On Liberty | دربارهی آزادی
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۳) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty اما مارکسیستهای روس نمیخواستند صبر کنند. بهگونهی تازهای از مارکسیسم روی آوردند که بر پایهی آن کشورها میتوانستند یکی از مراحل تکامل تاریخی را طی نکرده و از آن گذر کنند. آنها بر…
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۴) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
لنین به چیرگی بر روسیه قانع نشد. باور راسخ داشت که سرنوشت او این است که همه کشورها و نه تنها روسیه را با سوسیالیسم رستگار کند. اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، نام رسمیای که برای دولت خود برگزید، هیچ اشارهای به روسیه نداشت. این دولت در حکم هستهای برای یک حکومت جهانی طراحی شده بود. این باور بهطور ضمنی وجود داشت که همه رفقای خارجی علیالقاعده به این دولت وفادارند و همهی بورژواهای خارجی که جسارت مقابله با آن را به خود میدهند، خیانت بزرگی را مرتکب میشوند و سزاوار اعدام هستند. لنین به هیچروی تردید نداشت که همهی کشورهای غربی در آستانهی انقلاب بزرگ نهایی هستند و هر روز خروش مردم در این کشورها و وقوع انقلاب را انتظار میکشید!
در باور لنین تنها یک گروه در اروپا وجود داشت که هرچند بیهیچ امیدی به موفقیت، میتوانست برای پیشگیری از خروش انقلابی تلاش کند: اعضای فاسد و گمراه اینتلجنسیا(۱) که رهبری احزاب سوسیالیست را بهزور از آن خود کرده بود. لنین از مدتها پیش، از این افراد بهخاطر اعتیادشان به رویهی پارلمانی و بیمیلیشان به تایید آرزوهای دیکتاتورمآبانه او نفرت داشت. از اعضای اینتلجنسیا خشمگین بود، چون آنها را به تنهایی مسئول پشتیبانی احزاب سوسیالیست از فعالیتهای جنگی کشورهایشان میدانست. لنین از همان دورهی تبعید خود به سوییس که در سال ۱۹۱۷ پایان یافت، احزاب سوسیالیستی اروپا را به دو گروه تقسیم کرده بود. حال حزب جدیدی را به نام انترناسیونال سوم به راه انداخت که به همان شیوه دیکتاتورمآبانهای که بلشویستهای روس را رهبری کرده بود، کنترلش میکرد. نام حزب کمونیست را برای این حزب جدید برگزید. کمونیستها باید تا هنگام مرگ با احزاب سوسیالیست مختلف اروپا، این «خائنان جامعه»، میجنگیدند و صحنه را برای برچیدن بیدرنگ بورژوازی و دستیابی کارگران مسلح به قدرت میچیدند. لنین میان سوسیالیسم و کمونیسم بهمثابهی دو نظام اجتماعی گوناگون، تفاوتی قائل نشد. هدفی که در سر داشت، کمونیسم بهمثابهی نظامی در برابر سوسیالیسم نبود. نام رسمی دولت شوروی، اتحاد جماهیر سوسیالیستی (و نه کمونیستی) شوروی است. از این لحاظ نمیخواست ترمینولوژی سنتیای را که این دو واژه در آن معنایی یکسان داشتند، تغییر دهد. صرفاً پیروان خود، یعنی تنها پشتیبانان راسخ و راستین اصول انقلابی مارکسیسم ارتدوکس را کمونیست و شیوههای تاکتیکیشان را کمونیسم میخواند، چون میخواست میان آنها و رهبران ظالم سوسیال دموکراتی چون کانتسکی و آلبرت توماس، این «مزدوران غدار بهرهکشان سرمایهدار» فرق بگذارد. تاکید میکرد که این خائنین آرزوی حفظ کاپیتالیسم را در سر دارند و سوسیالیستهایی واقعی نیستند. تنها مارکسیستهای واقعی آنهاییاند که نام سوسیالیستها را که بهگونهای چارهناپذیر بدنام و بیآبرو شدهاند، کنار میگذارند.
به این ترتیب تمایز میان کمونیستها و سوسیالیستها پدیدار شد. آن دسته از مارکسیستهایی که دست از مقاومت در برابر دیکتاتور حاکم در مسکو نکشیدند، خود را سوسیالدموکرات یا بهطور خلاصه، سوسیالیست میخواندند. ویژگی آنها این بود که فکر میکردند مناسبترین راه برای پیادهسازی برنامههایشان جهت بنیادگذاری سوسیالیسم، یعنی هدف نهایی مشترکی که هم آنان و هم کمونیستها در سر داشتند، کسب حمایت اکثریت هموطنانشان بود. شعارهای انقلابی را کنار گذاشتند و کوشیدند شیوههای دموکراتیک را برای کسب قدرت به کار گیرند. چندان به مسألهی همخوانی یا ناهمخوانی نظام سوسیالیستی با دموکراسی نمیاندیشیدند، اما مصمم بودند که برای دستیابی به سوسیالیسم تنها روندهای دموکراتیک را به کار گیرند.
کمونیستها، از سوی دیگر، در سالهای آغازین انترناسیونال سوم به اصل انقلاب و جنگ داخلی باوری راسخ داشتند. تنها به رهبر روس خود وفادار بودند. هرکس را که به نظر میرسید احساس میکند که باید از قوانین کشورش تبعیت کند، از میان خود بیرون میراندند. یکسره دسیسهچینی میکردند و در شورشهایی ناموفق خونهایی را بر باد میدادند.
(۱- طبقهای اجتماعی متشکل از افرادی که به کار پیچیده، ذهنی و خلاقانه معطوف به بسط و اشاعه فرهنگ میپردازند و روشنفکران و گروههای اجتماعی نزدیک به آنها (همچون هنرمندان و معلمان مدارس) را دربرمیگیرد. این واژه نخست در بافت روسیه و بعدها اتحاد شوروی به کار رفت و معنایی محدود بر پایه تعریفی از دستهای خاص از روشنفکران داشت.)
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
لنین به چیرگی بر روسیه قانع نشد. باور راسخ داشت که سرنوشت او این است که همه کشورها و نه تنها روسیه را با سوسیالیسم رستگار کند. اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، نام رسمیای که برای دولت خود برگزید، هیچ اشارهای به روسیه نداشت. این دولت در حکم هستهای برای یک حکومت جهانی طراحی شده بود. این باور بهطور ضمنی وجود داشت که همه رفقای خارجی علیالقاعده به این دولت وفادارند و همهی بورژواهای خارجی که جسارت مقابله با آن را به خود میدهند، خیانت بزرگی را مرتکب میشوند و سزاوار اعدام هستند. لنین به هیچروی تردید نداشت که همهی کشورهای غربی در آستانهی انقلاب بزرگ نهایی هستند و هر روز خروش مردم در این کشورها و وقوع انقلاب را انتظار میکشید!
در باور لنین تنها یک گروه در اروپا وجود داشت که هرچند بیهیچ امیدی به موفقیت، میتوانست برای پیشگیری از خروش انقلابی تلاش کند: اعضای فاسد و گمراه اینتلجنسیا(۱) که رهبری احزاب سوسیالیست را بهزور از آن خود کرده بود. لنین از مدتها پیش، از این افراد بهخاطر اعتیادشان به رویهی پارلمانی و بیمیلیشان به تایید آرزوهای دیکتاتورمآبانه او نفرت داشت. از اعضای اینتلجنسیا خشمگین بود، چون آنها را به تنهایی مسئول پشتیبانی احزاب سوسیالیست از فعالیتهای جنگی کشورهایشان میدانست. لنین از همان دورهی تبعید خود به سوییس که در سال ۱۹۱۷ پایان یافت، احزاب سوسیالیستی اروپا را به دو گروه تقسیم کرده بود. حال حزب جدیدی را به نام انترناسیونال سوم به راه انداخت که به همان شیوه دیکتاتورمآبانهای که بلشویستهای روس را رهبری کرده بود، کنترلش میکرد. نام حزب کمونیست را برای این حزب جدید برگزید. کمونیستها باید تا هنگام مرگ با احزاب سوسیالیست مختلف اروپا، این «خائنان جامعه»، میجنگیدند و صحنه را برای برچیدن بیدرنگ بورژوازی و دستیابی کارگران مسلح به قدرت میچیدند. لنین میان سوسیالیسم و کمونیسم بهمثابهی دو نظام اجتماعی گوناگون، تفاوتی قائل نشد. هدفی که در سر داشت، کمونیسم بهمثابهی نظامی در برابر سوسیالیسم نبود. نام رسمی دولت شوروی، اتحاد جماهیر سوسیالیستی (و نه کمونیستی) شوروی است. از این لحاظ نمیخواست ترمینولوژی سنتیای را که این دو واژه در آن معنایی یکسان داشتند، تغییر دهد. صرفاً پیروان خود، یعنی تنها پشتیبانان راسخ و راستین اصول انقلابی مارکسیسم ارتدوکس را کمونیست و شیوههای تاکتیکیشان را کمونیسم میخواند، چون میخواست میان آنها و رهبران ظالم سوسیال دموکراتی چون کانتسکی و آلبرت توماس، این «مزدوران غدار بهرهکشان سرمایهدار» فرق بگذارد. تاکید میکرد که این خائنین آرزوی حفظ کاپیتالیسم را در سر دارند و سوسیالیستهایی واقعی نیستند. تنها مارکسیستهای واقعی آنهاییاند که نام سوسیالیستها را که بهگونهای چارهناپذیر بدنام و بیآبرو شدهاند، کنار میگذارند.
به این ترتیب تمایز میان کمونیستها و سوسیالیستها پدیدار شد. آن دسته از مارکسیستهایی که دست از مقاومت در برابر دیکتاتور حاکم در مسکو نکشیدند، خود را سوسیالدموکرات یا بهطور خلاصه، سوسیالیست میخواندند. ویژگی آنها این بود که فکر میکردند مناسبترین راه برای پیادهسازی برنامههایشان جهت بنیادگذاری سوسیالیسم، یعنی هدف نهایی مشترکی که هم آنان و هم کمونیستها در سر داشتند، کسب حمایت اکثریت هموطنانشان بود. شعارهای انقلابی را کنار گذاشتند و کوشیدند شیوههای دموکراتیک را برای کسب قدرت به کار گیرند. چندان به مسألهی همخوانی یا ناهمخوانی نظام سوسیالیستی با دموکراسی نمیاندیشیدند، اما مصمم بودند که برای دستیابی به سوسیالیسم تنها روندهای دموکراتیک را به کار گیرند.
کمونیستها، از سوی دیگر، در سالهای آغازین انترناسیونال سوم به اصل انقلاب و جنگ داخلی باوری راسخ داشتند. تنها به رهبر روس خود وفادار بودند. هرکس را که به نظر میرسید احساس میکند که باید از قوانین کشورش تبعیت کند، از میان خود بیرون میراندند. یکسره دسیسهچینی میکردند و در شورشهایی ناموفق خونهایی را بر باد میدادند.
(۱- طبقهای اجتماعی متشکل از افرادی که به کار پیچیده، ذهنی و خلاقانه معطوف به بسط و اشاعه فرهنگ میپردازند و روشنفکران و گروههای اجتماعی نزدیک به آنها (همچون هنرمندان و معلمان مدارس) را دربرمیگیرد. این واژه نخست در بافت روسیه و بعدها اتحاد شوروی به کار رفت و معنایی محدود بر پایه تعریفی از دستهای خاص از روشنفکران داشت.)
➣ @Notes_On_Liberty
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
لنین نمیتوانست درک کند که چرا کمونیستها در هر کشوری غیر از روسیه شکست میخورند. انتظار چندانی از کارگران آمریکایی نداشت. کمونیستها میپذیرفتند که در آمریکا کارگران دارای روحیه انقلابی نیستند، چون رفاه آنها را به فسادکشانده و رذیلت کسب پول، در خود غرقشان کرده است، اما لنین تردیدی نداشت که تودههای اروپایی آگاهی طبقاتی دارند و از این رو کاملاً به ایدههای انقلابی سرسپردهاند. از نگاه او تنها دلیل عدم تحقق انقلاب، بیکفایتی و بزدلی مقامات کمونیست بوده است! لنین بارها و بارها جانشینانش را کنارگذاشت و افراد تازهای را به جایشان نشاند، اما این کار اوضاع را برای او بهتر نکرد.
کمونیستها در کشورهای دموکراتیک آهستهآهسته به احزابی پارلمانی «تنزل یافتند». آنها مانند احزاب سوسیالیستی قدیمی پیش از سال ۱۹۱۴ هنوز در ظاهر به ایدههای انقلابی وفادار بودند. اما روحیه انقلابی در اتاقهای گفتوگوی وارثان میلیونرها از اتاقهای کوچک و ساده کارگران قویتر بود. رایدهندگان سوسیالیست در کشورهای آنگلوساکسون و آمریکای لاتین به شیوههای مردمسالارانه اعتماد میکنند. در این کشورها شمار کسانی که به جد به دنبال انقلابی کمونیستیاند، بسیار اندک است. بیشتر آنهایی که سرسپردگیشان به اصول کمونیسم را آشکارا اعلام میکنند، اگر انقلاب سربرمیآورد و جان و مالشان را به خطر میانداخت، سخت احساس ناراحتی میکردند. اگر ارتش روسیه در کشورهایشان رژه میرفت یا کمونیستهای داخلی بیهیچ درگیریای به قدرت میرسیدند، احتمالاً به امید دریافت پاداش بهخاطر باورهای مارکسیستیشان از شادی در پوست خود نمیگنجیدند، اما خود به دنبال موفقیتهای انقلابی نیستند.
این واقعیتی است که در تمام این سی سال با وجود بلواها و جاروجنجالهای فراوان و پرحرارت در پشتیبانی از سیستم شورایی، خارج از روسیه حتی یک کشور هم با رضایت شهروندانش کمونیست نشد. اروپای شرقی تنها هنگامی به کمونیسم روی آورد که چینش دیپلماتیک در سیاست قدرت بینالمللی آن را به نیمکرهای زیر نفوذ و هژمونی شدید روسها بدل کرده بود. اگر آمریکا و انگلستان سیاستی استوار بر «بیتفاوتی» مطلق دیپلماتیک را در پیش نگیرند، بسیار بعید است که آلمان غربی، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا پشت کمونیسم را بگیرند. (این مطلب متن سخنرانی میزس است که در سال ۱۹۴۷ ایراد شده است) آنچه در این کشورها و برخی کشورهای دیگر به نهضت کمونیستی قدرت میدهد، این باور است که روسیه را یک «پویایی» تزلزلناپذیر پیش میبرد، حال آنکه قدرتهای آنگلوساکسون بیتفاوتند و چندان علاقهای به سرنوشتشان ندارند.
مارکس و مارکسیستها در این فرض خود که تودهها آرزوی سرنگونی انقلابی نظم «بورژوازی» جامعه را در سر دارند، به گونهای اسفناک اشتباه میکردند. کمونیستهای ستیزهجو و آشوبطلب تنها در میان کسانی یافت میشوند که زندگیشان را از راه کمونیسم میگذرانند یا امید دارند که انقلاب به تحقق آرزوهایشان کمک کند. فعالیتهای خرابکارانه این دسیسهچینهای حرفهای دقیقاً بهخاطر سادهلوحی کسانی که صرفاً با اندیشه انقلابی قر و غمزه میریزند، خطرناک است. طرفداران سردرگم و متحیر آنها که خود را «لیبرال» میخوانند و کمونیستها «بیگناهان مفید»شان مینامند، سمپاتها و حتی اکثریت اعضای رسمی حزب، اگر روزی دریابند که روسایشان در دفاع از آشوبگری و فتنهانگیزی جدی نیستند، بسیار هراسان خواهند شد. اما آن هنگام برای پرهیز از فاجعه بسیار دیر شده.
- ادامه دارد...
#سوسیاسیم #کمونیسم #مارکسیسم
#بلشویسم #مارکس #سوسیالدموکراسی
#استبداد_کمونیستی #لنین #شوروی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
لنین نمیتوانست درک کند که چرا کمونیستها در هر کشوری غیر از روسیه شکست میخورند. انتظار چندانی از کارگران آمریکایی نداشت. کمونیستها میپذیرفتند که در آمریکا کارگران دارای روحیه انقلابی نیستند، چون رفاه آنها را به فسادکشانده و رذیلت کسب پول، در خود غرقشان کرده است، اما لنین تردیدی نداشت که تودههای اروپایی آگاهی طبقاتی دارند و از این رو کاملاً به ایدههای انقلابی سرسپردهاند. از نگاه او تنها دلیل عدم تحقق انقلاب، بیکفایتی و بزدلی مقامات کمونیست بوده است! لنین بارها و بارها جانشینانش را کنارگذاشت و افراد تازهای را به جایشان نشاند، اما این کار اوضاع را برای او بهتر نکرد.
کمونیستها در کشورهای دموکراتیک آهستهآهسته به احزابی پارلمانی «تنزل یافتند». آنها مانند احزاب سوسیالیستی قدیمی پیش از سال ۱۹۱۴ هنوز در ظاهر به ایدههای انقلابی وفادار بودند. اما روحیه انقلابی در اتاقهای گفتوگوی وارثان میلیونرها از اتاقهای کوچک و ساده کارگران قویتر بود. رایدهندگان سوسیالیست در کشورهای آنگلوساکسون و آمریکای لاتین به شیوههای مردمسالارانه اعتماد میکنند. در این کشورها شمار کسانی که به جد به دنبال انقلابی کمونیستیاند، بسیار اندک است. بیشتر آنهایی که سرسپردگیشان به اصول کمونیسم را آشکارا اعلام میکنند، اگر انقلاب سربرمیآورد و جان و مالشان را به خطر میانداخت، سخت احساس ناراحتی میکردند. اگر ارتش روسیه در کشورهایشان رژه میرفت یا کمونیستهای داخلی بیهیچ درگیریای به قدرت میرسیدند، احتمالاً به امید دریافت پاداش بهخاطر باورهای مارکسیستیشان از شادی در پوست خود نمیگنجیدند، اما خود به دنبال موفقیتهای انقلابی نیستند.
این واقعیتی است که در تمام این سی سال با وجود بلواها و جاروجنجالهای فراوان و پرحرارت در پشتیبانی از سیستم شورایی، خارج از روسیه حتی یک کشور هم با رضایت شهروندانش کمونیست نشد. اروپای شرقی تنها هنگامی به کمونیسم روی آورد که چینش دیپلماتیک در سیاست قدرت بینالمللی آن را به نیمکرهای زیر نفوذ و هژمونی شدید روسها بدل کرده بود. اگر آمریکا و انگلستان سیاستی استوار بر «بیتفاوتی» مطلق دیپلماتیک را در پیش نگیرند، بسیار بعید است که آلمان غربی، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا پشت کمونیسم را بگیرند. (این مطلب متن سخنرانی میزس است که در سال ۱۹۴۷ ایراد شده است) آنچه در این کشورها و برخی کشورهای دیگر به نهضت کمونیستی قدرت میدهد، این باور است که روسیه را یک «پویایی» تزلزلناپذیر پیش میبرد، حال آنکه قدرتهای آنگلوساکسون بیتفاوتند و چندان علاقهای به سرنوشتشان ندارند.
مارکس و مارکسیستها در این فرض خود که تودهها آرزوی سرنگونی انقلابی نظم «بورژوازی» جامعه را در سر دارند، به گونهای اسفناک اشتباه میکردند. کمونیستهای ستیزهجو و آشوبطلب تنها در میان کسانی یافت میشوند که زندگیشان را از راه کمونیسم میگذرانند یا امید دارند که انقلاب به تحقق آرزوهایشان کمک کند. فعالیتهای خرابکارانه این دسیسهچینهای حرفهای دقیقاً بهخاطر سادهلوحی کسانی که صرفاً با اندیشه انقلابی قر و غمزه میریزند، خطرناک است. طرفداران سردرگم و متحیر آنها که خود را «لیبرال» میخوانند و کمونیستها «بیگناهان مفید»شان مینامند، سمپاتها و حتی اکثریت اعضای رسمی حزب، اگر روزی دریابند که روسایشان در دفاع از آشوبگری و فتنهانگیزی جدی نیستند، بسیار هراسان خواهند شد. اما آن هنگام برای پرهیز از فاجعه بسیار دیر شده.
- ادامه دارد...
#سوسیاسیم #کمونیسم #مارکسیسم
#بلشویسم #مارکس #سوسیالدموکراسی
#استبداد_کمونیستی #لنین #شوروی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 تاریخچهی مختصری از سوسیالیستهای فرانسوی (۱) | ✍🏻 لوکا نیکولیچ
➣ @Notes_On_Liberty
کشوری که زمانی گل (Gaul) نامیده میشد، شماری از بزرگترین نویسندگان همچون هوگو و بالزاک؛ برخی از ماهرترین فرماندهان همچون ناپلئون و دوگل، و بسیاری از چهرههای تاریخی قابلتوجه دیگری را عرضه داشته است. با وجود این، صرفنظر از چنین دستاوردهایی، اقتصاد فرانسه مدتهاست که با سیاستهای جمعگرایانه به مانع برخورد کرده است. با اینکه اقتصاد فرانسه دهمین اقتصاد بزرگ جهان است، سطح آزادی اقتصادی آن پایینتر از کشورهای کمونیستی سابق، نظیر آلبانی و بلغارستان است. طعنهآمیز اینکه، فرانسه تعدادی از بزرگترین طرفداران آزادی، نظیر باستیا، سِی و توکویل را تحویل داده است، با این وجود، رهبران فرانسه، چه رهبران تاریخی و چه رهبران کنونی به هممیهنانشان بیاعتنایی کردهاند.
نه کشورها و نه فرهنگها یکشبه ساخته نمیشوند؛ ایالات متحده پیش از آنکه بنیان آزادی نسبیای را که امروزه شهروندانش از آن برخوردارند پیریزی کند، بر مبنای امپراتوری روم و بریتانیا بنیانگذاری شد. بهطور مشابه، فرانسه یکشبه به جمعگرایی روی نیاورد. بلکه دورههای عمدهای را به خود دیده است که فرانسه را به خاک حاصلخیزی برای شاخهای خاص از سوسیالیسم ستیزهجو تبدیل کرده است. در زیر من سه دوره را مطرح خواهم کرد: انقلاب فرانسه، کمون پاریس و فرانسهی پس از جنگ جهانی دوم.
- انقلاب فرانسه
علیرغم تصویرگری مدرن از وقایعی که به پیروزی طوفان باستیل، همچون خروش آزادی، در سال ۱۷۸۹ منجر شد، واقعیت انقلاب فرانسه بهکلی متفاوت است. اگر کسی تأملاتی دربارهی انقلاب فرانسهی ادموند برک را خوانده باشد، کاملاً مشهود است که سیاستهای اتخاذشده توسط انقلابیون فرانسه بسیار شبیه به سیاستهای اتخاذشده توسط انقلابیون کمونیست دو سدهی بعد بود. برک به انتزاعی بودن ایدههای فرانسه از آزادی، یا بهعبارتی دیگر آزادی بهخاطر آزادی، بهجای ماهیت عملی آن، اشاره کرده است. فرانسه، در پشت سر فلسفهی روسو و دو مَبلی، در جستوجوی آن بود که طبیعت انسانی را چنانکه رهبران جدید آن مناسب میدانند، شکل دهد، درحالیکه همهی تاریخ گذشتهی خود را بهعنوان تقابل ستمدیدگان و ستمگران نادیده میانگاشت. اساساً انقلاب فرانسه این زمینه را برای مردم فراهم کرد که به دیگران یاد دهند که چگونه رفتار کنند، بهجای اینکه اجازه دهد افراد آنطور که مناسب میدانند عمل کنند. طبقهی تازهمسحشدهی انقلابی همهی کسانی را که مخالف آرمانهای آنان بودند کشت و زندانی کرد، و نیز به یکباره زمین و دارایی روحانیون و اشراف را مصادره و غصب کرد. زمین، در زمرهی دیگر چیزها، بهعنوان پشتوانهی ارز تازهمعرفیشده استفاده شد که هدف از اختصاص آن تأمین تمام هزینههای مالی حکومت بود. به همین خاطر طبیعتاً به نرخ تورم غیرعادیای رسیدند که بنابراین سبب شد این روند زود قطع شود. سازمانهایی نظیر Cult of Reason برای مهار تفکر مذهبی کلیسایی تأسیس شد و روحانیون قربانی دائم انتقامجوییها شدند. افراد بیشتری جان خود را در این دورهی پرتلاطم از دست دادند تا در دورهی سلطنت بهظاهر دراکونی فرانسه. تعداد بیشماری از دیگر موارد بیعدالتی، که بیشتر به انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه شباهت داشتند تا به جنگ برای آزادی، وجود دارند ولی از حوصلهی این مقاله خارجاند.
- کمون پاریس
ذکر این نکته کافی است که رویدادهای کمون پاریس توسط کارل مارکس برای درک ماهیت آنان بهعنوان «دیکتاتوری پرولتاریا» توصیف شد. درحالیکه نیروهای پروس پاریس را طی جنگ ۱۸۷۱ محاصره کردند، نیروهای فرانسه به بوردو گریختند و سرانجام شرایط تسلیم را پذیرفتند و آلزاس-لورن را به بیسمارک تحویل دادند. جنگ اقدامی ابلهانه از سوی برادرزادهی ناپلئون، ناپلئون سوم بود و مورد مخالفت یکی از برجستهترین سیاستمداران دورهی جمهوری دوم، آدولف تیر قرار گرفت. پس از جنگ و اسارت لویی بناپارت، همان تیر درصدد ایجاد یک حکومت جمهوری جدید برآمد، ولی مردم پاریس هراس داشتند که چگونه جمهوریتِ چنین حکومت واقعی خواهد بود. به شکل مسخرهای، پاریسیها تصمیم به برپایی سیستمی که بهطور حتم جمهوری نباشد، گرفتند؛ یک سیستم مجزا، یک واحد کمونیستی در پاریس.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
کشوری که زمانی گل (Gaul) نامیده میشد، شماری از بزرگترین نویسندگان همچون هوگو و بالزاک؛ برخی از ماهرترین فرماندهان همچون ناپلئون و دوگل، و بسیاری از چهرههای تاریخی قابلتوجه دیگری را عرضه داشته است. با وجود این، صرفنظر از چنین دستاوردهایی، اقتصاد فرانسه مدتهاست که با سیاستهای جمعگرایانه به مانع برخورد کرده است. با اینکه اقتصاد فرانسه دهمین اقتصاد بزرگ جهان است، سطح آزادی اقتصادی آن پایینتر از کشورهای کمونیستی سابق، نظیر آلبانی و بلغارستان است. طعنهآمیز اینکه، فرانسه تعدادی از بزرگترین طرفداران آزادی، نظیر باستیا، سِی و توکویل را تحویل داده است، با این وجود، رهبران فرانسه، چه رهبران تاریخی و چه رهبران کنونی به هممیهنانشان بیاعتنایی کردهاند.
نه کشورها و نه فرهنگها یکشبه ساخته نمیشوند؛ ایالات متحده پیش از آنکه بنیان آزادی نسبیای را که امروزه شهروندانش از آن برخوردارند پیریزی کند، بر مبنای امپراتوری روم و بریتانیا بنیانگذاری شد. بهطور مشابه، فرانسه یکشبه به جمعگرایی روی نیاورد. بلکه دورههای عمدهای را به خود دیده است که فرانسه را به خاک حاصلخیزی برای شاخهای خاص از سوسیالیسم ستیزهجو تبدیل کرده است. در زیر من سه دوره را مطرح خواهم کرد: انقلاب فرانسه، کمون پاریس و فرانسهی پس از جنگ جهانی دوم.
- انقلاب فرانسه
علیرغم تصویرگری مدرن از وقایعی که به پیروزی طوفان باستیل، همچون خروش آزادی، در سال ۱۷۸۹ منجر شد، واقعیت انقلاب فرانسه بهکلی متفاوت است. اگر کسی تأملاتی دربارهی انقلاب فرانسهی ادموند برک را خوانده باشد، کاملاً مشهود است که سیاستهای اتخاذشده توسط انقلابیون فرانسه بسیار شبیه به سیاستهای اتخاذشده توسط انقلابیون کمونیست دو سدهی بعد بود. برک به انتزاعی بودن ایدههای فرانسه از آزادی، یا بهعبارتی دیگر آزادی بهخاطر آزادی، بهجای ماهیت عملی آن، اشاره کرده است. فرانسه، در پشت سر فلسفهی روسو و دو مَبلی، در جستوجوی آن بود که طبیعت انسانی را چنانکه رهبران جدید آن مناسب میدانند، شکل دهد، درحالیکه همهی تاریخ گذشتهی خود را بهعنوان تقابل ستمدیدگان و ستمگران نادیده میانگاشت. اساساً انقلاب فرانسه این زمینه را برای مردم فراهم کرد که به دیگران یاد دهند که چگونه رفتار کنند، بهجای اینکه اجازه دهد افراد آنطور که مناسب میدانند عمل کنند. طبقهی تازهمسحشدهی انقلابی همهی کسانی را که مخالف آرمانهای آنان بودند کشت و زندانی کرد، و نیز به یکباره زمین و دارایی روحانیون و اشراف را مصادره و غصب کرد. زمین، در زمرهی دیگر چیزها، بهعنوان پشتوانهی ارز تازهمعرفیشده استفاده شد که هدف از اختصاص آن تأمین تمام هزینههای مالی حکومت بود. به همین خاطر طبیعتاً به نرخ تورم غیرعادیای رسیدند که بنابراین سبب شد این روند زود قطع شود. سازمانهایی نظیر Cult of Reason برای مهار تفکر مذهبی کلیسایی تأسیس شد و روحانیون قربانی دائم انتقامجوییها شدند. افراد بیشتری جان خود را در این دورهی پرتلاطم از دست دادند تا در دورهی سلطنت بهظاهر دراکونی فرانسه. تعداد بیشماری از دیگر موارد بیعدالتی، که بیشتر به انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه شباهت داشتند تا به جنگ برای آزادی، وجود دارند ولی از حوصلهی این مقاله خارجاند.
- کمون پاریس
ذکر این نکته کافی است که رویدادهای کمون پاریس توسط کارل مارکس برای درک ماهیت آنان بهعنوان «دیکتاتوری پرولتاریا» توصیف شد. درحالیکه نیروهای پروس پاریس را طی جنگ ۱۸۷۱ محاصره کردند، نیروهای فرانسه به بوردو گریختند و سرانجام شرایط تسلیم را پذیرفتند و آلزاس-لورن را به بیسمارک تحویل دادند. جنگ اقدامی ابلهانه از سوی برادرزادهی ناپلئون، ناپلئون سوم بود و مورد مخالفت یکی از برجستهترین سیاستمداران دورهی جمهوری دوم، آدولف تیر قرار گرفت. پس از جنگ و اسارت لویی بناپارت، همان تیر درصدد ایجاد یک حکومت جمهوری جدید برآمد، ولی مردم پاریس هراس داشتند که چگونه جمهوریتِ چنین حکومت واقعی خواهد بود. به شکل مسخرهای، پاریسیها تصمیم به برپایی سیستمی که بهطور حتم جمهوری نباشد، گرفتند؛ یک سیستم مجزا، یک واحد کمونیستی در پاریس.
➣ @Notes_On_Liberty
👍1
📃 تاریخچهی مختصری از سوسیالیستهای فرانسوی (۲) | ✍🏻 لوکا نیکولیچ
➣ @Notes_On_Liberty
این حکومت جدید به مدت دو ماه، تحت محافظت شبهنظامیان فرانسه، معروف به گارد ملّی، در قدرت ماند، ولی با این حال، طی این مدت کوتاه نتوانست ذات خود را ترک کند. رهبران کمون با غارت سراسری در سطح شهر به دنبال انتقامجویی از ثروتمندان برآمدند، همچنین به دنبال انتقامجویی از دشمنان سیاسیشان، نظیر تیر، خانههایشان را به آتش کشیدند. رابطهی خصمانهای نیز با کلیسای کاتولیک برقرار شد، زیرا آن را متهم به بخشی از جنایات فرضی پادشاهی میکردند. بیش از ۲۰۰ تن از روحانیون دستگیر و بیش از ۲۰ کلیسا به تعطیلی کشانده شد. سرانجام پاریس تحت تصرف دوبارهی ارتش واقعی فرانسه درآمد، ولی کموناردها به هنگام عقبنشینی بخش اعظمی از شهر را به آتش کشیدند، که سبب خسارات جبرانناپذیری شد و بناهای تاریخی نظیر کاخ تویلری را بهکلی ویران ساخت. سراسر این رویداد مجموعاً بین ۱۰ تا ۲۰ هزار کشته و تأثیر سیاست ماندگاری بر فرانسه برجای گذاشت.
- فرانسه پس از جنگ جهانی دوم
پس از جنگ جهانی دوم، احساسات جمعگرایانه در فرانسه رشد پیدا کرد. برخی از بزرگترین شهرها، مانند تولوز، بهوسیلهی SFIO اداره میشد -بازوهای مستقیم اتحاد جماهیر شوروی در فرانسه. همان حزب بیش از یکسوم آرا را در انتخابات ریاستجمهوری ۱۹۶۵ به دست آورد. یکی از مهمترین رویدادها در این مقطع، شاید اعتراضات ۱۹۶۸ بود که پاریس و سراسر فرانسه را درگیر کرد. هرچند معترضین تحت بنرهای آزادی و برابری در خیابانها راهپیمایی میکرد، در واقع هدف آنان استقرار حاکمیت کمونیستی در فرانسه بود. دانشجویان شروع به اعتراض علیه سرمایهداری، مصرفگرایی، امپریالیسم آمریکایی، و سنّت کردند. اعتراضات سپس، با اعتصاب بیش از ده میلیون کارگر که بیش از یکپنجم جمعیت فرانسه را تشکیل میدادند، به مدت دو هفته به کارخانهها گسترش یافت. این اعتراضات به حدی مضر بود که اقتصاد فرانسه به کلی متوقف شد و حتی دوگل مخفیانه کشور را ترک کرد. این اعتراضات به شکل دیگری نیز مضر بود؛ از آنجاکه فرانسه دارای شاید قدرتمندترین ارتش در اروپای آن زمان بود، به شکل خطرناکی، در اوج جنگ سرد به کمونیست شدن نزدیک شد. دیگر رویداد مهم، انتخاب فرانسوا میتران در ۱۹۸۱ بود. سیاستهایی که تحت رژیم او از ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۵ باب شد چیز کم از سوسیالیسم نداشت. این سیاستها شامل ملّیسازی انبوه شرکتها و صنایع کلیدی، اجباریسازی ۳۹ ساعت کار در هفته، افزایش ده درصدی حداقل دستمزد، افزایش مالیات و موارد بیشماری دیگری از نقض آزادی توسط حکومت بود. شاید مضرترین سیاستهای او ملّیسازی بانکهای باقیمانده بود، زیرا بزرگترین بانکهای کشور، مانند بیانپی پاریبا، سوسیته ژنرال، و السیال بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم ملّی شده بودند. این امر بهطور موثر هیچ راه گریزی برای هیچگونه رقابتی باقی نگذاشت، زیرا همه چیز توسط دولت اداره میشد. برخی از این سیاستهای معرفیشده توسط میتران و سیاستهای ماهیتاً مشابه امروز همچنان در اقتصاد فرانسه اختلال ایجاد میکنند، برای نمونه کوتاهترین هفتهی کاری در اروپا که موثراً توسط دولت اجبار شده است.
- نتیجه
فرانسه باید به ریشههای خود بازگردد -به فلسفهی باستیا و نه روسو، به اصول فردگرایی غربی، نه سوسیالیسم الهام گرفته از روسیه. ولی چنانکه دیدیم، تاریخ فرانسه با تلاشهای بیشماری برای پذیرش حقیقی سوسیالیسم له شده، و سنگینی تاریخ، مانع کوچکی نیست. حتی یک چرخش ناگهانی به سوی بازار نتوانست این کشتی را یکشبه تغییر جهت دهد، و فرانسه برای بهبود زخمهای چند سدهای اندیشه ی جمعگرایانه به زمان نیاز دارد.
#سوسیالیسم #توحش_کمونیستی
#کمونیسم #فرانسه #روسو #مارکس
#آزادی #اقتصاد_آزاد #تاریخ_اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
این حکومت جدید به مدت دو ماه، تحت محافظت شبهنظامیان فرانسه، معروف به گارد ملّی، در قدرت ماند، ولی با این حال، طی این مدت کوتاه نتوانست ذات خود را ترک کند. رهبران کمون با غارت سراسری در سطح شهر به دنبال انتقامجویی از ثروتمندان برآمدند، همچنین به دنبال انتقامجویی از دشمنان سیاسیشان، نظیر تیر، خانههایشان را به آتش کشیدند. رابطهی خصمانهای نیز با کلیسای کاتولیک برقرار شد، زیرا آن را متهم به بخشی از جنایات فرضی پادشاهی میکردند. بیش از ۲۰۰ تن از روحانیون دستگیر و بیش از ۲۰ کلیسا به تعطیلی کشانده شد. سرانجام پاریس تحت تصرف دوبارهی ارتش واقعی فرانسه درآمد، ولی کموناردها به هنگام عقبنشینی بخش اعظمی از شهر را به آتش کشیدند، که سبب خسارات جبرانناپذیری شد و بناهای تاریخی نظیر کاخ تویلری را بهکلی ویران ساخت. سراسر این رویداد مجموعاً بین ۱۰ تا ۲۰ هزار کشته و تأثیر سیاست ماندگاری بر فرانسه برجای گذاشت.
- فرانسه پس از جنگ جهانی دوم
پس از جنگ جهانی دوم، احساسات جمعگرایانه در فرانسه رشد پیدا کرد. برخی از بزرگترین شهرها، مانند تولوز، بهوسیلهی SFIO اداره میشد -بازوهای مستقیم اتحاد جماهیر شوروی در فرانسه. همان حزب بیش از یکسوم آرا را در انتخابات ریاستجمهوری ۱۹۶۵ به دست آورد. یکی از مهمترین رویدادها در این مقطع، شاید اعتراضات ۱۹۶۸ بود که پاریس و سراسر فرانسه را درگیر کرد. هرچند معترضین تحت بنرهای آزادی و برابری در خیابانها راهپیمایی میکرد، در واقع هدف آنان استقرار حاکمیت کمونیستی در فرانسه بود. دانشجویان شروع به اعتراض علیه سرمایهداری، مصرفگرایی، امپریالیسم آمریکایی، و سنّت کردند. اعتراضات سپس، با اعتصاب بیش از ده میلیون کارگر که بیش از یکپنجم جمعیت فرانسه را تشکیل میدادند، به مدت دو هفته به کارخانهها گسترش یافت. این اعتراضات به حدی مضر بود که اقتصاد فرانسه به کلی متوقف شد و حتی دوگل مخفیانه کشور را ترک کرد. این اعتراضات به شکل دیگری نیز مضر بود؛ از آنجاکه فرانسه دارای شاید قدرتمندترین ارتش در اروپای آن زمان بود، به شکل خطرناکی، در اوج جنگ سرد به کمونیست شدن نزدیک شد. دیگر رویداد مهم، انتخاب فرانسوا میتران در ۱۹۸۱ بود. سیاستهایی که تحت رژیم او از ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۵ باب شد چیز کم از سوسیالیسم نداشت. این سیاستها شامل ملّیسازی انبوه شرکتها و صنایع کلیدی، اجباریسازی ۳۹ ساعت کار در هفته، افزایش ده درصدی حداقل دستمزد، افزایش مالیات و موارد بیشماری دیگری از نقض آزادی توسط حکومت بود. شاید مضرترین سیاستهای او ملّیسازی بانکهای باقیمانده بود، زیرا بزرگترین بانکهای کشور، مانند بیانپی پاریبا، سوسیته ژنرال، و السیال بلافاصله پس از پایان جنگ جهانی دوم ملّی شده بودند. این امر بهطور موثر هیچ راه گریزی برای هیچگونه رقابتی باقی نگذاشت، زیرا همه چیز توسط دولت اداره میشد. برخی از این سیاستهای معرفیشده توسط میتران و سیاستهای ماهیتاً مشابه امروز همچنان در اقتصاد فرانسه اختلال ایجاد میکنند، برای نمونه کوتاهترین هفتهی کاری در اروپا که موثراً توسط دولت اجبار شده است.
- نتیجه
فرانسه باید به ریشههای خود بازگردد -به فلسفهی باستیا و نه روسو، به اصول فردگرایی غربی، نه سوسیالیسم الهام گرفته از روسیه. ولی چنانکه دیدیم، تاریخ فرانسه با تلاشهای بیشماری برای پذیرش حقیقی سوسیالیسم له شده، و سنگینی تاریخ، مانع کوچکی نیست. حتی یک چرخش ناگهانی به سوی بازار نتوانست این کشتی را یکشبه تغییر جهت دهد، و فرانسه برای بهبود زخمهای چند سدهای اندیشه ی جمعگرایانه به زمان نیاز دارد.
#سوسیالیسم #توحش_کمونیستی
#کمونیسم #فرانسه #روسو #مارکس
#آزادی #اقتصاد_آزاد #تاریخ_اقتصاد
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چهار دلیل که چرا سوسیالیسم شکست میخورد (۱) | ✍🏻 آنتونی پی. مولر
➣ @Notes_On_Liberty
سوسیالدموکراتهای جدید میخواهند به هواداران خود بقبولانند که میتوان ثروت و درآمد را بدون آسیبزدن به تولید و بهرهوری بازتوریع کرد. آنها ادعا میکنند که کنترل جامع اقتصاد توسط حکومت عدالت و کامیابی بیشتری به همراه خواهد آورد. سوسیالیستهای دموکرات برنامهریزی بیشتر و بازار کمتری را میخواهند. با این حال این فرضیه را نادیده میگیرند که سوسیالیسم در اثر حادثه یا پیشامدی شکست نمیخورد. سوسیالیسم شکست میخورد زیرا از چهار نقص بنیادین رنج میبرد.
❃ نخست، سوسیالیسم مالکیت خصوصی و بازارها را ریشهکن میکند و بنابراین محاسبهی عقلانی را از بین میبرد.
❃ دوم، سوسیالیسم بودجهی انعطافپذیر را ممکن میسازد، بنابراین هیچ سازوکاری برای دور انداختن روشهای تولیدی وجود نتواند داشت.
❃ سوم، انحلال مالکیت خصوصی، و جایگزین ساختن آن با دولت، انگیزهها و مشوقها را تحریف میکند.
❃ چهارم، نظام سوسیالیستی با فقدان مالکیت خصوصی و بازار آزاد، هماهنگی اقتصادی نظام تقسیم کار و سرمایه را مختل میکند.
اهمیت قیمتهای بازار
سوسیالیسم نمیتواند کامیابی را با خود به همراه بیاورد؛ زیرا عملکردهای بازار مبتنی بر مالکیت خصوصی را از بین میبرد. تحت سوسیالیسم، مالکیت خصوصی ابزار تولید دیگر وجود نخواهد داشت، و بنابراین به هیچروی قیمتهای بازار برای کالاهای سرمایهای وجود ندارد. بهلحاظ نهادی، سوسیالیسم عبارت است از الغای اقتصاد بازار و جایگزین ساختن اقتصاد برنامهریزیشده. با نابودی مالکیت خصوصی بر ابزار تولید، اطلاعات و ارزشگذاری بازار محو خواهد شد. حتی اگر رهبران سوسیالیست بر کالاهای مصرفی برچسب قیمت بچسبانند، و مردم بتوانند کالاهای مصرفی خود را تهیه کنند، هیچگونه جهتیابی اقتصادی دربارهی رابطهی نسبی کالاهای سرمایهای وجود نخواهد داشت.
بسیار از هواداران سوسیالیسم تصور میکنند که مدیریت مشاغل چیزی بیشتر از نوعی نامنویسی یا دفترداری ساده نیست. لنین اعتقاد داشت که دانش خواند و نوشتن، و مقداری تخصص در استفاده از عملیاتهای پایهای ریاضی و مقداری آموزش مربوط به حسابداری، برای هدایت عملیات اقتصادی کافی خواهد بود. سوسیالیستها از مهندسی و علم هواداری میکنند ولی معتقدند که هیچ نیازی به کارآفرین وجود ندارد. رژیم ممکن است هزینههای زیادی را صرف آموزشوپروش کند، ولی هنگامیکه اقتصاد کارآفرینانهای وجود نداشته باشد، ولی با این حال، مردم همچنان فقیر خواهند ماند.
نقش کمیابی
سوسیالیستها کمیابی را نادیده میگیرند. آنها فرض میکنند که یک برنامه میتواند تخصیص کالاها و خدمات را مطابق با نیازها و خواستهها به انجام برساند. با این حال، برنامهریزان باید پاسخ دهند که چگونه چنین برنامهای استانداردهای ارزشگذاریاش را میباید بیابد. بدون قیمتها بازار هیچگونه جهتیابی دربارهی اینکه عوامل تولید کمتر یا بیشتر ارزشگذاری شوند، وجود نخواهد داشت. برنامهریزان سوسیالیست هیچ آگاهیای از هزینههای فرایند تولید ندارند. بدون بازارها، ساختار ارزش عمومی ناشناخته باقی میماند.
عرضه در ارتباط با تقاضا کالاها را ارزشمند میسازد. در اقتصاد بازار، قیمتهای نسبی میزان کمبود را نشان میدهند. با مشاهدهی قیمتها، فعالان بازار اطلاعاتی را دریافت میکنند، که آنها را برای تطابق تصمیمات اقتصادیشان با سیگنالهای بازار راهنمایی میکند. نظام قیمت دربارهی کمبودهای نسبی اطلاع میدهد. هیچ نیازی به یک سیستم جامع از اطلاعات دقیق دربارهی منشا و ماهیت کمیابی فراتر از قیمتها برای تصمیمگیری منطقی وجود ندارد. نظام قیمت پیچیدگیها را برای تصمیمگیری افراد ساده میسازد و به مقادیر عددی قیمت تبدیل میکند. در یک اقتصاد بازار، فعالان اقتصادی فقط به دانش جزئی نیاز دارند تا خردمندانه عمل میکنند. در سرمایهداری، انگیزهی کسب سود و جلوگیری از هزینهها همچون انگیزهای برای منطقی رفتار کردن عمل میکند. در اقتصاد بازار، قیمتها بهطور همزمان اطلاعات و انگیزههایی برای فروشنده و خریدار ارائه میکنند.
همهی محصولات با تعداد مشکلات تقریباً نامحدودی از روشهای تولید یک کالا مواجهاند. یک کالا را میتوان با مواد اولیهی مختلف، فنآوریها، و ترکیبساختن عوامل تولید و در طرحهای بینهایت متنوعی ساخت و تولید کرد.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
سوسیالدموکراتهای جدید میخواهند به هواداران خود بقبولانند که میتوان ثروت و درآمد را بدون آسیبزدن به تولید و بهرهوری بازتوریع کرد. آنها ادعا میکنند که کنترل جامع اقتصاد توسط حکومت عدالت و کامیابی بیشتری به همراه خواهد آورد. سوسیالیستهای دموکرات برنامهریزی بیشتر و بازار کمتری را میخواهند. با این حال این فرضیه را نادیده میگیرند که سوسیالیسم در اثر حادثه یا پیشامدی شکست نمیخورد. سوسیالیسم شکست میخورد زیرا از چهار نقص بنیادین رنج میبرد.
❃ نخست، سوسیالیسم مالکیت خصوصی و بازارها را ریشهکن میکند و بنابراین محاسبهی عقلانی را از بین میبرد.
❃ دوم، سوسیالیسم بودجهی انعطافپذیر را ممکن میسازد، بنابراین هیچ سازوکاری برای دور انداختن روشهای تولیدی وجود نتواند داشت.
❃ سوم، انحلال مالکیت خصوصی، و جایگزین ساختن آن با دولت، انگیزهها و مشوقها را تحریف میکند.
❃ چهارم، نظام سوسیالیستی با فقدان مالکیت خصوصی و بازار آزاد، هماهنگی اقتصادی نظام تقسیم کار و سرمایه را مختل میکند.
اهمیت قیمتهای بازار
سوسیالیسم نمیتواند کامیابی را با خود به همراه بیاورد؛ زیرا عملکردهای بازار مبتنی بر مالکیت خصوصی را از بین میبرد. تحت سوسیالیسم، مالکیت خصوصی ابزار تولید دیگر وجود نخواهد داشت، و بنابراین به هیچروی قیمتهای بازار برای کالاهای سرمایهای وجود ندارد. بهلحاظ نهادی، سوسیالیسم عبارت است از الغای اقتصاد بازار و جایگزین ساختن اقتصاد برنامهریزیشده. با نابودی مالکیت خصوصی بر ابزار تولید، اطلاعات و ارزشگذاری بازار محو خواهد شد. حتی اگر رهبران سوسیالیست بر کالاهای مصرفی برچسب قیمت بچسبانند، و مردم بتوانند کالاهای مصرفی خود را تهیه کنند، هیچگونه جهتیابی اقتصادی دربارهی رابطهی نسبی کالاهای سرمایهای وجود نخواهد داشت.
بسیار از هواداران سوسیالیسم تصور میکنند که مدیریت مشاغل چیزی بیشتر از نوعی نامنویسی یا دفترداری ساده نیست. لنین اعتقاد داشت که دانش خواند و نوشتن، و مقداری تخصص در استفاده از عملیاتهای پایهای ریاضی و مقداری آموزش مربوط به حسابداری، برای هدایت عملیات اقتصادی کافی خواهد بود. سوسیالیستها از مهندسی و علم هواداری میکنند ولی معتقدند که هیچ نیازی به کارآفرین وجود ندارد. رژیم ممکن است هزینههای زیادی را صرف آموزشوپروش کند، ولی هنگامیکه اقتصاد کارآفرینانهای وجود نداشته باشد، ولی با این حال، مردم همچنان فقیر خواهند ماند.
نقش کمیابی
سوسیالیستها کمیابی را نادیده میگیرند. آنها فرض میکنند که یک برنامه میتواند تخصیص کالاها و خدمات را مطابق با نیازها و خواستهها به انجام برساند. با این حال، برنامهریزان باید پاسخ دهند که چگونه چنین برنامهای استانداردهای ارزشگذاریاش را میباید بیابد. بدون قیمتها بازار هیچگونه جهتیابی دربارهی اینکه عوامل تولید کمتر یا بیشتر ارزشگذاری شوند، وجود نخواهد داشت. برنامهریزان سوسیالیست هیچ آگاهیای از هزینههای فرایند تولید ندارند. بدون بازارها، ساختار ارزش عمومی ناشناخته باقی میماند.
عرضه در ارتباط با تقاضا کالاها را ارزشمند میسازد. در اقتصاد بازار، قیمتهای نسبی میزان کمبود را نشان میدهند. با مشاهدهی قیمتها، فعالان بازار اطلاعاتی را دریافت میکنند، که آنها را برای تطابق تصمیمات اقتصادیشان با سیگنالهای بازار راهنمایی میکند. نظام قیمت دربارهی کمبودهای نسبی اطلاع میدهد. هیچ نیازی به یک سیستم جامع از اطلاعات دقیق دربارهی منشا و ماهیت کمیابی فراتر از قیمتها برای تصمیمگیری منطقی وجود ندارد. نظام قیمت پیچیدگیها را برای تصمیمگیری افراد ساده میسازد و به مقادیر عددی قیمت تبدیل میکند. در یک اقتصاد بازار، فعالان اقتصادی فقط به دانش جزئی نیاز دارند تا خردمندانه عمل میکنند. در سرمایهداری، انگیزهی کسب سود و جلوگیری از هزینهها همچون انگیزهای برای منطقی رفتار کردن عمل میکند. در اقتصاد بازار، قیمتها بهطور همزمان اطلاعات و انگیزههایی برای فروشنده و خریدار ارائه میکنند.
همهی محصولات با تعداد مشکلات تقریباً نامحدودی از روشهای تولید یک کالا مواجهاند. یک کالا را میتوان با مواد اولیهی مختلف، فنآوریها، و ترکیبساختن عوامل تولید و در طرحهای بینهایت متنوعی ساخت و تولید کرد.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 چهار دلیل که چرا سوسیالیسم شکست میخورد (۲) | ✍🏻 آنتونی پی. مولر
➣ @Notes_On_Liberty
تنظیم اولویتها
همراه با امکانسنجی فنّی یک طرح، سودآوری آن نیز باید محاسبه شود. بدون هزینههای مربوط به فروش، ارزیابی فنّی هیچ مفهومی ندارد. اینکه یک طرح بهلحاظ فنّی زیستپذیر و قابلرشد باشد، بدان معنی نیست که تحققپذیری آن نیز قابل صرف وقت و ارزشمند است. آنچه از دید فنّی کارآمد به نظر میرسد الزاماً از نظر اقتصادی سودمند نیست. با در نظر نگرفتن هزینهها، تولید سوسیالیستی در معرض خطر تولید کالاهاییست که هزینهشان بیش از ارزششان است. در یک اقتصادی سوسیالیستی، حتی یک دیکتاتور خیرخواه نتوانسته است که ترکیب مناسبی از کالاها بهلحاظ قیمت و کیفیت ارائه کند.
سوسیالیستها تصور میکنند که القای قوانینشان بر اقتصاد، سوسیالیستی کردن شرکتهای خصوصی جایگزینساختن مدیریت و ایجاد شوراهای کارگری و نظم اقتصادی جدید برای شکوفایی ضروری است. سوسیالیستهای متقدم انتظار داشتند که فراوانی، و نه کمبود، پیرو این امر باشد؛ زیرا حالا کارگران آنچه را که پیشتر بهعنوان سود به جیب سرمایهداران میرفت به دست میآورند. با این حال سوسیالیستها این را نادیده گرفتند که سوسیالیستی کردن عوامل تولید تازه آغاز ماجراست. آنها بدبختانه در ادارهی اقتصاد شکست خوردند.
خطای اقتصاد برنامهریزیشدهی سوسیالیستی این است که فرض میگیرد مدیریت اقتصادی میتواند به همان شیوهی پیشین که عوامل سوسیالیستی مدیریت سرمایهدارانه را برعهده بگیرند، ادامه خواهد یافت. درحالیکه رژیم سوسیالیستی میتواند مدیران و مهندسان را تربیت کند و اعضای حزب را در جایگاه گردانندگان قرار دهد، این رهبران جدید نمیتوانند مطابق با کمبودهای نسبی تصمیم بگیرند زیرا دیگر نظام قیمت کارآفرینی مبتنی بر مالکیت خصوصی وجود ندارد.
واقعیت سوسیالیسم اطاعت و فرمان است. بدون جهتیابی از طریق بازار و قیمتها، نیروی وحشیانهای تخصیص کالاها را مدیریت میکند. ادعای ترکیب سوسیالیسم و آزادی به اندازهی همان ادعای اینکه سوسیالیسم کامیابی را به ارمغان خواهد آورد، شیادانه و متقلبانه است. چهرهی واقعی سوسیالیسم استبداد توتالیتر است.
جای تعجب نیست که حتی یک سرمایهداری رو به انحطاط از بهترین سوسیالیسم نیز کامیابی بیشتری تولید میکند. بنابراین وظیفهی پیش رو نمیتواند حذف سرمایهداری به سود سوسیالیسم باشد، بلکه بهتر ساختن سرمایهداری است. به عبارت دیگر: سرمایهدارانهترش کنید!
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#سوسیالیستی_کردن_عوامل_تولید
#برنامهریزی #استبداد #فروپاشی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
تنظیم اولویتها
همراه با امکانسنجی فنّی یک طرح، سودآوری آن نیز باید محاسبه شود. بدون هزینههای مربوط به فروش، ارزیابی فنّی هیچ مفهومی ندارد. اینکه یک طرح بهلحاظ فنّی زیستپذیر و قابلرشد باشد، بدان معنی نیست که تحققپذیری آن نیز قابل صرف وقت و ارزشمند است. آنچه از دید فنّی کارآمد به نظر میرسد الزاماً از نظر اقتصادی سودمند نیست. با در نظر نگرفتن هزینهها، تولید سوسیالیستی در معرض خطر تولید کالاهاییست که هزینهشان بیش از ارزششان است. در یک اقتصادی سوسیالیستی، حتی یک دیکتاتور خیرخواه نتوانسته است که ترکیب مناسبی از کالاها بهلحاظ قیمت و کیفیت ارائه کند.
سوسیالیستها تصور میکنند که القای قوانینشان بر اقتصاد، سوسیالیستی کردن شرکتهای خصوصی جایگزینساختن مدیریت و ایجاد شوراهای کارگری و نظم اقتصادی جدید برای شکوفایی ضروری است. سوسیالیستهای متقدم انتظار داشتند که فراوانی، و نه کمبود، پیرو این امر باشد؛ زیرا حالا کارگران آنچه را که پیشتر بهعنوان سود به جیب سرمایهداران میرفت به دست میآورند. با این حال سوسیالیستها این را نادیده گرفتند که سوسیالیستی کردن عوامل تولید تازه آغاز ماجراست. آنها بدبختانه در ادارهی اقتصاد شکست خوردند.
خطای اقتصاد برنامهریزیشدهی سوسیالیستی این است که فرض میگیرد مدیریت اقتصادی میتواند به همان شیوهی پیشین که عوامل سوسیالیستی مدیریت سرمایهدارانه را برعهده بگیرند، ادامه خواهد یافت. درحالیکه رژیم سوسیالیستی میتواند مدیران و مهندسان را تربیت کند و اعضای حزب را در جایگاه گردانندگان قرار دهد، این رهبران جدید نمیتوانند مطابق با کمبودهای نسبی تصمیم بگیرند زیرا دیگر نظام قیمت کارآفرینی مبتنی بر مالکیت خصوصی وجود ندارد.
واقعیت سوسیالیسم اطاعت و فرمان است. بدون جهتیابی از طریق بازار و قیمتها، نیروی وحشیانهای تخصیص کالاها را مدیریت میکند. ادعای ترکیب سوسیالیسم و آزادی به اندازهی همان ادعای اینکه سوسیالیسم کامیابی را به ارمغان خواهد آورد، شیادانه و متقلبانه است. چهرهی واقعی سوسیالیسم استبداد توتالیتر است.
جای تعجب نیست که حتی یک سرمایهداری رو به انحطاط از بهترین سوسیالیسم نیز کامیابی بیشتری تولید میکند. بنابراین وظیفهی پیش رو نمیتواند حذف سرمایهداری به سود سوسیالیسم باشد، بلکه بهتر ساختن سرمایهداری است. به عبارت دیگر: سرمایهدارانهترش کنید!
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #لسهفر
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#سوسیالیستی_کردن_عوامل_تولید
#برنامهریزی #استبداد #فروپاشی
➣ @Notes_On_Liberty
«تفقّد و مهربانی به همه کس، بهویژه فقرا و بیماران داشته، از حالشان جویا، و به عیادتشان میرفت و مقرریهای کلانی برای آنها گذاشته بود؛ هیچوقت از خواندن کتاب، و نوشتن و نسخهبرداری جدایی نداشت.» (الفهرست، ابن ندیم)
❈ پنجم شهریور ماه، روز بزرگداشت محمد بن زکریای رازی، فیلسوف، شیمیدان و پزشک نامدار ایرانی است. او کاشف الکل، و در کنار آن کاشف اسیدسولفوریک، و نفت سفید است. شمار آثار او را بیش از صدوشصت اثر میدانند که در زمینهی ریاضیات، نجوم، پزشکی، فلسفه، کیمیا، پزشکی و غیره نگارش یافته. از جمله شاگردان او میتوان به یحیی بن عدی و ابوالحسن طبری اشاره داشت. رازی در سال ۳۱۳ هجری قمری بدرود زندگانی گفت. نامش جاوید باد!
➣ @Notes_On_Liberty
❈ پنجم شهریور ماه، روز بزرگداشت محمد بن زکریای رازی، فیلسوف، شیمیدان و پزشک نامدار ایرانی است. او کاشف الکل، و در کنار آن کاشف اسیدسولفوریک، و نفت سفید است. شمار آثار او را بیش از صدوشصت اثر میدانند که در زمینهی ریاضیات، نجوم، پزشکی، فلسفه، کیمیا، پزشکی و غیره نگارش یافته. از جمله شاگردان او میتوان به یحیی بن عدی و ابوالحسن طبری اشاره داشت. رازی در سال ۳۱۳ هجری قمری بدرود زندگانی گفت. نامش جاوید باد!
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ویژگیهای ایرانیان، آداب و آموزشوپرورش (۱) | ✍🏻 آدام اولئاریوس
➣ @Notes_On_Liberty
آدام اولئاریوس، پژوهشگر، ریاضیدان، جغرافیدان و کتابدار آلمانی، دبیر سفیر ارسالی فریدریش سوم، دوکنشین هولشتاین، به دربار شاه صفی ایران بود. او همچنین مترجم گلستان و بوستان سعدی به آلمانی است. نوشتهی زیر گزیدهای از سفرنامهی او به ایران است که اطلاعاتی را دربارهی خلقوخوی ایرانیان و وضع اجتماعی و آموزشوپرورش در ایران در بر دارد:
شاهنشاهی ایران، در گذشته شاهنشاهی پرشکوه و حکومت پادشاهی معروفی بوده است که فرمانروایان آن را پادشاهان بزرگ و یا به گفتهی بهتر شاهِ شاهان مینامیدند. با چنین وضع پرشکوه و پرجلالی در این سرزمین دویست و سی سال پادشاهی برقرار بود، تا اینکه داریوش در آخرین نبرد خود با اسکندر در آربلا شکست خورد که به سقوط شاهنشاهی ایران انجامید.
پس از این، ایرانیها چند بار توانستند دوباره کمر راست کنند و تحت تسلط پادشاهان خودی قرار گیرند و مرزهای شاهنشاهی و پهنهی حکومت خود را از نو گسترش دهند. در حال حاضر از شمال تا باختر، تمام سرزمینهایش که بین دریای خزر و خلیج فارس یا سینوپرسیکو قرار دارد و سرزمینهایی که از خاور به باختر، یعنی از فرات تا مرزهای قندهار گسترده است به شاهنشاهی ایران تعلق دارد. در باختر دریای خزر پهنهی فرمانروایی ایرانیان تا کوهستانهای ارمنستان کشیده شده و از نیمهی دریای خزر به طرف خاور تا رودخانه کورکان (در قدیم اوکسوز نامیده میشد) نیز، از آن ایران است، که بر کرانهی شمالی آن ازبکها یا تاتارهای بخارا نشستهاند و به شاه ایران خراج میپردازند.
ایرانیها طبیعتاً دارای روحی بزرگ، نیروی دریافت بسیار خوب و استعداد بسیارند. تیزهوشی و سرعت انتقال آنان سبب شده است تا شاعرانی بزرگ از میان آنان برخیزند که در آثار خود مطالب قابل تفکر و تأمل آوردهاند. ایرانیها به کسب دانش و هنر ارزش زیاد مینهند. ذاتاً افرادی متواضع و فروتن هستند و نسبت به دیگران بیاعتنایی نشان نمیدهند و با خوشخویی و مهربانی با یکدیگر بهویژه بیگانگان روبهرو میشوند. هنگام گفتوگو کلمات مؤدبانه و متواضعانهای به کار میبرند، مثلاً هنگامیکه کسی را درون خانه خود دعوت میکنند میگویند: «خانهی ما را منوّر فرمودید» یا «قربان شما» یا «خاک پایم»، «چشمم کف پایت» و از این قبیل. مانند فرانسویان و حتی بیشتر از آنان بلدند که چگونه الفاظ را بیارایند و خوشآمد گویند، ولی اکثراً این تعارفات توخالی و پوچ است.
تا زمانیکه بین آنان رفاقت و دوستی حاکم باشد به یکدیگر وفادارند. رسم است که اگر رابطه و پیوستگی دوستانه و برادرانه وجود داشته باشد وفاداری خود را نسبت به یکدیگر تا پایان عمر نگه میدارند. در برابر کسانی که به آنها خدمتی کردهاند شکرگزار و خوش رفتارند، ولی در مقابل کسی که به نحوی آنها را تحقیر و یا به آنان توهین کرده است بسیار خشن و سختگیرند.
ایرانیان بسیار دليرند، به همین جهت بهترین سربازان را دارند که اغلب زندگی خود را در برابر خطر بالفعل به بازی میگیرند. آنان افرادی محجوب و خجول هستند، نمیتوان بهآسانی یک نفر ایرانی را در حال ادرار کردن دید. هنگام انجام این کار بر روی دو پا مینشینند و پس از پایان، ابتدا شرمگاه و سپس انگشتان خود را میشویند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
آدام اولئاریوس، پژوهشگر، ریاضیدان، جغرافیدان و کتابدار آلمانی، دبیر سفیر ارسالی فریدریش سوم، دوکنشین هولشتاین، به دربار شاه صفی ایران بود. او همچنین مترجم گلستان و بوستان سعدی به آلمانی است. نوشتهی زیر گزیدهای از سفرنامهی او به ایران است که اطلاعاتی را دربارهی خلقوخوی ایرانیان و وضع اجتماعی و آموزشوپرورش در ایران در بر دارد:
شاهنشاهی ایران، در گذشته شاهنشاهی پرشکوه و حکومت پادشاهی معروفی بوده است که فرمانروایان آن را پادشاهان بزرگ و یا به گفتهی بهتر شاهِ شاهان مینامیدند. با چنین وضع پرشکوه و پرجلالی در این سرزمین دویست و سی سال پادشاهی برقرار بود، تا اینکه داریوش در آخرین نبرد خود با اسکندر در آربلا شکست خورد که به سقوط شاهنشاهی ایران انجامید.
پس از این، ایرانیها چند بار توانستند دوباره کمر راست کنند و تحت تسلط پادشاهان خودی قرار گیرند و مرزهای شاهنشاهی و پهنهی حکومت خود را از نو گسترش دهند. در حال حاضر از شمال تا باختر، تمام سرزمینهایش که بین دریای خزر و خلیج فارس یا سینوپرسیکو قرار دارد و سرزمینهایی که از خاور به باختر، یعنی از فرات تا مرزهای قندهار گسترده است به شاهنشاهی ایران تعلق دارد. در باختر دریای خزر پهنهی فرمانروایی ایرانیان تا کوهستانهای ارمنستان کشیده شده و از نیمهی دریای خزر به طرف خاور تا رودخانه کورکان (در قدیم اوکسوز نامیده میشد) نیز، از آن ایران است، که بر کرانهی شمالی آن ازبکها یا تاتارهای بخارا نشستهاند و به شاه ایران خراج میپردازند.
ایرانیها طبیعتاً دارای روحی بزرگ، نیروی دریافت بسیار خوب و استعداد بسیارند. تیزهوشی و سرعت انتقال آنان سبب شده است تا شاعرانی بزرگ از میان آنان برخیزند که در آثار خود مطالب قابل تفکر و تأمل آوردهاند. ایرانیها به کسب دانش و هنر ارزش زیاد مینهند. ذاتاً افرادی متواضع و فروتن هستند و نسبت به دیگران بیاعتنایی نشان نمیدهند و با خوشخویی و مهربانی با یکدیگر بهویژه بیگانگان روبهرو میشوند. هنگام گفتوگو کلمات مؤدبانه و متواضعانهای به کار میبرند، مثلاً هنگامیکه کسی را درون خانه خود دعوت میکنند میگویند: «خانهی ما را منوّر فرمودید» یا «قربان شما» یا «خاک پایم»، «چشمم کف پایت» و از این قبیل. مانند فرانسویان و حتی بیشتر از آنان بلدند که چگونه الفاظ را بیارایند و خوشآمد گویند، ولی اکثراً این تعارفات توخالی و پوچ است.
تا زمانیکه بین آنان رفاقت و دوستی حاکم باشد به یکدیگر وفادارند. رسم است که اگر رابطه و پیوستگی دوستانه و برادرانه وجود داشته باشد وفاداری خود را نسبت به یکدیگر تا پایان عمر نگه میدارند. در برابر کسانی که به آنها خدمتی کردهاند شکرگزار و خوش رفتارند، ولی در مقابل کسی که به نحوی آنها را تحقیر و یا به آنان توهین کرده است بسیار خشن و سختگیرند.
ایرانیان بسیار دليرند، به همین جهت بهترین سربازان را دارند که اغلب زندگی خود را در برابر خطر بالفعل به بازی میگیرند. آنان افرادی محجوب و خجول هستند، نمیتوان بهآسانی یک نفر ایرانی را در حال ادرار کردن دید. هنگام انجام این کار بر روی دو پا مینشینند و پس از پایان، ابتدا شرمگاه و سپس انگشتان خود را میشویند.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ویژگیهای ایرانیان، آداب و آموزشوپرورش (۲) | ✍🏻 آدام اولئاریوس
➣ @Notes_On_Liberty
کودکان ایرانی درحال حاضر مانند زمانهای پیشین تربیت نمیشوند که سالهای اول زندگی خود را مانند زندانیان در اتاقهای دربسته نزد مادران خود به سربرند و اجازه نداشته باشند که مدتهای مدیدی در برابر چشم پدر خود ظاهر شوند. همچنین اکنون، آنچنان اجباری وجود ندارد که تیراندازی با کمان و اسبسواری بیاموزند و تعدادی از آنها همین که خواندن و نوشتن فراگرفتند، مشغول کار میشوند، تعداد دیگر نویسنده میشوند و یا اینکه به تحصیل دانش ادامه میدهند. کمتر ایرانی دیده میشود که خواندن و نوشتن نداند، بدون در نظر گرفتن اینکه در کدام قشر اجتماعی قرار دارد؛ زیرا ایرانیان فرزندان خود را حتی زودتر از معمول به مدرسه میفرستند. مساجد آنان که محل عبادت است، مدرسه نیز هست و هر شهر به تعداد کوچههای آن، مسجد دارد؛ زیرا هر کوچه دارای مسجد ویژهی خود است که هزینهی آن را باید اهالی همان کوچه تأمین کنند. در هر مدرسه یک معلم به نام ملا و یک خلیفه که جانشین و همکار اوست به کار اشتغال دارند. زمانیکه دانشآموزان الفبا را یاد گرفتند، در ابتدا و آغاز درس چند آیه از قرآن مجید را از رو تلاوت میکنند... پس از تلاوت قرآن گلستان شیخ و بوستان وی و نیز حافظ که اثر او هم مانند بوستان از نصیحت و اندرز سرشار است خوانده میشود.
این دو نویسنده و شاعر گویا با رساترین و ظریفترین گونهی زبان فارسی آثار خود را نوشتهاند؛ زیرا شیراز (یا تختجمشید باستان) خاستگاه آنهاست و زبان این دیار را بهعنوان مادر زبان پارسی میشناسند. کاغذ را مانند ما که از تکههای پارچه کهنه تهیه میکنیم، آنان از کتان، و یا اگر باید ظریف و نازک باشد، از ابریشم درست میکنند. کاغذ را با سنگ یا جلد سخت و صاف حلزون براق و صاف میکنند و به این ترتیب نوعی کاغذ مرغوب به دست میآورند که بر روی آن نه چین و نه رگه دیده میشود، و مانند یک صفحهی صیقلخورده است.
گرچه در ایران افراد اندکی هستند که برخلاف ما در آلمان علوم رایج را بهطور اساسی فرامیگیرند و تحصیل میکنند، ولی مردم به این دانشها اهمیت زیادی میدهند و به دانشمندان ارج مینهند. آنان به این دانشمندان فیلسوف میگویند. برای آموختن علوم، اینجا و آنجا دارای آموزشگاهها و مکتبهایی هستند که آنها را مدرسه و آموزگاران را مدرس مینامند. اصول و قواعد و علومی که میآموزند عبارت است از: حساب، هندسه، فن خطابت، شعر، فیزیک، اخلاق، هیئت، ستارهشناسی، حقوق و طب.
فلسفه ارسطو را در اختیار دارند و آن را پیالهی دنیا مینامند؛ زیرا همانطور که پیاله برای انسان فایده و لذت همراه دارد، میتواند ضرور و زیان هم داشته باشد؛ یعنی اینکه آدمی قادر است فلسفه یا خرد جهانی را بهعنوان یک وسیلهی مخرب و نیز یک ابزار سازنده به کار برد. مستی و فلسفه هر دو برای برانگیختن هستند و اگر بیش از اندازه بر انسان چیره شوند، سبب میشوند که آدمی دست به کاری نزدیک به دیوانگی بزند.
درس فن خطابت و شعر در جملاتی فشرده خلاصه شده است و در عمل هر دو درس را یکجا میخوانند، زیرا نوشتههای مربوط به خطابت و نیز داستانهای آن با جملات بسیار ظریف اخلاقی و متفکرانه آراسته شده است. به مناسبت ظرافتی که در زبان شیخ سعدی شاعر نامور در مشرق زمین وجود دارد، قبل از سایر آثار او ابتدا گلستان فرا گرفته میشود، زیرا در کنار هنر زیبای خطابت که در این اثر دیده میشود، جملاتی پرمغز و قواعدی در زمینه سیاست نیز با خود همراه دارد. در ایران کمتر فردی پیدا میشود که خواندن و نوشتن بداند و این کتاب را در خانه خود نگهداری نکند؛ زیرا اگر کسی بخواهد از نظر دانش و شخصیت، خود را نسبت به دیگران برتر نشان دهد، حتی اگر یک فرد معمولی باشد، در ضیافتها، در معاملات و در بحثها متوسل به این کتاب میشود، برای اینکه معمولاً در این اثر جملاتی وجود دارد که ضربالمثل شده است و یا با منظور گوینده کاملاً مطابقت دارد. غیر از این، ایرانیها کتب داستانی و تاریخی دیگری نیز در اختیار دارند که مهمتر از همه آثاری است که درباره زندگانی و شهادت حضرت علی و فرزند او امام حسین نوشته شده است. در نوشتن این نوع کتب هم از فن خطابت بهره بردهاند.
کتب دیگر تاریخی، دینی و داستانی و روزشمارهای تاریخی نیز دارند که درباره جنگهای پادشاهان، حکومت آنان و نیز عملیات پهلوانان بیگانه و تاریخ سایر ملل و اقوام نوشته شده است. باید دانست که ایرانیان در بیان تاریخ و داستان به ویژه آنجا که مربوط به دین و قدیسین آنها میشود زیاد وفادار و حقیقتگو نیستند. واقعیات تاریخی را آنقدر رنگ و روغن میزنند تا صورت افسانه گیرد و سبب برانگیختن شگفتی خواننده شود؛ این یعنی آزادی در شعر و نقاشی.
#ایران #سفرنامه #سفرنامهنویسی
#اخلاق_ایرانی #سعدی #صفویان
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
کودکان ایرانی درحال حاضر مانند زمانهای پیشین تربیت نمیشوند که سالهای اول زندگی خود را مانند زندانیان در اتاقهای دربسته نزد مادران خود به سربرند و اجازه نداشته باشند که مدتهای مدیدی در برابر چشم پدر خود ظاهر شوند. همچنین اکنون، آنچنان اجباری وجود ندارد که تیراندازی با کمان و اسبسواری بیاموزند و تعدادی از آنها همین که خواندن و نوشتن فراگرفتند، مشغول کار میشوند، تعداد دیگر نویسنده میشوند و یا اینکه به تحصیل دانش ادامه میدهند. کمتر ایرانی دیده میشود که خواندن و نوشتن نداند، بدون در نظر گرفتن اینکه در کدام قشر اجتماعی قرار دارد؛ زیرا ایرانیان فرزندان خود را حتی زودتر از معمول به مدرسه میفرستند. مساجد آنان که محل عبادت است، مدرسه نیز هست و هر شهر به تعداد کوچههای آن، مسجد دارد؛ زیرا هر کوچه دارای مسجد ویژهی خود است که هزینهی آن را باید اهالی همان کوچه تأمین کنند. در هر مدرسه یک معلم به نام ملا و یک خلیفه که جانشین و همکار اوست به کار اشتغال دارند. زمانیکه دانشآموزان الفبا را یاد گرفتند، در ابتدا و آغاز درس چند آیه از قرآن مجید را از رو تلاوت میکنند... پس از تلاوت قرآن گلستان شیخ و بوستان وی و نیز حافظ که اثر او هم مانند بوستان از نصیحت و اندرز سرشار است خوانده میشود.
این دو نویسنده و شاعر گویا با رساترین و ظریفترین گونهی زبان فارسی آثار خود را نوشتهاند؛ زیرا شیراز (یا تختجمشید باستان) خاستگاه آنهاست و زبان این دیار را بهعنوان مادر زبان پارسی میشناسند. کاغذ را مانند ما که از تکههای پارچه کهنه تهیه میکنیم، آنان از کتان، و یا اگر باید ظریف و نازک باشد، از ابریشم درست میکنند. کاغذ را با سنگ یا جلد سخت و صاف حلزون براق و صاف میکنند و به این ترتیب نوعی کاغذ مرغوب به دست میآورند که بر روی آن نه چین و نه رگه دیده میشود، و مانند یک صفحهی صیقلخورده است.
گرچه در ایران افراد اندکی هستند که برخلاف ما در آلمان علوم رایج را بهطور اساسی فرامیگیرند و تحصیل میکنند، ولی مردم به این دانشها اهمیت زیادی میدهند و به دانشمندان ارج مینهند. آنان به این دانشمندان فیلسوف میگویند. برای آموختن علوم، اینجا و آنجا دارای آموزشگاهها و مکتبهایی هستند که آنها را مدرسه و آموزگاران را مدرس مینامند. اصول و قواعد و علومی که میآموزند عبارت است از: حساب، هندسه، فن خطابت، شعر، فیزیک، اخلاق، هیئت، ستارهشناسی، حقوق و طب.
فلسفه ارسطو را در اختیار دارند و آن را پیالهی دنیا مینامند؛ زیرا همانطور که پیاله برای انسان فایده و لذت همراه دارد، میتواند ضرور و زیان هم داشته باشد؛ یعنی اینکه آدمی قادر است فلسفه یا خرد جهانی را بهعنوان یک وسیلهی مخرب و نیز یک ابزار سازنده به کار برد. مستی و فلسفه هر دو برای برانگیختن هستند و اگر بیش از اندازه بر انسان چیره شوند، سبب میشوند که آدمی دست به کاری نزدیک به دیوانگی بزند.
درس فن خطابت و شعر در جملاتی فشرده خلاصه شده است و در عمل هر دو درس را یکجا میخوانند، زیرا نوشتههای مربوط به خطابت و نیز داستانهای آن با جملات بسیار ظریف اخلاقی و متفکرانه آراسته شده است. به مناسبت ظرافتی که در زبان شیخ سعدی شاعر نامور در مشرق زمین وجود دارد، قبل از سایر آثار او ابتدا گلستان فرا گرفته میشود، زیرا در کنار هنر زیبای خطابت که در این اثر دیده میشود، جملاتی پرمغز و قواعدی در زمینه سیاست نیز با خود همراه دارد. در ایران کمتر فردی پیدا میشود که خواندن و نوشتن بداند و این کتاب را در خانه خود نگهداری نکند؛ زیرا اگر کسی بخواهد از نظر دانش و شخصیت، خود را نسبت به دیگران برتر نشان دهد، حتی اگر یک فرد معمولی باشد، در ضیافتها، در معاملات و در بحثها متوسل به این کتاب میشود، برای اینکه معمولاً در این اثر جملاتی وجود دارد که ضربالمثل شده است و یا با منظور گوینده کاملاً مطابقت دارد. غیر از این، ایرانیها کتب داستانی و تاریخی دیگری نیز در اختیار دارند که مهمتر از همه آثاری است که درباره زندگانی و شهادت حضرت علی و فرزند او امام حسین نوشته شده است. در نوشتن این نوع کتب هم از فن خطابت بهره بردهاند.
کتب دیگر تاریخی، دینی و داستانی و روزشمارهای تاریخی نیز دارند که درباره جنگهای پادشاهان، حکومت آنان و نیز عملیات پهلوانان بیگانه و تاریخ سایر ملل و اقوام نوشته شده است. باید دانست که ایرانیان در بیان تاریخ و داستان به ویژه آنجا که مربوط به دین و قدیسین آنها میشود زیاد وفادار و حقیقتگو نیستند. واقعیات تاریخی را آنقدر رنگ و روغن میزنند تا صورت افسانه گیرد و سبب برانگیختن شگفتی خواننده شود؛ این یعنی آزادی در شعر و نقاشی.
#ایران #سفرنامه #سفرنامهنویسی
#اخلاق_ایرانی #سعدی #صفویان
➣ @Notes_On_Liberty
«برابریخواهی، بهدلیل غیرطبیعی بودن، متضمن زور و اجبار است. زور، پایان آزادی و همینطور دوستی است. بهمنظور همسطح کردن منظرهای پر از کوهها و درهها، به دینامیت، تراکتور، بیل و کلنگ نیاز است. با پر کردن درهها توسط کوهها میتوان یک سطح یکنواخت و یکسان ایجاد کرد. بنابراین، یا آزادی وجود دارد یا برابری. با این حال جنبهی شیطانیتر مسئله تحت شرایطی است که دموکراسیخواهی و جنبشهای تودهای متحد آن، درحالیکه به برابری و هویت وفادارند، از قربانی کردن آزادی هرگز دریغ نخواهند ورزید.»
❈ اریک فون کوینلت-لدین. مخاطرهی توده؛ یا پروکروسْتِس (دیو کشنده)
➣ @Notes_On_Liberty
❈ اریک فون کوینلت-لدین. مخاطرهی توده؛ یا پروکروسْتِس (دیو کشنده)
➣ @Notes_On_Liberty
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 نتایج اقتصادی نظام سوسیالدموکرات چیست؟ (۲) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ ➣ @Notes_On_Liberty برخلاف این استدلال، گاهی گفته میشود که از نظر تجربی ثابت شده افزایش سطح مالیات واقعاً با افزایش تولید ناخالص ملّی توام است؛ بنابراین هرچند استدلال یادشده پذیرفتنی باشد،…
📃 نتایج اقتصادی نظام سوسیالدموکرات چیست؟ (۳) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
در حالیکه مالیات بر درآمد و فروش از بارزترین تکنیکهایند، اما تمام جوانب آن بهعنوان یکی از روشهای بازتوزیعی سوسیالدموکراتها تشریح نمیشود. اهمیتی ندارد چطور مالیاتهای دریافتی بین اشخاص تشکیلدهندهی جامعه باز توزیع شود؛ مثلاً مهم نیست تا چه میزان درآمد پولی اشخاص تعديل شده باشد، زیرا اشخاص منش زندگی متفاوتی دارند و میتوانند نسبتهای متفاوتی از این درآمد را به مصرف یا ثروتاندوزی اختصاص دهند. بدین ترتیب، دیر یا زود تفاوتهای عمدهای را بین مردم شاهد خواهیم بود؛ اگر نه به سبب درآمد پولی، بلکه با توجه به ثروت شخصی آنها. اگر حقوق ارث به صورت محض وجود داشته باشد، عجیب نیست که این تفاوتها پیوسته نمود پیدا کند. از اینرو، سوسیالیسم سوسیالدموکرات را متعصبان مساواتطلب به این سمت میکشانند که ثروت شخصی افراد را نیز از برنامههای خود قلمداد کنند و خواهان وضع مالیات بر آن شوند؛ در این راه، بیش از همه مالیات بر ارث به منظور اقناع عوام بر ثروتهای بادآورده وضع میشود.
از نظر اقتصادی، این معیارها فوراً روند شکلگیری ثروت خصوصی را مختل میکنند. با وجود مالیات، بهرهمندی از ثروت خصوصی نسبتاً پرهزینه میشود. ثروت اندکی شکل میگیرد و مصرف نیز پیشی میگیرد. مصرف استفاده غیرمولد از ذخایر ثروتمندان را شامل میشود. در کل استاندارد زندگی برخاسته از ثروت خصوصی، رو به زوال میرود.
با تحلیل سومین بخش از سیاستهای مالیاتی، که همانا وضع مالیات بر «داراییهای طبیعی» است، نتایج مشابهی که دربارهی تأثیرات فقر مرور کردیم دوباره نمود مییابد. به دلایلی که در ادامه میگویم، این بخش پس از دو بخش سنّتی مالیات بر درآمد و ثروت خصوصی، با گذر زمان، تحت عنوان برابرسازی فرصتها برجستهتر شده است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
در حالیکه مالیات بر درآمد و فروش از بارزترین تکنیکهایند، اما تمام جوانب آن بهعنوان یکی از روشهای بازتوزیعی سوسیالدموکراتها تشریح نمیشود. اهمیتی ندارد چطور مالیاتهای دریافتی بین اشخاص تشکیلدهندهی جامعه باز توزیع شود؛ مثلاً مهم نیست تا چه میزان درآمد پولی اشخاص تعديل شده باشد، زیرا اشخاص منش زندگی متفاوتی دارند و میتوانند نسبتهای متفاوتی از این درآمد را به مصرف یا ثروتاندوزی اختصاص دهند. بدین ترتیب، دیر یا زود تفاوتهای عمدهای را بین مردم شاهد خواهیم بود؛ اگر نه به سبب درآمد پولی، بلکه با توجه به ثروت شخصی آنها. اگر حقوق ارث به صورت محض وجود داشته باشد، عجیب نیست که این تفاوتها پیوسته نمود پیدا کند. از اینرو، سوسیالیسم سوسیالدموکرات را متعصبان مساواتطلب به این سمت میکشانند که ثروت شخصی افراد را نیز از برنامههای خود قلمداد کنند و خواهان وضع مالیات بر آن شوند؛ در این راه، بیش از همه مالیات بر ارث به منظور اقناع عوام بر ثروتهای بادآورده وضع میشود.
از نظر اقتصادی، این معیارها فوراً روند شکلگیری ثروت خصوصی را مختل میکنند. با وجود مالیات، بهرهمندی از ثروت خصوصی نسبتاً پرهزینه میشود. ثروت اندکی شکل میگیرد و مصرف نیز پیشی میگیرد. مصرف استفاده غیرمولد از ذخایر ثروتمندان را شامل میشود. در کل استاندارد زندگی برخاسته از ثروت خصوصی، رو به زوال میرود.
با تحلیل سومین بخش از سیاستهای مالیاتی، که همانا وضع مالیات بر «داراییهای طبیعی» است، نتایج مشابهی که دربارهی تأثیرات فقر مرور کردیم دوباره نمود مییابد. به دلایلی که در ادامه میگویم، این بخش پس از دو بخش سنّتی مالیات بر درآمد و ثروت خصوصی، با گذر زمان، تحت عنوان برابرسازی فرصتها برجستهتر شده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 نتایج اقتصادی نظام سوسیالدموکرات چیست؟ (۴) | ✍🏻 هانس هرمان هوپ
➣ @Notes_On_Liberty
میدانیم که جایگاه اشخاص در زندگی صرفاً به درآمد پولی یا ثروت شخصی وابسته نیست. به عبارت دیگر، چیزهای دیگری هستند که در زندگی اهمیت دارند و ارزشافزایی می کنند، ولو آنکه این ارزش به شکل پول یا کالاهای مبادلهشدنی نباشد: داشتن خانوادهای خوب، تحصیلات، سلامتی، صورت زیبا و مانند اینها. من این کالاهای مبادلهنشدنی را، که از آنها عواید روانی حاصل میشود، «داراییهای طبیعی» مینامم. سوسیالیسم توزیعی که با آرمانهای مساواتطلبان راهبری میشود، از وجود این تفاوتهای خدادادی، آزردهخاطر میشود و بر آن میشود اگر نگوییم چنین نعماتی را قلع و قمع کند، دستکم آنها را تعدیل کند. اما از آنجاکه این نعمات، کالاهایی مبادلهنشدنیاند، سلب مالکیت، عصارهکشی و بازتوزیع آنها نمیتواند سهل باشد. خیال باطلی است که بگوییم برای تحقق این هدف میشود درآمد غیرمادی ثروتمندان از نعمات خدادادی را به سطح افراد کمدرآمدتر تنزل داد. مثلاً، سلامت افراد سالم را در معرض خطر قرار دهیم تا با افراد بیمار از این نظر برابر شوند یا زیبایی صورت افراد را از بین ببریم تا آنها نیز با افراد بداقبال و زشت در یک ردیف قرار گیرند. بنابراین، راهکار متعارف طرفداران سوسیالدموکراسی برای خلق «برابری فرصتها» وضع مالیات بر داراییهای طبیعی خواهد بود. آن مردمی که تصور میشود بهرهی نسبتاً بیشتری از برخی نعمات مانند سلامتی دارند، موضوع مالیات مضاعف قرار میگیرند. این مالیات از آن مردمی است ک بهرهی نسبی آنها از آن نعمت کمتر است و در واقع مساعدهای برای جبران این کمبود است. مالیات مضاعف مثلاً بر افراد سالم تحمیل میشود تا با آن بتوانند هزینهی دکتر و داروی بیماران را بپردازند یا افراد خوشقیافه هزینهی عمل جراحی پلاستیک افراد زشترو را بدهند. نتایج اقتصادی چنین برنامههای اقتصادی باید برای خواننده مشخص باشد. بقای منافع روانی سلامتی، مستلزم تلاش مولد، زمان و هزینه است. مردم میتوانند اصولاً از تلاشهای مولد به غیرمولد تغییر مسیر دهند یا تلاشهای مولد خود را به بخشهایی اعم از کالاهای مبادلهشدنی یا مبادلهنشدنی منتقل کنند که بار مالیاتی کمتری دارد، بنابراین به دلیل هزینههای اضافی سلامتی، چنین میکنند.
بدین ترتیب، تولید کل ثروت سقوط میکند و استاندارد کلی زندگی نیز به تبع آن کاهش مییابد. حتی با وجود نعمات خدادادی حقیقی مانند هوش که مردم میتوانند از آن خیلی کم استفاده کنند یا اصلاً استفاده نکنند، نتایج مشابهی گریبانگیرمان می شود، ولو با تأخیری به اندازه یک نسل. به عبارت دیگر، باهوش بودن نسبتاً پرهزینه و در مقابل کودن بودن کمهزینه میشود و از آنجاکه منافعی (مادی و معنوی) برای اولاد افراد باهوش وجود ندارد، انگیزهی این افراد برای زادِولد کاهش مییابد و در عوض افراد کودن انگیزهی بیشتری مییابند. بر اساس قوانین ژنتیک، نتیجهای که دامنگیر جامعه میشود، تولید جماعتی است که جملگی از همه نظر کودناند. وانگهی، در صورت وجود هر نوع مالیات بر نعمات خدادادی، اعم از سلامتی یا هوش، سرنوشت مشابهی در انتظار خواهد بود، زیرا از درآمد پولی مالیات اخذ میشود و گرایش مشابهی که مالیات بر درآمد تشدیدکنندهی آن است، در اینجا نیز نمود مییابد؛ یعنی تلاش برای عواید مادی کاهش مییابد و در عوض، تلاش برای عواید غیرمادی یا اعمال غیرمولد افزایش مییابد. البته همهی اینها استاندارد کلی زندگی را باز هم تقلیل میدهد.
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#چپ #برابریخواهی #مساواتطلبی
#مالیات #مالیات_بر_درآمد #تولید
#دارایی_طبیعی #مالیات_بر_دارایی
#بازتوزیع #سوسیالیسم_بازتوزیعی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
میدانیم که جایگاه اشخاص در زندگی صرفاً به درآمد پولی یا ثروت شخصی وابسته نیست. به عبارت دیگر، چیزهای دیگری هستند که در زندگی اهمیت دارند و ارزشافزایی می کنند، ولو آنکه این ارزش به شکل پول یا کالاهای مبادلهشدنی نباشد: داشتن خانوادهای خوب، تحصیلات، سلامتی، صورت زیبا و مانند اینها. من این کالاهای مبادلهنشدنی را، که از آنها عواید روانی حاصل میشود، «داراییهای طبیعی» مینامم. سوسیالیسم توزیعی که با آرمانهای مساواتطلبان راهبری میشود، از وجود این تفاوتهای خدادادی، آزردهخاطر میشود و بر آن میشود اگر نگوییم چنین نعماتی را قلع و قمع کند، دستکم آنها را تعدیل کند. اما از آنجاکه این نعمات، کالاهایی مبادلهنشدنیاند، سلب مالکیت، عصارهکشی و بازتوزیع آنها نمیتواند سهل باشد. خیال باطلی است که بگوییم برای تحقق این هدف میشود درآمد غیرمادی ثروتمندان از نعمات خدادادی را به سطح افراد کمدرآمدتر تنزل داد. مثلاً، سلامت افراد سالم را در معرض خطر قرار دهیم تا با افراد بیمار از این نظر برابر شوند یا زیبایی صورت افراد را از بین ببریم تا آنها نیز با افراد بداقبال و زشت در یک ردیف قرار گیرند. بنابراین، راهکار متعارف طرفداران سوسیالدموکراسی برای خلق «برابری فرصتها» وضع مالیات بر داراییهای طبیعی خواهد بود. آن مردمی که تصور میشود بهرهی نسبتاً بیشتری از برخی نعمات مانند سلامتی دارند، موضوع مالیات مضاعف قرار میگیرند. این مالیات از آن مردمی است ک بهرهی نسبی آنها از آن نعمت کمتر است و در واقع مساعدهای برای جبران این کمبود است. مالیات مضاعف مثلاً بر افراد سالم تحمیل میشود تا با آن بتوانند هزینهی دکتر و داروی بیماران را بپردازند یا افراد خوشقیافه هزینهی عمل جراحی پلاستیک افراد زشترو را بدهند. نتایج اقتصادی چنین برنامههای اقتصادی باید برای خواننده مشخص باشد. بقای منافع روانی سلامتی، مستلزم تلاش مولد، زمان و هزینه است. مردم میتوانند اصولاً از تلاشهای مولد به غیرمولد تغییر مسیر دهند یا تلاشهای مولد خود را به بخشهایی اعم از کالاهای مبادلهشدنی یا مبادلهنشدنی منتقل کنند که بار مالیاتی کمتری دارد، بنابراین به دلیل هزینههای اضافی سلامتی، چنین میکنند.
بدین ترتیب، تولید کل ثروت سقوط میکند و استاندارد کلی زندگی نیز به تبع آن کاهش مییابد. حتی با وجود نعمات خدادادی حقیقی مانند هوش که مردم میتوانند از آن خیلی کم استفاده کنند یا اصلاً استفاده نکنند، نتایج مشابهی گریبانگیرمان می شود، ولو با تأخیری به اندازه یک نسل. به عبارت دیگر، باهوش بودن نسبتاً پرهزینه و در مقابل کودن بودن کمهزینه میشود و از آنجاکه منافعی (مادی و معنوی) برای اولاد افراد باهوش وجود ندارد، انگیزهی این افراد برای زادِولد کاهش مییابد و در عوض افراد کودن انگیزهی بیشتری مییابند. بر اساس قوانین ژنتیک، نتیجهای که دامنگیر جامعه میشود، تولید جماعتی است که جملگی از همه نظر کودناند. وانگهی، در صورت وجود هر نوع مالیات بر نعمات خدادادی، اعم از سلامتی یا هوش، سرنوشت مشابهی در انتظار خواهد بود، زیرا از درآمد پولی مالیات اخذ میشود و گرایش مشابهی که مالیات بر درآمد تشدیدکنندهی آن است، در اینجا نیز نمود مییابد؛ یعنی تلاش برای عواید مادی کاهش مییابد و در عوض، تلاش برای عواید غیرمادی یا اعمال غیرمولد افزایش مییابد. البته همهی اینها استاندارد کلی زندگی را باز هم تقلیل میدهد.
#سوسیالیسم #سوسیالدموکراسی
#چپ #برابریخواهی #مساواتطلبی
#مالیات #مالیات_بر_درآمد #تولید
#دارایی_طبیعی #مالیات_بر_دارایی
#بازتوزیع #سوسیالیسم_بازتوزیعی
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مراقبت از ارواح انسانها ربطی به حاکم مدنی ندارد (۱) | ✍🏻 جان لاک
➣ @Notes_On_Liberty
حال ببینیم کلیسا چیست؟ به نظر من، کلیسا اجتماع داوطلبانهی افرادی است که بنابر توافق مشترکشان به هم میپیوندند، تا به شیوهای که به اعتقاد ایشان در پیشگاه خداوند مقبول است و در سعادت ارواحشان مؤثر میافتد، بهطور جمعی به عبادت خداوند بپردازند.
گفتم کلیسا، اجتماعی آزاد و داوطلبانه است. هیچکس بهطور مادرزادی، عضو هیچ کلیسایی نیست، و الّا میبایست بهواسطهی همان حق وراثتی که داراییهای دنیوی والدین به فرزندان منتقل میگردد، دین والدین نیز به فرزندان منتقل شود. هیچچیز نامعقولتر از این نیست که فردی بخواهد ایمانش را از طریق همان حق مالکیتی که بر زمینهایش دارد، به دست آورد. بر این اساس هیچ انسانی فطرتاً و بهطور مادرزادی، به کلیسا یا فرقهی خاصی تعلق ندارد، بلکه هر فرد داوطلبانه به اجتماعی میپیوند که معتقد است آن عمل و عبادتی را که حقیقتاً مقبول درگاه خداوند است، در آن اجتماع یافته است. امید به رستگاری تنها علّت ورود او به جامعه متدينان است، همچنان که این امید تنها دلیل ماندن او در این جامعه نیز هست. لذا اگر بعدها خطایی در اعتقادات یا اعوجاجی در شیوهی عبادت آن اجتماعی که بنا به خواست خود به آن پیوسته است بیابد، چرا نباید همان آزادیای را که هنگام پیوستن به آن اجتماع داشت به هنگام گسستن یا خروج از آن نیز داشته باشد. هیچ عضوی از جامعه دینی را جز از طریق امید قطعی به جهان آخرت نمیتوان مقید به ماندن کرد. بنابراین، کلیسا جامعهای است متشکل از افرادی که داوطلبانه به منظور دستیابی به حیات اخروی به هم پیوستهاند.
هیچ فرد عادی، به هیچوجه، حق ندارد، نسبت به دیگران، به دلیل اینکه از کلیسا یا مذهب دیگری هستند، در برخورداریهای مدنیشان فرق قائل شود. همهی حقوق و امتیازاتی که بهعنوان یک انسان یا یک تبعه به او تعلّق دارد میبایست برایش باقی و محفوظ بماند. اینگونه امور، ربطی به دین ندارد، خواه فرد مسیحی باشد و خواه مشرک هیچ خشونت و آسیبی نباید متوجه وی گردد. ما نباید به معیارهای تنگنظرانه و ضيق عدالت خشک بسنده کنیم، بلکه خیرخواهی، سخاوت و آزادگی فکر و عمل را باید به آن اضافه کرد. اینها چیزهایی است که انجیل امر میکند و عقل بدان فرمان میدهد و عواطف فطری که در ما به ودیعه نهاده شده است ما را ملزم به آن میکند.
اگر انسانی از راه راست گمراه شود، این بدبختی دامنگیر خود اوست و به شما آسیبی نمیرساند، لذا نباید او را در امور مربوط به زندگی این جهان مجازات کنید، چراکه بنابر اعتقاد شما، او در جهان آخرت تیرهبخت خواهد بود. آنچه را که من در باب تساهل متقابل اشخاص عادی، که از نظر مذهبی با یکدیگر اختلاف دارند، اظهار می دارم، در مورد کلیساهای فرقههای مختلف نیز صادق است، گویی ارتباط کلیساهای متفاوت با یکدیگر همانند ارتباط افراد عادی با یکدیگر است. هیچ کلیسایی حق اعمال قدرت بر دیگری را ندارد. حتی زمانیکه گاه اتفاق میفتد که حاکم مدنی به عضویت این یا آن فرقه کلیسایی درمیآید. زیرا، نه حکومت مدنی و نه کلیسا، هیچ یک نمیتوانند حق جدیدی به یکدیگر بدهد. بنابراین، حاکم مدنی چه عضو کلیسا باشد و چه نباشد، کلیسا همان جامعهی داوطلبانه و آزاد خواهد بود که قبلاً بوده است.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
حال ببینیم کلیسا چیست؟ به نظر من، کلیسا اجتماع داوطلبانهی افرادی است که بنابر توافق مشترکشان به هم میپیوندند، تا به شیوهای که به اعتقاد ایشان در پیشگاه خداوند مقبول است و در سعادت ارواحشان مؤثر میافتد، بهطور جمعی به عبادت خداوند بپردازند.
گفتم کلیسا، اجتماعی آزاد و داوطلبانه است. هیچکس بهطور مادرزادی، عضو هیچ کلیسایی نیست، و الّا میبایست بهواسطهی همان حق وراثتی که داراییهای دنیوی والدین به فرزندان منتقل میگردد، دین والدین نیز به فرزندان منتقل شود. هیچچیز نامعقولتر از این نیست که فردی بخواهد ایمانش را از طریق همان حق مالکیتی که بر زمینهایش دارد، به دست آورد. بر این اساس هیچ انسانی فطرتاً و بهطور مادرزادی، به کلیسا یا فرقهی خاصی تعلق ندارد، بلکه هر فرد داوطلبانه به اجتماعی میپیوند که معتقد است آن عمل و عبادتی را که حقیقتاً مقبول درگاه خداوند است، در آن اجتماع یافته است. امید به رستگاری تنها علّت ورود او به جامعه متدينان است، همچنان که این امید تنها دلیل ماندن او در این جامعه نیز هست. لذا اگر بعدها خطایی در اعتقادات یا اعوجاجی در شیوهی عبادت آن اجتماعی که بنا به خواست خود به آن پیوسته است بیابد، چرا نباید همان آزادیای را که هنگام پیوستن به آن اجتماع داشت به هنگام گسستن یا خروج از آن نیز داشته باشد. هیچ عضوی از جامعه دینی را جز از طریق امید قطعی به جهان آخرت نمیتوان مقید به ماندن کرد. بنابراین، کلیسا جامعهای است متشکل از افرادی که داوطلبانه به منظور دستیابی به حیات اخروی به هم پیوستهاند.
هیچ فرد عادی، به هیچوجه، حق ندارد، نسبت به دیگران، به دلیل اینکه از کلیسا یا مذهب دیگری هستند، در برخورداریهای مدنیشان فرق قائل شود. همهی حقوق و امتیازاتی که بهعنوان یک انسان یا یک تبعه به او تعلّق دارد میبایست برایش باقی و محفوظ بماند. اینگونه امور، ربطی به دین ندارد، خواه فرد مسیحی باشد و خواه مشرک هیچ خشونت و آسیبی نباید متوجه وی گردد. ما نباید به معیارهای تنگنظرانه و ضيق عدالت خشک بسنده کنیم، بلکه خیرخواهی، سخاوت و آزادگی فکر و عمل را باید به آن اضافه کرد. اینها چیزهایی است که انجیل امر میکند و عقل بدان فرمان میدهد و عواطف فطری که در ما به ودیعه نهاده شده است ما را ملزم به آن میکند.
اگر انسانی از راه راست گمراه شود، این بدبختی دامنگیر خود اوست و به شما آسیبی نمیرساند، لذا نباید او را در امور مربوط به زندگی این جهان مجازات کنید، چراکه بنابر اعتقاد شما، او در جهان آخرت تیرهبخت خواهد بود. آنچه را که من در باب تساهل متقابل اشخاص عادی، که از نظر مذهبی با یکدیگر اختلاف دارند، اظهار می دارم، در مورد کلیساهای فرقههای مختلف نیز صادق است، گویی ارتباط کلیساهای متفاوت با یکدیگر همانند ارتباط افراد عادی با یکدیگر است. هیچ کلیسایی حق اعمال قدرت بر دیگری را ندارد. حتی زمانیکه گاه اتفاق میفتد که حاکم مدنی به عضویت این یا آن فرقه کلیسایی درمیآید. زیرا، نه حکومت مدنی و نه کلیسا، هیچ یک نمیتوانند حق جدیدی به یکدیگر بدهد. بنابراین، حاکم مدنی چه عضو کلیسا باشد و چه نباشد، کلیسا همان جامعهی داوطلبانه و آزاد خواهد بود که قبلاً بوده است.
➣ @Notes_On_Liberty
📃 مراقبت از ارواح انسانها ربطی به حاکم مدنی ندارد (۲) | ✍🏻 جان لاک
➣ @Notes_On_Liberty
بیایید وظیفهی حاکم را در امر تساهل، که مسلماً موضوع بسیار قابل تأملی است، بررسی کنیم.
قبلاً استدلال کردیم که مراقبت از ارواح انسانها ربطی به حاکم مدنی ندارد؛ یعنی ربطی به مراقبت آمرانه و حکومتی، اگر بتوان آن را چنین نامید، ندارد. مراقبت آمرانهای که از طریق قوانین نسخهای را تجویز میکند و یا به وسيلهی مجازات و توبیخ چیزی را اجبار میکند. اما، مراقبت خیرخواهانه که عبارت است از تعلیم، تذکر و ترغیب آدمیان، چیزی است که هیچکس نقش آن را انکار نمیکند. مراقبت از روح هر فرد، امری است مربوط به خود او، و میبایست آن را به خود او واگذارد. اما اگر او در مراقبت از روح خود اهمال و کوتاهی کند چه؟ پاسخ من این است، اگر او در مراقبت از سلامتی یا در مراقبت از داراییهایش اهمال و کوتاهی کند چه؟ کدام یک از این دو امر با حکومت حاكم مدنی ارتباط نزدیکتری دارد؟ آیا حاکم مدنی از طریق یک قانون قاطع و اجباری میتواند، این امر را که شخص نباید فقیر یا بیمار شود، میسّر سازد؟ قوانین، تا آنجاکه ممکن باشد، شرایطی را فراهم میکنند که مواهب دنیوی و سلامتی افراد تحت حکومت، با خدعه و خشونت دیگران خدشهدار نشود. قوانین ضامن حفظ آدمیان، از اهمال یا سوءمدیریت در اموال و داراییهایشان، نیست. هیچ انسانی را، چه بخواهد و چه نخواهد، نمیتوان مجبور کرد ثروتمند یا تندرست باشد. خیر، خود خداوند نیز برخلاف ارادهی انسان ها، آنان را نجات نمیدهد. فرض کنیم برخی پادشاهان میل داشته باشند افراد تحت حکومتشان را مجبور به ثروتاندوزی یا حفظ سلامتی و تقویت بدنهایشان کنند. آیا چنین خواستهای از طریق قانون امکانپذیر است، به این معنا که آنها مقرر کنند افراد به هیچ طبیبی جز طبیبان رومی مراجعه نکنند؟ و آیا همهی انسانها موظفند، مطابق دستور آنان زندگی کنند؟
چرا نمیبایست هیچ دارویی یا هیچ غذایی خورده شود، مگر آنکه در آشپزخانه واتیکان یا در فروشگاههای شهر ژنو تهیه شده باشد؟ آیا برای ثروتمند ساختن افراد جامعه میبایست، همهی آنان را از طریق قانون مجبور کرد که تاجر یا موسیقیدان شوند؟ یا آیا باید همه بقال یا آهنگر شوند؟ چراکه اینان افرادی هستند که با این حرفهها هم برای خانوادهشان رفاه فراهم کردهاند و هم به ثروت هنگفتی دست یافتهاند. ممکن است پاسخ داده شود که هزاران راه برای ثروتمند شدن وجود دارد، اما برای وصول به بهشت تنها یک راه وجود دارد. قطعاً این پاسخ مناسبی است خصوصاً برای کسانی که میخواهند آدمیان را مجبور کنند که به این یا آن راه بروند، زیرا اگر راههای متعددی وجود داشته باشد که انسان را به بهشت ببرد، دیگر هیچ بهانهای برای مجبور ساختن دیگران وجود نخواهد داشت. حال اگر من با همهی توانم در راهی قدم بر میدارم که بنا بر تعالیم جغرافیای مقدس، مستقیماً به بیتالمقدس منتهی میشود، چرا مورد ضرب و شتم و سوءاستفاده دیگران قرار میگیرم؟ شاید به این دلیل که چکمههای رزم نمی پوشم، یا به این دلیل که موهایم را به شکل متعارف کوتاه نمیکنم، یا شاید به این خاطر که از روش متداول و مرسوم دیگران پیروی نمیکنم، یا به این دلیل که در معابر عمومی گوشت یا سایر غذاهایی را که موافق میلم بوده است خوردهام، یا برای این که از آن بیراهههایی که به نظرم مرا به ناکجاآباد یا ورطهی پرتگاه میکشاند اجتناب میکنم، یا بهخاطر اینکه برخلاف مسیرهای متعددی که بر سر یک راه وجود دارد، در راهی قدم میگذارم که به نظرم پاکترین و مستقیمترین راه است، یا برای اینکه از همراهی با همسفرانی که متعصبتر و ترشروتر از آنچه که باید باشند هستند اجتناب میکنم، و بالاخره شاید به این دلیل باشد که از رهبری پیروی میکنم که تاج اسقفی بر سر میگذارد و لباس سفید بر تن میکند یا نه، از رهبری پیروی میکنم که این چنین نیست. مطمئناً، اگر درست بیندیشیم، در خواهیم یافت که بیشتر این امور پوچ و بیهودهاند، بهطوریکه اگر، بدون تعصب دینی و دغدغه رستگاری ارواح انسانها باشند و یا همراه با خرافات و تزویر نگردند، یا باید مورد بازبینی قرار گیرند و یا حذف و مطرود گردند. به نظر من، چیزهایی از این قبیل هستند که دشمنیهای شدیدی در بین برادران مسیحی به وجود میآورند. برادران مسیحی که همگی در بخشهای اساسی و حقیقت بنیادی دین با یکدیگر موافق و همدل هستند.
#دولت #حکومت #آزادی_فردی
#دین #آزادی_دینی #ملک_دنیا
#منافع_دنیوی #آزادی #سکولاریسم
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
بیایید وظیفهی حاکم را در امر تساهل، که مسلماً موضوع بسیار قابل تأملی است، بررسی کنیم.
قبلاً استدلال کردیم که مراقبت از ارواح انسانها ربطی به حاکم مدنی ندارد؛ یعنی ربطی به مراقبت آمرانه و حکومتی، اگر بتوان آن را چنین نامید، ندارد. مراقبت آمرانهای که از طریق قوانین نسخهای را تجویز میکند و یا به وسيلهی مجازات و توبیخ چیزی را اجبار میکند. اما، مراقبت خیرخواهانه که عبارت است از تعلیم، تذکر و ترغیب آدمیان، چیزی است که هیچکس نقش آن را انکار نمیکند. مراقبت از روح هر فرد، امری است مربوط به خود او، و میبایست آن را به خود او واگذارد. اما اگر او در مراقبت از روح خود اهمال و کوتاهی کند چه؟ پاسخ من این است، اگر او در مراقبت از سلامتی یا در مراقبت از داراییهایش اهمال و کوتاهی کند چه؟ کدام یک از این دو امر با حکومت حاكم مدنی ارتباط نزدیکتری دارد؟ آیا حاکم مدنی از طریق یک قانون قاطع و اجباری میتواند، این امر را که شخص نباید فقیر یا بیمار شود، میسّر سازد؟ قوانین، تا آنجاکه ممکن باشد، شرایطی را فراهم میکنند که مواهب دنیوی و سلامتی افراد تحت حکومت، با خدعه و خشونت دیگران خدشهدار نشود. قوانین ضامن حفظ آدمیان، از اهمال یا سوءمدیریت در اموال و داراییهایشان، نیست. هیچ انسانی را، چه بخواهد و چه نخواهد، نمیتوان مجبور کرد ثروتمند یا تندرست باشد. خیر، خود خداوند نیز برخلاف ارادهی انسان ها، آنان را نجات نمیدهد. فرض کنیم برخی پادشاهان میل داشته باشند افراد تحت حکومتشان را مجبور به ثروتاندوزی یا حفظ سلامتی و تقویت بدنهایشان کنند. آیا چنین خواستهای از طریق قانون امکانپذیر است، به این معنا که آنها مقرر کنند افراد به هیچ طبیبی جز طبیبان رومی مراجعه نکنند؟ و آیا همهی انسانها موظفند، مطابق دستور آنان زندگی کنند؟
چرا نمیبایست هیچ دارویی یا هیچ غذایی خورده شود، مگر آنکه در آشپزخانه واتیکان یا در فروشگاههای شهر ژنو تهیه شده باشد؟ آیا برای ثروتمند ساختن افراد جامعه میبایست، همهی آنان را از طریق قانون مجبور کرد که تاجر یا موسیقیدان شوند؟ یا آیا باید همه بقال یا آهنگر شوند؟ چراکه اینان افرادی هستند که با این حرفهها هم برای خانوادهشان رفاه فراهم کردهاند و هم به ثروت هنگفتی دست یافتهاند. ممکن است پاسخ داده شود که هزاران راه برای ثروتمند شدن وجود دارد، اما برای وصول به بهشت تنها یک راه وجود دارد. قطعاً این پاسخ مناسبی است خصوصاً برای کسانی که میخواهند آدمیان را مجبور کنند که به این یا آن راه بروند، زیرا اگر راههای متعددی وجود داشته باشد که انسان را به بهشت ببرد، دیگر هیچ بهانهای برای مجبور ساختن دیگران وجود نخواهد داشت. حال اگر من با همهی توانم در راهی قدم بر میدارم که بنا بر تعالیم جغرافیای مقدس، مستقیماً به بیتالمقدس منتهی میشود، چرا مورد ضرب و شتم و سوءاستفاده دیگران قرار میگیرم؟ شاید به این دلیل که چکمههای رزم نمی پوشم، یا به این دلیل که موهایم را به شکل متعارف کوتاه نمیکنم، یا شاید به این خاطر که از روش متداول و مرسوم دیگران پیروی نمیکنم، یا به این دلیل که در معابر عمومی گوشت یا سایر غذاهایی را که موافق میلم بوده است خوردهام، یا برای این که از آن بیراهههایی که به نظرم مرا به ناکجاآباد یا ورطهی پرتگاه میکشاند اجتناب میکنم، یا بهخاطر اینکه برخلاف مسیرهای متعددی که بر سر یک راه وجود دارد، در راهی قدم میگذارم که به نظرم پاکترین و مستقیمترین راه است، یا برای اینکه از همراهی با همسفرانی که متعصبتر و ترشروتر از آنچه که باید باشند هستند اجتناب میکنم، و بالاخره شاید به این دلیل باشد که از رهبری پیروی میکنم که تاج اسقفی بر سر میگذارد و لباس سفید بر تن میکند یا نه، از رهبری پیروی میکنم که این چنین نیست. مطمئناً، اگر درست بیندیشیم، در خواهیم یافت که بیشتر این امور پوچ و بیهودهاند، بهطوریکه اگر، بدون تعصب دینی و دغدغه رستگاری ارواح انسانها باشند و یا همراه با خرافات و تزویر نگردند، یا باید مورد بازبینی قرار گیرند و یا حذف و مطرود گردند. به نظر من، چیزهایی از این قبیل هستند که دشمنیهای شدیدی در بین برادران مسیحی به وجود میآورند. برادران مسیحی که همگی در بخشهای اساسی و حقیقت بنیادی دین با یکدیگر موافق و همدل هستند.
#دولت #حکومت #آزادی_فردی
#دین #آزادی_دینی #ملک_دنیا
#منافع_دنیوی #آزادی #سکولاریسم
➣ @Notes_On_Liberty
📃 کنترل اقتصادی، کنترل کل زندگی فرد است | ✍🏻 فردریش فون هایک
➣ @Notes_On_Liberty
«کنترل تولید ثروت، همانا کنترل خود زندگی انسان است.» (هیلیر بلوک)
مقاماتی که همهی فعالیتهای اقتصادی را هدایت میکنند، نه تنها میتوانند بخشی از زندگی ما را که با امور پست سروکار دارد کنترل کنند، بلکه تخصيص ابزارهای محدود برای همه اهداف ما را نیز کنترل میکنند. و هر کسی که همهی فعالیتهای اقتصادی را کنترل میکند، ابزارها را برای همهی اهداف ما نیز کنترل میکند و بنابراین باید تصمیم بگیرد که کدامیک برآورده شده و کدامیک برآورده نشود. این در واقع، جان کلام است. کنترل اقتصادی فقط کنترل بخشی از زندگی انسان نیست که از دیگر بخشها مجزا باشد. کنترل ابزارها برای همهی اهداف ماست. و کسی که صرفاً كنترل ابزارها را در اختیار دارد همچنین بایستی تعیین کند که برای کدام اهداف به کار گرفته شوند، کدام ارزشها مقام والاتر و کدامیک مقام پایینتر دارد. بهطور خلاصه، انسانها چه باورهایی باید داشته باشند و برای چه اهدافی تقلا کنند. برنامهریزی مرکزی بدین معناست که مسألهی اقتصادی باید، بهجای فرد، توسط اجتماع حل شود. اما این مستلزم آن است که اجتماع یا نمایندهی آن باید کسی باشد که دربارهی اهمیت نسبی نیازهای مختلف تصمیم بگیرد.
آزادی اقتصادی که به اصطلاح برنامهریزان به ما وعده میدهند دقیقاً بدین معناست که ما باید از ضرورت حل مسائل اقتصادی خودمان آسوده باشیم و اینکه انتخابهای تلخی که اغلب لازمهی آن است برای ما در نظر گرفته میشود. از آنجاکه تحت شرایط مدرن ما برای تقریباً هر چیزی به ابزارهایی وابسته هستیم که همتایان ما فراهم میکنند، برنامهریزی اقتصادی لاجرم هدایت تقریباً کل زندگی ما را در پی خواهد داشت. به ندرت وجهی از آن -از نیازهای اولیهی ما گرفته تا روابط ما با خانواده و دوستان، از ماهیت کار ما گرفته تا استفاده از اوقات فراغتمان- وجود دارد که برنامهریز، «کنترل آگاهانه»ی خود را اعمال نکند.
آزادی انتخاب ما در یک جامعهی رقابتی بر اساس این واقعیت استوار است که اگر یک شخص ارضای آرزوهای ما را انکار کند میتوانیم به دیگری روی بیاوریم. اما اگر با یک انحصارگر مواجه باشیم قدردان او خواهیم بود. و یک مقام که کل نظام اقتصادی را اداره میکند قدرتمندترین انحصارگر قابل تصور خواهد بود. در حالیکه نیازی نیست بترسیم که چنین مقامی این قدرت را به نحوی به کار میگیرد که یک انحصارگر خصوصی چنین می کند، و در حالیکه قصد آن به صورت پیشفرض اخاذی حداکثر عایدی مالی نیست، قدرت کاملی خواهد داشت تا تصمیم بگیرد که چه چیزی و در چه شرایطی به ما داده شود. نه تنها تصمیم فقط این نیست که چه کالاها و خدماتی و به چه مقادیری در دسترس خواهد بود، بلکه قادر خواهد بود توزیع آنها بین نواحی و گروهها را مدیریت کند و اگر لازم باشد بین اشخاص با هر درجهای که دوست دارد تبعیض قائل شود.
قدرتی که با کنترل تولید و قیمتها اعمال میشود تقریباً نامحدود است. در یک جامعهی رقابتی، قیمتها به وسیلهی ارادهی آگاهانه هر کس تعیین نمیشود. و اگر یک روش دستیابی به اهدافمان برای ما بسیار گران تمام شود آزادیم سایر روشها را آزمون کنیم. موانع پیش روی مسیر ما به عدم قبول اهدافمان توسط یک فرد بر نمیگردد بلکه به این واقعیت بر میگردد که در جای دیگر نیز ابزارهای یکسانی خواسته میشود.
در یک اقتصاد هدایتشده، آنجا که مقامات اهداف مورد نظر را نظاره میکنند یقیناً قدرتهای خود را برای کمک به برخی اهداف، و پیشگیری از تحقق برخی اهداف دیگر، به کار خواهند گرفت. نه تنها نگرش خود ما، بلکه نگرش هر کس دیگری، دربارهی اینکه چه چیزی را باید یا نباید دوست داشته باشیم، تعیین میکند که چه چیزی باید بگیریم. و از آنجاکه مقامات، قدرتِ خنثی کردن هرگونه تلاش برای طفره رفتن از راهنمایی آن را دارند، مصرف ما را تقریباً چنان کنترل می کنند که گویی به ما گفته میشود درآمدمان را چگونه خرج کنیم.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی
#کنترل_اقتصادی #استبداد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
«کنترل تولید ثروت، همانا کنترل خود زندگی انسان است.» (هیلیر بلوک)
مقاماتی که همهی فعالیتهای اقتصادی را هدایت میکنند، نه تنها میتوانند بخشی از زندگی ما را که با امور پست سروکار دارد کنترل کنند، بلکه تخصيص ابزارهای محدود برای همه اهداف ما را نیز کنترل میکنند. و هر کسی که همهی فعالیتهای اقتصادی را کنترل میکند، ابزارها را برای همهی اهداف ما نیز کنترل میکند و بنابراین باید تصمیم بگیرد که کدامیک برآورده شده و کدامیک برآورده نشود. این در واقع، جان کلام است. کنترل اقتصادی فقط کنترل بخشی از زندگی انسان نیست که از دیگر بخشها مجزا باشد. کنترل ابزارها برای همهی اهداف ماست. و کسی که صرفاً كنترل ابزارها را در اختیار دارد همچنین بایستی تعیین کند که برای کدام اهداف به کار گرفته شوند، کدام ارزشها مقام والاتر و کدامیک مقام پایینتر دارد. بهطور خلاصه، انسانها چه باورهایی باید داشته باشند و برای چه اهدافی تقلا کنند. برنامهریزی مرکزی بدین معناست که مسألهی اقتصادی باید، بهجای فرد، توسط اجتماع حل شود. اما این مستلزم آن است که اجتماع یا نمایندهی آن باید کسی باشد که دربارهی اهمیت نسبی نیازهای مختلف تصمیم بگیرد.
آزادی اقتصادی که به اصطلاح برنامهریزان به ما وعده میدهند دقیقاً بدین معناست که ما باید از ضرورت حل مسائل اقتصادی خودمان آسوده باشیم و اینکه انتخابهای تلخی که اغلب لازمهی آن است برای ما در نظر گرفته میشود. از آنجاکه تحت شرایط مدرن ما برای تقریباً هر چیزی به ابزارهایی وابسته هستیم که همتایان ما فراهم میکنند، برنامهریزی اقتصادی لاجرم هدایت تقریباً کل زندگی ما را در پی خواهد داشت. به ندرت وجهی از آن -از نیازهای اولیهی ما گرفته تا روابط ما با خانواده و دوستان، از ماهیت کار ما گرفته تا استفاده از اوقات فراغتمان- وجود دارد که برنامهریز، «کنترل آگاهانه»ی خود را اعمال نکند.
آزادی انتخاب ما در یک جامعهی رقابتی بر اساس این واقعیت استوار است که اگر یک شخص ارضای آرزوهای ما را انکار کند میتوانیم به دیگری روی بیاوریم. اما اگر با یک انحصارگر مواجه باشیم قدردان او خواهیم بود. و یک مقام که کل نظام اقتصادی را اداره میکند قدرتمندترین انحصارگر قابل تصور خواهد بود. در حالیکه نیازی نیست بترسیم که چنین مقامی این قدرت را به نحوی به کار میگیرد که یک انحصارگر خصوصی چنین می کند، و در حالیکه قصد آن به صورت پیشفرض اخاذی حداکثر عایدی مالی نیست، قدرت کاملی خواهد داشت تا تصمیم بگیرد که چه چیزی و در چه شرایطی به ما داده شود. نه تنها تصمیم فقط این نیست که چه کالاها و خدماتی و به چه مقادیری در دسترس خواهد بود، بلکه قادر خواهد بود توزیع آنها بین نواحی و گروهها را مدیریت کند و اگر لازم باشد بین اشخاص با هر درجهای که دوست دارد تبعیض قائل شود.
قدرتی که با کنترل تولید و قیمتها اعمال میشود تقریباً نامحدود است. در یک جامعهی رقابتی، قیمتها به وسیلهی ارادهی آگاهانه هر کس تعیین نمیشود. و اگر یک روش دستیابی به اهدافمان برای ما بسیار گران تمام شود آزادیم سایر روشها را آزمون کنیم. موانع پیش روی مسیر ما به عدم قبول اهدافمان توسط یک فرد بر نمیگردد بلکه به این واقعیت بر میگردد که در جای دیگر نیز ابزارهای یکسانی خواسته میشود.
در یک اقتصاد هدایتشده، آنجا که مقامات اهداف مورد نظر را نظاره میکنند یقیناً قدرتهای خود را برای کمک به برخی اهداف، و پیشگیری از تحقق برخی اهداف دیگر، به کار خواهند گرفت. نه تنها نگرش خود ما، بلکه نگرش هر کس دیگری، دربارهی اینکه چه چیزی را باید یا نباید دوست داشته باشیم، تعیین میکند که چه چیزی باید بگیریم. و از آنجاکه مقامات، قدرتِ خنثی کردن هرگونه تلاش برای طفره رفتن از راهنمایی آن را دارند، مصرف ما را تقریباً چنان کنترل می کنند که گویی به ما گفته میشود درآمدمان را چگونه خرج کنیم.
#اقتصاد #اقتصاد_آزاد #آزادی
#کنترل_اقتصادی #استبداد
#آزادی_فردی #آزادی_اقتصادی
➣ @Notes_On_Liberty
«ویژگی بارز نظامیگری (میلیتاریسم) این حقیقت نیست که یک ملّت ارتش یا نیروی دریایی قدرتمند داشته باشد. ویژگی بارز آن این است که مهمترین نقش در ساختار سیاسی به ارتش واگذار شود. حتی در زمان صلح نیز ارتش برتری و سروری دارد؛ ارتش عامل برجسته در زندگانی سیاسی است. شهروندان میبایست، همانطور که سربازان از مافوقشان اطاعت میکنند، از حکومت اطاعت کنند. در یک جامعهی نظامیگرا هیچگونه آزادی وجود ندارد؛ تنها اطاعت و نظم وجود دارد.»
❈ لودویگ فون میزس، حکومتِ قادرمطلق: ظهور دولت تمامیتخواه و جنگ تمامعیار
➣ @Notes_On_Liberty
❈ لودویگ فون میزس، حکومتِ قادرمطلق: ظهور دولت تمامیتخواه و جنگ تمامعیار
➣ @Notes_On_Liberty
📃 خصوصیات ایرانیان | ✍🏻 ژی. ام. تانکوانی
➣ @Notes_On_Liberty
ژی. ام. تانکوانی (J. M. Tancoigne)، مترجم هیأت اعزامی ناپلئون به ریاست ژنرال آلفرد دو گاردان بود، که به سال ۱۸۰۷ به دربار فتحعلیشاه قاجار روان شدند. او به زبان فارسی و تاریخ مشرقزمین آشنایی داشت، و در مدرسهی السنهی شرقی قسطنطنیه به تحصیل مشغول بود. «نامههایی دربارهی ایران و ترکیه» سفرنامهی اوست که خطاب به بانویی نوشته شده است. مخاطب نامه مشخص نیست ولی دربردارندهی نکات و ملاحظاتی دربارهی ایران، تاریخ و مردم آن است. آنچه در زیر میآید بخشی از این سفرنامه است:
اگر بخواهیم در نظر اول و از روی ظاهر در مورد این مردم قضاوت کنیم، ایرانیان بدون تردید از هر لحاظ تحسین عمومی را برخواهند انگیخت: ادب ذاتی و افراطیشان، خدمتنمایی و پیشدستی در ابراز محبت، و توجه خاص به افراد خارجی، اینها صفاتی است که هر کسی را خیلی زود مفتون آنان میکند. و در صورت غفلت از مطالعهی دقیق و فرصت کافی نداشتن، جز در ارتباطات عمومی، برای مصاحبت مفصل و تمام جدی، هر تازهواردی نظر بسیار مساعد و خاطرهای خوش از آنان به کشور خود به ارمغان خواهد آورد. بانوی من، در وهلهی اول، نظر ما هم دربارهی آنان جز این نبود. هنوز هم جز خوبی و محسن، چیز دیگری در آنان ندیدهایم. اکنون هم بدون آنکه از قضاوت صریح و آنگونه که به حق درخور شأت آنهاست خودداری و صفات نیک آنها را -که همین صفات آشکارا آنها را از همسایگان ترکشان متمایز میکند- کتمان کرده باشم، اعتراف میکنم که ایرانیان مردمی زندهدل و دوستداشتنی هستند، و از تعصب جاهلانه که در پارهای موارد موجب دوری ما از عثمانیها میگردد، در آنها اثری دیده نمیشود.
در ایران امروز، یک مسیحی، یک مسلمان، یک یهودی، و یک زرتشتی، همه تقریباً به یکسان از حمایت دولت برخوردارند و همهی آنان بدون توجه به تمایز در اعتقادات مذهبی، با سلام علیک متقابل به یکدیگر سلام میدهند. در این سرزمین، در لباسهای فِرَق دینی مختلف هیچ علامت ننگآور و تحقیرکنندهای مشاهده نمیشود. در میان مسیحیان کم نیستند کسانیکه عنوان خان و میرزا گرفتهاند و در مشاغل دولتی و حتی در مقامات بالاتر خدمت میکنند. اما اکنون که صحبت انصاف به میان آمد، باید حقیقت را هم بگویم: ایرانیان در پشت این ظاهر مؤدب و مهربان، و قيافه فریبندهای که دارند، فاقد صداقت و راستیاند. آنها اغلب اهل تزویر و پنهانکار هستند. من هیچ فرانسوی را ندیدهام که دارای این همه صفات مذموم باشد و آنگاه در مقام مقایسه ناحق با ایرانیان بتواند آن شباهت ادعایی را به اثبات رساند.
تزویر و ریا در مسائل مذهبی، حرص و خست در زندگی عادی، از صفاتی است که باید به خصوصیات اخلاقی آنها افزود. در میان خود، نظیر انگلیسیها، به کتککاری و مشتزنی میپردازند و سعی میکنند ریش یکدیگر را بکنند. طرف مغلوب، گریهکنان از صحنه خارج میشود.
بانوی من، بعد از شمردن این خصلتهای منفی، باز میخواهم داوری منصفانه دیگری دربارهی آنها بکنم تا شما اخمتان تو نرود که من فقط عیب آنها را میبینم: ایرانیان بسیار باهوش و سرشار از فهم و شعورند. بسیار راحت و بدون هیچ دغدغهی خاطری، هرگونه راه و رسم زندگی خارجیان را که بهتر از روش زندگی خود تشخیص دهند، میپذیرند. اگر فاصلهای طولانی آنان را از اروپا دور نمیکرد، استعداد و شایستگی آن را دارند که در مدتی کوتاه از مظاهر جدید تمدن برخورداری کامل داشته باشند.
در میان مردمی که به دین اسلام اعتقاد دارند و بعضی از آنها هنوز هم دارای پیشداوری و حبّ و بغض خاص ساختهی ذهن خود هستند، داشتن چنین عزم و گرایشی، فکر میکنم از نظر شما بسیار مهم و درخور توجه باشد. اما چقدر مانده است که به این آرزو برسند، آن را خدا میداند. همین انسانهای خوب که ما را باادب و مهربانی بیش از حدی شرمنده میکنند، از نجس دانستن ما ابایی ندارند و وقتی در ظرف واحدی با ما غذا میخورند، تصور میکنند که دهانشان ناپاک و آلوده شده است.
در آداب و رسوم ایرانیان هیچ نشانهای از خشونت و وحشیگری مشاهده نکردم که ایراد و نکوهش بعضی از جهانگردان معدود را که در زمانهای گذشته از ایران دیدن کردهاند، بتواند توجیه کند. البته، این مردم در حال حاضر از صلح و آرامش برخوردارند و انقلابات درازدامن، در این سرزمین، اگر نگویم به کلی پایان یافته، دستکم بسیار آرام گرفته است و در این شرایط هرکس که به کارهای خانگی یا زراعی، و به صنعت یا به تجارت میپردازد، دیگر همان حال و هوا را ندارد که روزی در جنگهای کشور شرکت میکرد. از اینرو، من، آنگونه که امروز آنها را میبینم، نظر خود را صادقانه اعلام میکنم. و دوست دارم به جای غلو کردن در خشونت و درشتخویی، بیشتر از ملایمت و گذشت آنان سخن بگویم.
#ایران #سفرنامهنویسی
#اخلاق_ایرانی #سفرنامه
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
ژی. ام. تانکوانی (J. M. Tancoigne)، مترجم هیأت اعزامی ناپلئون به ریاست ژنرال آلفرد دو گاردان بود، که به سال ۱۸۰۷ به دربار فتحعلیشاه قاجار روان شدند. او به زبان فارسی و تاریخ مشرقزمین آشنایی داشت، و در مدرسهی السنهی شرقی قسطنطنیه به تحصیل مشغول بود. «نامههایی دربارهی ایران و ترکیه» سفرنامهی اوست که خطاب به بانویی نوشته شده است. مخاطب نامه مشخص نیست ولی دربردارندهی نکات و ملاحظاتی دربارهی ایران، تاریخ و مردم آن است. آنچه در زیر میآید بخشی از این سفرنامه است:
اگر بخواهیم در نظر اول و از روی ظاهر در مورد این مردم قضاوت کنیم، ایرانیان بدون تردید از هر لحاظ تحسین عمومی را برخواهند انگیخت: ادب ذاتی و افراطیشان، خدمتنمایی و پیشدستی در ابراز محبت، و توجه خاص به افراد خارجی، اینها صفاتی است که هر کسی را خیلی زود مفتون آنان میکند. و در صورت غفلت از مطالعهی دقیق و فرصت کافی نداشتن، جز در ارتباطات عمومی، برای مصاحبت مفصل و تمام جدی، هر تازهواردی نظر بسیار مساعد و خاطرهای خوش از آنان به کشور خود به ارمغان خواهد آورد. بانوی من، در وهلهی اول، نظر ما هم دربارهی آنان جز این نبود. هنوز هم جز خوبی و محسن، چیز دیگری در آنان ندیدهایم. اکنون هم بدون آنکه از قضاوت صریح و آنگونه که به حق درخور شأت آنهاست خودداری و صفات نیک آنها را -که همین صفات آشکارا آنها را از همسایگان ترکشان متمایز میکند- کتمان کرده باشم، اعتراف میکنم که ایرانیان مردمی زندهدل و دوستداشتنی هستند، و از تعصب جاهلانه که در پارهای موارد موجب دوری ما از عثمانیها میگردد، در آنها اثری دیده نمیشود.
در ایران امروز، یک مسیحی، یک مسلمان، یک یهودی، و یک زرتشتی، همه تقریباً به یکسان از حمایت دولت برخوردارند و همهی آنان بدون توجه به تمایز در اعتقادات مذهبی، با سلام علیک متقابل به یکدیگر سلام میدهند. در این سرزمین، در لباسهای فِرَق دینی مختلف هیچ علامت ننگآور و تحقیرکنندهای مشاهده نمیشود. در میان مسیحیان کم نیستند کسانیکه عنوان خان و میرزا گرفتهاند و در مشاغل دولتی و حتی در مقامات بالاتر خدمت میکنند. اما اکنون که صحبت انصاف به میان آمد، باید حقیقت را هم بگویم: ایرانیان در پشت این ظاهر مؤدب و مهربان، و قيافه فریبندهای که دارند، فاقد صداقت و راستیاند. آنها اغلب اهل تزویر و پنهانکار هستند. من هیچ فرانسوی را ندیدهام که دارای این همه صفات مذموم باشد و آنگاه در مقام مقایسه ناحق با ایرانیان بتواند آن شباهت ادعایی را به اثبات رساند.
تزویر و ریا در مسائل مذهبی، حرص و خست در زندگی عادی، از صفاتی است که باید به خصوصیات اخلاقی آنها افزود. در میان خود، نظیر انگلیسیها، به کتککاری و مشتزنی میپردازند و سعی میکنند ریش یکدیگر را بکنند. طرف مغلوب، گریهکنان از صحنه خارج میشود.
بانوی من، بعد از شمردن این خصلتهای منفی، باز میخواهم داوری منصفانه دیگری دربارهی آنها بکنم تا شما اخمتان تو نرود که من فقط عیب آنها را میبینم: ایرانیان بسیار باهوش و سرشار از فهم و شعورند. بسیار راحت و بدون هیچ دغدغهی خاطری، هرگونه راه و رسم زندگی خارجیان را که بهتر از روش زندگی خود تشخیص دهند، میپذیرند. اگر فاصلهای طولانی آنان را از اروپا دور نمیکرد، استعداد و شایستگی آن را دارند که در مدتی کوتاه از مظاهر جدید تمدن برخورداری کامل داشته باشند.
در میان مردمی که به دین اسلام اعتقاد دارند و بعضی از آنها هنوز هم دارای پیشداوری و حبّ و بغض خاص ساختهی ذهن خود هستند، داشتن چنین عزم و گرایشی، فکر میکنم از نظر شما بسیار مهم و درخور توجه باشد. اما چقدر مانده است که به این آرزو برسند، آن را خدا میداند. همین انسانهای خوب که ما را باادب و مهربانی بیش از حدی شرمنده میکنند، از نجس دانستن ما ابایی ندارند و وقتی در ظرف واحدی با ما غذا میخورند، تصور میکنند که دهانشان ناپاک و آلوده شده است.
در آداب و رسوم ایرانیان هیچ نشانهای از خشونت و وحشیگری مشاهده نکردم که ایراد و نکوهش بعضی از جهانگردان معدود را که در زمانهای گذشته از ایران دیدن کردهاند، بتواند توجیه کند. البته، این مردم در حال حاضر از صلح و آرامش برخوردارند و انقلابات درازدامن، در این سرزمین، اگر نگویم به کلی پایان یافته، دستکم بسیار آرام گرفته است و در این شرایط هرکس که به کارهای خانگی یا زراعی، و به صنعت یا به تجارت میپردازد، دیگر همان حال و هوا را ندارد که روزی در جنگهای کشور شرکت میکرد. از اینرو، من، آنگونه که امروز آنها را میبینم، نظر خود را صادقانه اعلام میکنم. و دوست دارم به جای غلو کردن در خشونت و درشتخویی، بیشتر از ملایمت و گذشت آنان سخن بگویم.
#ایران #سفرنامهنویسی
#اخلاق_ایرانی #سفرنامه
➣ @Notes_On_Liberty
«نام دیگر نئومارکسیسم، مارکسیسم فرهنگی است. این تئوری میگوید که نیروی پیشران پشت سر انقلاب سوسیالیستی، پرولتاریا نیست، بلکه روشنفکران هستند. درحالیکه مارکسیسم تا حد زیادی از جنبش کارگری رخت بربسته است، نظریهی مارکسیستی امروز در نهادهای فرهنگی، در دنیای آکادمیک، و رسانههای جمعی نشو و نما مییابد. این «مارکسیسم فرهنگی» به آنتونیو گرامشی و مکتب فرانکفورت برمیگردد. نظریهپردازان مارکسیست تشخیص دادند که پرولتاریا نقش تاریخی موردانتظار خود را بهعنوان «عامل انقلابی» ایفا نخواهد کرد. بنابراین، برای وقوع انقلاب، جنبش باید به رهبران فرهنگی وابسته باشد تا آنان فرهنگ و اخلاق موجود عمدتاً مسیحی را نابود کنند و تودههای گمراه را به سوی کمونیسم، بهعنوان کیش جدیدشان، هدایت کنند. هدف این جنبش استقرار حکومت جهانی است که در آن روشنفکران مارکسیست حرف آخر را میزنند. بدین مفهوم، مارکسیستهای فرهنگی ادامهدهندهی چیزی هستند که با انقلاب روسیه آغاز شد.»
❈ آنتونی پی. مولر، آیا مارکسیسم فرهنگی ایدئولوژی جدید اصلی آمریکاست؟
➣ @Notes_On_Liberty
❈ آنتونی پی. مولر، آیا مارکسیسم فرهنگی ایدئولوژی جدید اصلی آمریکاست؟
➣ @Notes_On_Liberty
📃 ناوگانم را بگیر، پپسیام را نه! چگونه پپسی تبدیل به ششمین نیروی دریایی بزرگ جهان شد؟
➣ @Notes_On_Liberty
نمایشگاه ایالات متحده آمریکا-اتحاد جماهیر شوروی:
طرحی برای برپایی نمایشگاهی جهت به نمایش گذاشتن سبک زندگی معمولی آمریکایی وجود داشت. هدف آن بود که مردم اتحاد جماهیر شوروی بتواند احساس زندگی در یک کشور کاپیتالیستی را تجربه کنند و برعکس. نمایشگاه آمریکا در مسکو برپا شد، و به دنبال آن نمایشگاه شوروی در نیویورک.
نمایشگاهها در تابستان ۱۹۵۹ برگزار شدند. طی نمایشگاه مسکو، مردم شوروی دید کلیای نسبت به پیچیدگیها و دلفریبیهای زندگی در جهان پر ابزار سرمایهداری به دست آوردند.
نیکیتا خروشچف و معاون رئیسجمهور، ریچارد نیکسون، در «بحث آشپزخانه» مشارکت کردند. در این بحث، رهبران دو کشور بر سر شایستگیهای نظامهایشان به بحث پرداختند. این نمایشگاه بازار شوروی را به روی شرکتهای آمریکایی همچون آیبیام، دیزنی، و غیره باز کرد، و یک شرکت آمریکایی از آن به خوبی بهره برد.
فشار پپسی:
شب پیش از این رویداد، عضو هیأت مدیره و مدیرعامل بعدی پپسی، دونالد ام. کندال، به ریچارد نیکسون اصرار کرده بود که از خروشچف بخواهد که مقداری پپسی بچشد. پس از بحث آشپزخانه، نیکسون خروشچف را به یک غرفهی فروش نوشیدنیهای غیرالکلی برد و به نخستوزیر پیشنهاد پپسی را داد. خروشچف و همراهان عاشق پپسی شدند، و پس از مذاکرات، پپسی صادرات محلول قندی (نوشابه) خود به شوروی را در سال ۱۹۷۲ آغاز کرد و کوکا کولا را از بازار شوروی بیرون راند.
ورود پپسی به شوروی رویدادی غوغایی بود که نخستین شرکت از یک کشور کاپیتالیستی کالای مصرفی محبوبی را در اتحاد جماهیر ارائه میداد. ولی پپسی مشکلات خود را داشت.
پپسی نمیتوانست روبل روسی را بهعنوان بازپرداخت بپذیرد؛ زیرا ارزش آن از سوی حکومت شوروی کنترل میشد و در نتیجه بیرون بردن آن از شوروی دشوار بود. پپسی با راهحل آسانی کنار آمد، دریافت ودکای Stolichnaya، در ازای نوشابهی پپسی. تبادل ودکا بهخوبی پیش میرفت؛ زیرا فروش پپسی شوروی برای سالها رشد روزافزون داشت.
در سال ۱۹۸۰ آمریکا محصولات شوروی را بهخاطر تهاجم شوروی به افغانستان تحریم کرد که شامل ودکا نیز میشد. از آنجاکه بازار آمریکا، دیگر ودکای روسی را نمیپذیرفت، پپسی پول موردنیاز را به شیوهی دیگری درخواست کرد. در سال ۱۹۸۹، حکومت شوروی و پپسی توافق عجیبی را امضا کردند که براساس آن شرکت پپسی بهعنوان یک واسطه برای اوراق کردن ۱۷ زیردریایی قدیمی و ۳ کشتی جنگی عمل میکرد.
معاملهی نیروی دریایی!
این اوراقسازی پول زیادی برای پپسی به ارمغان آورد. شوروی بخشی از نیروی دریایی خود را برای یک بطری شکر گازدار اوراق کرد! به تمسخر ادعا میشد که پپسی زودتر از آمریکا توانسته شوروی را خلع سلاح کند. این معامله به اندازهی کافی پول تولید کرد که عملیات پپسی شوروی را برای چند سال پاسخ دهد، بنابراین قرارداد جدیدی در سال ۱۹۹۰ حاصل شد.
در سال ۱۹۹۰ شرکت پپسی نزدیک به عقد معاملهی ۳۰۰ میلیون دلاری با شوروی بود تا در ازای ارائهی پپسی تا سال ۲۰۰۰ حق افتتاح رستوانهای زنجیرهای پیتزا هات (Pizza Hut) را به دست آورد. طبق این قرارداد، پپسی میتوانست تولیدش را در شوروی دو برابر کند و امکانات بطریسازیاش را در آنجا ارتقا دهد.
در برابر، شوروی یک ناوگان نفتکش برای پپسی میساخت. پپسی این نفتکشها را به دیگر شرکتها اجاره میداد و به ازایش پول دریافت میکرد. معاملهی پپسی بزرگترین معاملهای بود که توسط یک شرکت آمریکایی با شوروی انجام گرفته است.
فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی:
همه چیز برای پپسی از آنجا به زوال رفت. در سال ۱۹۹۰ اتحاد جماهیر شوروی به کشورهای کوچکتری تبدیل شد که داراییهای پپسی را تصاحب کردند. محدودهی کشتیسازی حالا در بلاروس بود که برای نفتکشها پول میخواست. لیتوانی، که پنیر موتزارلا برای پیتزا هات تولید میکرد، تنها دلار آمریکا را برای بازپرداخت تقاضا میکرد. در همین حال، کوکا کولا به بازار روسیه وارد شد؛ پایان انحصار پپسی.
تحت معاملهی ۱۹۸۹، پپسی ششمین نیروی دریایی بزرگ جهان شد. متأسفانه آنها آن ناوگان را فروختند تا بتوانند آب گازدار شیرین بیشتری بفروشند!
📎 برای مطالعهی بیشتر:
https://www.atlasobscura.com/articles/soviet-union-pepsi-ships
#پپسی #شوروی #پول_بیارزش
#سرمایهداری #تولید_سرمایهداری
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
نمایشگاه ایالات متحده آمریکا-اتحاد جماهیر شوروی:
طرحی برای برپایی نمایشگاهی جهت به نمایش گذاشتن سبک زندگی معمولی آمریکایی وجود داشت. هدف آن بود که مردم اتحاد جماهیر شوروی بتواند احساس زندگی در یک کشور کاپیتالیستی را تجربه کنند و برعکس. نمایشگاه آمریکا در مسکو برپا شد، و به دنبال آن نمایشگاه شوروی در نیویورک.
نمایشگاهها در تابستان ۱۹۵۹ برگزار شدند. طی نمایشگاه مسکو، مردم شوروی دید کلیای نسبت به پیچیدگیها و دلفریبیهای زندگی در جهان پر ابزار سرمایهداری به دست آوردند.
نیکیتا خروشچف و معاون رئیسجمهور، ریچارد نیکسون، در «بحث آشپزخانه» مشارکت کردند. در این بحث، رهبران دو کشور بر سر شایستگیهای نظامهایشان به بحث پرداختند. این نمایشگاه بازار شوروی را به روی شرکتهای آمریکایی همچون آیبیام، دیزنی، و غیره باز کرد، و یک شرکت آمریکایی از آن به خوبی بهره برد.
فشار پپسی:
شب پیش از این رویداد، عضو هیأت مدیره و مدیرعامل بعدی پپسی، دونالد ام. کندال، به ریچارد نیکسون اصرار کرده بود که از خروشچف بخواهد که مقداری پپسی بچشد. پس از بحث آشپزخانه، نیکسون خروشچف را به یک غرفهی فروش نوشیدنیهای غیرالکلی برد و به نخستوزیر پیشنهاد پپسی را داد. خروشچف و همراهان عاشق پپسی شدند، و پس از مذاکرات، پپسی صادرات محلول قندی (نوشابه) خود به شوروی را در سال ۱۹۷۲ آغاز کرد و کوکا کولا را از بازار شوروی بیرون راند.
ورود پپسی به شوروی رویدادی غوغایی بود که نخستین شرکت از یک کشور کاپیتالیستی کالای مصرفی محبوبی را در اتحاد جماهیر ارائه میداد. ولی پپسی مشکلات خود را داشت.
پپسی نمیتوانست روبل روسی را بهعنوان بازپرداخت بپذیرد؛ زیرا ارزش آن از سوی حکومت شوروی کنترل میشد و در نتیجه بیرون بردن آن از شوروی دشوار بود. پپسی با راهحل آسانی کنار آمد، دریافت ودکای Stolichnaya، در ازای نوشابهی پپسی. تبادل ودکا بهخوبی پیش میرفت؛ زیرا فروش پپسی شوروی برای سالها رشد روزافزون داشت.
در سال ۱۹۸۰ آمریکا محصولات شوروی را بهخاطر تهاجم شوروی به افغانستان تحریم کرد که شامل ودکا نیز میشد. از آنجاکه بازار آمریکا، دیگر ودکای روسی را نمیپذیرفت، پپسی پول موردنیاز را به شیوهی دیگری درخواست کرد. در سال ۱۹۸۹، حکومت شوروی و پپسی توافق عجیبی را امضا کردند که براساس آن شرکت پپسی بهعنوان یک واسطه برای اوراق کردن ۱۷ زیردریایی قدیمی و ۳ کشتی جنگی عمل میکرد.
معاملهی نیروی دریایی!
این اوراقسازی پول زیادی برای پپسی به ارمغان آورد. شوروی بخشی از نیروی دریایی خود را برای یک بطری شکر گازدار اوراق کرد! به تمسخر ادعا میشد که پپسی زودتر از آمریکا توانسته شوروی را خلع سلاح کند. این معامله به اندازهی کافی پول تولید کرد که عملیات پپسی شوروی را برای چند سال پاسخ دهد، بنابراین قرارداد جدیدی در سال ۱۹۹۰ حاصل شد.
در سال ۱۹۹۰ شرکت پپسی نزدیک به عقد معاملهی ۳۰۰ میلیون دلاری با شوروی بود تا در ازای ارائهی پپسی تا سال ۲۰۰۰ حق افتتاح رستوانهای زنجیرهای پیتزا هات (Pizza Hut) را به دست آورد. طبق این قرارداد، پپسی میتوانست تولیدش را در شوروی دو برابر کند و امکانات بطریسازیاش را در آنجا ارتقا دهد.
در برابر، شوروی یک ناوگان نفتکش برای پپسی میساخت. پپسی این نفتکشها را به دیگر شرکتها اجاره میداد و به ازایش پول دریافت میکرد. معاملهی پپسی بزرگترین معاملهای بود که توسط یک شرکت آمریکایی با شوروی انجام گرفته است.
فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی:
همه چیز برای پپسی از آنجا به زوال رفت. در سال ۱۹۹۰ اتحاد جماهیر شوروی به کشورهای کوچکتری تبدیل شد که داراییهای پپسی را تصاحب کردند. محدودهی کشتیسازی حالا در بلاروس بود که برای نفتکشها پول میخواست. لیتوانی، که پنیر موتزارلا برای پیتزا هات تولید میکرد، تنها دلار آمریکا را برای بازپرداخت تقاضا میکرد. در همین حال، کوکا کولا به بازار روسیه وارد شد؛ پایان انحصار پپسی.
تحت معاملهی ۱۹۸۹، پپسی ششمین نیروی دریایی بزرگ جهان شد. متأسفانه آنها آن ناوگان را فروختند تا بتوانند آب گازدار شیرین بیشتری بفروشند!
📎 برای مطالعهی بیشتر:
https://www.atlasobscura.com/articles/soviet-union-pepsi-ships
#پپسی #شوروی #پول_بیارزش
#سرمایهداری #تولید_سرمایهداری
➣ @Notes_On_Liberty
Atlas Obscura
When the Soviet Union Paid Pepsi in Warships
The company had a long, strange relationship with the U.S.S.R.
On Liberty | دربارهی آزادی
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۵) | ✍🏻 لودویگ فون میزس ➣ @Notes_On_Liberty لنین نمیتوانست درک کند که چرا کمونیستها در هر کشوری غیر از روسیه شکست میخورند. انتظار چندانی از کارگران آمریکایی نداشت. کمونیستها میپذیرفتند که در آمریکا کارگران دارای روحیه انقلابی…
📃 سوسیالیسم و کمونیسم (۶) | ✍🏻 لودویگ فون میزس
➣ @Notes_On_Liberty
این روزها خطر واقعی و دهشتزای احزاب سوسیالیست در غرب به مواضعشان در قبال مسائل خارجی بازمیگردد. نشانهی ویژه همهی احزاب سوسیالیست امروزی، سرسپردگی به سیاست خارجی تهاجمی شوروی است. هرگاه بخواهند میان روسیه و کشور خودشان یکی را برگزینند، برای ترجیح روسیه لحظهای درنگ نمیکنند. اصلی که در سر دارند، این است: چه درست و چه غلط، جانم فدای روسیه. سرسختانه از دستورات مسکو پیروی میکنند. روزی که روسیه متحد هیتلر بود، کمونیستهای فرانسوی برنامههای روزولت، رییسجمهور آمریکا برای کمک به کشورهای دموکرات در مبارزه با نازیها را به هم میزدند. کمونیستها در جایجای دنیا همهی کسانی را که از خود در برابر مهاجمان آلمانی دفاع میکردند، «جنگافروز امپریالیست» میخواندند. اما به محض این که هیتلر به روسیه حمله کرد، جنگ امپریالیستی کاپیتالیستها یکشبه شد جنگی صرفاً دفاعی. هر زمان که استالین بر کشور دیگری چیره میشود، کمونیستها این تجاوز را بهعنوان اقدامی دفاعی در برابر «فاشیستها» توجیه میکنند.
کمونیستهای اروپای غربی و آمریکا در پرستش کورکورانهی هر چیز روسی، بهمراتب از بدترین زیادهرویهایی که شوونیستها تا به حال مرتکب شدهاند، فراتر میروند. آنها با شور و شوق فراوان دربارهی فیلمهای روسی، موسیقی روسی و آنچه که اکتشافات دانش روسی میخوانند، صحبت میکنند. حرفهایی وجدآور و پرشور را دربارهی دستاوردهای اقتصادی شورویها بر زبان میرانند. پیروزی سازمان ملل را به اقدامات نیروهای نظامی روسیه نسبت میدهند. مدعیاند که روسیه دنیا را از خطر فاشیسم نجات داده. روسیه تنها کشور آزاد دنیا است، درحالیکه تمام کشورهای دیگر منقاد دیکتاتوری کاپیتالیستها شدهاند. تنها روسها شادند و از زندگی کاملی بهرهمندند. اکثریت مطلق مردم در کشورهای کاپیتالیستی سرخوردهاند و آرزوهایشان برآورده نشده است. روشنفکران کمونیست زیارت قبور مقدس در مسکو را مهمترین رخداد زندگی خود میدانند.
با همهی این احوال تفاوت کاربردهای دو واژهی کمونیست و سوسیالیست بر معنای کلمات کمونیسم و سوسیالیسم، بهگونهای که دربارهی هدف نهایی سیاستهای مشترک در هر دوی آنها به کار میروند، تاثیری نگذاشته است. تنها در سال ۱۹۲۸ بود که برنامهی انترناسیونال کمونیست که در کنگرهی ششم مسکو در پیش گرفته شد، میان کمونیسم و سوسیالیسم (و نه تنها میان کمونیستها و سوسیالیستها) تمیز نهاد.
بر پایهی این دکترین جدید، در تطور اقتصادی بشر، میان دو مرحلهی تاریخی کاپیتالیسم و کمونیسم، مرحلهی سومی به نام سوسیالیسم وجود دارد. سوسیالیسم، نظامی اجتماعی بر پایهی کنترل عمومی بر ابزارهای تولید و مدیریت کامل همهی فرآیندهای تولید و توزیع از سوی یک هیأت برنامهریزی مرکزی است. از این لحاظ سوسیالیسم معادل کمونیسم است، اما تفاوت این دو در آن است که در سوسیالیسم، هنوز برابری نسبتهای تخصیصیافته به هر فرد برای مصرف وجود ندارد. کماکان دستمزدهایی وجود دارد که به رفقا پرداخت میشوند و بر پایهی مصلحت اقتصادی و به اندازهای که هیات مرکزی برای تضمین دستیابی به بیشترین تولید ممکن محصولات ضروری میپندارد، تعیین میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty
➣ @Notes_On_Liberty
این روزها خطر واقعی و دهشتزای احزاب سوسیالیست در غرب به مواضعشان در قبال مسائل خارجی بازمیگردد. نشانهی ویژه همهی احزاب سوسیالیست امروزی، سرسپردگی به سیاست خارجی تهاجمی شوروی است. هرگاه بخواهند میان روسیه و کشور خودشان یکی را برگزینند، برای ترجیح روسیه لحظهای درنگ نمیکنند. اصلی که در سر دارند، این است: چه درست و چه غلط، جانم فدای روسیه. سرسختانه از دستورات مسکو پیروی میکنند. روزی که روسیه متحد هیتلر بود، کمونیستهای فرانسوی برنامههای روزولت، رییسجمهور آمریکا برای کمک به کشورهای دموکرات در مبارزه با نازیها را به هم میزدند. کمونیستها در جایجای دنیا همهی کسانی را که از خود در برابر مهاجمان آلمانی دفاع میکردند، «جنگافروز امپریالیست» میخواندند. اما به محض این که هیتلر به روسیه حمله کرد، جنگ امپریالیستی کاپیتالیستها یکشبه شد جنگی صرفاً دفاعی. هر زمان که استالین بر کشور دیگری چیره میشود، کمونیستها این تجاوز را بهعنوان اقدامی دفاعی در برابر «فاشیستها» توجیه میکنند.
کمونیستهای اروپای غربی و آمریکا در پرستش کورکورانهی هر چیز روسی، بهمراتب از بدترین زیادهرویهایی که شوونیستها تا به حال مرتکب شدهاند، فراتر میروند. آنها با شور و شوق فراوان دربارهی فیلمهای روسی، موسیقی روسی و آنچه که اکتشافات دانش روسی میخوانند، صحبت میکنند. حرفهایی وجدآور و پرشور را دربارهی دستاوردهای اقتصادی شورویها بر زبان میرانند. پیروزی سازمان ملل را به اقدامات نیروهای نظامی روسیه نسبت میدهند. مدعیاند که روسیه دنیا را از خطر فاشیسم نجات داده. روسیه تنها کشور آزاد دنیا است، درحالیکه تمام کشورهای دیگر منقاد دیکتاتوری کاپیتالیستها شدهاند. تنها روسها شادند و از زندگی کاملی بهرهمندند. اکثریت مطلق مردم در کشورهای کاپیتالیستی سرخوردهاند و آرزوهایشان برآورده نشده است. روشنفکران کمونیست زیارت قبور مقدس در مسکو را مهمترین رخداد زندگی خود میدانند.
با همهی این احوال تفاوت کاربردهای دو واژهی کمونیست و سوسیالیست بر معنای کلمات کمونیسم و سوسیالیسم، بهگونهای که دربارهی هدف نهایی سیاستهای مشترک در هر دوی آنها به کار میروند، تاثیری نگذاشته است. تنها در سال ۱۹۲۸ بود که برنامهی انترناسیونال کمونیست که در کنگرهی ششم مسکو در پیش گرفته شد، میان کمونیسم و سوسیالیسم (و نه تنها میان کمونیستها و سوسیالیستها) تمیز نهاد.
بر پایهی این دکترین جدید، در تطور اقتصادی بشر، میان دو مرحلهی تاریخی کاپیتالیسم و کمونیسم، مرحلهی سومی به نام سوسیالیسم وجود دارد. سوسیالیسم، نظامی اجتماعی بر پایهی کنترل عمومی بر ابزارهای تولید و مدیریت کامل همهی فرآیندهای تولید و توزیع از سوی یک هیأت برنامهریزی مرکزی است. از این لحاظ سوسیالیسم معادل کمونیسم است، اما تفاوت این دو در آن است که در سوسیالیسم، هنوز برابری نسبتهای تخصیصیافته به هر فرد برای مصرف وجود ندارد. کماکان دستمزدهایی وجود دارد که به رفقا پرداخت میشوند و بر پایهی مصلحت اقتصادی و به اندازهای که هیات مرکزی برای تضمین دستیابی به بیشترین تولید ممکن محصولات ضروری میپندارد، تعیین میشوند.
➣ @Notes_On_Liberty