشناس دنیای ذهنی و انسانی را میشناسند) تا بر آن چیره شوند. ولی دانشمند از دانشَش نتیجههای اخلاقی و فرجامگرایانه نمیگیرد؛ یعنی داوری نمیکند که کار دنیا «درست است یا خراب»، و وجود غایتی، طرحی یا مقصودی را در جهان نتیجه نمیگیرد. حال آنکه بخش زیادی از فلسفه به اخلاق توجه دارد و خود را با این پرسش روبهرو میکند که آیا غایت یا طرحی کلی هست یا نیست. یکی از وظیفههای سنتی فلسفه، که در آن تردید نکردهاند، رهنمود دادن است. رهنمود در این باب که چگونه باید زیست، و این وظیفه از آنِ علم نیست.
❃ چهارم آنکه اگرچه علوم مطمئناً از فلسفه جدا هستند، هرجا که اعتبار روشهای علمی را تنها بتوان با روش فلسفی ثابت کرد، علوم از فلسفه پیروی میکنند. به این معنا که اعتبار علوم مستقل به اعتبار خرد انسان و قانونهای منطقی بستگی دارد و اینها چیزهایی است که از حوزهی همه علوم بیرون است و به قلمروِ فلسفه تعلّق دارد.
➣ @Notes_On_Liberty
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فرق فلسفه و علم:
❃ دوم آنکه علم و فلسفه از این جهت نیز با هم فرق دارند که فرایند فلسفهورزی، خود بخشی از موضوع فلسفه است. دانشمندی که دست به آزمایش میزند، شرایطی را که آزمایش در آن انجام میگیرد و نیز نتیجه آزمایش را در نظر میگیرد و فرض میکند که ابزارهای آزمایشَش بیایراد است، چشمش خطا نمیکند و مغزش درست کار میکند. حال آنکه خود فرایند تفکر موضوع بحث و بررسی فلسفه است. موضوع فلسفه فرایند کار فلسفی را نیز دربر میگیرد.
❃ سوم آنکه علم به توضیح این نکته نمیپردازد که چرا جهان این چنین است، یا دربارهی غایت و هدف هستی حکم نمیکند، ولی فلسفه دعوی این کار را دارد. دانشمندان میکوشند جهان مادی را بشناسند(برای نمونه روانشناس و انسانشناس دنیای ذهنی و انسانی را میشناسند) تا بر آن چیره شوند. ولی دانشمند از دانشَش نتیجههای اخلاقی و فرجامگرایانه نمیگیرد؛ یعنی داوری نمیکند که کار دنیا «درست است یا خراب»، و وجود غایتی، طرحی یا مقصودی را در جهان نتیجه نمیگیرد. حال آنکه بخش زیادی از فلسفه به اخلاق توجه دارد و خود را با این پرسش روبهرو میکند که آیا غایت یا طرحی کلی هست یا نیست. یکی از وظیفههای سنتی فلسفه، که در آن تردید نکردهاند، رهنمود دادن است. رهنمود در این باب که چگونه باید زیست، و این وظیفه از آنِ علم نیست.
❃ چهارم آنکه اگرچه علوم مطمئناً از فلسفه جدا هستند، هرجا که اعتبار روشهای علمی را تنها بتوان با روش فلسفی ثابت کرد، علوم از فلسفه پیروی میکنند. به این معنا که اعتبار علوم مستقل به اعتبار خرد انسان و قانونهای منطقی بستگی دارد و اینها چیزهایی است که از حوزهی همه علوم بیرون است و به قلمروِ فلسفه تعلّق دارد.
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | گفتار در باب فلسفه (۴)
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فرق فلسفه و دین:
❃ در برآورده ساختن نیاز به شرح و توضیح و نیاز به تصمیم گرفتن، راه دیگری که اغلب جانشین فلسفه بهشمار میآید، راه دین است. فرق میان فلسفه و دین را در روشهایی می توان نمایانتر دید که آنها برای رسیدن به معرفت در پیش میگیرند. در دین، معرفت متکی بر وحی است. حقایق نهایی در پرتو وحی فهمیده میشود. پذیرفتن این حقایق نیازی به برهان و اثبات منطقی ندارد. وارونه، در فلسفه فراخواندن به «اعتقاد» دارای اعتبار نیست. هر نتیجهگیری باید اثباتپذیر باشد و شهود و مکاشفه، به این معنا که فیلسوف ناگهان به نوعی مکاشفه درونی یا اشراق برسد، باید به محک منطق آزموده شود. البته داشتن باور به خدا لازمهی همهی دینها نیست. برای نمونه آیین بودا، کیشی بیخدا است. باور دینی اعتنایی به اثبات منطقی ندارد.
❃ اینکه دین جانشین مناسبی برای فلسفه باشد یا نه، به عاملهای ذهنی و اساساً به نیروی ایمان پیروان دین بستگی دارد. فیلسوفان، شاید بنا به سرشت تفکرشان، تمایل دارند که تعصب را نادانیِ خودخواسته، یا دستکم پرهیزی ناموجه از دشواریهای منطقی، بدانند. نیچه در تعریف ایمان میگفت: «ایمان پروای درستی و نادرستی ندارد.» البته داوری نیچه دربارهی ایمان، تند است و متضمن این معناست که ایمان به عمد دروغپردازیِ مؤمنان و نادانی آنها را توصیه میکند، ولی حقیقتی است که ایمانی تعصبآلود هم به ایرادها و خرده گیریها با گشادهنظری نمینگرد.
❃ يقين دینی، سوای اطمینان فلسفی است. این تفاوت تا اندازهای از آنروست که فلسفه چون دینِ بر وحی متکی نیست و یقینهای فلسفی، قوت خود را با آزمودنهای گامبهگام به دست میآورند. و مهمتر از همه اینکه فلسفه مجموعه نتیجهگیریها نیست، بلکه بیشتر راه و روش تفکر است.
#فلسفه
➣ @Notes_On_Liberty
(فلسفهورزی و فلسفهاندیشی، فرق فلسفه و علم، فرق فلسفه و دین)
➣ @Notes_On_Liberty
✦ فرق فلسفه و دین:
❃ در برآورده ساختن نیاز به شرح و توضیح و نیاز به تصمیم گرفتن، راه دیگری که اغلب جانشین فلسفه بهشمار میآید، راه دین است. فرق میان فلسفه و دین را در روشهایی می توان نمایانتر دید که آنها برای رسیدن به معرفت در پیش میگیرند. در دین، معرفت متکی بر وحی است. حقایق نهایی در پرتو وحی فهمیده میشود. پذیرفتن این حقایق نیازی به برهان و اثبات منطقی ندارد. وارونه، در فلسفه فراخواندن به «اعتقاد» دارای اعتبار نیست. هر نتیجهگیری باید اثباتپذیر باشد و شهود و مکاشفه، به این معنا که فیلسوف ناگهان به نوعی مکاشفه درونی یا اشراق برسد، باید به محک منطق آزموده شود. البته داشتن باور به خدا لازمهی همهی دینها نیست. برای نمونه آیین بودا، کیشی بیخدا است. باور دینی اعتنایی به اثبات منطقی ندارد.
❃ اینکه دین جانشین مناسبی برای فلسفه باشد یا نه، به عاملهای ذهنی و اساساً به نیروی ایمان پیروان دین بستگی دارد. فیلسوفان، شاید بنا به سرشت تفکرشان، تمایل دارند که تعصب را نادانیِ خودخواسته، یا دستکم پرهیزی ناموجه از دشواریهای منطقی، بدانند. نیچه در تعریف ایمان میگفت: «ایمان پروای درستی و نادرستی ندارد.» البته داوری نیچه دربارهی ایمان، تند است و متضمن این معناست که ایمان به عمد دروغپردازیِ مؤمنان و نادانی آنها را توصیه میکند، ولی حقیقتی است که ایمانی تعصبآلود هم به ایرادها و خرده گیریها با گشادهنظری نمینگرد.
❃ يقين دینی، سوای اطمینان فلسفی است. این تفاوت تا اندازهای از آنروست که فلسفه چون دینِ بر وحی متکی نیست و یقینهای فلسفی، قوت خود را با آزمودنهای گامبهگام به دست میآورند. و مهمتر از همه اینکه فلسفه مجموعه نتیجهگیریها نیست، بلکه بیشتر راه و روش تفکر است.
#فلسفه
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 | شادیِ دانمارکیها محصولِ دولتِ رفاه نیست! ➣ @Notes_On_Liberty ❃ گرچه بسیاری از سیاستمداران و تحلیلگرانِ سیاست ادّعا میکنند که سیاستهایِ دولتِ رفاه شادی ایجاد میکند، از همان زمان که روت وینهوفن در سالِ ۲۰۰۰ مقالهای دراینباره منتشر کرد، ثابت شده…
📃 | مغلطهی اسکاندیناوی! (۱)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ زمانی موفقیت الگوهای سوسیالیستی را در شوروی میجستند و عظمتاش را نشاندهندهی کارآیی و آیندهی سوسیالیسم میدانستند. این رویا همزمان با اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی از هم پاشید. طرفدارانش از آن زمان تا کنون، هرچند با پررویی و اعتمادبهنفسی مثالزدنی، از سنگری به سنگر دیگر در حال عقبنشینی بودهاند. مستنداتی که بعدها از وضعیت مردم در شوروی منتشر شد و فلاکت و قحطیهایی که میلیونها نفر را در شوروی (و چین و...) به کام مرگ فرستاد هم اوضاع را برای این تاریکفکران پرمدعا سختتر کرد. امروز بهنظر میرسد تنها سنگر باقیمانده برای دفاع از سوسیالیسم توسل به مغلطه «اسکاندیناوی» است.
❃ از آنجا که بهنظر میرسد اکثر هموطنان سوسیالیست ما اطلاعی از چیستیِ سوسیالیسم ندارند (همانطور که اکثر هموطنان مارکسیست هیچوقت مارکس نخواندهاند) لازم است تعریف سوسیالیسم را به اختصار با هم مرور کنیم: بنیان سوسیالیسم لغو مالکیت خصوصی و برقراری مالکیت اجتماعی بر ابزار تولید است. حال آنکه در تمام گزارشهای موجود کشورهای اسکاندیناوی جزوِ آزادترین اقتصادهای دنیا هستند. نه تنها مالکیت خصوصی در آنها به رسمیت شناخته میشود بلکه دولت کمترین دخالت را در بازار دارد. برای نمونه سوئد هیچگونه قانونی برای تعیین میزان «حداقل دستمزد» ندارد.
❃ در گزارش آزادی اقتصادی ۲۰۱۸ هریتج، سوئد و کانادا و دانمارک همگی در صدر جدول و در ردهی Mostly Free قرار دارند. (دانمارک ۱۲ام، سوئد ۱۵ام، نروژ ۲۳ام) نکتهی جالب آن است که کانادا، دیگر کشوری که بسیاری از آن در مغلطهی «سوسیالیسم موفق» استفاده میکنند، در این گزارش رتبهی بالاتری از ایالات متحده امریکا به دست آورده است. یعنی کانادای امروز از نظر اقتصادی از امریکا هم آزادتر است(کانادا ۹ام، ایالات متحده ۱۸ام) این در حالیست که ایران در همین گزارش ۱۵۶ام، کرهشمالی ۱۸۰ام، و ونزوئلا ۱۷۹ام است.
↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ زمانی موفقیت الگوهای سوسیالیستی را در شوروی میجستند و عظمتاش را نشاندهندهی کارآیی و آیندهی سوسیالیسم میدانستند. این رویا همزمان با اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی از هم پاشید. طرفدارانش از آن زمان تا کنون، هرچند با پررویی و اعتمادبهنفسی مثالزدنی، از سنگری به سنگر دیگر در حال عقبنشینی بودهاند. مستنداتی که بعدها از وضعیت مردم در شوروی منتشر شد و فلاکت و قحطیهایی که میلیونها نفر را در شوروی (و چین و...) به کام مرگ فرستاد هم اوضاع را برای این تاریکفکران پرمدعا سختتر کرد. امروز بهنظر میرسد تنها سنگر باقیمانده برای دفاع از سوسیالیسم توسل به مغلطه «اسکاندیناوی» است.
❃ از آنجا که بهنظر میرسد اکثر هموطنان سوسیالیست ما اطلاعی از چیستیِ سوسیالیسم ندارند (همانطور که اکثر هموطنان مارکسیست هیچوقت مارکس نخواندهاند) لازم است تعریف سوسیالیسم را به اختصار با هم مرور کنیم: بنیان سوسیالیسم لغو مالکیت خصوصی و برقراری مالکیت اجتماعی بر ابزار تولید است. حال آنکه در تمام گزارشهای موجود کشورهای اسکاندیناوی جزوِ آزادترین اقتصادهای دنیا هستند. نه تنها مالکیت خصوصی در آنها به رسمیت شناخته میشود بلکه دولت کمترین دخالت را در بازار دارد. برای نمونه سوئد هیچگونه قانونی برای تعیین میزان «حداقل دستمزد» ندارد.
❃ در گزارش آزادی اقتصادی ۲۰۱۸ هریتج، سوئد و کانادا و دانمارک همگی در صدر جدول و در ردهی Mostly Free قرار دارند. (دانمارک ۱۲ام، سوئد ۱۵ام، نروژ ۲۳ام) نکتهی جالب آن است که کانادا، دیگر کشوری که بسیاری از آن در مغلطهی «سوسیالیسم موفق» استفاده میکنند، در این گزارش رتبهی بالاتری از ایالات متحده امریکا به دست آورده است. یعنی کانادای امروز از نظر اقتصادی از امریکا هم آزادتر است(کانادا ۹ام، ایالات متحده ۱۸ام) این در حالیست که ایران در همین گزارش ۱۵۶ام، کرهشمالی ۱۸۰ام، و ونزوئلا ۱۷۹ام است.
↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📃 | مغلطهی اسکاندیناوی! (۲)
➣ @Notes_On_Liberty
❃ توجه داشته باشید که این کشورها برای برخی گروهها مالیاتهای بالایی وضع کرده و با درآمد بالایی که دولتشان کسب میکند خدمات اجتماعی متنوعی عرضه میکنند. پیش از اینکه جلوتر برویم لازم است بار دیگر تاکید کنیم که «ارائه خدمات اجتماعی توسط دولت، مصداق سوسیالیسم نیست.» سوسیالیسم ایدئولوژی شکستخوردهای است که ناکارآمدیاش به قیمت مال و زندگی صدها میلیون نفر، بارها و بارها اثبات شده است. ایران در درازای نیم سده گذشته، به پشتوانهی نادانیِ امثال بیکارهایی که امروز در اینترنت میچرخند و پای پست این و آن تبلیغ سوسیالیسم میکنند، در حوزههای گوناگون سوسیالیسم را آزموده و هربار شکست از پی شکست از پی شکست خورده است.
❃ باری، دو نکته دربارهی کشورهای اسکاندیناوی وجود دارد. نخست اینکه این کشورها پیش از وضع مالیاتهای بالا ثروتمند شدهاند. به این معنا که هیچکدام از این کشورها، با مالیاتهای کنونی، به نقطهی امروزی نمیرسیدند. این کشورها در زمان رونق گرفتن و ثروتمند شدن سیستم بازتوزیع امروزی را نداشتند. برخی از این کشورها منابع طبیعی قابل توجه و جمعیت کمی دارند؛ برای نمونه حتماً «نفت برنت» به گوشتان خورده است. نروژ با ۵ میلیون نفر جمعیت از منابع نفتی قابل توجهی برخوردار است. با وجود اینها مالیاتهای بالا برای این کشورها خالی از دردسر نبوده، بهوفور شکست خورده و هرازگاهی ایشان را وادار به عقبنشینی، رکود، و رفرم کرده است.
❃ دوم اینکه وضع مالیاتهای بالا و گسترش نظام بازتوزیع یک تاثیر منفی اساسی روی اقتصاد ایشان داشته: نرخ رشد کاهش پیدا کرده است. کاهش نرخ رشد به این معنا است که خروج از تله فقر برای آنهایی که امروز فقیر هستند بهطور روزافزونی سختتر خواهد بود. این سختتر شدن یک اثر دومینویی دارد؛ فقرا، خروج از فقر را هر روز سختتر مییابند و هرچه بیشتر به خدمات بازتوزیعی وابسته میشوند. در مدت کوتاهی نه فقط ایشان قدرت فرار از فقر را از دست داده و برای همیشه در حضیض فلاکت گرفتار خواهند آمد بلکه بار روزافزونی بر جامعه تحمیل خواهد شد. باری که جلوی رشد و شکوفایی را خواهد گرفت و به مرور تصویب سیاستهایی علیه گروههای کمبضاعتتر را تشویق خواهد کرد. یک نمونهاش تصویب سیاستهای سخت علیه مهاجرت به این کشورها است.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#آزادی_اقتصادی #آزادی
#سوسیالیسم #فروپاشی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ توجه داشته باشید که این کشورها برای برخی گروهها مالیاتهای بالایی وضع کرده و با درآمد بالایی که دولتشان کسب میکند خدمات اجتماعی متنوعی عرضه میکنند. پیش از اینکه جلوتر برویم لازم است بار دیگر تاکید کنیم که «ارائه خدمات اجتماعی توسط دولت، مصداق سوسیالیسم نیست.» سوسیالیسم ایدئولوژی شکستخوردهای است که ناکارآمدیاش به قیمت مال و زندگی صدها میلیون نفر، بارها و بارها اثبات شده است. ایران در درازای نیم سده گذشته، به پشتوانهی نادانیِ امثال بیکارهایی که امروز در اینترنت میچرخند و پای پست این و آن تبلیغ سوسیالیسم میکنند، در حوزههای گوناگون سوسیالیسم را آزموده و هربار شکست از پی شکست از پی شکست خورده است.
❃ باری، دو نکته دربارهی کشورهای اسکاندیناوی وجود دارد. نخست اینکه این کشورها پیش از وضع مالیاتهای بالا ثروتمند شدهاند. به این معنا که هیچکدام از این کشورها، با مالیاتهای کنونی، به نقطهی امروزی نمیرسیدند. این کشورها در زمان رونق گرفتن و ثروتمند شدن سیستم بازتوزیع امروزی را نداشتند. برخی از این کشورها منابع طبیعی قابل توجه و جمعیت کمی دارند؛ برای نمونه حتماً «نفت برنت» به گوشتان خورده است. نروژ با ۵ میلیون نفر جمعیت از منابع نفتی قابل توجهی برخوردار است. با وجود اینها مالیاتهای بالا برای این کشورها خالی از دردسر نبوده، بهوفور شکست خورده و هرازگاهی ایشان را وادار به عقبنشینی، رکود، و رفرم کرده است.
❃ دوم اینکه وضع مالیاتهای بالا و گسترش نظام بازتوزیع یک تاثیر منفی اساسی روی اقتصاد ایشان داشته: نرخ رشد کاهش پیدا کرده است. کاهش نرخ رشد به این معنا است که خروج از تله فقر برای آنهایی که امروز فقیر هستند بهطور روزافزونی سختتر خواهد بود. این سختتر شدن یک اثر دومینویی دارد؛ فقرا، خروج از فقر را هر روز سختتر مییابند و هرچه بیشتر به خدمات بازتوزیعی وابسته میشوند. در مدت کوتاهی نه فقط ایشان قدرت فرار از فقر را از دست داده و برای همیشه در حضیض فلاکت گرفتار خواهند آمد بلکه بار روزافزونی بر جامعه تحمیل خواهد شد. باری که جلوی رشد و شکوفایی را خواهد گرفت و به مرور تصویب سیاستهایی علیه گروههای کمبضاعتتر را تشویق خواهد کرد. یک نمونهاش تصویب سیاستهای سخت علیه مهاجرت به این کشورها است.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#آزادی_اقتصادی #آزادی
#سوسیالیسم #فروپاشی
➣ @Notes_On_Liberty
📊 | شاخص آزادی اقتصادی ۲۰۱۸!
- رنگ سبز، دارای آزادی بالا: کانادا ۹ام، دانمارک ۱۲ام، سوئد ۱۵ام، ایالات متحده ۱۸ام، نروژ ۲۳ام.
- رنگ نارنجی، دارای آزادی پایین: ایران ۱۵۶ام.
- رنگ سرخ، کاملاً بسته: ونزوئلا ۱۷۹ام، کره شمالی ۱۸۰ام!
➣ @Notes_On_Liberty
- رنگ سبز، دارای آزادی بالا: کانادا ۹ام، دانمارک ۱۲ام، سوئد ۱۵ام، ایالات متحده ۱۸ام، نروژ ۲۳ام.
- رنگ نارنجی، دارای آزادی پایین: ایران ۱۵۶ام.
- رنگ سرخ، کاملاً بسته: ونزوئلا ۱۷۹ام، کره شمالی ۱۸۰ام!
➣ @Notes_On_Liberty
📊 | شادی و سرمایهداریِ آزاد!
✓ مردم در کشورهای آزادتر از نظر اقتصادی شادی بیشتری را تجربه میکنند.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#آزادی_اقتصادی #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
✓ مردم در کشورهای آزادتر از نظر اقتصادی شادی بیشتری را تجربه میکنند.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد
#لیبرالیسم_اقتصادی
#آزادی_اقتصادی #آزادی
➣ @Notes_On_Liberty
📄 | جغرافیایِ سیاسیِ مهمترین منطقهیِ جهان!
➣ @Notes_On_Liberty
❃ یکی از نظریههای کلاسیک جغرافیای سیاسی نظریهی «قلب زمین»(هارتلند یا قلبستان) سِر هالفورد مکیندر است، در این نظریه، سطح زمین به سه بخش عمده تقسیم میشود و اصلیترین بخشِ «جزیره جهان» است که در منطقه به هم پیوسته میان آسیا و اروپا و افریقا قرار دارد. از نظر منابع طبیعی غنیترین منطقه در جهان به شمار میآید و هفت هشتم جمعیت جهان و دو سوم کل سطح خشکیهای جهان به وسعت ۱۱ میلیون کیلومتر مربع را شامل میشود.
❃ «قلب زمین» در مرکز «جزیره جهان» قرار دارد و از شمال به سیبری و از جنوب به نواحی مرکزی و جنوبی ایران و هندوکوش افغانستان میرسد، صحرا و استپهای ترکستان هم آن را از جهت شرقی و کوههای کارپات هم در سمت غرب آن را محدود کردهاند، حرف این بود که با توجه به برتری راهآهن به کشتی، در این منطقه که از دریا دسترسی به آن وجود ندارد، اگر یک قدرتهای منطقهای (آلمان، روسیه و حتی چین) کنترل را در دست گیرد، میتواند از پس قدرت دریایی آن روز یعنی بریتانیا برآید و راه تسلطش بر کل زمین هموار میشود.
❃ این صحبت مربوط به اوایل سده ۲۰ و سال ۱۹۰۴ بود، مکیندر پانزده سال بعد اروپای شرقی(تا منطقه بین دریای سیاه و بالتیک) و برخی مناطق دیگر شرقی را هم به «قلب زمین» اضافه کرد و جملهای معروف گفت که هر قدرتی بر اروپای شرقی دست پیدا کند، بر «قلب زمین» غلبه پیدا میکند و هر قدرتی که کنترل «قلب زمین» را به دست گیرد بر «جزیره جهان» تسلط مییابد و حاکم «جزیره جهان» حاکم دنیا خواهد بود! این منطقه حساس میتوانست در کنترل آلمان و روسیه قرار گیرد. پیشنهاد او ایجاد ائتلاف دیگر کشورها برای موازنه و جلوگیری از هژمونی یک کشور بر این منطقه حیاتی بود و برای مثال همکاری اروپای غربی و آمریکای شمالی میتوانست چنین نقشی داشته باشد.
❃ او بعدها در میانهی جنگ جهانی دوم مرزهای این منطقه را باز هم تغییر داد و بسیار کوچکتر کرد بهطوریکه مرز جنوبی آن به ساحل خزر و برخی نواحی شمالی ایران رسید و بیشتر جنگلهای و استپهای اوراسیای مرکزی را شامل میشد. او پیشبینیهایی هم برای اوضاع بعد از جنگ جهانی دوم نیز داشت. نظریه وی هرچند نقدها بر آن کم نبود، از اثرگذارترین و ماندگارترین نظریات جغرافیای سیاسی است و در دورههایی مبنای عمل قدرتهای بزرگ در جهان بوده است.
❃ دیدم یکی از تحلیلگران کاربلد، آقای توس طهماسبی، در قالب یادداشتی به این قضیه اوراسیای واحد و جذابیتی که برای حاکمان کرملین و برخی دیگر دارد اشاره کرده بود، رفت و آمدهای امثال دوگین، کسی که او را مراد فکری رئیس جمهور روسیه مینامند، به ایران را شاید باید در همین راستا فهمید، اگر علاقهمندید ایدئولوژی ضد مدرن و ارتجاعی آنها را بهتر بشناسید از اندیشههای دوگین غافل نشوید، یادم هست که خود آن شخص به ایرانیها خواندن آثار کارل اشمیت را توصیه کرده بود، خداوند عاقبت همهی ما را بهخیر کند.
#سیاست #جغرافیای_سیاسی
#دوگین #روسیه #هارتلند
#جزیره_جهان #سیاسی
#هالفورد_مکیندر
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
❃ یکی از نظریههای کلاسیک جغرافیای سیاسی نظریهی «قلب زمین»(هارتلند یا قلبستان) سِر هالفورد مکیندر است، در این نظریه، سطح زمین به سه بخش عمده تقسیم میشود و اصلیترین بخشِ «جزیره جهان» است که در منطقه به هم پیوسته میان آسیا و اروپا و افریقا قرار دارد. از نظر منابع طبیعی غنیترین منطقه در جهان به شمار میآید و هفت هشتم جمعیت جهان و دو سوم کل سطح خشکیهای جهان به وسعت ۱۱ میلیون کیلومتر مربع را شامل میشود.
❃ «قلب زمین» در مرکز «جزیره جهان» قرار دارد و از شمال به سیبری و از جنوب به نواحی مرکزی و جنوبی ایران و هندوکوش افغانستان میرسد، صحرا و استپهای ترکستان هم آن را از جهت شرقی و کوههای کارپات هم در سمت غرب آن را محدود کردهاند، حرف این بود که با توجه به برتری راهآهن به کشتی، در این منطقه که از دریا دسترسی به آن وجود ندارد، اگر یک قدرتهای منطقهای (آلمان، روسیه و حتی چین) کنترل را در دست گیرد، میتواند از پس قدرت دریایی آن روز یعنی بریتانیا برآید و راه تسلطش بر کل زمین هموار میشود.
❃ این صحبت مربوط به اوایل سده ۲۰ و سال ۱۹۰۴ بود، مکیندر پانزده سال بعد اروپای شرقی(تا منطقه بین دریای سیاه و بالتیک) و برخی مناطق دیگر شرقی را هم به «قلب زمین» اضافه کرد و جملهای معروف گفت که هر قدرتی بر اروپای شرقی دست پیدا کند، بر «قلب زمین» غلبه پیدا میکند و هر قدرتی که کنترل «قلب زمین» را به دست گیرد بر «جزیره جهان» تسلط مییابد و حاکم «جزیره جهان» حاکم دنیا خواهد بود! این منطقه حساس میتوانست در کنترل آلمان و روسیه قرار گیرد. پیشنهاد او ایجاد ائتلاف دیگر کشورها برای موازنه و جلوگیری از هژمونی یک کشور بر این منطقه حیاتی بود و برای مثال همکاری اروپای غربی و آمریکای شمالی میتوانست چنین نقشی داشته باشد.
❃ او بعدها در میانهی جنگ جهانی دوم مرزهای این منطقه را باز هم تغییر داد و بسیار کوچکتر کرد بهطوریکه مرز جنوبی آن به ساحل خزر و برخی نواحی شمالی ایران رسید و بیشتر جنگلهای و استپهای اوراسیای مرکزی را شامل میشد. او پیشبینیهایی هم برای اوضاع بعد از جنگ جهانی دوم نیز داشت. نظریه وی هرچند نقدها بر آن کم نبود، از اثرگذارترین و ماندگارترین نظریات جغرافیای سیاسی است و در دورههایی مبنای عمل قدرتهای بزرگ در جهان بوده است.
❃ دیدم یکی از تحلیلگران کاربلد، آقای توس طهماسبی، در قالب یادداشتی به این قضیه اوراسیای واحد و جذابیتی که برای حاکمان کرملین و برخی دیگر دارد اشاره کرده بود، رفت و آمدهای امثال دوگین، کسی که او را مراد فکری رئیس جمهور روسیه مینامند، به ایران را شاید باید در همین راستا فهمید، اگر علاقهمندید ایدئولوژی ضد مدرن و ارتجاعی آنها را بهتر بشناسید از اندیشههای دوگین غافل نشوید، یادم هست که خود آن شخص به ایرانیها خواندن آثار کارل اشمیت را توصیه کرده بود، خداوند عاقبت همهی ما را بهخیر کند.
#سیاست #جغرافیای_سیاسی
#دوگین #روسیه #هارتلند
#جزیره_جهان #سیاسی
#هالفورد_مکیندر
➣ @Notes_On_Liberty
👍3
📉 | پیشبینی اكونومیست از بالاترین و پایینترین رشد اقتصادى در سال ٢٠١٩
↑ بالاترین رشد:
سوریه ٩/٩٪
بنگلادش ٧/٩٪
بوتان ۷/۴
هند ٧/۴
↓ پایینترین رشد:
ونزوئلا ٧/۴-٪
یمن ۴/٢-٪
ایران ٣/٧-٪
تحریمهاى خارجى و داخلى(سیاستهاى رکودزاى بانک مرکزى) چشمانداز روشنى پیش پاى اقتصاد ایران قرار نمىدهد.
➣ @Notes_On_Liberty
↑ بالاترین رشد:
سوریه ٩/٩٪
بنگلادش ٧/٩٪
بوتان ۷/۴
هند ٧/۴
↓ پایینترین رشد:
ونزوئلا ٧/۴-٪
یمن ۴/٢-٪
ایران ٣/٧-٪
تحریمهاى خارجى و داخلى(سیاستهاى رکودزاى بانک مرکزى) چشمانداز روشنى پیش پاى اقتصاد ایران قرار نمىدهد.
➣ @Notes_On_Liberty
👍1