Philosophy Cafe ♨️
3.46K subscribers
3.54K photos
509 videos
637 files
1.38K links
مکانی متفاوت برای آدم‌های متفاوت

1. @NaderiOmid66

2. @Ali_soltanzadeh

3. @khadem_ar

4. @M_H_Tavassoli

5. @AmiraliEbrahimzadeh

6. @Amin_sbu


telegram.me/PhilosophyCafe ♨️
Download Telegram
چه سودی دارد که انسان همه جهان را به دست بیاورد اما روح خود را از دست بدهد؟
❤8👍3
🗯 زیگمونت باومن (جامعه‌شناس و نظریه‌پرداز اجتماعی، اهل لهستان) کتابی داره به اسم «رتروتوپیا» که در سال 2017 منتشر شد و ترجمۀ فارسی اون رو نشر ثالث به قلم بهروز گرانپایه منتشر کرد. موضوع کتاب به یه ایمانی مربوط میشه که امروزه از دست رفته. این ایمان نه به خدا، وحی یا امور ماورایی، بلکه یک ایمان مدرن بود. ایمان به این اندیشه که انسان‌ها روزی روزگاری در آینده و در یک وضعیت ایدئال می‌تونن به خوشبختی و سعادت برسن. یکی از نمونه‌های مهم این «وضعیت ایدئال» رو میشه توی کتاب «یوتوپیا» یا «آرمانشهر» از تامس مور، نویسندۀ دوران رنسانس، دید. مور توی این کتاب یه نظام سیاسی رو توی یه سرزمین خیالی و آرمانی ترسیم می‌کنه که پادشاهی خردمند و خیرخواه این سرزمین رو اداره می‌کنه.

🗯 نکتۀ مهمی که در مورد خیلی از این آرمانشهرها در طول تاریخ اندیشۀ مدرن وجود داره اینه که این آرمانشهرها برای سرگرمی یا وقت‌گذرونی نوشته و طراحی نشدن. انسانِ مدرن نوعی ایمان به آینده داشت و معتقد بود انسانِ آینده به چنین آرمانشهری نزدیک و نزدیک‌تر میشه. اوج این نگاه رو میشه در ابتدای قرن بیستم ببینیم که انواع و اقسام مکاتب فکری، آینده‌های پرزرق‌وبرق به انسان وعده می‌دادن. ولی این آرمانشهرها و «چشم‌اندازهای سعادت» در جایی تحقق پیدا نکردن. همین اتفاق باعث ناامیدی انسان از آینده شد. آرمانشهرهای مربوط به آینده، دیگه اون ذوق و شوق گذشته رو در انسان ایجاد نمی‌کنه و شاید بشه جملۀ «خدا مرده است» رو امروز به صورت «یوتوپیا مرده است» بازنویسی کرد.

🗯 درسته که یوتوپیا مرده، ولی اون آرزوی درونی انسان که منجر به خلق یوتوپیا شد، هنوز نمرده و به همین دلیل ما امروز شاهد پدیدار شدن نوع دیگه‌ای از آرمانشهر هستیم که نه در آینده، بلکه در گذشته حضور داره؛ نه در آینده‌ای که باید ساخته بشه، بلکه در گذشته‌ای که ما از اون عبور کردیم و فقط می‌تونیم باهاش خاطره‌بازی کنیم. باومن این یوتوپیاهای جدید رو «رتروتوپیا» نام‌گذاری می‌کنه. به عقیدۀ باومن رتروتوپیاها توی شرایطی به وجود اومدن که یه شکاف عمیق بین قدرت (به معنای توانایی انجام کار) و سیاست (به معنای توانایی تصمیم‌گیری دربارۀ اون چیزی که باید انجام بشه) بروز پیدا کرده. توی چنین شرایطیه که پیتر دراکر (نظریه‌پرداز مدیریت، اهل اتریش) توی کتاب «واقعیت‌های جدید» به صراحت می‌نویسه «جامعه‌ای که یک بار برای همیشه فرد را به کمال اجتماعی پیوند دهد، ممکن نیست و انتظار نجات از جامعه هیچ ثمری ندارد.»

🗯 اینجا می‌بینیم که این ناامیدی نسبت به آینده گره می‌خوره به بی‌اعتمادی نسبت به جامعه و دولت-ملت. هدف، دیگه جامعۀ بهتر نیست؛ بلکه بهبود وضعیت فردیه. قصد باومن اینه که نگاه ما رو از این گذشته‌پرستی و نوستالژی‌گرایی دوباره به سمت آینده برگردونه. اما ما زمانی می‌تونیم به درستی به آینده نگاه کنیم که از چهار دروازه که بر سر هرکدوم‌شون یه دیو در کمین نشسته، بتونیم به سلامت عبور کنیم. این دیوها شرهایی هستن که چالش بشر امروز محسوب میشن. دروازۀ اول، خشونته که باومن ازش با عنوان «بازگشت به هابز» یاد کرده. تجارت اسلحه، ترویج فرهنگ خشونت توی رسانه‌ها و تروریسم داره سیارۀ زمین رو به نابودی می‌کشونه. لویاتانِ هابز (یا همون دولت مدرن) که قرار بود خشونت ذاتی انسان‌ها رو سرکوب کنه، وظیفۀ خودش رو به خوبی انجام نداده و میل به خشونتِ انسان نه تنها فروکش نکرده، بلکه ضعیف هم نشده.

📢 دروازۀ دوم قبیله‌گرایی هست که باومن ازش با عنوان «بازگشت به قبایل» یاد کرده. شکل مدرن قبیله‌گرایی، ناسیونالیسم و بیگانه‌هراسی و نژادپرستیه که «ما» رو از «آن‌ها» جدا می‌کنه و به صورت حفر خندق و ساخته شدن دیواره‌های بلند و سیم خاردار متجلی میشه. دروازۀ سوم نابرابریه که منظور باومن از این دروازه همون شکاف طبقاتیه. شکافی که بنجامین دیزرائیلی (رمان‌نویس بریتانیایی قرن نوزدهم) ازش با عنوان «دو ملت» یاد می‌کرد؛ دو ملتی که با هم هم‌دردی ندارن، از عادت‌ها و اندیشه‌ها و احساسات‌ همدیگه خبر ندارن، از تربیت‌های متفاوتی برخوردارن، از غذاهای متفاوتی تغذیه می‌کنن و حتی با هم سکس هم ندارن! منظور دیزرائیلی از این دو ملت، «اغنیا و فقرا» بود. و دروازۀ چهارم، اتمیزه شدن جامعۀ انسانیه. وقتی هیچ دستاورد ممکنی از کنش جمعی حاصل نمیشه، آگاهی جمعی «ابلهانه، ساده‌انگارانه و بیهوده» ست.

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
«تو کف آسفالتی که داده و سنگ؛ آغوش آوازه و جنگ؛ با بوسۀ عشق، تولد جنین؛ آزادی تو قنداق تفنگ» (خون خورشید / سورنا)

@philosophycafe
👍6🔥3👎1
جوردن پیترسون بدم میاد😂
😁4👍3👎2🍌2🌭1💅1
سخن کان از سر اندیشه ناید
نوشتن را و گفتن را نشاید

نظامی
👍5👏3
🖋 ما تاریخ را می‌نویسیم اما نه در شرایطی که خود انتخاب کرده‌ایم. دهه‌هاست که این شرایط با غریو پیروزیِ «پایان تاریخ» و ادعاهایی از این دست همراه بوده که برای سرمایه‌داری لیبرال «بدیلی وجود ندارد.» با این حال، پس از سقوط بازارهای بورس در 2008، نیروی تاریخ بار دیگر خود را در مجموعه‌ای از انقلاب‌ها، اشغال فضاهای عمومی، تظاهرات علیه برنامه‌های ریاضتی، اعتصاب‌ها، شورش‌ها و جنبش‌های ضددولتی متجلی ساخت که از لندن تا فرگوسن (میزوری)، آتن، قاهره، استانبول، روژاوا، سانتیاگو و فراتر از آن را دربر گرفت. چنین جنبش‌هایی به قطعیت‌های متکبرانۀ «رئالیسم سرمایه‌داری» حمله کرده و -هر چند نه به شکلی هم‌ساز با یکدیگر اما- به صورتی جسته و گریخته این دست بداهت‌های دیرپای مبتنی بر «عقل سلیم» و نیز ساختارهای قدرت حامی آن‌ها را به مصاف طلبیده‌اند.

🖋 در نتیجه، سرمایه‌داری و نقدها از آن دوباره به صورت‌های گوناگون که تا پیش از آن قابل تصور نبود به گفتمان عمومی وارد شده است. از مجاریِ رسانه‌های جریان اصلی گرفته تا نشریات سنتیِ آکادمیک، به نظر می‌رسد که موجی علیه تبعید طولانی‌مدت این مفهوم به حاشیه‌های نقد چپِ رادیکال برخاسته و آن را به موضوعی «احترام‌برانگیز» برای واکاوی بدل کرده است. ... همان‌گونه که یکی از مقالات اخیر نیویورک تایمز بیان کرده بود، «شبحی بر فراز دپارتمان‌های تاریخ دانشگاه‌ها در حرکت است، شبح سرمایه‌داری.»
این توجه دوباره به مطالعۀ سرمایه‌داری تحولی خوشایند است، به ویژه اینکه بازگشت سرمایه‌داری به مرکز صحنه، آن هم به عنوان شخصیت اصلی تاریخ مدرن، همراه شده است با نوزایی ویژه‌ای در نقدِ کارل مارکس از این تاریخ. نشریۀ اکونومیست گله دارد که «مارکس برگشته است.»

📚 از کتاب «غرب چگونه حاکم شد؟»، نوشتۀ الکساندر آنیه‌واس و کرم نیشانجی اوغلو، ترجمۀ علیرضا خزائی 📚

@philosophycafe
👍7❤1😁1
.‌.. و آثارشان قبل از خودشان در مقبره نسیان مدفون گردیده است.

انقلاب ادبی

ص:۲۵

نویسنده: وحید دستگردی

ناشر: وحیدنیا

چاپ دوم: ۱۳۳۲
👍1🤔1
... به همان علتی کتاب می‌خواندم که همیشه می‌خواندم، برای لذت و فرار.

ص: ۱۵

بگذار من آن کسی باشم که [حقیقت را] می‌داند. به هر قیمت ممکن، بگذار من آن کسی باشم که میان زمین و آسمان معلق است.

ص: ۳۰

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍5
🖋 خاستگاه‌ها و تاریخ سرمایه‌داری را فقط در صورتی می‌توان به شکلی مناسب درک کرد که این درک را بر شروطی بین‌المللی یا ژئوپولتیک مبتنی سازیم...
این خصلت ژئوپولتیک منحصر به فردِ خاستگاه‌های سرمایه‌داری، به شکلی درخشان از مدت‌ها پیش در شاهکار هانس هولباین، نقاش آلمانیِ دورۀ رنسانس، تابلو «سفیران» (1532) به نمایش درآمده است؛ تابلویی که در آن ملاقاتِ دو فرستادۀ فرانسوی، ژان دِ دینتِویل و ژرژ دِسِلو، در لندن به نقش درآمده است.

🖋 گیراییِ تابلو از آن روست که این دو سوژۀ اشرافی در حاشیه قرار گرفته‌اند و تنها نمادِ آشکارا مذهبیِ تابلو، یعنی یک صلیب، با پرده‌ای پوشانده شده است. در عین حال که این دو ستونِ قدرتِ قرون وسطایی -کلیسا و اشرافیت- به شکلی نمادین به حاشیه‌ها رانده شده‌اند، آنچه نقطۀ کانونیِ تابلو را اشغال کرده، طرحی دگردیسه از یک جمجمه و میزی پُر از اشیا -کالاها- است. آیا این طرح پیش‌بینی‌ای پیامبرگونه، گیریم ناخواسته، از زوال قریب فئودالیسم بود؟

📚 از کتاب «غرب چگونه حاکم شد؟»، نوشتۀ الکساندر آنیه‌واس و کرم نیشانجی اوغلو، ترجمۀ علیرضا خزائی 📚

@philosophycafe
👍4👎1🔥1
86. Difficulty of Philosophy not the Intellectual Difficulty of the Sciences, but the Difficulty of a Change of Attitude. Resistance of the Will Must be Overcome.

The Big Typescript: TS 213, ed. and tr. C.G. Luckhardtn and M.A.E. Aue (Oxford: Wiley Blackwell), 2005
ما به کتابهایی نیاز داریم که اثرشان بر ما مثل اثر یک فاجعه باشد؛ کتابهایی که عمیقاً متأثرمان کنند؛ مثل تأثیر مرگ کسی که بیشتر از خودمان دوستش داشتیم؛ مثل تبعید شدن به جنگل‌هایی دور از همه. مثل خودکشی. کتاب باید همچون تیشه ای باشد برای شکستن دریای یخ زده درونمان.

فرانتس کافکا

نامه به اسکار پوالک، ۲۷ ژانویه ۱۹۰۴
👍2
این نعمتی است که ما انسان‌ها از آن برخورداریم یک عمر چسبیدن به زیبایی هایی که در یک لحظه حس کرده‌ایم ناگهان زیبایی نزد ما فرا می‌رسد و ما با سپاسگزاری آن را می‌پذیریم. ممکن است نتوانیم مکان و زمان آن را به خاطر بیاوریم، اما خاطره‌ها قادرند با یک جرقه بدون هیچ هشداری یا از روی عمد به ذهنمان هجوم بیاورند. بوی مخروط‌های کاج، رایحه ذرت بوداده، طعم آبجوی سرد، یا طعم گزنده نعنا: ترکیبی از احساسات و بعد شفافیتی ناگهانی از زیبایی، شادی یا اندوه. زیبایی در لحظه‌هایی است که دوام می‌آورند لحظه هایی که بارها و بارها به ما زندگی می‌بخشند. ما بر پایه‌های محکم و قوی خاطرات می‌ایستیم. با خوراکی که گذشته برایمان تدارک دیده رشد می‌کنیم و شکوفا می‌شویم.

ص:۶۰-۶۱

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍2❤1
🗯 توماس هابز (فیلسوف سیاسی قرن هفدهم، اهل بریتانیا)، کتابی داره به اسم «لویاتان» که در سال 1651 میلادی منتشر شد. «لویاتان» رو نشر نی با ترجمۀ حسین بشیریه (جامعه‌شناس و پژوهشگر علوم سیاسی) چاپ کرده. عنوان فرعی این کتاب تا حدودی مشخص می‌کنه که موضوع این کتاب چیه: «جوهر، صورت و قدرتِ دولت کلیسایی و مدنی». عنوان «لویاتان» اشاره به موجودی عظیم‌الجثه داره که اسمش توی عهد عتیق و مکاشفۀ یوحنا اومده. لویاتان چیزی شبیه به هیولا یا اژدهاست و منظور هابز از لویاتان توی کتابش، نهاد دولته. تمرکز هابز توی این کتاب روی ساختار جامعه و دولت مشروعه. توی این کتاب می‌تونیم یکی از اولین و تأثیرگذارترین نمونه‌های نظریۀ قرارداد اجتماعی رو ببینیم. «لویاتان» توی بحبوحۀ جنگ‌های داخلی بریتانیا که بین سال‌های 1642 تا 1651 بین پارلمان‌گراها و سلطنت‌طلب‌ها در جریان بود، نوشته شد.

🗯 این کتاب سعی داره به نفع نوعی از قرارداد اجتماعی استدلال کنه که به ایجاد یه حاکمیت مطلقه منجر میشه. اما چرا هابز طرفدار حاکمیت مطلقه بود؟ نظر هابز اینه که اصلی‌ترین کارکرد دولت، ایجاد امنیت (به معنای وسیع کلمه) هست. مهم‌ترین چیزی که امنیت رو به خطر میندازه، جنگ داخلی هست و فقط یه حاکمیت مطلقه ست که می‌تونه جلوی جنگ داخلی رو بگیره. استدلال هابز به این صورته که از مخاطب‌هاش می‌خواد چیزی به اسم «وضع طبیعی» رو تصور کنن. وضع طبیعی یکی از عبارت‌های خیلی مهم توی حوزه‌های فلسفۀ سیاسی، نظریۀ قرارداد اجتماعی و حقوق بین‌الملله و توصیف‌گر یه وضعیت فرضی هست که انسان‌ها هنوز چیزی به اسم جامعه یا تمدن یا دولت رو سازمان‌دهی نکردن.

🗯 مسئلۀ هابز اینه که آدم‌ها توی وضع طبیعی به چه صورتی زندگی می‌کنن؛ یا به عبارت دیگه، اگه قدرت عمومی‌ای روی سر همۀ انسان‌ها نباشه، زندگی و رفتار انسان‌ها به چه صورتی درمیاد. اگه باز هم بخوایم این مسئله رو دقیق‌تر صورت‌بندی کنیم، به این شکل باید مطرح کنیم که اگه یه قدرتی وجود نداشته باشه که همه ازش بترسن و حساب ببرن، زندگی به چه وضعی درمیاد؟ پاسخ هابز خیلی صریح و مشخصه: «وضع جنگی». هابز در مورد این وضع جنگی می‌نویسه «چنین جنگی، جنگ همه بر ضد همه است.» چرا؟ چون آدم‌ها به زندگی همدیگه حمله می‌کنن تا اموال و امکانات و داشته‌های همدیگه رو از هم به زور غصب کنن. از نظر هابز، خواسته‌ها و آرزوهای انسان هیچ وقت به پایان نمی‌رسه و به همین دلیل هر چقدر هم داشته باشه، دوباره چشم طمع به مال همسایه داره.

🗯 توی چنین وضعیتی که هر کسی دشمن هر کس دیگه‌ای هست، زندگی نمیشه کرد. توی چنین وضعیتی نه آرامش و امنیتی وجود داره؛ نه میشه کار و فعالیت اقتصادی کرد؛ نه میشه کشاورزی کرد؛ نه کشتی‌رانی معنی داره؛ نه میشه از راه دریا تجارت کرد (چون نهادی وجود نداره که جلوی دزدی دریایی رو بگیره)؛ نه ساختمون سالم باقی می‌مونه از حملۀ آدم‌ها؛ و نه حتی چیزی به اسم علم و هنر می‌تونه شکل بگیره و باقی بمونه. همۀ این فعالیت‌ها زیر سایۀ امنیت معنا داره و اگه امنیت نباشه، انسان دائماً در ترس به سر می‌بره و به تعبیر هابز «زندگی آدمی گسیخته، مسکنت‌بار، زشت، ددمنشانه و کوتاه است.» هابز میگه شاید بعضی از آدم‌ها از نظریه‌ش در مورد انسان‌ها جا بخورن و حتی عصبانی بشن؛ چون این آدم‌ها انسان رو موجودی وحشی و درنده نمی‌دونن.

📢 هابز در پاسخ به این منتقدها میگه که کافیه بعضی از لحظات زندگی خودشون یا آدم‌هایی رو که دیدن، در نظرشون بیارن. مثلاً چرا وقتی آدم‌ها به سفر میرن، خودشون رو مسلح می‌کنن یا سعی می‌کنن با یه جمع مسلح برن (توی فضای قرن هفدهم میلادی)؟ یا چرا آدم‌ها وقتی می‌خوابن، در رو قفل می‌کنن؟ یا حتی وقتی درِ خونه بسته ست، چرا صندوق‌هاشون رو قفل می‌کنن؟ هابز تذکر میده که تازه همۀ این کارها توی شرایطی داره انجام میشه که قوانین و مقامات عمومی وجود دارن و این قوانین مسلح به زور هستن و می‌تونن دزدها و مجرم‌ها رو مجازات کنن. هابز معتقده همۀ این آدم‌ها نگاهشون به انسان‌ها همونقدر منفیه که خودِ هابز نظرش منفیه؛ ولی اون‌ها اعلام نمی‌کنن. هابز می‌نویسه «آیا چنان کسی با چنان اعمالی به همان میزان آدمیان را به تجاوزطلبی متهم نمی‌کند که ما در اینجا با چنین کلماتی می‌کنیم؟»

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
«هر سوار آزاد رو به میله می‌بستن؛ شبانه‌کُش‌هایی که از سپیده می‌ترسن؛ درنده‌ها رو باید درید؛ من اگه درنده نبودم بهم نمی‌رسید فرهنگ» (شعر بیداری / سورنا)

@philosophycafe
👍6❤3👎2
کل دنیا باید برای هر مرگی به لرزه در بیاید، اما اگر این طور می شد، دیگر هرگز نمی توانستیم رنگ آرامش را ببینیم. در حقیقت، جهان با مرگ و اندوه به لرزه در می آمد چطور می شود که روی پوسته زمین و در زندگی هایمان دوام بیاوریم و ادامه دهیم؟

ص: ۹۷

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍2
اندوه، شکستِ خشونت‌بار منطق است و منطق قدرت مقابله با آن را ندارد.

ص: ۹۷

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✅ «مدرنیته و کالباس» | شماره‌ی هفتم مداخله
🎙️

🔗لینک شنیدن شماره‌ی هفتم:
https://modakheleh.yek.link

🔗در کست‌باکس، اسپاتیفای و اپل پادکست
نام «پادکست مداخله»
را جست‌وجو کنید و ما را از آن‌جا بشنوید.
_
@modakhelehpodcast
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍3👎1
«یادآوری» برای من به معنی به‌یاد‌آوردن کسی با عشق و احترام است. یادآوری به رسمیت شناختن این است که یک زندگی جریان داشته است.

ص: ۹۸

دنبال خوشبختی نگرد، خود زندگی خوشبختی است.
ص: ۹۹

... در اشتباهم که به پایان زندگی او چشم دوخته‌ام‌ و نه به طول دوران زندگی‌اش.

ص:۱۰۰

بخشید شکل والایی از پذیرش است، پذیرش اینکه زندگی عادلانه نیست.

ص: ۱۱۶

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍1
کلمات شاهدی بر زندگی‌اند آنها آنچه روی داده را ثبت میکنند و به همه آن رنگ واقعیت می بخشند. کلمات داستان‌هایی را خلق میکنند که تبدیل به تاریخ و ماندگار می شوند حتی قصه ها هم تصویرگر حقیقت‌اند قصه خوب حقیقت است. داستان‌هایی درباره زندگی‌های به یادمانده گذشته را به یادمان می آورند در عین حال کمک می‌کنند به جلو حرکت کنیم.
تنها مرهم اندوه خاطره است؛ تنها تسکین ِ درد فقدان کسی اذعان به زندگی‌ای است که پیش از این وجود داشته است به یاد آوردن دیگران آنها را برنمی‌گرداند و خاطرات به تنهایی برای جبران امکانات از دست رفته زندگی کسی که خیلی جوان از دنیا رفته کافی نیست اما یادآوری خاطرات اساس بدنه ترمیم است.

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍2
هرگز کسی نمی‌تواند جای آن‌ که رفته را پر کند.

آنچه بیش از همه دوست داریم، باقی می‌ماند و مابقی تفاله است.

آنچه بیش از همه دوست داری از تو جدا نخواهد شد.

ص: ۱۲۳

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍4🤔1
...چرا مردم بدون فکر و بررسی برای زندگی کردن عجله دارند! چرا مردم این قدر از فکر کردن می‌ترسند؟ چرا هیچ وقتـی بـرای اندیشیدن نمی‌گذارند؟ سکون اشکالی ندارد، پوچی دور خود چرخیدن و حتی شاد نبودن اشکالی ندارد. فکر میکنم این چیزها قدم‌های نخستین تولد یک فکر جدید است.

ص: ۱۲۵

تولستوی و مبل بنفش

نویسنده: نینا سنکویچ

ترجمه: لیلا کرد

@PhilosophyCafe ♨️
👍2