On Liberty | درباره‌ی آزادی
7.91K subscribers
434 photos
38 videos
16 files
233 links
مهم‌ترین پی‌آمد حکومت قانون آزادی همه‌ی شهروندانِ برابر و تأمین آزادی‌های آنان است. تا زمانی‌که شالوده‌ی این نظامِ آزادی، و نهادهایی که آزادی شهروندان برابر را تضمین می‌کنند، استوار نشده باشد، هیچ پیشرفت مادّی صورت نخواهد گرفت.
Download Telegram
📃 بنیان‌های جامعه‌شناختی-روان‌شناختی که سوسیالیسم بر آن مبتنی است، چه چیزهایی هستند؟ | ✍🏻 هانس هرمان هوپ

➣ @Notes_On_Liberty

سوسیالیسم نظامی اجتماعی است که متضمّن بازتوزیع حقوق مالکیت از متصرفان-مالکان و پیمانکاران به غيرمالكان است. این امر لزوماً با کاهش تولید ثروت همراه است؛ زیرا استفاده از منابع و انعقاد قرارداد درباره‌ی آن‌ها، فعالیت‌هایی هزینه‌برند که عملکردشان در فضای سوسیالیستی، نسبت به فعالیت‌های جایگزین دیگر در دسترس کنشگران، پرهزینه‌تر می‌شود، نمی‌توان از چنین نظامی به‌عنوان نظم اجتماعی منصفانه از نظرگاه اخلاقی دفاع کرد؛ زیرا چنین استدلالی، ابداً استدلالی به نفع یا ضرر هیچ چیز نیست؛ نظرگاهی اخلاقی، غیراخلاقی، تجربی یا منطقی، لزوماً اعتبار قاعده‌ی نخستین متصرف، نخستین مالک نظریه‌ی طبیعی مالکیت و سرمایه‌داری را پیش‌فرض می‌داند، زیرا در غیر این صورت هیچ‌کس نمی‌تواند زنده بماند و اظهارنظر کند یا بر چیزی به‌عنوان واحد مادی مستقل توافق کند.

اگر نتوان نمونه‌ای اقتصادی و اخلاقی برای سوسیالیسم متصور شد، اهمیت سوسیالیسم به اهمیتی صرفاً جامعه‌شناختی-روانشناختی تقلیل می‌یابد. بنیان‌های جامعه‌شناختی-روان‌شناختی که سوسیالیسم بر آن مبتنی است، چه چیزهایی هستند؟ بگذارید سؤال را طور دیگری طرح کنم: اگر سوسیالیسم سیاستی نهادینه‌شده از بازتوزیع حقوق مالکیت باشد، چگونه وجود نهادی ممکن است که سلب مالکیت کلی یا جزئی انجام می‌دهد؟ از آنجاکه سوسیالیسم را سیاست نهادینه‌سازی بازتوزيع حقوق مالکیت غیر از متصرف-مالک تعریف کردیم، اگر نهادی وجود داشته باشد که تخصیص حقوق مالکیت را به غیر از تخصيص قراردادی تجویز کند، مفروض این است که عده‌ای از مردم که خودشان را مالکان طبیعی اموال می‌دانند، آسیب می‌بینند. چنانچه نهادی وجود داشته باشد که حق مالکیت را به شیوه‌ای غیر از تخصیص نخستین یا قرارداد اولیه اعطا کند، مسلّم است که باید مالکان طبیعی این اموال را نابود کند. چنین نهادی در ازای تأمین امنیت و احتمالاً افزایش درآمد پولی و یا غیر پولی خودش، درآمد سایر مردم را کاهش می‌دهد و چیزی منطقاً متفاوت از نهادی است که در آن میان مردم رابطه‌ای مبتنی بر قرارداد وجود دارد و هیچ‌کس به قیمت دیگری نفع نمی‌برد، بلکه همگان منتفع می‌شوند و اگر چیزی غیر از این باشد، اصلاً معامله‌ای صورت نمی‌پذیرد. در این زمینه، مقاومت در برابر اجرای چنین سیاستی را می‌توان انتظار داشت. البته طبیعت مقاومت می‌تواند بیشتر یا کمتر تشدید شود و می‌تواند طی زمان تغییر کند و بیشتر یا کمتر نمود یابد و بر این اساس، تهدید بزرگ‌تر یا کوچک‌تری برای نهاد مجری سیاست بازتوزیعی شود. تا زمانی که [این مقاومت] ابداً وجود ندارد، این نهاد باید به سیاست یادشده [تخصيص غير قراردادی] متکی باشد. به‌طور خاص، اگر فرض کنیم افرادی که در این نهاد به نمایندگی از مردم فعالیت می‌کنند، افرادی عادی مانند دیگرانند که نه تنها منافعی در تثبیت درآمد فعلی خود دارند تا آن‌ها را قادر سازد میزهای خود را بیشتر حفظ کنند، بلکه نیم‌نگاهی نیز به افزایش حداکثری درآمد خود دارند. باید نتیجه بگیریم نهاد یادشده به این سیاست اتکای خاصی دارد. این واقعاً مسئله‌ی مهمی است که چگونه آن‌ها می‌توانند درآمد خود را از دادوستدهای غیر قراردادی تثبیت کنند و احتمالاً آن را افزایش دهند، ولو اینکه لزوماً دیگران را قربانی این افزایش درآمد کنند و طی زمان بر شمار این قربانیان که آسیبی فزاینده دیده‌اند، افزوده شود؟

پاسخ این پرسش می‌تواند به سه بخش تقسیم شود که در ادامه‌ی هر یک از آن‌ها را بررسی می‌کنیم: ۱) با توسل به خشونت، ۲) با فاسد کردن مردم یا بخشی از آن‌ها از راه تجویز سهیم شدن در عواید برخاسته از اموال مالکان طبیعی؛ ۳) با فاسد کردن مردم یا بخشی از آن‌ها از راه تجویز مشارکت در سیاستِ به‌ظاهر قانونیِ سلب مالكيت.

#سوسیالیسم #استبداد_سوسیالیستی
#بربریت #سلب_مالکیت #خشونت
#مالکیت_خصوصی #حق_مالکیت
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
اقتصادنادان عزیز!
قاعده‌ی مداخله‌گرایانه و اقدام سوسیالیستی را به سبب آنکه دولت‌های مختلف انجام می‌دهند، نمی‌توان منطقی جلوه داد، و با توسل به لقب جهان‌شمول، مشروعیتی برایش دست‌وپا کرد.
دستمزد در واقع همان قیمت است، قیمت خدمات نیروی کار. پیامد آشکار سیاست تعیین نرخ حداقل دستمزد، بیکاری است؛ نخست، تولیدکنندگان کوچک‌تر با درآمد کمتر از عرصه‌ی رقابت کنار می‌روند؛ از آنجاکه از عهده‌ی پرداخت آن مقدار دستمزد برنمی‌آیند. دوم، کارگرانی که منافع‌شان کمتر از دستمزد تعیین‌شده است، بیکار می‌شوند (در حالی‌که تا پیش از تعیین حداقل دستمزد از سوی دولت، کارفرما با پرداخت دستمزدی متناسب با توان او، از وجودش بهره می‌برد). سوم، با افرایش بیکاری، تقاضا برای کالاها کاهش می‌یابد، با کاهش تقاضا و، به دنبال آن، کاهش درآمد بنگاه‌های تولیدی، توان کارفرمایان برای پرداخت حداقل دستمزد تعیین‌شده کاهش می‌یابد و این سبب بیکاری کارگران دیگر می‌شود. #دستمزد #حداقل_دستمزد #بیکاری

➣ @Notes_On_Liberty
📃 چه چیزی سبب افزایش دستمزدها می‌شود؟ | ✍🏻 لودویگ فون میزس

➣ @Notes_On_Liberty

نظام اقتصادی ما -اقتصاد بازار یا سرمایه‌داری- نظام برتری و تفوق مصرف‌کننده است. مصرف‌کننده حاکم است؛ یک شعار محبوب هست که می‌گوید «همیشه حق با مشتری است». تولیدکنندگان تحت این اضطرار قرار دارند، که آنچه را که مصرف‌کنندگان می‌خواهند، تولید کنند، و اجناسشان را به قیمتی که مصرف‌کنندگان از عهده‌ی پرداختش برآیند و حاضر به پرداختش هستند، به فروش رسانند. اگر بازرگان، سود حاصل از فروش را به تمام آنچه در فرایند تولید به کار رفته، بازنپردازد، فعالیت تجاری با شکست فاحشی روبه‌رو می‌شود. بنابراین، مصرف‌کنندگان در خرید با قیمت مشخص، سقف دستمزد پرداختی را به همه‌ی آن‌هایی که در آن صنایع مشغول‌اند، تعیین می‌کنند.

خریداران نه برای زحمت و سختی که کارگر متحمل می‌شود، و نه برای برای مدت زمانی که او صرف کار می‌کند. آن‌ها برای محصولات هزینه می‌کنند، برای هیچ یک هزینه‌ای نمی‌پردازند. ابزار بهتری که کارگر در شغل خود به کار می‌گیرد، کار بیشتری را در یک ساعت می‌تواند انجام دهد؛ در نتیجه پاداش بیشتری دریافت می‌کند. آنچه دستمزدها را افزایش می‌دهد و رضایت‌بخش‌ترین شرایط مادی را برای دستمزدبگیران پدید می‌آورد، بهبود و پیشرفت در زمینه‌ی تجهیزات فنآوری و تکنولوژیک است. دستمزدها در آمریکا نسبت به دستمزدها در کشورهای دیگر بالاترند؛ زیرا سرمایه‌ی سرمایه‌گذاری‌شده به ازای هر کارگر بیشتر است، و به موجب آن، کارخانه‌ها در موقعیت بهتری برای به‌کارگیری ابزار و دستگاه‌های کارآمدتر قرار دارند. آنچه سبک زندگی آمریکایی نامیده می‌شود، نتیجه‌ی این حقیقت است که ایالات متحده، نسبت به کشورهای دیگر، موانع کمتری را بر سر راه ذخیره و انباشت سرمایه قرار داده است. عقب‌ماندگی اقتصادی کشورهایی نظیر هند، دقیقاً به این خاطر است که سیاست‌های آن‌ها هم از انباشت سرمایه‌ی داخلی، و هم از سرمایه‌گذاری خارجی جلوگیری می‌کنند. از آنجاکه سرمایه‌ی کافی وجود ندارد، کارآفرینان هندی از به‌کارگیری تعداد کافیِ تجهیزات مدرن باز داشته شده‌اند؛ بنابراین، نسبت به کارِ فرد در ساعت، تولید کمتری دارند و، به همین سبب، توانایی پرداخت سقفی از دستمزد را دارند، که در مقایسه با دستمزدهای آمریکا، به‌طرز تکان‌دهنده‌ای ناچیز است. تنها یک راه وجود دارد، که به بهبود سطح زندگی برای دستمزدبگیران ختم می‌شود، یعنی افزایش در میزان سرمایه‌ی سرمایه‌گذاری‌شده. همه‌ی روش‌های دیگر، هرچند ممکن است محبوب باشند، نه‌تنها بیهوده‌اند، بلکه در واقع برای کسانی که ظاهراً قرار بود به آن‌ها سود برسانند، مضرند.

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #بازار_آزاد
#دستمزد #سرمایه‌گذاری #سرمایه
#انباشت_سرمایه #حداقل_دستمزد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 زیان دخالت دولت در کار تجارت | ✍🏻 ابن خلدون

➣ @Notes_On_Liberty

ستمگری دیگری که از ستم یادکرده در فصل پیش (تجاوز به اموال مردم)، بزرگتر است، و اجتماع و دولت را سریع‌تر به سراشیب سقوط و تباهی نزدیک می‌سازد، تسلّط یافتن بر اموال مردم از راه خریدن محصولات و کالاهای ایشان به ارزان‌ترین بها است، و آنگاه، عرضه کردن همان کالاها به گرانترین قیمت‌ها به اجبار به آنان. و چه بسا که آن‌ها را مکلّف می‌سازند تا بهای کالاهای مزبور را به‌طور نسیه در موعد معین بپردازند، و آنگاه برای جبران این خسارت به آنچه آزمندانه در نوسان‌های نرخ بازار احداث می‌کنند دست می‌یازند تا کالاهایی را که به اجبار به‌گرانی خریده‌اند به کم‌ترین بها بفروشند و بدین‌سان خسارت میان دو معامله به سرمایه‌ی ایشان باز می‌گردد. گاهی این شیوه را فرمانروایان دولت درباره‌ی همه‌ی اصناف و بازرگانان مقیم شهر به‌کار می‌برند و با بیگانگانی که از کشورهای دیگر کالا وارد می‌کنند و همه‌ی بازاریان و کلیه‌ی دکانداران؟ از قبیل کسانی‌که مواد غذایی و انواع میوه‌ها می‌فروشند، و صنعتگرانی که ابزار و اثاث خانه می‌سازند به همین طریق رفتار می‌کنند.

خسارت یادشده دامن‌گیر همه‌ی اصناف و طبقات می‌شود و این شیوه را به کرّات درباره‌ی کالاها معمول می‌دارند و به سرمایه‌های مردم نقصانی فاحش راه می‌یابد، پس مردم هیچ راه گریزی نمی‌بینند جز اینکه دست از دادوستد و پیشه‌وری بردارند؛ زیرا سرمایه‌های آنان فدای جبران سودهای فرمانروایان دولت می‌شود و کسانی که از نواحی و کشورهای دیگر برای خرید و فروش کالاها بدان شهر می‌آمدند بدین سبب از آمدن بدان شهر خودداری می‌کنند و در نتیجه بازارها کاسد، و کسب معاش برای رعایا دشوار می‌شود؛ زیرا بیشتر وسیله‌ی معاش آنان از خریدوفروش کالاها تأمین می‌شود و هرگاه بازارهای دادوستد تعطیل باشد رعایا از لحاظ معاش دچار مضیقه و تنگدستی می‌شوند و خراج‌ستانی سلطان نیز نقصان می‌پذیرد یا به‌کلّی از بین می‌رود؛ زیرا چنانکه یاد کردیم قسمت عمده‌ی خراج او از اواسط دوره‌ی فرمانروایی دولت و پس از آن است که باج‌های گوناگون بر کالاها وضع می‌شود و این روش به واژگون شدن دولت و تباهی اجتماع شهرها می‌انجامد و آسیب و خرابی آن به تدریج به دولت راه می‌یابد و این‌گونه فساد و خرابی هنگامی است که وسایل و اسباب مردم را از آنان می‌ربایند و آثار آن نمایان نیست، ولی اگر آن‌ها را مفت و بلاعوض بگیرند و به مال و نوامیس و جان و محصول آنان تجاوز کنند آن وقت ناگهان به خلل و فساد منجر می‌شود، و به سرعت دولت واژگون می‌شود؛ زیرا هرج‌ومرجی از آن روی می‌دهد که به سقوط و سرنگون شدن دولت منتهی می‌شود.

باید دانست که موجب همه‌ی این مفاسد نیاز دولت به ازدیاد ثروت است؛ زیرا دولت به مرحله‌ی ناز و نعمت و تجمّل‌خواهی می‌رسد و در نتیجه مخارج فرمانروایان آن فزونی می‌یابد و رقم بزرگی را تشکیل می‌دهد که به هیچ‌رو با میزان درآمد دولت بر وفق قوانین معمولی برابری نمی‌کند؛ از این‌رو، ناچار می‌شوند برای توسعه‌دادن خراج به عناوین و اسامی گوناگون باج‌های تازه از مردم بگیرند تا از این راه درآمد و هزینه‌ی دولت را متعادل کنند. ولی با همه‌ی این‌ها وسایل ناز و نعمت و تجمّل همچنان توسعه می‌یابد و بر مخارج آنان میافزاید و نیاز دولت به گرفتن ثروت مردم بیشتر می‌شود و دایره‌ی مرزهای دولت کوچک و تنگ می‌شود تا سرانجام به کلّی محو شود، و آثار آن هم از میان می‌رود و جوینده‌ی آن بر دولت غلبه می‌یابد. و خدا تقدیرکننده‌ی امور است.

#اقتصاد #آزادی_اقتصادی #آزادی_اقتصادی
#مالیات #چپاول #خودکامگی #تجارت
➣ @Notes_On_Liberty
👍2
📃 برابری و عدالت (۱) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

دو معنای عدالت

عدالت مبنای استدلال بسیاری از حامیان بازتوزیع ثروت یا درآمد است. آنان معمولاً اظهار می‌کنند که «ناعادلانه» است که عده‌ای از مردم ثروتمندتر از بقیه هستند؛ یا از عدالت به دور است که تعداد کمی از آدم‌ها به‌مراتب ثروتمندتر از فقیرترین اقشار مردم هستند. عاملی که این به‌اصطلاح «بی‌عدالتی اجتماعی» را شدیدتر یا پررنگتر جلوه می‌دهد این است که ثروت افراد الزاماً بازتاب‌دهنده‌ی ارزشی که به جامعه میافزایند نیست.

اما حقیقت این است که در این قبیل استدلال‌های مساوات‌خواهانه، واژه‌ی «عدالت» (که همه‌ی ما به نیکی و مطلوبیتش اذعان داریم و آن را با سرشت انسانی خود سازوار می‌یابیم) به سرقت رفته و معنایی کاملاً متفاوت، یعنی «برابری» یا «خوبی»، به آن داده شده است.

عدالت در معنای اصیل و دقیقش ناظر به سلوک یا رفتاری است که ما در تعامل خود با دیگران از یکدیگر انتظار داریم. اگر کسی از عهد و قرارداد خود عدول کند یا چیزی را به سرقت ببرد، ما می‌گوییم که «ناعادلانه» رفتار کرده؛ زیرا براساس اصل «عدم آسیب‌رسانی» و نیز بر اساس قواعد قانونی و اخلاقی خود این نوع اعمال و رفتار را نهی‌شده یا «ممنوع» می‌دانیم. به عبارت دیگر، این معنا از عدالت، که به آن «عدالت تعاملی» می‌گویند، ناظر به چگونگی رفتار انسان‌ها است. این معنا از عدالت فقط زمانی مصداق می‌یابد که افراد عملی را آگاهانه و از روی میل و به عمد انجام دهند. اگر شخصی بر اثر ویروس آنفلوانزا بیمار شود، یا از یک عقب‌ماندگی جسمی رنج ببرد، گرچه رنج او تلخ و مصداقی از بداقبالی محسوب می‌شود، اما نمی‌توان عارضه‌ی او را «ناعادلانه» دانست؛ زیرا در این‌جا از هیچ‌کس عمل ناعادلانه‌ای سر نزده است.

دومین کاربرد واژه‌ی «عدالت»، که گاه با عنوان «عدالت توزیعی» از آن یاد می‌کنند، ربطی به رفتار و نحوه‌ی تعامل افراد با یکدیگر ندارد، بلکه ناظر به توزیع چیزها (اشیاء، اموال، ثروت، و غیره) بین افراد است. با این حال، در یک جامعه آزاد، ظهور پدیده‌ی توزیع ثروت یا درآمد بین افراد صرفاً نتیجه‌ی یک روند طبیعی از فعالیت‌های داوطلبانه اقتصادی است؛ روندی که در آن همه‌ی افراد از قواعد قانونی و اخلاقی جامعه پیروی می‌کنند. این روند، و توزیع برآمده از آن، نمی‌تواند «ناعادلانه» باشد؛ زیرا در طی این روند هیچ‌کس ناعادلانه رفتار نکرده است. به‌واقع، هیچ‌کس این پیامد خاص را منظور نداشته؛ آنچه روی داده صرفاً یک امر طبیعی یا واقعیتی از واقعیات زندگی بوده است.

ارزش برای جامعه

هنگام استفاده از اصطلاح «عدالت اجتماعی» ما به‌اشتباه جامعه را یک نوع شخص خاص فرض می‌کنیم که آگاهانه در مورد الگوهای ثروت و درآمد تصمیم می‌گیرد. اما «جامعه» از خود هیچ اراده‌ای ندارد؛ فقط افراد هستند که می‌توانند تصمیم بگیرند و بر مبنای آن تصمیم عمل کنند، و افراد نیز درباره‌ی موضوعات مربوط به سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی اختلاف‌نظرهای جدی دارند. مبهم بودن ایده‌ی «عدالت اجتماعی» یکی از دلایل جذابیت این ایده برای تعداد زیادی از مردم است. پاسخ ایده‌ی «عدالت اجتماعی» به این پرسش که «نتیجه‌ی روند توزیع ثروت و درآمد دقیقاً باید چه باشد؟» شديداً ابهام‌آمیز است و به همین دلیل از آن استقبال می‌کنیم، چراکه این ابهام به‌سادگی روی تمام آن اختلاف نظرات جدی میان افراد ماله می‌کشد.

زمانی‌که ما سعی می‌کنیم با دقت بیشتری به مسأله نگاه کنیم و به جزئیات این پرسش بپردازیم که «بالاخره توزیع پاداش‌های مادی باید چگونه و با چه مکانیسمی انجام بگیرد که به لحاظ اجتماعی عادلانه باشد؟» آن‌وقت است که امکان‌ناپذیری رسیدن به توافق درباره مکانیسم مزبور آشکار می‌شود.

➣ @Notes_On_Liberty
📃 برابری و عدالت (۲) | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

اکثر مردم قبول دارند که رسیدن به «برابری کامل درآمدها» هدف درستی نیست، چون در آن صورت همه‌ی افراد، هر اندازه هم که دلشان بخواهد تنبل و اشکال‌تراش و نالایق باشند، به یک اندازه پاداش خواهند گرفت. واضح است که در پرداخت پاداش می‌بایست سخت‌کوشی و دستاوردهای افراد را مدنظر قرار داد. بنابراین، یک دیدگاه مشترک بین بسیاری از مردم این است که به جای برابری کامل، پاداش‌ها را می‌بایست متناسب با «ارزش افراد برای جامعه» به آن‌ها اختصاص داد. اما مسئله این است که چه کسی باید تصمیم بگیرد و تعیین کند که ارزش یک شخص برای جامعه چه‌قدر است؟ جامعه که یک شخص نیست تا ارزش‌های خاص خودش را داشته باشد. مردم نمی توانند به چیزی که ارزش‌های خاص خودش را ندارد ارزش مشخصی را نسبت دهند. فقط افراد هستند که برای خود ارزش‌هایی دارند، و آن ارزش‌ها نیز به شکلی گسترده با یکدیگر تفاوت داشته و به‌واقع غالباً با هم ناسازگاری و حتی تضاد دارند. عده‌ای از مردم ممکن است برای بازی یک فوتبالیست ارزش قائل باشند، در حالی‌که عده‌ای دیگر ممکن است بازی فوتبال در نظرشان مسخره باشد و اجرای یک نوازنده ویولن را واجد ارزش بدانند. در این وضعیت، امکان ندارد بتوانیم با قاطعیت اظهار کنیم که کدام یک از این دو ارزش بیشتری به جامعه ارائه می‌کنند؛ چون نمی‌شود خوشی و لذّت مردم را با هم مقایسه کرد. ما چه طور می‌توانیم تصمیم بگیریم و تعیین کنیم که پرستار، قاضی، کارگر معدن، قصاب، مأمور مالیات، غواص، کاشف یک داروی نجات‌بخش، استاد ریاضیات، یا هر فرد دیگری به چه میزان «ارزش برای جامعه» دارد؟

توزیع بر مبنای شایستگی:

یکی از دیگر پیشنهادهای مساوات‌خواهان این است که پاداش‌ها باید براساس شایستگی افراد توزیع شوند. اما در این مورد نیز هیچ شیوه‌ی بی‌طرفانه‌ای برای تعیین شایستگی نسبی افراد مختلف و چگونگی پاداش دادن به آن‌ها وجود ندارد. افراد مختلف ممکن است دیدگاه‌های کاملاً متفاوتی درباره‌ی شایستگی‌ها و کیفیت‌های متفاوت و نحوه‌ی ستودن یا اجر و پاداش دادن به آن‌ها داشته باشند.

حتی به فرض محال که درباره‌ی شایستگی‌ها اتفاق نظر وجود داشته باشد؛ باز هم در عمل با موضوعات و دشواری‌های متعددی مواجه هستیم اگر بخواهیم تعیین کنیم که در هر مورد برای پرداخت پاداش‌ها چه میزان از شایستگی را باید مدنظر قرار داد. آیا باید به شایستگی فردی که سال‌ها کوشش و تلاش خود را در کاری سرمایه‌گذاری کرده و رنج برده، اما هر بار با شکست مواجه شده، پاداش داد، ولی شخصی را که به صورت اتفاقی و ناگهانی (مثلاً با بردن بلیط بخت‌آزمایی) ثروتمند شده و با ثروتش چندین کارخانه ساخته و به زندگی میلیون‌ها نفر ارزش افزوده، به جرم خوش‌اقبالی از پاداش محروم و حتی تنبیه کرد؟ قرار نیست که ما رنج و زحمت بی‌ثمر را تشویق کنیم: پیشرفت اقتصادی یعنی بالا بردن ارزش آن‌چه تولید می‌کنیم و پایین آوردن هزینه، زمان، و زحمتی که برای آن تولید فدا کرده و هدر داده‌ایم. پاداش دادن به فداکردن‌ها و هدردادن‌های شخصی صرفاً به تشویق فدا کردن‌ها خواهد انجامید، و نه به تشویق ارائه خدمات ارزشمند به دیگران. هیچ اقتصادی نمی‌تواند بر مبنای چنین اصولی کار کند.

برخلاف توزیع پاداش‌ها براساس ارزش برای جامعه یا براساس شایستگی، که خصوصیات اخلاقی و شخصی افراد را در نحوه‌ی توزیع دخالت می‌دهند، پاداش‌ها در محیط دیگری به نام بازار نیز به طور طبیعی توزیع می‌شوند، اما «پاداش‌های بازار» نه بازتاب‌دهنده‌ی شایستگی‌های اخلاقی و شخصی تولیدکنندگان هستند، و نه بازتاب‌دهنده‌ی زمان و تلاشی که تولیدکنندگان صرف تولید و عرضه‌ی محصولاتشان در بازار می‌کنند. هیچ اهمیتی ندارد که محصولات تولیدکنندگان نتیجه‌ی سال‌ها زحمت و سرمایه‌گذاری بوده است یا یک اتفاق همراه با شانس. در محیط بازار افراد با کالاها و خدمات خود به دیگران خوشحالی و راحتی ارائه می‌دهند و به زندگی آن‌ها ارزش می‌افزایند. توزیع پاداش ها در محیط بازار انعکاسی از میزان همین خوشحالی و ارزش است. مشتریان در ازای خدمات و کالاهای تولیدکنندگان پول پرداخت می‌کنند؛ زیرا برای این کالاها و خدمات ارزش قائل هستند؛ و دقیقاً در همین معنا است که پاداش‌های بازار بستگی دارند به ارزشی که افراد به دیگر اعضای جامعه ارائه می‌دهند. به علاوه، پاداش‌های بازار بازتاب‌دهنده‌ی عوامل دیگری نیز هستند: کمیابی منابع، هوش و استعداد تولیدکنندگان، تعداد مشتریانی که خواستار کالاها یا خدمات آن‌ها هستند، و ضرورت و اهمیتی که خریداران برای آن کالاها و خدمات قائل‌اند.

#عدالت #عدالت_اجتماعی #برابری
#برابری‌خواهی #مساوات‌طلبی
#بازتوزیع_ثروت #دزدی_اجتماعی
➣ @Notes_On_Liberty
«تا جایی‌که فمینیسم در پی تطابقِ حقوقِ اساسی زنان و مردان است، تا جایی‌که در جست‌وجوی آن است که آزادی قانونی و اقتصادی‌اش به دست آید تا مطابق علایق، خواسته‌ها و شرایط اقتصادی‌اش دست به کنش بزند، تا این‌جا، چیزی فراتر از یک شاخه‌ی جنبش عظیم لیبرال نیست، که از تحوّلی مسالمت‌آمیز و آزاد هواداری می‌کند. هنگامی‌که فمینیسم فراتر از این می‌رود، به نهادهای زندگی اجتماعی حمله می‌برد، با این خیال که قادر خواهد بود موانع طبیعی را نابود کند؛ از این لحاظ، فمینیسم فرزند معنوی سوسیالیسم است؛ زیرا یک ویژگی سوسیالیسم این است که خاستگاه حقایق تغییرناپذیر در نهادهای اجتماعی را کشف کند، و تلاش کند با اصلاح این نهادها، طبیعت را اصلاح کند!»

❈ لودویگ فون میزس، سوسیالیسم: تحلیلی اقتصادی و جامعه‌شناختی، فصل یکم.
➣ @Notes_On_Liberty
👍2❤1
📃 مداخله دولت؛ گرانی یا ارزانی؟ (۱) | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

احساس می‌کنم وظیفه دارم خواننده را با برخی نکات روشن -و متأسفانه، نظری- درباره‌ی توهماتی که عباراتی مثل «قیمت‌های بالا» و «قیمت‌های پایین» بدان‌ها منجر می‌شوند، آشنا کنم. می‌دانم که افراد در نگاه اول ممکن است این اشارات را کمی پیچیده یابند، ولی مسأله این نیست که آیا آن‌ها پیچیده هستند یا نه، بلکه این است که آیا درست هستند یا خیر.

معتقدم که آن‌ها نه‌تنها کاملاً درست‌اند، بلکه به‌ویژه مناسب برانگیختن تردید در اذهان کسانی هستند -که تعدادشان هم به هیچ‌وجه کم نیست- که ایمان معصومانه‌ای به کارآمدی حمایت‌گرایی دارند.

چه حامی بازار آزاد باشیم و چه طرفدار تدابیرِ تحدیدی، همه مجبور به استفاده از عبارات «قیمت‌های بالا» و «قیمت‌های پایین» هستیم. حامیان بازار، با نگاه به منافعِ مصرف‌کننده، خودشان را موافق قیمت‌های پایین اعلام می‌کنند. طرفداران اقدامات تحدیدی، با توجه به منافع تولیدکننده، با قیمت‌های بالا ابراز موافقت می‌کنند. دیگرانی هم هستند که موضع میانه‌ای می‌گیرند و می‌گویند: «تولیدکننده و مصرف‌کننده، یکی هستند و دو شخصِ جداگانه نیستند» و، از این‌رو، این مسئله را بلاتکلیف می‌گذارند که آیا قانون باید به‌دنبالِ قیمت‌های بالا باشد یا پایین.

به نظر می‌رسد که قانون در مقابل این تعارض، فقط یک راه‌حل دارد، و آن این است که اجازه دهد قیمت‌ها به‌طور طبیعی تعیین شوند. ولی در این صورت باید با اعتراضات دشمنان سرسخت لسه‌فر، روبه‌رو شد. قطعاً آن‌ها اصرار خواهند ورزید که قانون باید مداخله کند، حتی بدون دانستن جهت این مداخله.

با این‌همه، این فرض بر کسانی که خواهان استفاده از قانون به منظور ایجاد قیمت‌های مصنوعاً بالا و غیرطبیعی پایین هستند، واجب است که مبانی ترجیح خود را تبیین کنند. مسئولیت دلیل آوردن منحصراً بر دوش ایشان است. بنابراین، از این امر نتیجه می‌شود که تجارت آزاد همیشه مطلوب است، مگر این‌که خلافش ثابت شود، چراکه تجارت آزاد مستلزم این است که به قیمت‌ها اجازه دهیم به‌طور طبیعی تعیین شوند.

ولی نقش‌ها معکوس شده‌اند. حامیان قیمت‌های بالا در به کرسی نشاندنِ نظام خودشان موفق بوده‌اند، و بر دوش طرفداران قیمت‌های طبیعی گذاشته‌ شده که برتری نظام خودشان را اثبات کنند. در هر دو سو، استدلال‌ها بر محور معنای این دو عبارت می‌چرخند، از این‌رو، مشخص کردن معنای دقیق آن‌ها، ضروری است. اما ابتدا باید به مجموعه وقایعی توجه کنیم که می‌توانند به‌راحتی پشت قهرمانان هر دو اردوگاه را به خاک بمالند.

محدودیت‌گرایان برای «بالا بردن» قیمت‌ها، تعرفه‌های حمایتی وضع کرده‌اند، ولی در میان شگفتی و استیصال آنان، قیمت‌ها پایین آمده‌اند. حامیان تجارت آزاد برای «پایین آوردن» قیمت‌ها، برخی اوقات با موفقیت برنامه‌های‌شان را به تصویب رسانده‌اند، ولی در میان حیرت ایشان، آن‌چه اتفاق افتاده، بالارفتن قیمت‌ها بوده است.

↓ ادامه:
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مداخله دولت؛ گرانی یا ارزانی؟ (۲) | ✍🏻 فردریک باستیا

➣ @Notes_On_Liberty

برای مثال، در فرانسه، به منظور حمایت از کشاورزی، یک تعرفه‌ی ۲۲ درصدی بر واردات پشم بسته شد، ولی با این حال، پشم داخلی بعد از تصویب این قانون به قیمتی پایین‌تر از زمان پیش از تصویب آن به فروش رفت. در انگلستان، برای رفاه حال مصرف‌کننده، تعرفه‌ی پشم کاهش یافت و دست‌آخر به‌طور کامل برداشته شد، با این حال، اکنون قیمت پشم انگلیس بالاتر از هر زمان دیگر است.

این‌ها، موارد استثنایی نیستند؛ چراکه چیز به‌خصوصی در قیمت پشم وجود ندارد که از قوانین کلّی حاکم بر همه‌ی قیمت‌ها تخطی کند. هر موقع که شرایط مشابهی وجود داشته باشد، همین نتیجه حاصل می‌شود. برخلاف همه‌ی تصورات، تعرفه‌ی‌ حمایتی، بیشتر سبب سقوط قیمت کالاها شده، و رقابت غالباً مایه‌ی صعود آن.

با این اوصاف، بحث به اوج آشفتگی می‌رسد، چراکه حمایت‌گرایان به رقبای‌شان می‌گویند: «این نظام ماست که این قیمت‌های پایین را که شما آن‌قدر لافش را می‌زدید موجب شده»، و طرف مقابل پاسخ می‌دهد که «این تجارت آزاد است که آن قیمت‌های بالا را که شما آن اندازه مفید می‌یافتیدش موجب شده».

آشکارا در تمام این مباحث یک کج‌فهمی، یک خبط وجود دارد که باید زدوده شود، و این همان چیزی است که هم‌اکنون سعی دارم انجام دهم:

دو کشورِ مجزا را تصور کنید که هرکدام‌شان یک میلیون جمعیت دارند. فرض بگیرید که به‌شرطِ تساویِ سایرِ عوامل، یکی از آن‌ها دو برابر دیگری از چیزهای مختلفی نظیر گندم، گوشت، آهن، اسباب و اثاث، سوخت، کتاب، لباس و چیزهای دیگری از این دست برخوردار است، واضح است که یکی دوبرابر دیگری ثروتمند خواهد بود.

با این‌همه، دلیلی وجود ندارد که بگوییم «قیمت‌های پولی» نیز در این دو کشور متفاوت خواهد بود. این قیمت حتی می‌تواند در کشور ثروتمندتر بالاتر باشد. ممکن است همه چیز در آمریکا اسماً گران‌تر از لهستان باشد، ولی با این وجود مردم آمریکا از هر جهتی مرفه‌تر از مردم لهستان هستند؛ بنابراین می‌بینیم که چیزی که ثروت ایجاد می‌کند، نه ارزش پولی کالاها، بلکه فراوانی آن‌هاست. از این‌رو، هرگاه خواستیم حمایت‌گری و تجارت آزاد را مقایسه کنیم، نباید بپرسیم که کدام‌یک از آن‌ها موجب قیمت‌های پایین و کدام موجب قیمت‌های بالا می‌شوند، بلکه باید بپرسیم که کدام‌شان به فراوانی و کدام‌شان به کم‌یابی ختم می‌شوند.

این نکته نیز باید گوشزد شود که وقتی فرآورده‌ها مبادله شوند، کم‌یابی نسبی هر‌چیز و وفور نسبی همه‌چیز، ارزش پولی اشیاء، و نه شرایط نسبی ساکنان دو کشور، را دقیقاً به یک نقطه‌ی مشترک می‌رساند.

📚 | سفسطه‌های اقتصادی، فردریک باستیا

#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی_اقتصادی
#تجارت_آزاد #لسه‌فر #قیمت #رقابت_آزاد
#مداخله‌گرایی #ارزانی #گرانی #فراوانی
➣ @Notes_On_Liberty
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📽 طاعون سرخ؛ چگونه سیاست‌های کمونیستی شوروی و چین، برای تغییر طبیعت در راستای اهداف‌شان، سال‌ها بعد سبب بروز بحران جهانی ویروس کرونا شد؟

#طاعون_سرخ #طاعون_کمونیسم
#سوسیالیسم #کمونیسم #چین #شوروی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 پیامد مداخله‌ی دولت در پول | ✍🏻 مورای روتبارد

➣ @Notes_On_Liberty

بسیاری از مردم بر این باورند که بازار آزاد، با وجود برخی مزایا و برتری‌های پذیرفته‌شده، تصویری از بی‌نظمی و هرج‌ومرج است. هیچ چیز «برنامه‌ریزی‌شده» نیست، همه چیز اتفاقی است. از سوی دیگر، تکلیف حکومتی، منظم و بی‌تکلّف به نظر می‌رسد؛ احکام پی‌درپی صادر شده، و از آن‌ها فرمان‌برداری می‌شود. این افسانه، در هیچ حوزه‌ای از اقتصاد، رایج‌تر از حوزه‌ی پول نیست.

به نظر می‌رسد، حداقل، پول باید تحت کنترل سخت و دقیق دولت باشد. ولی پول خون زندگانی اقتصاد است؛ پول، واسطه‌ای برای همه‌ی مبادلات است. اگر حکومت نظارت بیشتری را بر پول اعمال، بی‌درنگ، موقعیت اساسیِ فرماندهی برای تسلّط بر اقتصاد را به دست آورده، و جای پای خود را برای سوسیالیسم کامل محکم کرده است. دیدیم که بازار آزاد در زمینه‌ی پول، برخلاف فرض مرسوم، نه‌تنها آشفته و بی‌نظم نخواهد بود، که در حقیقت، الگوی نظم و کارآیی خواهد بود.

پس ما چه چیزی درباره‌ی حکومت و پول آموخته‌ایم؟ دیدیم که در گذر قرن‌ها، دولت، گام‌به‌گام، به بازار آزاد هجوم آورده، و کنترل سیستم پولی را به تصاحب خود در آورد. دیدیم که هر کنترل جدیدی، که گاه بی‌زیان به نظر می‌رسید، آفریننده‌ی کنترل‌های بعدی و جدید شد. دیدیم که دولت‌ها ذاتاً تورم‌آفرین هستند؛ از آنجاکه تورم ابزاری وسوسه‌انگیز جهت کسب درآمد، برای دولت و گروه‌های نورچشمی آن است. بدین ترتیب، تصرف آهسته ولی قطعیِ کنترل پولی، برای ۱- متورم کردن اقتصاد به سرعتی که دولت تصمیم گرفته، و ۲- زمینه‌سازی برای سوسیالیستی کردن کل اقتصاد، به‌کار می‌رود. علاوه بر این، دست بردن دولت‌ها در پول، نه تنها جباریت وصف‌ناپذیری را در جهان موجب شده، بلکه همچنین، سبب بی‌نظمی و هرج‌ومرج هم شده است. این مداخله، بازار جهانی ثروت‌آفرین و صلح‌آمیز را متلاشی، و آن را به هزاران تکه خرد و تبدیل کرده است، دست‌وپای تجارت و سرمایه‌گذاری را با هزارگونه محدودیت اعمال‌شده، کنترل‌ها، نرخ‌های مصنوعی و سقوط ارزش پول و غیره، بسته است. این امر با تبدیل جهانی از ارتباطات صلح‌آمیز به جنگلی از ستیزه‌جویی‌های بلوک‌های ارزی، به ایجاد جنگ کمک کرده است. به‌کوتاهی، ما فهمیدیم که به‌کاربردن اجبار در پول، مانند چیزهای دیگر، نه تنها نظم‌ای پدید نیاورده، که موجب آشفتگی و ستیزه‌گری هم شده است.

#پول #اقتصاد #آزادی_اقتصادی
#اقتصاد_آزاد #آزادی #پول_دولتی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مردم ایران به شعر، و فنون ادبیات کهن علاقه‌مندند، و این امر در اروپا نادر است. | ✍🏻 مریت هاکس

➣ @Notes_On_Liberty

نوروز، جشن بهاری، از ایران باستان به یادگار مانده است و تنها تعطیلی ملّی و مهم ایرانیان در سال محسوب می‌شود. این جشن از نظر تاریخی با جشن عید پاک ما مسیحیان همزمان است. در غرب این جشن بهاری آن‌چنان با مسیحیت درآمیخته است که اکثریت مردم با آگاهی از ریشه‌ی آن شگفت‌زده می‌شوند، ولی در ایران، دین اسلام بر جشن باستانی نوروز، جشن آفتاب، حاصلخیزی و تجدید حیات، کمترین تأثیری نداشته است.

بسیاری از مردم ایران به افکار دینی، شعر، و فنون ادبیات کهن علاقه‌مندند، و این امر در اروپا نادر است. نقل‌قول‌هایی از نویسندگان کلاسیک نظم و نثر هنوز در گفتار رایج است؛ گروهی از مغازه‌داران کوچک ممکن است هنگام صرف چای وقت خود را بی‌جهت، از دیدگاه عملی، صرف تمجید نظریه‌ای یا بحث درباره‌ی عقاید و سبک شاعری قدیمی کنند. در شیراز کفاشی بود که هر روز به دیدار دوستانش در چایخانه‌ای در کنار دروازه قرآن می‌رفت. آن‌ها اشعاری را از روی کتاب یا از بر می‌خواندند، به تماشای آنچه شاید زیباترین منظره دنیا باشد می‌نشستند، و غالباً برگشتن به سر کارشان را از یاد می‌بردند. کفش‌دوز می‌گفت: «نان و قند و چای کافی دارم، دیگر چه کم دارم؟» و به بحث درباره‌ی جزئیات فنی و دقیقی از یک شعر روی می‌آورد.

یک ایرانیِ پراستعداد و بسیارسفرکرده می‌گفت: «وقتی ما ایرانی‌ها از نقل گفتار فردوسی دست برداریم زندگی ایران به آخر خواهد رسید.» و با وجود این خود را مادی‌گرایی اهل عمل می‌پنداشت.

زیارتگاه به گونه‌ای ساخته شده که هر یک از صحن‌هایش را یک یا دو طبقه اتاق احاطه کرده است تا زایرین بتوانند مایحتاجی را به آن‌جا بیاورند و به‌طور موقت در آن ساکن شوند. کاروانسرایی مذهبی است که مردم برای دعا، کسب فیض و مداوای روح و جسم بیمارشان بدان‌جا می‌آیند. زمانی اتاق‌ها غالباً پر بوده است اما حالا سالانه فقط قریب هزار زایر می‌آیند.

دورادور اولین صحن کتیبه‌هایی تزیینی از اشعار حافظ به چشم می‌خورد، و در تمام ساختمان اشاراتی به افکار صوفيانه شاعر بزرگ وجود دارد. دو بیت زیر مربوط به دو شعر است که به‌وسیله شاه نعمت‌الله سروده شده و نشان‌دهنده‌ی عقیده‌س «وحدت وجود» اوست:

دردمندیم و درد می‌نوشیم
دُرد و دَرد و دوا یکی‌ست یکی‌ست

همه عالم خيال او گفتم
باز دیدم خیال او او بود

#ایران #سفرنامه #سفرنامه‌نویسی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 توضیحی پیرامون حیلت‌گری چینی‌ها! | ✍🏻 شارل دو مونتسکیو

➣ @Notes_On_Liberty

جالب توجه است که چینی‌ها، که بر اساس آداب و مناسک خود زندگی می‌کنند، بزرگترین متقلّبان روی زمین هستند. این امر به‌ویژه در تجارت‌شان آشکار می‌شود، که، برخلاف ماهیت و سرشت تجارت، هرگز در این زمینه نمی‌توان به چینی‌ها اعتماد کرد. کسی که می‌خواهد از آنان چیزی بخرد، باید وزنه‌هایی با خود به همراه داشته باشد؛ هر بازاریِ چینی، سه جور وزنه دارد، وزنه‌ی سنگین برای خرید، وزنه‌ی سبک برای فروش، و وزنه‌ی استاندارد، برای کسانی‌که به هوش هستند. معتقدم که توضیح این فریب‌کاریِ متضاد با سرشت تجارت، قابل توضیح است.

قانونگذاران چینی دو موضوع را در نظر داشته‌اند: نخست، آن‌ها خواهان این بودند که مردم فرمانبردار و آرام باشند، و دیگر اینکه زحمتکش و در کار زبردست باشند. با توجه به طبیعت خاک و آب‌وهوای چینی‌ها، معاش آنان بسیار پرمخاطره و متزلزل است؛ هیچ روش دیگری ایمن‌تر از کارِ دستی و صنعت‌گری نیست.

هنگامی‌که همگان فرمان ببرند، و همه‌ی افراد شاغل باشند، دولت در وضعیت رضایت‌مندی قرار می‌گیرد. این یک ضرورت، و یا شاید طبیعت آب‌وهوا است، که به چینی‌ها حرص غیر‌قابل وصفی را برای کسب منفعت داده است، و قوانین هرگز برای جلوگیری از آن وضع نشده‌اند. هرچیزی که با اقدامات خشونت‌آمیز به دست آید، ممنوع است؛ هر چیزی که با کارِ دستی یا تصنع به دست آید، مجاز است. بگذارید اخلاقیات چین با اروپا قیاس نشود. هرکسی در چین مجبور است که توجه‌اش به آنچه برایش فایده دارد باشد، چنانچه تقلّب منافعش را محفوظ بدارد، افراد ساده‌دل باید مراقب این تقلّب‌ها باشند. در اسپارت افراد مجاز به دزدی بودند؛ در چین افراد باید تقلّب بورزند.

#چین #تقلب #حیلت‌گری
➣ @Notes_On_Liberty
📃 دین کمونیسم | ✍🏻 رمون آرون

➣ @Notes_On_Liberty

برخی روشنفکران چپ سرخوش از الحاد خویش و مغرور از دشمنی با حیات دینی، همانند مبلّغان دینی، که در پی تبلیغ ایمان بودند، بی‌ایمانی را نشر می‌دادند؛ با این اعتقاد که با پایین کشیدن خدایان و فروپاشی محراب‌ها بشریت را آزاد ساخته‌اند. دیگران از زوال چاره‌ناپذیر مسیحیت و اصول جزمی خلق‌الساعه که می‌توانست با عقلانیت آشتی داده شود و قادر به برقراری مجدد وحدت معنوی گردد، ابراز نگرانی می‌کردند. بلشویسم هر دو هدف را درهم‌آمیخت: از غیرت ستیزه‌جویانه‌ی ملحدان الهام می‌گرفت و نوعی راست‌کیشی پدید آورد که ادعا می‌شد با آموزه‌های علمی سازگار است. در روسیه، روشنفکران تعیین می‌کردند چه کسانی باید مناصب عالی را اشغال کنند. کمونیسم نخستین دین روشنفکران بود که پیروزی یافت.

اما این نخستین دینی نبود که به دنبال پیروزی بود. شاید شخص آگوست کُنت بود که صریح‌تر از دیگران ایده‌هایی را ارائه داد که الهام‌بخش جست‌وجو برای دینی عقلگرا بود که جانشین مسیحیت شود.

«مرگ خداوند» خلائی در روح انسان پدید آورد، نیازهای قلبی به قوّت خود باقی ماند و مسیحیتی جدید باید آن‌ها را ارضا می‌کرد. تنها روشنفکران قادر به ابداع جایگزینی برای اصول جزمی کهن بودند که برای دانشمندان قابل قبول باشد. با همه‌ی این احوال، کارکردهای اجتماعی کلیسا همچنان باقی است. اخلاق همگانی بر چه پایه‌ای باید استوار گردد؟ چگونه وحدت عقیده، که بدون آن تمدّن به مخاطره میفتد، در میان جمع حفظ یا احیا خواهد شد؟

عبارت میشله (مورّخ فرانسوی) در باب کمونیسم کاملاً کاربردی است: «انقلابْ کلیسایی عَلَم نکرد. چرا؟ چون خودِ کلیسا بود.» کمونیسم دین مدنی است که وظایف افراد در قبال حزب و دولت سوسیالیستی و نیز سرنوشت بشر را در قالبی قدسی تعیین می‌کند. دین رسمی به‌محض‌آنکه حزب به قدرت می‌رسد، در قالب دینی همگانی در جبهه مخالف موضع می‌گیرد و مخفیانه تعالیم خود را ترویج می‌دهد. کمونیسم به روش پوزیتیویسم، ادعا می‌کند آنچه را که در گذشته خلق‌شده جمع‌آوری می‌کند و آن را به جامعه‌ای انتقال می‌دهد که رسالت انسان را محقق خواهد ساخت. کمونیسم پیوند خود را با عقلانیت عصر روشنگری می‌گسلد اما وعده‌ی سعادت همگانی را می‌دهد. هیچ رحمی بر ضعفا قائل نمی‌شود و اعتمادی به عامه‌ی مردم ندارد؛ اما بنای دولت سوسیالیستی را با احساسات بشردوستانه، و قدرت بی‌قیدوشرط رهبران را با ضرورت آموزش توده‌ها توجیه می‌کند. کمونیسم علم را به زانو درمی‌آورد و این کار را به نام علم انجام می‌دهد، مفهوم عقلانیت غربی را دگرگون می‌سازد، ولی همچنان خود را مدافع عقل نشان می‌دهد.

موفقیت کمونیسم به چه چیزی بستگی دارد؟ پیامبری مارکسیستی به طرح تکامل تاریخی، که جامعه‌ی بی‌طبقه در نقطه‌ی پایانی آن قرار دارد، تقدس می‌بخشد و برای برخی نهادها (نظام مالكیت و کارکرد اقتصاد) اهمیتی بیش از حد قائل می‌شود و برنامه‌ریزی برای دولتی قدرتمند را به‌عنوان مرحله‌ای سرنوشت‌ساز برای تاریخ مطرح می‌کند. جامعه‌ی روشنفکران به‌راحتی به دام این اشتباهات میفتند؛ چراکه همنوایی با چپ آن را به این سمت سوق می‌دهد. آنانی که دغدغه‌شان افزایش بهره‌وری ملّی است، آماده‌اند تا راه میانبر شوروی را به سوی نعمت و فراوانی! طی کنند.

#کمونیسم #سوسیالیسم #روشنفکران
#مارکسیسم #بلشویسم #پوزیتیویسم
➣ @Notes_On_Liberty
👍2
«مطمئناً هیچ موردی در زمینه‌ی بردگی غیرارادی، آشکارتر از تمامیت نظام خدمت اجباری نیست. هر جوانی، به‌هنگام هیجده سالگی، مجبور است تا نام خود را برای گزینش خدمت اجباری ثبت کند. او مجبور است که کارت پایان خدمتش را همیشه با خود داشته باشد، و، در هر زمان که دولت صلاح بداند، توسط مقامات توقیف شده و به نیروهای ارتشی بپیوندد. در این‌جا بدن و اراده‌ی او دیگر تحت اختیار خودش نیست؛ او تابع اوامر حکومت است، و می‌تواند مجبور به کشتن افراد شود، یا اگر مقامات فرمان دهند، زندگانی‌اش را در معرض خطر قرار دهد. خدمت سربازی اگر بردگی غیرارادی نباشد، پس چیست؟ سربازی یعنی بردگی.»

❈ مورای روتبارد، در دفاع از آزادی نوین
➣ @Notes_On_Liberty
📃 برابری و عدالت | ✍🏻 ایمون باتلر

➣ @Notes_On_Liberty

توزيع مطابق با نیاز

یکی دیگر از پیشنهادهای مساوات‌خواهان این است که منابع می‌بایست مطابق با «نیاز» مردم توزیع گردند. اما باز هم این پرسش مطرح می‌شود که چه کسی باید تعیین کند که چه چیزی «نیاز» محسوب می‌شود؟ مرز مشخصی وجود ندارد که تفاوت بین نیازمند و بی‌نیاز را تعیین کند. شرایط زندگی مردم بسیار متنوع و متفاوت است؛ ثروت‌ها و درآمدهای آن‌ها با هم فرق دارند، اما این درآمدها و ثروت‌ها ممکن است دچار تغییرات شدید شوند. به‌علاوه، محیط و محله‌های زندگی مردم با هم تفاوت دارند. توانایی‌های جسمانی و عقلی مردم نیز با هم فرق دارند، و هر یک از آن‌ها با افراد مختلف در مشاغل مختلف به کار اشتغال دارند. این قبیل مزیت‌های غیرمالی (مثلاً داشتن شغل خوب با همکاران مهربان و صمیمی) به هیچ عنوان در اعداد و ارقام نمی‌گنجند.

نیازمندی و بی‌نیازی مردم یک امر نسبی است که به قضاوت ذهنی و شخصی افراد بستگی دارد، و افراد مختلف بسته به وضعیت و شرایط خود ارزیابی‌های متفاوتی در مورد آن دارند. بازتوزیع ثروت و درآمد براساس «نیاز» فقط در صورتی امکان‌پذیر است که اختیار تصمیم‌گیری درباره‌ی «نیاز» و تعیین مصادیق «نیازمندی» به یک قدرت قاهره‌ی سیاسی سپرده شود و آن قدرت براساس قضاوت خودش اقدام به توزیع ثروت و رفع نیازمندی کند. اما مردم در یک جامعه آزاد هرگز نمی‌پذیرند که چنین قدرت و اختیاری به هیچ یک از مقامات دولتی سپرده شود؛ زیرا این امر به منزله‌ی سپردن عنان و اختیار مطلق زندگی خود به دست دیگران است. چنین مردمی در حکم بردگان مقامات دولتی هستند و دیگر به معنای واقعی کلمه آزاد محسوب نمی‌شوند.

در ضمن، به صرف اینکه واقعیتی به نام «نیاز» وجود داشته باشد نمی‌تواند وظیفه یا «تعهدی» برای دیگران ایجاد کند. شخصی که از بیماری کلیوی رنج می‌برد ممکن است نیاز به یک کلیه‌ی سالم داشته باشد، اما این امر دیگران را ملزم نمی‌کند که یکی از کلیه‌های خودشان را به او اهدا کنند. نزدیکان آن شخص ممکن است برای اهدای کلیه به او نوعی تکلیف اخلاقی و خانوادگی احساس کنند و حتی غریبه‌ها ممکن است دلشان به درد بیاید و بخواهند از سر خیرخواهی و نوع دوستی به او کمک کنند. اما اقدام به کمک مالی با اهدای کلیه در نهایت تصمیم شخصی خود آن‌ها خواهد بود و کسی نمی‌تواند آن‌ها را به زور به اهدای کلیه با کمک مالی وادار کند. ما ممکن است این نوع اقدامات خیرخواهانه را تشویق کنیم و افراد نیکوکار را مورد ستایش قرار دهیم، اما یک جامعه آزاد نمی‌تواند افراد را «مجبور کند» که برای کمک به دیگران دست به ایثار و فداکاری بزنند.

در اقتصاد آزاد نیز پاداش‌ها براساس ارزشی توزیع می شوند که خریداران برای کالاها و خدمات تولیدشده در اقتصاد بازار قائل شده‌اند، و نه بر مبنای زور و اجبار. به طور مثال، اگر مردم ماهی دریایی را به ماهی پرورشی یا کفش را به صندل ترجیح بدهند، منابع به سمت ترجیحات مردم هدایت شده و تولیدکنندگان به تولید کفش و تهیه‌ی ماهی دریایی خواهند پرداخت. به همین منوال، اگر مردم اقدامات خیرخواهانه و بشردوستانه را ترجیح بدهند، و برایش ارزش قائل شوند، اقتصاد آزاد منابع را به سمت آن ارزش‌ها و ترجیحات هدایت می‌کند. تصمیم در این قبیل موارد به خود اشخاص سپرده می‌شود. جامعه‌ی آزاد این ایده را که فقط دولت می‌داند و می‌تواند تشخیص دهد که چه اهدافی شایسته حمایت هستند، مردود دانسته و از پذیرش آن امتناع می‌کند.

#عدالت #عدالت_اجتماعی #برابری
#برابری‌خواهی #مساوات‌طلبی
#بازتوزیع_ثروت #جامعه‌ی_آزاد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 خاستگاه مشروطیت | ✍🏻 جواد طباطبایی

➣ @Notes_On_Liberty

مشروطیت، به‌عنوان نظریه‌ی سیاسی-حقوقی حکومت قانون، نظریه‌‌ای بسیار کهن در تاریخ اندیشه‌ی سیاسی است. اگرچه افلاطون، در رساله‌ی جمهور، که عالی‌ترین بیان فلسفه‌ی سیاسی اوست، بهترین شیوه‌ی فرمانروایی را نظامی دانسته که در آن فیلسوفی ریاست شهر را بر عهده داشته باشد، اما او نیز در رساله‌های دیگری، در شرایطی که امکان فرمانروایی فیلسوفی فراهم نباشد، حکومت قانون را بهترین شیوه‌ی فرمانروایی دانسته است. نخستین فیلسوف دوران باستان که به تصریح برتری قانون بر فرمانروایی آدمی را بیان کرد، و توضیح داد که هر آدمی می‌تواند دستخوش هواهای نفسانی باشد، اما تنها قانون است که پیوسته فارغ از هواهای نفسانی است، ارسطو بود و، به این اعتبار، می‌توان او را نخستین نظریه‌پرداز حکومت قانون، یعنی مشروطیت نظام‌های فرمانروایی، دانست. در فاصله‌ی زوال شهرهای یونانی و پایان عصر زرین فلسفه‌ی سیاسی در آتن، اندیشه‌ی سیاسی رمی، که سیسرون یکی از مهمترین نمایندگان آن بود، نقشی مهم در انتقال میراث یونانی به سده‌های میانه ایفا کرد.

دوره‌‌ای از تاریخ اندیشه، در اروپا، که از دیدگاه تدوین مبانی الهیاتی نظریه‌ی مشروطه‌خواهی اهمیت بسیاری دارد، سده‌های قرون وسطای متأخر است که در آن بحثی درباره‌ی حدود مرجعیت پاپ و شورای کلیسا درگرفت و اجتهادهای جدیدی را در الهیات سیاسی به دنبال داشت که از آن پس مبنایی برای نظریه‌ی مشروطه‌خواهی قرار گرفت.

از نظر تاریخ اندیشه‌ مشروطه‌خواهی تحولات الهیات مسیحی در قرون وسطای متأخر اهمیت ویژه‌‌ای داشت و، در همین دوره بود که، به دو دلیل، اصطلاح مشروطیت وارد واژگان اندیشه‌ی سیاسی شد. تحول آتی نظریه‌ی مشروطه‌خواهی، و دگرگونی‌های مشروطه‌خواهانه در نظام‌های سیاسی باختری، تاریخی طولانی دارد که در زبان فارسی نوشته‌‌ای درباره‌ی آن وجود ندارد و هیچ یک از منابع اساسی نظریه‌ی مشروطیت نیز به فارسی ترجمه نشده است.

در ایران، یکی از علل اینکه تاریخ‌نویسی مشروطه توجهی به جنبه‌های تطبیقی نظام‌های مشروطه و جایگاه مشروطیت ایران در این مطالعات تطبیقی نکرده این است که، بر حسب معمول، خاستگاه اندیشه‌ی مشروطه‌خواهی را در برخی رخدادهای تاریخی چند سال پیش از پیروزی جنبش مشروطه‌خواهی، مانند به فلک بستن بازرگانی که قند و شکر را احتکار کرده بود، بستن بازار تهران و... می‌دانند. اگر نتایج دیدگاه‌های بیشتر تاریخ‌نویسان مشروطیت ایران را دنبال کنیم باید این نظر را نیز بپذیریم که مشروطیت حادثه‌‌ای غیرمترقبه بود و مشروطه‌خواهان حتی تا زمانی‌که در سفارت انگلستان در قلهک بست نشستند، به‌واقع، نمی‌دانستند چه می‌خواهند... حتی اگر بتوان برای واقعی بودن چنین داستان‌هایی سندی درست عرضه کرد، با این‌همه، این‌گونه سندها تاریخ‌نویسی را به کار نمی‌آید... چنانکه در جای دیگر به تفصیل نشان داده‌‌ام، فکر تمایز «دولت» و «حکومت» سابقه‌‌ای کمابیش دویست ساله در میان نخبگان سیاسی ایران دارد. به نظر من، با توجه به آنچه از بحث‌های نخبگان سیاسی دارالسلطنه‌ی تبریز می‌دانیم، به گونه‌‌ای که من کوشش کرده‌‌ام آن‌ها را بازسازی کنم، باید آغاز فکر مشروطه‌خواهی در ایران را دست‌کم هشت دهه به عقب برگردانیم. منظور من، به هیچ‌وجه، این نیست که، با این توضیح مشروطیت ایران را به نظام مشروطیت انگلستان ربط دهیم، بلکه برعکس می‌خواهم بگویم که نخبگان ایرانی نیز از همان آغاز آشنایی با نظام‌های مشروطه به عقلائی بودن آن، به‌عنوان نظام سیاسی مطلوب، اما به قدر طاقت بشری، پی بردند و آن را کشف کردند، زیرا بنای عقلا حکم می‌کند که ریاست امور عمومی کشور مشروط به نظام قانون باشد و یک نفر نتواند مانند خودکامه‌‌ای به همگنان فرمان راند.

📚 | ملّت، دولت و حکومت قانون. مینوی خرد. صفحه ١٧۵-١٧٩

#مشروطه #مشروطیت #قانون
#حکومت_قانون #اندیشه_سیاسی
➣ @Notes_On_Liberty
«مارکس، مانند همه‌ی روشنفکران سرخورده و تقریباً همه‌ی نجیب‌زادگان، مستخدمین دولتی، معلّمان و نویسندگان پروسی معاصر وی، با نفرتی معتصبانه و دیوانه‌وار نسبت به کارآفرینان و کسب‌وکارها حرکت می‌کرد. مارکس به سوسیالیسم روی آورد؛ زیرا آن را بدترین مجازاتی که می‌توانست بر بورژوازی تحمیل شود، یافته بود. در همان زمان او فهمید که تنها امید سوسیالیسم، جلوگیری از بحث بیشتر پیرامون نقاط مثبت و منفی آن است. مردم می‌بایست مجبور به پذیرش احساسی سوسیالیسم شود، بدون هیچ‌گونه پرسشی درباره‌ی پیامدهای آن.»

❈ لودویگ فون میزس. نظریه و تاریخ
➣ @Notes_On_Liberty
غرش خیزاب‌های نیلگونْ دریایِ پارس
بازتابی هست از نام غرورافزایِ پارس

تا به‌یاد آرد شکوه روزگار باستان؛
کی خلیج پارس از بیگانگان گیرد نشان

هم‌نوا خیزاب‌ها خوانند با من این سرود
باد بر هر چه نشان از پارس دارد بس درود

سربه‌سر باشید مانند دماوند استوار
هم‌دل و هم‌آرمان و ایران‌زمین را پاسدار

❈ دهم اردی‌بهشت، روز ملّی خلیج پارس گرامی باد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 بازخوانی ترور ناصرالدین شاه: رد پای یک روشنفکر دینی!

➣ @Notes_On_Liberty

یازدهم اردی‌بهشت ماه، سالروز ترور ناصرالدین شاه و پایان سلطنت پرفرازونشیب پنجاه‌ساله‌ی اوست؛ سلطنتی که هنوز جای پا محکم‌نکرده، با قتل میرزا تقی خان امیر کبیر، آغاز، و سرانجام با ریختن خون شاهِ دوران، به پایان رسید. آنچه در این‌جا بررسی خواهد شد، داستان‌سازی‌های پیرامون ترور ناصرالدین شاه است. همواره تلاش بر این بوده که میرزا رضا کرمانی را فردی آزادی‌خواه، که از ظلم‌وستم ناصرالدین‌شاهی به ستوه آمده، و با گلوله‌ای، عامل این ظلم‌وستم را از پای درآورده، معرفی کنند. ولی آنچه از اعترافات و زمینه‌های فکری میرزا رضا برمی‌آید، خلاف این افسانه‌ی عمومی را نشان می‌دهد.

میرزا رضا کرمانی، مرید سید جمال‌الدین اسدآبادی، پدر معنوی روشنفکران دینی ایرانی بود. دغدغه‌ی فکری سید جمال، دغدغه‌ی امّت اسلام بود، و اهداف امّت‌گرایانه‌ی عثمانی را دنبال می‌کرد. بنابر استنطاقاتِ (اعترافات) میرزا رضا، او انگیزه‌ی خود را از این ترور، تحریک سلطان عثمانی و نقشه‌ی سید جمال اعلام می‌کند؛ زیرا ناصرالدین شاه مانع از پیوستن ایران به امپراتوری عثمانی، و یکپارچگی امّت اسلامی زیر نظر خلیفه عثمانی بوده است.

در بازجویی، میرزا از موقعیت سید جمال در اسلامبول و به‌خصوص نزد سلطان عثمانی گفته و از اندیشه‌های وحدت‌گرایانه او برای گردآوری سنّی و شیعه تحت لوای خلیفه عثمانی سخن می‌گوید: «در آن روزی که سلطان او(سید جمال) را در قصر یلدوز دعوت کرد و در کشتی بخار که توی دریاچه باغش کار می‌کند، نشسته، صورت سید را بوسید. و در آن‌جا بعضی صحبت‌ها کردند.

سیّد تعهّد کرد عن‌قریب، تمام دول اسلامیه را متحد کند و همه را به طرف خلافت جلب نماید و سلطان را امیرالمؤمنین کل مسلمین قرار بدهد. این بود که به تمام علمای شیعه کربلا و نجف و تمام بلاد ایران باب مکاتبه را باز کرد، به وعده و نوید و استدلالات عقلیه، بر آن‌ها مدلل کرد که ملل اسلامیه، اگر متحد بشوند، تمام دول روی زمین نمی‌توانند به آن‌ها دست یابند. اختلاف لفظ علی و عمر را باید کنار گذاشت و به طرف خلافت نظر افکند.

در‌‌ همان اوقات فتنه‌ی سامره و نزاع بستگان مرحوم میرزای شیرازی طاب ثراه با اهل سامره و سنی‌ها برپا شد. سلطان تصور کرد که این فتنه را مخصوصاً پادشاه ایران محرک شده است که بلاد عثمانی را مغشوش کند. با سیّد در این خصوص مذاکرات و مشورت‌ها کرد و گفته بود ناصرالدین شاه به‌واسطه‌ی طول مدت سلطنت و شیخوخیت یک اقتدار و رعبی پیدا کرده است که فقط به‌واسطه‌ی صلابت او علما شیعه و اهل ایران حرکت نمی‌کنند، که با خیال ما همراهی کنند و مقاصد ما به عمل نخواهد آمد. درباره‌ی شخص او باید فکری کرد و به سید گفت تو درباره او هرچه بتوانی بکن و از هیچ چیز اندیشه مدار.»

این سخنان میرزا رضا تعجب ابوتراب نظم‌الدوله را همراه دارد: «تو که در مجلس سلطان و سید حاضر نبودی، این تفضیلات را از کجا می‌دانی؟» و میرزا رضا با مباهات پاسخ می‌گوید: «سید از من محرم‌تری نداشت. چیزی از من پنهان نمی‌کرد. من در اسلامبول که بودم، از بس که سید به من احترام می‌کرد در انظار تمام مردم تالی خود سید به قلم رفته بودم. تمام این‌ها را خود سید برای من نقل کرد و خیلی صحبت‌ها از این قبیل سید برای من نقل کرد ولی در خاطرم نیست. سید وقتی که به نطق می‌افتاد مثل ساعتی که فنرش در رفته باشد مسلسل می‌گشت. مگر می‌شد همه را حفظ کرد؟»

#امت‌گرایی #روشنفکر_دینی #خلافت‌گرایی
#سید_جمال #ایران‌ستیزی #امت_اسلامی
➣ @Notes_On_Liberty