On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.89K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
➣ @Notes_On_Liberty

❃ با این وجود قوام‌السلطنه کوشید در دیدارهای بعدی نظر استالین را عوض کند. او معتقد بود که ناراحتی او، مایه‌ی تغییر رفتار استالین شد: «اما استالین که یک گرجی بسیار زیرک و باتجربه بود، معمولاً با سران کشورهای دیگر و نمایندگان آن‌ها با شدت و خشونت مطلب را عنوان می‌کرد. اگر شدت لحن او موثر می‌افتاد که فبهوالمطلوب، ‌وگرنه فوراً تغییر روش می‌داد و از در محبت و ملایمت درمی‌آمد. در مورد من نیز استالین به عصبانیت و ناراحتی درونیم پی برد و دانست که در ملاقات‌های بعدی خشونت و تهدید را نباید نسبت به رئیس هیات نمایندگی ایران ادامه دهد؛ زیرا امکان داشت برنامه‌ی اقامت خود را در مسکو قطع کنم و با یاس از کنار آمدن با سران شوروی، در روش سیاسی خود تغییر محسوس بدهم و به اتکای دول غربی موضوع شکایت ایران را در سازمان ملل متحد به‌طور جدی تعقیب نمایم و افکار جهانیان را با طرح دعوی در شورای امنیت و جلسات رسمی سازمان ملل متحد، علیه دولت اتحاد شوروی برانگیزم. بدین جهت پس از مشورت با مولوتف، در جلسات بعد کلام استالین تغییر یافت و در مقابل مردی سرکش و مقاوم به ملایمت گرایید. استالین این بار به جای مطالبه‌ی امتیاز نفت شمال، موضوع تشکیل شرکت مختلط ایران و شوروی را در استخراج نفت شمال پیش کشید و تخلیه‌ی تدریجی قوای شوروی را از ایران مشروط به این کرد که دولت ایران با سران فرقه‌ی دموکرات آذربایجان با مدارا و مسالمت رفتار نماید.» (صص۱۸۳-۱۸۲)
 
❃ قوام‌السلطنه همان‌طور که در تاریخ ثبت شده، با اتکا به یک ترفند توانست از اعطای نفت امتیاز نفت شمال جلوگیری کند. او در دیدار با استالین به مصوبه‌ی مجلس شورای ملّی اشاره کرد و گفت که «به حکم قانونی که اخیراً از مجلس شورای ملّی گذشته است نمی‌توانم وارد مذاکره بشوم، زیرا مسوول خواهم شد مگر اینکه مجلس شورای ملی ایران قانون مزبور را لغو نماید.» این قانون در مجلس چهاردهم به پیشنهاد محمد مصدق به تصویب رسیده بود.
 
↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

❃ قوام ادامه می‌دهد: «آنگاه ژنرالیسم استالین با مراجعه به کتابی که در برابرش بود گفت که بعد از جنگ بین‌المللی هیات اعزامی ایران در پاریس تقاضاهایی بر ضد منافع شوروی کرد و نشان داد که سیاست دولت ایران در آن قرن هم نسبت به ما خصمانه بود. در جواب گفتم این عمل در نتیجه‌ی تشنجی بود که از اقدامات شدید دولت تزاری روسیه در ایران حاصل شده بود که از جمله‌ی آن اقدامات خونریزی و به دار آویختن آزادی‌خواهان من‌جمله ثقه‌الاسلام روحانی بزرگ و آزادی‌خواه ایران در روز مقدس عاشورا بود. پس این عمل نمی‌تواند نمونه‌ی سیاست اساسی ایران نسبت به شوروی ملحوظ گردد، چنان که تا رژیم تزاری رفت و آزادی‌خواهان روسیه شوروی بر سر کار آمدند دولت و ملّت ایران فوراً دست‌ دوستی به سوی دولت شوروی دراز کرد و آن دولت را پیش از دیگران شناخت و معاهده‌ی ۱۹۲۱ در تحت لوای لنین پیشوای بزرگ‌ بین دو کشور منعقد گشت. اما آنچه راجع به ماده‌ی ششم این معاهده فرمودید حکم ماده‌ی مزبور و مراسله‌ی متمم سفیر شوروی در ایران در‌‌ همان زمان با کمال صراحت حق اقامت به قوای شوروی را در موقعی می‌دهد که مرزهای دولت شوروی به‌وسیله‌ی دولت ثالثی از طریق ایران مورد تهدید واقع شود و پس از اخطار دولت شوروی و دولت ایران نتواند از آن جلوگیری کند، درصورتی‌که در حال حاضر چنین تهدیدی وجود ندارد.»
 
❃ این همه‌ی تکاپوی قوام نبود، او در مسکو نیز به استالین نامه‌ای محرمانه نوشت و بار دیگر بر خواسته‌هایش تاکید کرد: «چنان چه در موقع مذاکرات روز ۲۳ فوریه خاطرنشان نمودم حل مشکلاتی که فعلا در ایران پیش‌آمد نموده و مهم‌ترین آن‌ها مربوط به انتخابات دوره پانزدهم مجلس شورای ملی و جریان حوادث آذربایجان ایران است ارتباط کامل با موضوع تخلیه‌ی ایران از قوای شوروی و سایر متفقین دارد، زیرا برای انجام هرگونه اصلاحات در زمینهٔ روابط سیاسی و اقتصادی فی‌مابین دو کشور باید طرح‌های مربوطه تنظیم و به تصویب مجلس شورای ملّی برسد و تا زمانی که قوای متفقین خاک ایران را تخلیه ننماید، به موجب قانون منع انتخابات که در مجلس چهاردهم دوره‌ی گذشته، انتخابات دوره‌ی پانزدهم مجلس صورت نخواهد گرفت. بنابراین اگر دولت اتحاد جماهیر شوروی واقعاً متمایل باشد که با دولت فعلی از طریق دوستانه همکاری کند و در راه دفع محظورات و مشکلات موجوده کمک نماید و اصلاح روابط ایران و شوروی را با رعایت قانون اساسی کشور ایران عملی سازد ناگزیر باید با دولت در حل مشکلات معاضدت نماید تا با تخلیه‌ی خاک ایران موجبات انتخابات دوره‌ی پانزدهم مجلس شورای ملّی فراهم و در انجام مقاصدی که در نظر است تسهیلات لازمه مهیا گردد و این‌جانب یقین قطعی دارم که با این اقدام دوستانه دولت شوروی مقدمات یک دوره‌ی نوین و درخشانی در روابط فی‌مابین فراهم خواهد گردید که قطعاً به صلاح و سود هر دو کشور خواهد بود.»
 
❃ قوام‌السلطنه تلاش زیادی کرد تا با رهبر شوروی بر سر تخلیه نیروهای این کشور از ایران به توافق برسد. در نتیجه‌ی مذاکرات فی‌مابین، ۱۱ اسفند ۱۳۲۴ خبر آغاز تخلیه‌ی قشون شوروی از شاهرود و سمنان و تبریز و قسمتی از نواحی خراسان رسما اعلام شد، اما یک روز بعد مشخص شد که شوروی فقط قسمتی از خاک ایران را تخلیه می‌کند و قرار است عده‌ای از سربازان روسی برای مدت نامعلومی در ایران باقی بمانند. به همین دلیل ایران ترجیح داد علیه شوروی در شورای امنیت سازمان ملل اقامه دعوا کند.

➣ @Notes_On_Liberty
📄 | از ایران بیامد یکی چاره‌گر... (قوام و آزادی آذربایجان) (۳)

➣ @Notes_On_Liberty

← پیشه‌وری و فرقه دموکرات آذربایجان:
 
❃ غائله‌ی اعلام حکومت خودمختار در آذربایجان، یکی دیگر از چالش‌های مردی بود که با پنج بار نخست‌وزیری و ۱۳ بار وزارت داخله، با آن روبه‌رو بود. گروهی کمونیستِ سرسپرده‌ی شوروی به سرکردگی سید جعفر پیشه‌وری، موسس فرقه دموکرات آذربایجان در این منطقه از ایران اعلام خودمختاری کرده و از پشتیبانی شوروی برخوردار بودند. استالین افزون بر اینکه نیم‌نگاهی به تصاحب بخش‌هایی از ایران داشت، تلاش می‌کرد با حمایت از فرقه دموکرات، بتواند امتیاز نفت شمال را از حکومت مرکزی ایران بگیرد.
 
❃ قوام در ادامه‌ی تلاش‌هایش برای بیرون کشیدن ایران از بحران‌هایی که درگیرش بود، با استالین و خودِ پیشه‌وری در این‌باره مذاکره کرد. کمااینکه در نامه‌ی محرمانه‌ی خود به استالین به این موضوع مجدداً اشاره می‌کند: «عملیاتی که از چندی پیش به این طرف بدون مقدمه و سابقه در آذربایجان به عمل آمده از قبیل اعلان حکومت خودمختاری و تشکیل دولت‌ محلی برخلاف متن صریح قانون اساسی و خلع سلاح و اخراج قوای دولتی و قوای تامینیه از قبیل ژاندارم و پلیس، ادعای ملیت و زبان مخصوص ملّی برای آذربایجان، اخذ مالیات و سربازگیری، تصرف بسیاری از شهر‌ها و دهات آذربایجان، تصرف ادارات دولتی و بانک ملّی و عملیات تجاوزکارانه‌ی دیگر، تغییر و اخراج کارمندان مسئول و امثال این قبیل عملیات کاملاً برخلاف قانونی اساسی و کلیه‌ی مقررات ایران بوده است و اگر همین روش ادامه یابد کار عملاً منجر به تجزیه خواهد گردید و بدیهی است همچو نهضتی از هیچ راهی قابل تالیف اصول استقلال و تمامیت ارضی و قانون اساسی ایران نیست.» (ص۴۶)
 
↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

❃ نخست‌وزیرِ وقتِ ایران در جای دیگری از خاطرات خود درباره‌ی ملاقات با هیاتی از فرقه‌ی دموکرات آذربایجان به ریاست پیشه‌وری می‌نویسد: «‌چون اطلاع از مذاکرات خصوصی پیشه‌وری با دوستانش و همچنین کشف مفتاح رمز او با مرکز حکومتش مورد علاقه‌ی کامل دولت بود، لذا آقای عباس شاهنده، مدیر روزنامه‌ی فرمان که در دستگاه حزب دموکرات مسئولیت‌هایی داشت داوطلب به دست آوردن مفتاح رمز گردید و پس از چند روز تمرین و ممارست بالاخره موفق شد که کلید رمز پیشه‌وری را از زیر بالش او به دست آورد و پس از برداشت رونوشت، مجدداً آن ‌را در جای اولیه خود بگذارد. بدین طریق در موقعی که پیشه‌وری گرم مذاکرات با من بود روزانه دو سه تلگراف رمز به تبریز مخابره می‌کرد و دستورهایی می‌داد و یا از آنجا تلگراف‌های رمزی دریافت می‌داشت، می‌توانستیم از اسرار دستگاه حکومت پیشه‌وری و ارتباط او با قاضی محمد، صدر فرقهٔ دموکرات کردستان، اطلاع حاصل نماییم.» (ص۲۰۹)
 
❃به گفته‌ی قوام، هیئت اعزامی آذربایجان مرتباً با سفارت شوروی در تماس بود و تمام پیغام‌ها و گفته‌های نمایندگان دولت را به ماموران سفارت گزارش می‌داد و برای ادامه‌ی مذاکرات از سفارت شوروی کسب تکلیف می‌کرد. قوام می‌گوید که پیشه‌وری در مذاکرات دریافت که او می‌خواهد با «تدبیر و کیاست» حکومت خودمختار آذربایجان را متلاشی کند.
 
❃ قوام‌السلطنه در توضیح شرایط آن روز و خطر تجزیه کشور نیز می‌نویسد: «روس‌ها به قصد تجزیه‌ی گرگان و مازندران از ایران، نقشه‌ی خودمختاری دیگری را به نام طبرستان طرح کرده‌اند و برای اجرای منظور خویش، ‌در آن دو ناحیه به فعالیت‌های لازم پرداخته‌اند، به‌علاوه در ملایر و محال ثلاث نیز نطفه‌ی انقلاب وسیعی را به‌وجود آورده‌اند. من برای آنکه مبادا روس‌ها در ایجاد فتنه و آشوب مازندران و ملایر و شهرستان‌های مجاور عجله کنند و مشکلات تازه‌ای برای دولت ایران به وجود آورند، مصلحت چنین دید که با اعزام هیئتی به ریاست مظفر فیروز به تبریز موقتاً روش ملایم‌تری با پیشه‌وری و رفقایش در پیش گیرد تا با فرصت کافی مذاکراتی را که با جرج آلن سفیر کبیر تازه وارد آمریکا برای جلب کمک دول غربی شروع کرده بود، به نتیجه‌ی مطلوب برساند و سپس با یک ضربه‌ی اساسی فتنه‌ز آذربایجان و کردستان را خاموش سازم و وجود آشوبگران آن نواحی را از عرصه‌ی روزگار محو کنم.» (ص۲۲۳)

«بالاخره روزی خواهد رسید که مردم بی‌غرضی در این مملکت اوراق تاریخ را ورق بزنند و از میان سطور آن، حقایق مربوط به زمان ما را بخوانند. من می‌روم و تاریخ ایران قضاوت خواهد کرد که به روزگار این ملت چه آمده‌است و به پاداش فداکاری‌های خادمین مملکت چه رفتاری شده‌است.» ✍ احمد قوام

➣ @Notes_On_Liberty
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎞 | استقبال مولوتف، معاون استالین و وزیر خارجه شوروی، از احمد قوام در فرودگاه مسکو. ۳۰ بهمن ۱۳۲۴/ ۱۹ فوریه ۱۹۴۶

#احمد_قوام #استالین #آزادی_آذربایجان
➣ @Notes_On_Liberty
⏳ درباره‌ی احمد شاملو | ✍ محمدرضا شفیعی کدکنی

➣ @Notes_On_Liberty

✦ حق این است که شاملو را برای نسل جوان امروز باید تجزیه و تحلیل کرد. ممکن است در این تجربه خیلی از مُحَسَّنات او تبدیل به نقاط ضعف شود ولی به‌هرحال، از این کار گزیری نیست. این کار را آیندگان با بی‌رحمی خواهند کرد. اگر جوانان امروز بدانند که شخصیّت ادبی آقای شاملو چگونه تشکیل شده است، هرگز این‌گونه عمر خود را صرف شعر، آن هم شعر این‌طوری -که در روزنامه‌ها می‌بینیم- نخواهند کرد.

✦ آنچه ا.بامداد یا احمد شاملو را می‌سازد اگر به صد جزء تقسیم شود، پنجاه تا شصت درصدش ربطی به شعر ندارد. این شهرت و اعتبار نتیجه‌ی پنجاه شصت سال حضور مستمر در روزنامه‌ها است. مدّتی حزب توده او را بزرگ می‌کرد، بعد سلطنت‌طلب‌ها، بعد چریک‌ها، حالا هم همه‌ی ناراضیان از اوضاع کنونی. و این بزرگ کردن‌ها به هیچ وجه صددرصد به شعر او مربوط نیست، مربوط به موقع‌شناسی اوست و به قول خودش -با الهام از تعمیری از مایاکوفسکی- «سفارش زمانه» را پذیرفتن. نه اخوان، نه فروغ، نه نیما، نه سپهری، هیچ کدام این طوری سفارش زمانه را نتوانستند بپذیرند.

✦ در تهران که بودم، یکی از دانشجویان علوم اجتماعی صد شماره مجله‌ی آدینه را برای یک مطالعه‌ی فرهنگی تحلیل کامپیوتری کرده بود. می‌گفت: در این صد شماره، در تمام شماره‌ها -جز چند مورد استثنایی- به نام شاملو آمده است و در تمام موارد با القابی از نوع «شاعر بزرگ میهن ما»، «شاعر بی‌همتای...»، عناوینی که الان به یادم نمانده و راست می‌گفت. عکس‌ها و تفصیلات و اخبار درباره‌ی او. اما در همین صد شماره اسم نیما و اخوان و فروغ فقط نیما و اخوان و فروغ است، بدون هیچ‌گونه صفت و به‌قول فرنگی‌ها اپیتتی (epithet)، اما او همیشه با عنوان شاعر بزرگ قرن، شاعر بزرگ میهن‌مان و... این تنها «آدینه» نیست، از روزنامه‌های حزب توده این‌گونه تبلیغات برای او شروع شد تا در فردوسی‌های آن سال‌ها که در روی جلد لقب «جاودانه‌مردِ شعر» به او دادند.

✦ پنجاه سال شب و روز، در وسیع‌ترین نشریه‌های سیاسی و فرهنگی، درباره‌ی شاطر عباس صبوحی اگر تبلیغ شده بود حالا جایزه‌ی نوبل را به اولاد شاطر عباس می‌دادند، شاملو که جای خود دارد‌. می‌بینی که از صد جزو سازنده‌ی شخصیت او، چهل پنجاه درصدش که مربوط به شعر اوست با چه ضمایمی همراه شده است تا به این حد رسیده. آن شصت درصد با پنجاه درصد دیگر عبارت است از سردبیر ده‌ها نشريه‌ی داخل و خارج مملکت بودن از «سخن نوِ» پنجاه سال پیش تا آشنا و خوشه و کتاب هفته و کتاب جمعه و ایرانشهر و از نویسنده‌ی کتاب کوچه بودن تا... و از مترجم «پابرهنه‌ها» و شعرهای «لورکا» و «آراگون» بودن تا... و از داشتن آن صدای گرم و سوخته‌ای که شعرهای خودش را و نیما و مولوی و خیام و حافظ را بخواند و در هر خانه‌ی روشنفکری نواری از او موجود باشد و از درگیری‌های ادبی او با خانلری و نادرپور و... تا درگیری با سعدی و فردوسی و انکارِ شاعریِ آنان. این‌ها آدم را شاعرتر نمی‌‌کند ولی مشهورتر که می‌کند.

این‌ها که گفتم همه در حقیقت «عیب می» بود. بگذار «هنرش» را نیز بگویم که این نامه اگر به دست کسی افتاد مرا به بی‌انصافی متّهم نکند:
اگر شاملو ظهور نمی‌کرد، لابد دیگرانی ما را با شعر فرنگی آشنا می‌کردند و آن‌چه در شعر شاملو اتفاق افتاده در شعر دیگران اتفاق می‌افتاد، چنان‌که جرقه‌های خام و کم‌ثمرش در طامات‌هایِ مدرنِ هوشنگِ ایرانی دیده می شود. صدها هوشنگ ایرانی می‌توانست از راه ترجمه‌ی غلط و نفهميده‌ی شعر فرنگی «رتوریک شعر فارسی» را عوض کند. شاملو رتوریک شعر فارسی را عوض کرد.
نیما تا حدی این کار را آهسته و با ترس و لرز انجام داده بود ولی شاملو به‌طور لجام‌گسیخته‌ای با رتوریک شعر فارسی سنتی و شعر تولَّلی درافتاد و «هوای تازه‌ای» وارد شعر فارسی کرد. بدون تردید اگر او زبان فرانسه را مثل خانلری بلد بود، رتوریک شعر فارسی را نمی‌توانست عوض کند، همان‌گونه که ضعف نیما در شعر کلاسیک او را به نوآوری در شرایط خودش واداشت، همان‌گونه هم ضعف در زبان فرانسه شاملو را به این رتوریک مدرن راهنمون شد. شاملو زبان فرنگی اصلاً بلد نبود. تحت‌اللّفظی چیزهایی را به کمک دیکسیونر ترجمه می‌کرد و لطف کار او در همین جا بود و این سبب می‌شد که رتوریک شعر فارسی از بنیاد دگرگون شود.

📄 با چراغ و آینه، محمدرضا شفیعی کدکنی، ۵۲۶-۵۲۷
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۷) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ این فرزانگی یا sophia را در سپیده‌دم سده‌ی هفتم، گروهی از شخصیت‌های نیمه‌افسانه‌ای یا نخستین فرزانگان بنیاد گذاشتند که موضوع تأمل و اندیشه‌ی آنان، نه جهان(phusis) بلکه عالم انسانی بود. در این دوره، پرسش‌هایی…
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۸)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ پیش از پرداختن به معنای شهر یا polis به‌عنوان چارچوب فعالیت و بحث یونانیان و اندیشه‌ی یونانی، باید اشاره‌ای گذرا به زمینه‌های زایش و پیدایش شهرهای یونانی بکنیم. بررسی‌های جدید باستان‌شناسان حاکی از این است که شهر، زمانی در یونان پدیدار شد که: از سویی، پرستشگاه‌های خدایان یونانی از کانون مراکز تجمع انسانی به حاشیه‌ی این مراکز رانده شد و از سوی دیگر، کیش پهلوانان گسترش یافت.
بر پایه‌ی کاوش‌های باستا‌ن‌شناسی جدید، برخی پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که:
تکوین شهر(polis) با گسترش پرستشگاه‌های بزرگ در بیرون دیوارها[ی شهر] همزمان بوده است و این پرستشگاه‌ها از نظر شماره و اهمیت، در بسیاری از شهرها با پرستشگاه‌های درون شهر قابل مقایسه بوده‌اند. این نتیجه‌گیری، دست‌کم، تردیدی نسبت به سامان تک‌مرکزی شهر ایجاد می‌کند که در سایه‌ی حمایت انحصاری الهه‌ی معبد جامع شهر (agropolis) به‌وجود آمده بود، به‌ویژه این‌که آیین‌های غیرِشهری به گروهی منسجم از خدایان پر اهمیت مربوط می‌شد.

❃ شهرهای یونانی، به دنبال تحولی در نظم و نسق و سلسله مراتب اجتماعی آن‌ها به‌وجود آمد که به صورت کوششی برای دستیابی به تفاهمی برای گزینش آیین‌های میان گروه‌های مختلف و شیوه‌های شرکت در مناسک ظاهر می‌شد. معنای این سخن، آن است که آیین‌های دینی و ترتیبات آن، نقشی اساسی در زایش و پیدایش شهرهای یونانی داشته‌اند و دگرگونی و تحولی که در سده‌ی هشتم پیش از میلاد به‌وجود آمد و کیش پهلوانان را جانشین آیین‌های اسطوره‌ای کرد، روشنگر شرایطی است که به زایش شهرهای یونانی منجر شد.
➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۹)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ شهر یونانی، به دست پهلوانی بنیاد گذاشته شده است، همچنان‌که، به‌عنوان مثال، برابر افسانه‌ها، تسئوس بنیادگذار شهر آتن بوده است. متن‌های باقی مانده از ادب باستان و پژوهش‌های باستان‌شناسان بر این نکته تأکید دارند که ایجاد فضای عمومی شهر در کنف حمایت بنیادگذار افسانه‌ای با تاریخی شهر به وجود آمده است.

❃ شهرهای یونانی، در فاصله میان سده‌های هشتم و هفتم پیش از میلاد به صورت polis سامان یافتند. نخستین ویژگی این شهرها برتری سخن به دیگر شیوه‌ها و ابزارهای اِعمال قدرت بود. در یونان، سخن یا logos بارزترین ابزار دستیابی به قدرت سیاسی و فرماندهی و سلطه بر دیگران به شمار می‌آمد. در شهرهای یونانی، سخن، مانند گذشته، واژه‌ها و وِردهای مربوط به آیین‌ها و مناسک مذهبی نبود، بلکه گفتگویی پر تنش و تعاطى برهان بود. این سخن، جمعیت شنونده‌ای را می‌خواست که در حکم داور مباحثه بود و همین جمعیت شنونده، سرانجام، رای نهایی را صادر می‌کرد. آنچه در آغاز، در قلمروِ arché یا فرمانروایی قرار داشت، اینک در حوزه‌ی فن سخنوری درآمده بود و بدین‌سان، میان سخن و سیاست - یا میان logos و polis - رابطه‌ای تنگاتنگ وجود داشت.

❃ سخن، نخست، در شهر و در درون مناسبات سیاسی اهمیت پیدا کرد و در چنین شرایطی، اهل خطابه، سوفسطاییان و آنگاه فیلسوفان یونانی توجه خود را به سخن و گفتار معطوف و درباره‌ی قواعد و قانون‌های آن به پژوهش آغاز کردند.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۰)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ دومین ویژگی شهر، به وجود آمدن میدانی همگانی و فضای عمومی و مشترک (agora) بود که در آن درباره‌ی سامان شهری رایزنی و امور آن اداره می‌شد. از زمانی‌که این مکان عمومی (espace public) ایجاد شد، شهر اداری به polis یا شهر سیاسی تبدیل شد. پدیدار شدن این مکان با فضای عمومی دارای دو وجه اساسی بود: نخست، وجود بخش مربوط به مصلحت عمومی در تقابل با امور خصوصی؛ دیگر، جریان امور در میدان عمومی در تقابل با اعمال مخفی و آیین‌های باطنی و رمزآلود.

❃ با همگانی‌شدن حیات سیاسی، به تدریج، گروه‌های اجتماعی، با رفتارها، اعمال و دانشی آشنایی پیدا کردند که تا آن زمان در انحصار باسیلیوس(basileus) بود.
مردمی شدن و انتشار دانش‌ها، اعمال و رفتارهای مربوط به سامان حیات اجتماعی، با گذشت زمان، آشنایی همگان با فرهنگ یونانی را ممكن ساخت که پیش از آن، در دست اشرافیت نظامی و مذهبی بود. با پیدایش خط و همگانی شدن آن اکثریت شهروندان با مضمون قانون‌ها آشنایی به‌هم رساندند و قانون‌های نوشته «در وسط» قرار گرفت تا همگان از آن آگاه شوند. نوشته‌های فرزانگان نیز در دسترس و در معرض نقد و داوری همگان قرار گرفت و مجموعه‌ی فرهنگ یونانی از انحصار دبیران بیرون آمد.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۱)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ژاکلین دُ رومیلی بر آن است که تدوین نخستین قانون‌های سیاسی به‌دنبال ابداع نوشتار در شهرهای یونانی امکان‌پذیر شده است. البته، ابداع نوشتار، در واقع، نمی‌توانست ابداع به‌شمار آید، زیرا یونانیان از دوره موکِنای از خطی استفاده کرده بودند -که دانشمندان در سال‌های اخیر به خواندن آن موفق شده‌اند- اما این خط با فروپاشی نظام موكِنای از میان رفته بود و در میانه‌ی سده‌ی هشتم پیش از میلاد الفبایی جانشین آن شد که یونانیان از فينيقيان گرفته بودند. این نوشتار موجب شد قواعدی را که تا آن زمان به صورت سنتی ناپایدار انتقال پیدا می‌کرد و هر کس به رأی خود تفسیر می‌کرد، به صورت نوشته تثبیت شود و در دسترس همگان قرار گیرد. قانون سیاسی تنها زمانی توانست تجسم عینی پیدا کند که به صورت نوشته درآید.

❃ واژه‌ی یونانی Nomos نیز در آغاز معنایی دینی داشت و برای بیان آیین‌ها و مناسک ناشی از فرمان خدایان و قواعد اخلاقی آنان به‌کار می‌رفت، اما به قانون در معنای سیاسی آن اطلاق نمی‌شد، ولی در پایان سده‌ی ششم و آغاز سده‌ی پنجم، با دگرگونی‌هایی که در قلمروِ قانون صورت گرفت، این واژه برای بیان مفهوم قانون به‌کار گرفته شد و چنین می‌نماید که رواج گسترده‌ی مفهوم nomos و طرد واژه‌ی کهن thesmos به معنای قواعدی که از بیرون تحمیل می‌شود، با پیدایی دموکراسی هم زمان بوده است.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۲)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ ویژگی دیگر شهر، برابری شهروندان بود، زیرا شالوده‌ی شهر بر دوستی (philia) استوار بود و دوستی جز در میان افراد برابر امکان‌پذیر نیست. در درون شهر، رابطه‌ی مبتنی بر سلسله مراتب، جای خود را به رابطه‌ای برابر و متقابل داد، همسانی و همانندی آغازین شهروندان -که یونانیان از آن به homoioi تعبیر می‌کردند- به برابری میان آن‌ها (isoi) تبدیل شد. این شهروندان، به رغم اختلافی که در زندگی اجتماعی داشتند، خود را در قلمروِ سیاسی برابر می‌دانستند، آنان، همچون «واحدهای جانشین‌شونده در درون نظامی» بودند که قانون آن، تعادل، و معیار آن، برابری بود.

❃ در سده‌ی ششم، این وضع در مناسبات افراد در شهر را با مفهوم برابری یا isonomia بیان کردند که به معنای اشتراک همه‌ی شهروندان در اعمال قدرت سیاسی بود. نظم اجتماعی شهر، به‌خلاف نظام موکِنای، از شخصیتی استثنایی و قدرت فرمانروایی که عناصر ناهمگون اجتماعی را نظم و نسق می‌بخشید، ناشی نمی‌شد. برعکس، سامانِ شهری، تعادلی میان قدرت همه‌ی افراد به وجود می‌آورد و راه را بر اراده‌ی معطوف به قدرت و انحصارطلبی آنان می‌بست. در نسبت میان نظم و قدرت، نظم تقدم و اصالت داشت و arché یا فرمانروایی از قانون ناشی می‌شد. انحصار arché به دست فرد یا نیرویی، بر هم خوردن تعادل و نظم اجتماعی را به دنبال داشت و سامان شهر را تهدید می‌کرد.

#اندیشه‌ی_سیاسی #سیاسی
#سیاست #دولت #شهر #دموکراسی
➣ @Notes_On_Liberty
⏳ آشنایی با مکاتب اقتصادی:
بخش پنجم: مکتب نئوکلاسیک
➣ @Notes_On_Liberty
✬ آشنایی با مکاتب اقتصادی (بخش پنجم)

➣ @Notes_On_Liberty

📃 مکتب نئوکلاسیک | Neoclassical Economics

❃ مکتب نئوکلاسیک یا مارژینالیسم، یکی از مکاتب اقتصادی است که با پایه قرار دادنِ نظریات کلاسیک‌ها، اقتصاد را از سطح کلان به سطح خرد کشید و رفتار فرد و بنگاه تولیدی را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد؛ از طرف دیگر هر دو طرف عرضه و تقاضا را در تجزیه و تحلیل اقتصادی داخل کرد.

❃ بین ۱۵ تا ۲۰ سال اوایل دهه‌های ۱۸۷۰ و ۱۸۸۰ و به‌وجود آمدن مشکلات و حتی بحران‌هایی در اوضاع زندگی اجتماعی-اقتصادی مردم، وجود فقر و اختلاف طبقاتی، شکل‌گیری کارتل‌ها و تراست‌ها و حاکمیت آن‌ها بر اقتصاد و اجتماع، فقدان یک سیستم حمایتی از کارگران و بسیاری از مشکلات دیگر، همگی حکایت از این امر داشتند که با وجودی که حدود یک سده از انقلاب صنعتی و اجرای راه‌حل‌های کلاسیک می‌گذشت، هنوز بسیاری از مشکلات حل نشده باقی مانده بود. از همین رو زمینه‌های شکل‌گیری انقلاب نهایی‌گرایی به‌وجود آمد. بی‌ثباتی مالی کشورهای اروپایی و دیگر کشورهای غربی از دیگر مسائل و مشکلات این دهه بود؛ به‌طوری‌که در خلال بیست سال (۱۸۷۳ - ۱۸۹۳) بیش از چهار بحران اقتصادی و مالی در آن کشورها رخ داد.

❃ پس از انتشار کتاب «اصول اقتصاد سیاسی» جان استوارت میل در سال ۱۸۴۸ میلادی، تجزیه و تحلیل اقتصادی برای مدت بیست سال رونقی نداشت؛ در سال ۱۸۷۰ ويليام استنلی جونز که در دانشگاه لندن به‌عنوان دانشجوی دوره‌ی فوق لیسانس در رشته اقتصاد مشغول تحصیل بود، در سن بیست‌و‌چهار سالگی، اصل فایده یا مطلوبیت را در تجزیه و تحلیل اقتصادی خود به‌کار برد.

❃ جونز در سال ۱۸۷۱، کتابی با نام «نظریه اقتصاد سیاسی» منتشر کرد. هدف او از انتشار این کتاب بازنگری در اصول اقتصادی مکتب کلاسیک با استفاده از مفهوم مطلوبیت نهایی و ریاضیات مربوط به آن بود. در همان زمان، اقتصاددان دیگری به نام کارل منگر در اتریش و بر همان اساس، علم اقتصاد را مورد بررسی قرار داد و سرانجام در سال ۱۸۷۴ یک اقتصاددان فرانسوی به نام لئون والراس در سوئیس افکار علمی جونز و منگر را به محافل اقتصادی آن کشور معرفی کرد.
این سه دانشمند، بنیانگذار مکتبی هستند که در تاریخ عقاید اقتصادی به دو صورت نامگذاری شده است:

۱) نئوکلاسیک: نام مکتب نئوکلاسیک به این دلیل به آن‌ها داده شده که نهایتاً به نتایج کلاسیک‌ها رسیدند و به نوعی عقاید آن‌ها را زنده ساختند و در واقع نظریه‌شان زاییده‌ی افکار کلاسیک‌هاست، به آن‌ها داده شده است.
۲) نهائيون: مکتب نهائيون (مارژینالیست‌ها) نیز به این علت به آن‌ها گفته شده که اصل مطلوبیت نهایی، مورد توجه و کاربرد تحلیل‌گران این مکتب اقتصادی بوده است. از این رو، افکار این اقتصاددانان در تاریخ عقاید اقتصادی «انقلاب نهائيون» نام‌گذاری شده است.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

← مهم‌ترین آرا و عقاید مکتب نئوکلاسیک:

✓ اصل نهایی یا حدی: نئوکلاسیک‌ها اصل نهایی یا حدی را که ریکاردو در نظریه‌ی رانت خود بسط داده است؛ به تمام نظریه اقتصاد تعمیم داده‌اند.

✓ تأکید بر اقتصاد خرد: در این مکتب، به جای توجه به اقتصاد در سطح کل، فرد و واحدهای تولیدی کانون توجه نهایی‌گرایان است. نهائيون به تصمیمات فردی، شرایط بازار، محصول واحدهای تولید و این‌گونه مسائل توجه دارند.

✓ تأکید بر شرط رقابت کامل: نئوکلاسیک‌ها تجزیه و تحلیل خود را براساس فرض رقابت کامل قرار داده‌اند. بنابراین فرض می‌شود واحدهای تولیدی، کوچک؛ خریداران، گوناگون؛ فروشندگان، زیاد؛ کالاها، همگن و قیمت‌ها، یک‌نواخت هستند.

✓ نظریه‌ی قیمت، نشأت گرفته از تقاضا: نئوکلاسیک‌ها، تقاضا را نیروی اولیه و اصلی در مشخص کردن قیمت‌ها به حساب می‌آورند. این فرض در مقابل اقتصاددانان کلاسیک، که عرضه را به‌عنوان تعیین‌کننده‌ی اصلی ارزش مبادله می‌دانستند، قرار دارد.

✓ تأکید بر مطلوبیت ذهنی: از نظر نئوکلاسیک‌ها، تقاضا به مطلوبیت نهایی که یک پدیده ذهنی است، بستگی دارد. هدف آن‌ها ساختن نظریه‌ای بود که پیش‌بینی کند، چگونه افراد با دنباله‌روی از منافع شخصی خود، رفتار خود را در بازارها تنظیم کرده و در نتیجه، مایه‌ی دستیابی به دستاورد بهینه در اقتصاد خواهند شد.

➣ @Notes_On_Liberty
👍1
➣ @Notes_On_Liberty

✓ روش تعادلی: نئوکلاسیک‌ها بر این باورند که نیروهای اقتصاد، عموماً به سمت تعادل تمایل دارند که در حقیقت، ایجاد تعادل به‌وسیله‌ی عملکرد نیروهای مخالف به‌وجود خواهد آمد.

✓ رفتار اقتصادی عقلایی: نئوکلاسیک‌ها فرض می‌کنند که مردم در ایجاد و برقراری توازن بین آسایش و رنج، اندازه‌گیری مطلوبیت نهایی کالاهای مختلف و در توازن و تعادل بین نیازهای حال در برابر نیازهای آینده، عقلایی عمل می‌کنند، از نظر نئوکلاسیک‌ها، انسان اقتصادی، موجودی است که در هر صورت، به‌طور منطقی و با روشی کاملاً عقلایی در تعقیب منافع شخصی خود (که متضمن نفع اجتماعی نیز هست)، به فعالیت اقتصادی می‌پردازد.

✓ حداقل دخالت دولت: نئوکلاسیک‌ها از حداقل دخالت دولت در اقتصاد که به‌وسیله‌ی کلاسیک‌ها مطرح شده بود، دفاع کرده و آن را به‌عنوان بهترین سیاست قلمداد می‌کنند. در بسیاری از موارد، اگر دستیابی به حداکثر منافع اجتماعی مورد نظر باشد، هیچ‌گونه دخالتی در قوانین طبیعی اقتصاد نباید انجام گیرد.

✓ کالاهای عمومی: مکتب نئوکلاسیک در ابتدا یک نظریه‌ی اقتصاد بازار بود. بعدها تحلیل بخش عمومی فعالیت‌های اقتصادی مورد توجه و بررسی نئوکلاسیک‌ها قرار گرفت. نخستین حرکت تعیین‌کننده و نخستین نشانه‌ی این حرکت «نظریه کالاهای عمومی» بود. کالاهای عمومی توسط نئوکلاسیک‌ها بدین ترتیب تعریف و مشخص شد که برخلاف کالاهای خصوصی در آن‌ها اصل استفاده و کاربرد انحصاری مصداق ندارد؛ یعنی مصرف نهایی بر آن‌ها تطبيق نمی‌کند.

✓ اقتصاد سیاسی جدید: اندیشه‌ی اساسی اقتصاد سیاسی جدید در این است که دولت، جزء اصلی اتحاد و عنصر یکپارچه‌کننده‌ی جامعه و اقتصاد است و سیاستمداران نیز مانند دیگر افراد از راه حفظ منافع خود هدایت و ارشاد می‌شوند و حافظ منابع خویش‌اند. احزاب سیاسی در قیاس با بنگاه‌های تولیدی جدید، به‌صورت واحدهای تولیدی دیده می‌شوند که به دنبال منافع خاص خود هستند و عیناً مانند فرآیند بازار با تعقیب منافع و مصالح شخصی در شرایط رقابتی و در جهت تقویت مصالح عموم و خیر و صلاح جامعه اثر می‌گذارند به طوری‌که می‌توان تعقیب منافع خصوصی را به‌وسیله‌ی سیاستمداران در شرایط خاص و معین، خدمت به مصالح عمومی تلقی کرد.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

← توسعه‌ی مکتب نئوکلاسیک:

❃ آلفرد مارشال(۱۹۲۴-۱۸۴۲) اقتصاددان معروف انگلیسی، فرانسیس اجورث(۱۹۲۶-۱۸۴۵)، فیلیپ هنری ویکستید(۱۸۷۷ - ۱۹۲۷) و آرتور پیگو (۱۹۵۹-۱۸۷۷) در تکامل نظریه‌ی نئوکلاسیک نقش زیادی داشتند.
مارشال بین سال‌های ۱۸۹۰ تا ۱۹۲۰ تأثیر به‌سزایی در طراحی و گسترش نظریه‌ی نئوکلاسیک داشت. او در صدد بود که مکتب کلاسیک را با نئوکلاسیک آشتی دهد، تمایز کوتاه‌مدت و بلندمدت، تکامل تعديل جزئی، حساسیت قیمت تقاضا، مازاد تولیدکننده و مصرف‌کننده، ترسیم تعادل پایدار، تمایز بین صنایع، هزینه‌ی کاهشی و هزینه‌ی افزایشی و قدرت تعادل عرضه و تقاضا در استخراج قیمت از تلاش‌های وی در اقتصاد است. مارشال همچنین بنیان‌گذار مکتب کمبریج در انگلستان بود.

➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty

← شاخه‌های دیگر که از مکتب نئوکلاسیک برخاستند:

❃ نئوکلاسیک‌های اتریشی (مکتب اتریش): از سال ۱۸۷۰ تا آغاز جنگ جهانی اول، شهر وین جایگاه یکی از شکوفاترین مکتب‌های نظری نئوکلاسیک بوده است. مکتب اتریش بسیار فردگرایانه، ذهن‌گرایانه و انتزاعی است. این مکتب را کارل منگر(۱۹۲۱ - ۱۸۴۰) که خود از مؤسسین مکتب نئوکلاسیک بود، بنا نهاد. ولی سرآمد این مکتب، در اتریش، «بوم باورک» بود. فریدریک فون ویزر از دیگر اقتصاددانان مطرح این مکتب بوده است.

❃ نئوکلاسیک‌های سوئدی (مکتب سوئد یا استکهلم): اندیشه‌ی بسیار نزدیک به مکتب اتریش، عقاید «ویکسل» و مکتب سوئد است، می‌توان از ویکسل به‌عنوان مهم‌ترین بنیان‌گذار این مکتب نام برد. وی فردی سنت‌گریز، با رفتارهای مخالف آداب و مخالف سرسخت رسوم اجتماعی بوده است.

❃ نئوکلاسیک‌های آمریکایی: این شاخه تا حدودی از پیوند دو ریشه‌ی اروپایی این مکتب پدید آمد. یکی از آن دو ریشه، ریشه‌ی آلمانی-اتریشی بود و دیگری اندیشه‌ی مارشال بود، جان بیتس کلارک (۱۹۸۳-۱۸۴۷) نه تنها خود، یکی از بزرگترین نظریه‌پردازان نئوکلاسیک، بلکه نظریه‌پرداز رده اولی بود که در آمریکا پدیدار شد و این شاخه از نئوکلاسیک‌ها را پدید آورد. ایروینگ فیشر دیگر نظریه‌پرداز مطرح این مکتب به حساب می‌آید.

❃ مکتب لوزان (و نئوکلاسیک‌های ایتالیایی): لئون والراس اهل فرانسه بود، ولی پرحاصل‌ترین سال‌های حیات علمی‌اش را در سوئیس گذراند. او را مؤسس مكتب لوزان می‌دانند. تفاوت‌هایی بین عقاید اقتصاددانان لوزانی با سایر شعبه‌های نئوکلاسیک وجود دارد. یکی از تفاوت‌ها این است که شدت توجه لوزانی‌ها به منشأ لذت‌گرایانه و ذهن‌گرایانه اقتصاد، کمتر از مکتب اتریش است. ویژگی دوم اقتصاددانان مکتب لوزان، تأکید آن‌ها بر وجود پیوندهای معنادار بین متغیرهای اقتصادی و توجه به تعادل عمومی است. گذشته از این کاربرد ریاضیات در این مکتب، نسبت به مکتب اتریش بسیار زیاد است. ویلفردو پارتو(۱۹۲۳-۱۸۴۸)، انریکو بارونه(۱۹۲۴-۱۸۵۹) و مافئو پانتالئونی(۱۹۲۴-۱۸۵۷) اقتصاددانان معروف این مکتب فکری هستند. همچنین اقتصاددان بزرگی چون هیکس، ساموئلسون، ارو و هاهن نیز در جرگه مکتب لوزان قرار دارند.

#تاریخ_اندیشه‌های_اقتصادی
#مکاتب_اقتصادی
#مکتب_نئوکلاسیک
#نهایی‌گرایی
#اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | درباره‌ی آزادی
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۲) ➣ @Notes_On_Liberty ❃ ویژگی دیگر شهر، برابری شهروندان بود، زیرا شالوده‌ی شهر بر دوستی (philia) استوار بود و دوستی جز در میان افراد برابر امکان‌پذیر نیست. در درون شهر، رابطه‌ی مبتنی بر سلسله مراتب، جای خود را به رابطه‌ای برابر و…
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۳)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ برابری یا isonomaia به‌عنوان سامان سیاسی برابری در برابر قانون -و نیز به‌عنوان مفهومی که دموکراسی از آن تولد یافت- در پایان سده‌ی ششم پیش از میلاد، در آتن، به‌دنبال اصلاحات «کلایستنس» به‌وجود آمد، ولی برخی از نشانه‌های این سامان سیاسی، پیش از آن، در پایان سده‌ی نهم و در جریان سده‌ی هشتم در شهرهای یونانی شناخته شده بود. کریستین مایر، با بررسی داده‌های تاریخی و دستاوردهای پژوهش‌های اخیر، از دیدگاه «تاریخ اجتماعی اندیشه‌ی سیاسی»، بر آن است که خاستگاه سامان برابری ویژگی‌های جغرافیایی و اقلیمی یونان نبود، زیرا در دوره‌ی موکِنای، در یونان، در وضع جغرافیایی و اقلیمی همسانی، سامان سیاسی متفاوتی به‌وجود آمده بود.

❃ آنچه درباره‌ی نخستین مرحله‌ی گسترش شتابان فرهنگ یونانی می‌توان گفت، این است که قدرت‌های مرکزی و به‌ویژه فرمانروایی‌های شاهی بنیان استواری نداشتند. وانگهی، این که تا سده‌ی ششم پیش از میلاد، کشورهای همجوار توجهی به یونان نداشتند -امری که می‌توانست موجب تقویت قدرت‌های مرکزی شود- و البته، آب‌وهوای مناسب، موجب شد که فرهنگ یونانی در مرحله‌ی تکوین آن، به‌طور کلی، غیر سیاسی باشد و همین امر، امکانی برای پیدایش آنچه کریستین مایر «امر سیاسی» یا «das Politische» می‌خواند، به‌وجود آورد.

❃ پیدایش «امر سیاسی» هنگامی امکان‌پذیر شد که نهادهای سیاسی مدتی طولانی دست‌خوش بحران بود، درحالی‌که هیچ یک از آن‌ها نمی‌توانستند پایه‌های اقتدار خود را استوار کنند. در سنجش با دیگر فرهنگ‌ها می‌توان گفت که در یونان، سامان دادن جماعت‌ها از مجرای فرمانروایی‌های شاهی -البته، اگر چنین نظام‌هایی وجود می‌داشتند- با شکست مواجه شده بود. از نیمه‌ی دوم سده‌ی هفتم، در برخی از شهرهای یونان، فرمانروایی‌های خودکامه‌ای وجود داشته‌اند، اما از سویی، آن‌ها زمانی کمتر از فاصله‌ی سه نسل دوام آوردند و از سوی دیگر، هرگز از محدوده‌ی شهری که در آن فرمانروایی داشتند، فراتر نرفتند. این فرمانروایی‌ها آشکارا بسیار ضعیف و نیروهای مخالف بسیار قوی بودند و به‌هرحال نتوانستند اثر دامنه‌داری بر نهادهای شهر یونانی بگذارند.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۴)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ به گفته کریستین مایر، نظام برابری، مفهوم فرمانروایی مردم را که با دموکراسی تحقق پیدا کرد، شامل نمی‌شد. و در واقع، نظام برابری -با توجه به مفهومی که از آن پس در اندیشه‌ی سیاسی به‌کار گرفته شد- از نظام‌های «مختلط» به‌شمار می‌آمد. پیدایش دموکراسی نیازمند مفهوم نوآیین مردم بود که از آن پس در اندیشه‌ی یونانی تدوین شد و راه را برای شیوه‌ی نویی از فرمانروایی که در تاریخ بی‌سابقه بود، هموار کرد.

❃ در کنار مفهوم برابری، مفهوم نوآیین مردم یا dêmos به معنای همه‌ی شهروندان نیز پدیدار شد که مبین سامانی نو در شهر و آغازگر دوره‌ای از اندیشه‌ی سیاسی بود و ویژگی این سامان نوآیین «برابری در تقسیم قدرت سیاسی» و شرکت همگان در اداره‌ی مناسبات قدرت بود.

❃ در پایان سده‌ی هفتم و سده‌ی ششم، به دنبال تجدید پیوند با سرزمین‌های خاوری که از زمان سقوط فرمانروایی موكنای، یونانیان با آن قطع رابطه کرده بودند، بحرانی آغاز شد. این بحران، در آغاز، اقتصادی بود و اثرات ژرفی بر همه‌ی وجوه زندگی اجتماعی و معنوی یونانیان گذاشت و بدین‌سان، یونانیان به یاری مردان اصلاح‌طلبی مانند سُلُن به اصلاحاتی اساسی در برخی از شهرها و به‌ویژه آتن دست زدند. سُلُن که خود از طبقه‌ی متوسط برخاسته بود، شهر آتن را به‌گونه‌ای بازسازی کرد که تعادلی میان ثروتمندان و فقرا برقرار شود.

❃ عدالت، کوششی عقلانی در جهت پایان بخشیدن به تعارض‌ها و تنش‌های اجتماعی و ایجاد تعادل میان نیروهای اجتماعی متضاد بود و نظامی طبیعی و خودسامان به‌شمار می‌آمد.

➣ @Notes_On_Liberty
✍ زایش اندیشه‌ی سیاسی (۱۵)

➣ @Notes_On_Liberty

❃ یونانیان اعتقاد داشتند که عدالت و تعادل را سُلُن از آسمان به زمین آورده و در agora -میدان عمومی شهر- قرار داده است. این عدالت، در نظر یونانیان، به‌معنای صرف برابری عددی نبود؛ آن‌چه یونانیان «برابری هندسی» نامیده‌اند، برابری مبتنی بر مراتب یا درجات بود که مفهوم اساسی آن تناسب است. به‌دنبال اصلاحات سُلُن، قانونی معین و مشخص وجود داشت که مطابق آن، مفهوم عدالت و برابری، برابری در برابر قانون بود و نه مساوات در اموال و دارایی‌ها.

❃ همین اصلاحات، پنجاه سال پس از به قدرت رسیدن فرمانروای خودکامه آتنی، پیزیستراتوس، از سوی کلایستنس، یکی از اصلاحگران آتنی، پی گرفته شد و مقدمات حکومت شورای واقعی یا دموکراسی در شهر آتن فراهم آمد. بدین‌سان، نخست، یونانیان شیوه‌ی نویی از کنش و واکنش انسانی را که از آن به مناسبات سیاسی با شهروندی تعبیر شده، در تعارض با چیرگی فردی بر دیگران -چیرگی خدایگان بر بنده- ابداع کردند و با توجه به تحولی که پیشتر، به اجمال، شرحی از آن آمد، این شیوه نو را به صورت مفاهیم جدیدی بیان کردند. سِر موزس فینلی(Moses Finley) این نکته را برجسته کرده است که پیش از یونانیان فعالیت «سیاسی» به‌معنایی که در این‌جا مراد شده، شناخته‌شده نبود و یونانیان مجبور بودند برای هر مشکلی که در عمل پیش می‌آمد، پاسخی پیدا کنند که سابقه‌ای نداشت و از این رو گفته شد که سیاست از نوآوری‌های یونانی بوده است.

❃ بنیادگذاری اندیشه‌ی سیاسی در یونان و سامان اجتماعی و سیاسی که به‌صورت نهادهای دموکراتیک پدیدار شد، دو وجه نوآوری قوم یونانی بود که یکی از دیگری مایه می‌گرفت و هر یک، به‌نوبه‌ی خود، پشتوانه‌ای استوار برای دیگری فراهم می‌آورد. به سخن دیگر، بر پایه‌ی همین واقعیت اجتماعی و سیاسی یونانی، نخستین اندیشه‌های خردگرای در یونان پدیدار شد و اندیشه‌ی دموکراتیک، نه تنها در اندیشه‌ی فلسفی و سیاسی، بلکه در نزد نویسندگان، تاریخ‌نویسان و سیاست‌مردان نیز به سکه‌ی رایج زمان تبدیل شد.

➣ @Notes_On_Liberty