🖋 آدورنو آگاه است که امروزه نشان‌دادن عدم انسجام فلسفه برای تغییر آن کفایت نمی‌کند. ... حقیقت در وضعیت عقلانیتِ کژنماشده ناکاراست. او به نگرش هگلی-مارکسی قایل است، [نگرشی] که صور غالب عقلانیت جاری در هر جامعۀ مفروض را تعیین‌کنندۀ محدودیت‌های درونی آن جامعه می‌داند. اهمیت این نگرش برای فلسفۀ تجربه از این‌روست که، به ادعای آدورنو، علوم غربی معاصر محصول شکلی از عقلانیت است که عملاً مانع آن مفصل‌بندی از ایدۀ تجربه می‌شود که او امکان و سازگاری کامل آن را با عقلانیت غیرایدئولوژیک باور دارد. به عقیدۀ وی، جامعه با عقلانیتی کار می‌کند که تجربه را به روندهای دست‌کاری سوژه-ابژه فرومی‌کاهد. در نتیجه، تکوین مفهومی تام و تمام تجربه مستلزم [دستیابی به] عنصر عملی نهفته در نقدِ عقلانیتِ مشروع در جامعۀ معاصر است، جامعه‌ای که به عقیدۀ آدورنو، بنا به ضرورتش، تجربۀ فروکاست‌یافته را طبیعی جلوه می‌دهد. از این منظر، تأثیر هگلی-مارکسی دیدگاه لوکاچ در فلسفۀ آدورنو کاملاً روشن است.

🖋 لوکاچ در «تاریخ و آگاهی طبقاتی» (1923)، مانند مارکس به بازخوانی دیالکتیک متافیزیکی تاریخ هگل از چشم‌انداز ماتریالیستی می‌پردازد و استدلال می‌کند که [پیونددهندۀ] سوژه-ابژۀ واقعی در تاریخ، نه روح بلکه طبقۀ پرولتاریایی است؛ یعنی، جامعه نه با روح بلکه با عاملیت [کنشگری] نهایی پرولتاریا به [صحنۀ] تحقق آزادی بدل می‌گردد. وجه تمایز لوکاچ این ادعای وی است که شیءوارگی -به تعبیر تحت‌اللفظی، بدل‌شدن به شیء- مانع رهایی می‌شود. لوکاچ در مقالۀ چهارم از [کتاب] «تاریخ و آگاهی طبقاتی» -[مقالۀ] «شیءوارگی و آگاهی پرولتاریا»- استدلال می‌کند که جامعۀ مبتنی بر اقتصاد مبادله‌ای محصول‌ها را از بیان «ضرورت اندام‌وارِ» تولیدکننده به موجودیت‌های -«چیزها»ی- انتزاعیِ منفک از تولیدکننده دگرسان می‌کند. در شرایط ایده‌آل، کنشگری تولیدی را باید تحقق بیانِ انسانی فهم کرد، هر چند الزام‌های اقتصاد مبادله‌‌ای خصلت کیفی زندگی انسانی (تولید) را به پاره‌ای از واقعیت‌های کمّی فرومی‌کاهد.

📚 از کتاب «دیالکتیک منفی آدورنو»، نوشتۀ برایان اوکانر، ترجمۀ آرام مسعودی 📚

@philosophycafe

📜 من دو حالت افراطی را مطرح کرده‌ام: یک نفر ممکن است کاملاً تحت تأثیر کنش خود قرار گیرد یا نسبت به آن بدبین باشد. این دو انتها چیزهایی بیش از دو سر یک طیف‌اند. هر یک از آنها فرد را به موضعی مجهز می‌کنند که پشتوانه‌ها و حمایت‌های خاص خود را دارد، طوری که افرادی که تا نزدیکی یکی از دو انتها جلو می‌روند غالباً تمایل دارند سفرشان را به انتها برسانند و کامل کنند. فرد ممکن است بدون وجود هر گونه اعتقاد درونی به نقش خویش شروع کند و حرکت طبیعی زیر را که «رابرت پارک» توصیف می‌کند دنبال نماید:

این احتمالاً یک تصادف تاریخی صرف نیست که کلمه‌ی شخص (person) اولین معنی‌اش نقاب است. این در واقع اعتراف به این حقیقت است که همه‌ی انسان‌ها همیشه و همه جا، کم و بیش آگاهانه، مشغول بازی کردن نقشی هستند... از طریق همین نقش‌هاست که ما یکدیگر را میشناسیم؛ از طریق همین نقش‌هاست که ما خودمان را میشناسیم.
در یک معنا، و تا جایی که این نقابْ تصویری را که ما از خودمان ساخته‌ایم نشان میدهد - نقشی که تلاش داریم اجرا کنیم- این نقاب خود واقعی‌تر ماست، خودی که ما دوست داریم باشیم. در نهایت، تصور ما از نقشمان برای ما عادت ثانوی و بخش لاینفکی از شخصیتمان می‌شود. ما فرد (individual) به دنیا می‌آییم، شخصیت (character) به دست می‌آوریم و شخص می شویم.

📜 مطلب فوق را می‌توان با توجه به زندگی اجتماعی در جزیره‌ی «شتلند» بیشتر توضیح داد. در طول چهار پنج سال گذشته هتل توریستی جزیره تحت مالکیت و اداره‌ی زن و شوهری بوده است که اصالتاً کشاورز بودند. اما از همان ابتدا مجبور شدند تصورات خود از چگونه زندگی کردن را کنار بگذارند و مجموعه‌ی کاملی از خدمات و تسهیلات رفاهی طبقه‌ی متوسط را در هتل به نمایش بگذارند. به نظر می‌رسد اخیراً صاحبان هتل بدبینی کمتری به اجراهایی که روی صحنه می‌برند حس می‌کنند و خود در حال تبدیل شدن به افراد طبقه‌ی متوسط‌اند. آنها هرچه بیشتر شیفته‌ی خودهایی می‌شوند که مشتریانشان به آنها نسبت می دهند.
📜 مثال دیگر را می‌توان در مورد آن سرباز جدیدی ذکر کرد که انضباط ارتش را ابتدا کورکورانه و برای فرار از تنبیه فیزیکی رعایت می‌کند، اما در نهایت به مقررات احترام می‌گذارد تا مایه‌ی سرافکندگی سازمان متبوعش نشود و مورد احترام افسران و همقطاران خود قرار گیرد.
📜 همان طور که گفتم چرخه‌ی تبدیل عدم اعتقاد به اعتقاد ممکن است در جهت مخالف هم حرکت کند، یعنی با یک اعتقاد یا آرزوی موهوم آغاز شود و به بدبینی بینجامد. مشاغلی که در دید عوام از تقدسی برخوردار می‌شوند غالباً نیروهای تازه کار خود را وارد چنین چرخه‌ای می‌کنند. تازه‌کارها اغلب چرخه را در این جهت طی میکنند نه به خاطر اینکه آهسته آهسته متوجه می‌شوند باید مخاطبان خود را فریب دهند ـ چراکه طبق معیارهای اجتماعی معمول، ادعاهای آن‌ها ممکن است کاملاً معتبر باشد - بلکه به دلیل اینکه می‌توانند با بدبینی‌شان مانع از تماس خود درونشان با مخاطبانشان شوند و ما حتی ممکن است مشاغلی دینی پیدا کنیم که در آنها فرد نقشی را که به او داده‌اند بازی می‌کند در حالی که بارها بین بی‌ریایی و بدبینی پس و پیش می‌رود، قبل از اینکه تمام مراحل و نقاط عطف ایجاد اعتماد به نفس در فردی با شرایط او را طی کند.
---------------
📚 کتاب «نمود خود در زندگی روزمره» از «اروینگ گافمن»
---------------
📎 از نظر «گافمن» مردم همواره در حال اجرا (performance) هستند برای نمایش یک خود، و جامعه به مثابه صحنه‌ی تئاتر است. در ادبیات او به شخص در حالتی که خود غرق در اجرا یا کنش خود است «بی ریا» و حالت مقابلش (وقتی شخص خودش به کنشش اعتقادی ندارد) «بدبین» گفته می‌شود.
--------------
✅ @PhilosophyCafe

🗯 فیلم «پرندگان» یه اثر آمریکایی در ژانر ترسناک محصول سال 1963 به کارگردانی آلفرد هیچکاک هست. فیلم‌نامۀ «پرندگان» یه برداشت آزادانه از داستانی کوتاه به همین اسم از دافنه دوموریه هست که سال 1952 نوشته شد. تمرکز قصۀ هم داستان دوموریه و هم فیلم هیچکاک روی تعدادی حملۀ وحشیانه و ناگهانی پرنده‌ها به مردمی هست که توی خلیج بودِگا زندگی می‌کنن؛ و ما در نهایت هم متوجه نمیشیم که علت حملۀ این پرنده‌ها به آدم‌ها چیه. هیچکاک به نویسندۀ فیلم گفته بود که عنوان و هستۀ داستانی که دوموریه نوشته بود رو نگه داره، ولی تعدادی شخصیت به داستانش اضافه کنه و اون قصه رو توسعه بده. این فیلم بعد از اکرانش ترکیبی از نقدهای مثبت و منفی رو دریافت کرد، ولی به مرور نقدهای مثبت به نقدهای منفی چربید و این فیلم امروز یکی از مهم‌ترین فیلم‌های ژانر ترسناک محسوب میشه.

🗯 فیلم با دیدار ملانی دانیلز و میچ برنر (که وکیل هست) توی یه مغازۀ پرنده‌فروشی شروع میشه. برنر اومده تا برای تولد یازده سالگی خواهرش مرغ عشق بخره و ملانی به خاطر شیطنت دخترونه‌ش، خودش رو به جای فروشندۀ مغازه جا می‌زنه. برنر ملانی رو به خاطر یه ماجرای دادگاهی از قبل می‌شناسه، ولی تظاهر می‌کنه که متوجه نشده که ملانی فروشندۀ مغازه نیست و در مورد پرنده‌ها باهاش گفتگو می‌کنه تا بی‌دانشی ملانی دربارۀ پرنده‌ها مشخص بشه. بعد از اینکه برنر تونست این کار رو انجام بده، مغازه رو ترک می‌کنه. این اتفاق باعث ایجاد کنجکاوی و شاید هم جوونه‌زدن بذر اولیۀ عشق توی ملانی میشه و بعد از اینکه باخبر میشه که برنر برای دیدن خانواده‌ش به یه روستا رفته، ملانی هم چند تا مرغ عشق می‌خره و راه می‌افته سمت همون روستا. و اینطوری قصه شروع میشه.

🗯 یه سری نکات جالب و بامزه هم دربارۀ این فیلم وجود داره. مثلاً اینکه ما توی این فیلم هم مثل خیلی دیگه از فیلم‌های هیچکاک، یه تک‌جلوه از خود هیچکاک رو توی فیلم می‌بینیم که اول فیلم با دو تا سگ از مغازۀ مربوط به حیوانات خانگی خارج میشه و اون سگ‌ها واقعاً مال خودشن. یکی دیگه از نکات مربوط به پایان‌بندی فیلمه که متفاوت با پایان‌بندی بدبینانه و سیاه داستان دوموریه ست. یکی دیگه از این نکات اینه که تنها منبع الهام این فیلم داستان دوموریه نیست. سال 1961 (دو سال قبل از اکران این فیلم) واقعاً یه سری حملۀ پرنده‌ها به آدم‌ها و ماشین‌ها توی یکی از شهرهای ساحلی کالیفرنیا رخ داده بود و فیلم «پرندگان» تا حدودی از اون ماجرای واقعی هم الهام گرفته. یکی از صحنه‌های ترسناک اون اتفاق واقعی سال 1961 این بود که ساکنین شهر با کلی ماهی نیمه‌هضم‌شده روی چمن‌ها روبه‌رو می‌شدن.

🗯 شاید بشه گفت بین تم‌هایی که توی فیلم «پرندگان» میشه دید، عشق و خشونت مرکزی‌ترین‌ها محسوب بشه. بازنمایی و نقش‌آفرینی پرنده‌ها در طول فیلم به طور مرتب تغییر می‌کنه و احتمالاً میشه یه نسبتی بین نقش پرنده‌ها در جاهای مختلف فیلم و عشق و خشونت موجود توی فیلم پیدا کرد. مثلاً اول فیلم که ما چند تا مرغ عشق توی قفس می‌بینیم، چنین فضایی حاکی از شکوفایی یه عشق اولیه بین ملانی و برنر هست. ما اینجا شاهد یه تنش جنسی هستیم؛ یعنی دو نفر به همدیگه میل جنسی پیدا می‌کنن، ولی بنا به عللی نمی‌تونن رابطۀ جنسی رو با همدیگه تجربه کنن. ولی وقتی ملانی به خلیج بودِگا میره، حملات وحشیانۀ پرنده‌ها شروع میشه و این‌جا نمادگرایی مربوط به پرنده‌ها تغییر می‌کنه.

📢 هیچکاک توی مصاحبه‌ای گفته بود که حملۀ پرنده‌ها به مثابۀ یه شورش علیه بی‌توجهی انسان به طبیعت بوده. اما به نظرم میشه تعبیرهای دیگه‌ای هم از این فیلم داشت. مثلاً اینکه یه ارتباطاتی بین امر جنسی زنانه و «طبیعت» در نظر گرفت. برنر توی خلیج بودِگا با مادر و خواهرش زندگی می‌کرد و عاشق قبلی‌ش (اِکس‌ش) چند تا خونه اونورتر تنها بود. اینجا انگار با مجموعه‌ای از ارتباطات متعادل مواجه هستیم. بعد از ورود ملانیِ زیبا به این روستا و شکل‌گیری جاذبه بین برنر و ملانی به شکل جدی‌تر، اون تعادل به هم می‌خوره و حملات پرنده‌ها به روستا جدی و جدی‌تر میشه. عموماً بعضی از فیلسوف‌ها برای بررسی برخی از دوره‌های تاریخی، به یه اثر هنر رجوع می‌کنن و سعی می‌کنن اون رو به شکل عمیقی تحلیل کنن (مثلاً تحلیل نمایشنامۀ آنتیگونه توسط هگل برای بررسی دورۀ یونان باستان). من دیدم که بعضی از متفکرین هایدگری فیلم «پرندگان» رو به عنوان اثری که می‌تونه به طور عمیقی نشون‌دهندۀ عصر ما باشه، معرفی کردن.

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
«وقتی بوی گوشت سوخته پُر کرد هوا رو؛ دیدم منقار لاشه‌خوار کلاغ‌ها رو؛ دلم واسه مردم این دِه که نسوخت هیچ؛ یه آتیش کوچیک روشن کردم، و تماشا کردم زیبایی انتها رو» (سنگسار / بهرام نورایی)

@philosophycafe

و از استاد ابو علی شنیدم که وقتی زنی بنزدیک ابوعبدالرحمن بن حاتم بن عنوان(حاتم اصّم) آمد تا چیزی از وی بپرسد . اتفاق چنان افتاد کی اندر آن وقت آوازی از آن زن بیامد خجل شد چون
در سخن آمد حاتم گفت آواز بردار و چنان فرا نمود که وی کر است ،آن زن شاد شد و آن زن آن خبر شایع کرد که وی نشنود و نام اصم بر او برفت .


#رساله_قشیریه(ص۴۲)
#ابوالقاسم_عبدالکریم_بن_هوزان_قشیری

@PhilosophyCafe🦻

🖋 [گئورگ لوکاچ در کتاب «تاریخ و آگاهی طبقاتی» این پرسش را مطرح می‌کند:] «مبادلۀ کالایی به همراه پیامدهای ساختاری آن تا چه اندازه می‌تواند در همۀ ابعاد زندگی درونی و بیرونی اجتماع اثرگذار باشد؟» برای شرح و بسط این موضوع باید پرسید که صورت‌های زندگی اجتماعی چگونه خود را در صورت‌های فلسفی متجلی می‌سازد که نقد فلسفی ضرورتاً به نقد اجتماعی بدل می‌شود و این صورت‌های فلسفی چگونه به طور ضمنی می‌تواند وظیفۀ دگرسانی اجتماعی را یاری‌رسان باشد.
برای آگاه‌شدن از پاسخ لوکاچ به این پرسش باید به جزئیاتی بنگریم که آن‌ها را آثار شیء‌وارگی می‌داند. به عقیدۀ وی شیء‌وارگی دارای ابعاد عینی و ذهنی است. از بعد عینی، این قوانین شیءوارکننده ظاهراً به طور طبیعی بر جهان حاکم‌اند، تا آن‌جا که گویا فرد صرفاً کاشف آن‌هاست و [از‌این‌رو] تغییرناپذیر به نظر می‌رسند. بنابراین، جهانی مرکب از موجودیت‌های مجزا و مستقل تجربه می‌کنیم. در نتیجه، جامعه به شکلِ کنونیِ خود برای افرادِ مجزا و مستقلی طبیعی می‌نماید که نخستین تعامل ایشان مبادلۀ اقتصادی است. (آدورنو این اندیشه را چنین یادآور می‌شود: «انجمادِ جامعۀ بورژوایی در سیمایی که بی‌چون‌وچرا و هر آینه طبیعی جلوه می‌کند پسرفت درون‌ماندگار آن است.»)

🖋 از بعد ذهنی، شیءوارگی چنان [طبیعتِ] فرد را معیوب می‌کند که از آن پس درستیِ کنشگری‌های خود را در چارچوب جامعه‌ای با حاکمیت قوانین کمّی می‌بیند. سوژه به عنوان تولیدکننده چندپارگیِ ابژۀ حاصل از عقلانیت را در خود بازتاب می‌دهد. او رنگ قواعد تولیدِ عقلانی‌شده را به خود می‌گیرد و از این رو، برای حفظ کارکردش ناگزیر از انکار تک‌چهرگی‌های [خصایص فردی] خویش است. لوکاچ نتیجه می‌گیرد که سوژه دیگر «ارباب مقتدر این روند» نیست، بلکه [در واقع] بندۀ آن شده است.
نزد لوکاچ، کاهش ارتباطِ دیالکتیکیِ کنشگرانۀ بین سوژه و ابژه در کنش شناخت از آثار شیءوارگی در کنشگریِ شناخت-بنیاد است. به محض آن که اندیشه به محاسبه‌گری بدل شود -همانند کارکرد صورت‌های شیءواره‌شدۀ آن- قابلیت انتقادی خود را از دست می‌دهد.

📚 از کتاب «دیالکتیک منفی آدورنو»، نوشتۀ برایان اوکانر، ترجمۀ آرام مسعودی 📚

@philosophycafe

🖋 اکنون شیءوارگی بر تمام جنبه‌های زندگی انسان سایه افکنده است [؛ لوکاچ در کتاب «تاریخ و آگاهی طبقاتی» می‌نویسد]: «این عقلانی‌سازی جهان، کامل به نظر می‌رسد و ظاهراً تا اعماق طبیعت جسمانی و روانی انسان رخنه می‌کند».
در بخش «تنازع احکام اندیشۀ بورژوایی» از [مقالۀ] «شیءوارگی و آگاهی پرولتاریا»، لوکاچ نحوۀ رخنه‌کردن این اندیشۀ شیءواره‌شده در صورت‌های فلسفی را تبیین می‌کند. او در تحلیل خود این ایدۀ تأثیرگذار را مطرح می‌کند که نقد فلسفه به فلسفه محدود نمی‌شود، زیرا [چنین نقدی] ضرورتاً به نقد صورت‌های عقلانیت مشروع در جامعه می‌انجامد، برنهادی درخشان -دقیقاً محور فلسفۀ نومارکسیستی- که بنا به آن، پیش‌انگاشت‌ها و مشکل‌های فلسفۀ غیرانتقادی باید به نحوی با همان عقلانیت برسازندۀ زندگی اجتماعی توصیف شوند. او می‌نویسد: «خصلت این هستی [اجتماعی]، دست‌کم به همان روشنی در آن‌چه برای فلسفه مسئله‌آفرین نیست آشکار می‌شود که در آن‌چه مسئله‌آفرین است».

🖋 به عقیدۀ وی، این امر به ویژه شکست فلسفه را در همسازکردن مفهومی ایجابی از ماده [به معنای منطقی و فنی] با نظام‌های خود آشکار می‌سازد. او روشن‌ترین شکل بروز این معضل را در معرفت‌شناسی کانت می‌داند. کانت عقیده داشت که شیء-در-خود محدودیت‌های معرفت بشر را بازنمایی می‌کند و اساس تمرکز خود را بر پدیدارها گذارده بود. ولی به استدلال لوکاچ، او برای پرهیزکردن از نقش تضعیف‌کنندۀ ماده [در شناخت] ناگزیر از شناساندن دوگانگی بین پدیدارها و ذات معقول [نومن] بوده است. از آن‌جا که پدیدارها محتوای بنیادی معرفت‌اند، کانت نقش واقعی ماده را نادیده می‌انگارد و بدین ترتیب آفرینش‌گری سوژۀ شناسا را مطرح می‌کند که حتی برخوردار از نیروی عظیم‌تری است. معضل فلسفه آشکارا ناشی از تمامیت‌خواهی ادعاهای فلسفی است (که آدورنو منتقد جدی آن است). از نظر لوکاچ، کانت فلسفۀ خود را بر مبنای اثبات تقدم و محوریت سوژه بنا کرده است.

📚 از کتاب «دیالکتیک منفی آدورنو»، نوشتۀ برایان اوکانر، ترجمۀ آرام مسعودی 📚

@philosophycafe

گفته‌اند:حماقت ده جزو است نه از آن در حايك(نساج،بافنده)است.

امیرالمؤمنین (ع) مردی را دید به شتاب می‌رفت گفت:به کجا؟ :گفت به بصره در طلب علم!گفت:مرا می‌گذاری و به طلب علم به بصره می‌روی؟ پس گفت چه صناعت داری؟ گفت نساجم.گفت هر که با حایکی در راهی برود رزقش برداشته شود و هر که با حايك تكلّم كند شومی او به او برسد، و هر که به دکّان او برآید رنگش زرد گردد.

حایکی از اعمش :پرسید شهادت (گواهی) حايك مقبول باشد؟ گفت: آری با دو عدل دیگر.

از دیگری پرسیدند نماز در پی حايك توان گزارد؟گفت: آری ولیکن بی وضو…

#محاضرات_الادبا (ص۱۱۸)
#راغب_اصفهانی


پ.ن:با احترام به صنف نساجی،در متون ادبی قدیمی نساجان نکوهش فزون شده‌اند به گمانم خاطر کار اخلاقی ایشان بوده که در دل طمع بهای بیش می‌کردند؛ایضاً در بعضی احادیث ایشان به جهاتی مذمّت شده‌اند…به گفته‌ی مولانا:

زآنکه جمله کسب ناید از یکی
هم دروگر، هم سقا هم حایکی

#محمدعارف_عرب

@PhilosophyCafe🧷

🗯 اسفند پارسال یه ارائۀ مجازی توی گروه تلگرامی «دانش و اندیشه» داشتم با عنوان «نگاه مقدماتی به بُردگیم (بازی تخته‌ای) در دوران باستان». بازی از چند جهت برای من معناداره. یک جهت تجربه‌های شخصی من از بازیه. مثلاً وقتی الان به زندگی دورۀ کودکی و نوجوونی خودم نگاه می‌کنم، می‌بینم که من بیشتر بازی‌هایی رو انجام دادم که تک‌نفره بوده (مثلاً بازی با پلی‌استیشن یک) تا بازی‌هایی که گروهی بوده (مثلاً فوتبال یا مافیا). از یه جهت دیگه اندیشه‌های ویتگنشتاینه. کسی که به صورت مقدماتی با اندیشه‌های ویتگنشتاین آشنا باشه، می‌دونه که عبارت «بازی زبانی» بین مفسرهای اندیشۀ ویتگنشتاین معمولاً چیز مهمیه؛ نکتۀ جالب این عبارت اینه که زبان یه نوع بازی فرض شده. همچنین ویتنگشتاین وقتی می‌خواد مثال بزنه که بسیاری از مفاهیم قابل تعریف‌کردن نیستن، واژۀ «بازی» رو مثال می‌زنه که ما نمی‌تونیم تعریفی ارائه بدیم که شامل همۀ مصادیقی بشه که ما براشون این لفظ رو به کار می‌بریم: از انواع سرگرمی‌ها گرفته تا مسابقات المپیک.

🗯 از یه جهت دیگه هم اهمیت بازی برای من تاریخ بازی‌هاست. اگه تاریخ رو به دو قسمت «والا» و «پست» تقسیم کنیم، احتمالاً بازی توی حوزۀ «پست» می‌افته. «تاریخ والا» چیزیه که شامل تاریخ سیاسی یا تاریخ اندیشه میشه؛ ولی «تاریخ پست» شامل این میشه که مثلاً در فلان دورۀ تاریخی، آدم‌ها چه نوع لباسی می‌پوشیدن، چه غذاهایی رایج بوده، مهمونی‌هاشون چطور بوده، امر جنسی بین‌شون چی بوده و چه منظره‌هایی رو از نگاه جنسی ممنوع می‌کردن، و همچنین چه بازی‌هایی انجام می‌دادن. مثلاً احتمالاً ما مطالب زیادی رو توی رسانه‌های مختلف دربارۀ کوروش هخامنشی و جنگ‌های اون زمان یا دین و آیین مردم توی اون دوره دیدیم؛ ولی حدسم اینه که کمتر کسی مطالبی دربارۀ بازی‌های رایج اون دورۀ تاریخی دیده باشه. پلی‌استیشنِ انسانی که سه هزار سال پیش بازی می‌کرده چی بود؟

🗯 تاریخ بازی جزو حوزه‌هایی از تاریخ محسوب میشه که فقط بر اساس اسناد مکتوب مطالعه نمیشه، بلکه بخش مهمی از این حوزه، به کار باستان‌شناسی مربوط میشه که توی حفاری‌هاشون اشیای مربوط به بازی‌های مختلف رو پیدا می‌کنن. اگه بحث خودمون رو محدود به بُردگیم (بازی تخته‌ای) کنیم، چیزی که توی این حفاری‌ها ممکنه پیدا بشه، مُهره‌ها، تاس و صفحۀ این بازی‌هاست. اما یکی از مشکلات بزرگ این حوزه اینه که وقتی اشیای یه بازی پیدا میشه، حدس‌زدن اینکه این بازی مربوط به چه دورۀ زمانی‌ای هست، کار سختیه و همیشه هم اختلاف‌نظر در موردش زیاده. یکی دیگه از سختی‌های این حوزه اینه که صفحۀ بازی، به تنهایی نوع بازی رو نشون نمیده. یعنی اگه توی یه حفاری یه صفحۀ بازی (شکل صفحۀ شطرنج) پیدا بشه و مُهره‌ها و تاس اون بازی پیدا نشه، نمیشه سریع حدس زد که این صفحه مربوط به بازی شطرنجه؛ چون بازی‌های تخته‌ای دیگه‌ای مثل چکرز و چاتورانگا هم هستن که صفحۀ بازی‌شون مثل صفحۀ شطرنجه.

🗯 من توی بخشی از این ارائه‌م دربارۀ یکی از کشف‌های مهم تاریخی مربوط به حوزۀ بازی‌ها صحبت کردم؛ کشفی که سر لئونارد وولی توی دهۀ 1920 توی شهر اور (توی جنوب عراق امروزی، جایی که طبق بعضی از منابع یهودی محل تولد ابراهیم معرفی شده) انجام داد. وولی پنج تا تختۀ بازی توی این شهر پیدا کرد که ظاهر و تزئینات این بازی‌ها با هم فرق می‌کرد؛ ولی شکل و چینش خونه‌های صفحۀ بازی و مهره‌ها و تاس‌ها نشون می‌داد که این 5 تا، یک نوع بازی هستن. یکی از این تخته‌ها که از 4 تای دیگه شیک‌تر بود، جنسش از لاجورد بود. وسایل بازی نشون می‌داد که این بازی دو نفره ست، هر کدوم از بازیکن‌ها 7 تا مهره و 3 تا تاس دارن؛ منتها تاس‌هاشون 6 وجهی (مکعب) نبود، 4 وجهی بود. این بازی مربوط به حدود 2500 سال پیش از میلاد بود.

📢 مشکلی که اون سال‌ها برای بازی‌پژوه‌ها وجود داشت این بود که هیچ شرحی از این بازی توی حفاری‌ها پیدا نشد. به خاطر همین بعضی از بازی‌پژوه‌ها دست به کار شدن تا با استفاده از بازی‌های مشابه، قوانین این بازی رو بازسازی کنن. چند سال بعد توی قبرس یه صفحۀ بازی پیدا شد که شکل و شمایل اون نشون می‌داد که شبیه به همین «بازی اور» بود؛ بازی قبرس مربوط به 1580 سال پیش از میلاد بود. سال‌ها بعد این کشف‌ها ادامه پیدا کردن؛ توی شمال عراق، مصر، کرمان، سیستان و بلوچستان و حتی هند بازی‌هایی پیدا شدن که خیلی شبیه به بازی اور بودن. انواع و اقسام قوانین مختلف برای این بازی‌ها حدس زده شده، ولی اگه می‌خواین طبق یکی از معروف‌ترین قوانین این بازی‌ها به صورت آنلاین بازی کنین، می‌تونین این‌جا انجامش بدین.

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
«از بچگی بهم گفتن "بزرگ میشی یادت میره"؛ من کوچیک شدم و یادم موند؛ و این یادم داد، که واقعیت همیشه خلاف گفته‌هاشون خواهد بود، نقطه!» (لمس / بهرام نورایی)

@philosophycafe

‍ ‍ ‍ ‍ #فلسفه

۷۱

‍موضوع کنفرانس:
نگاه مقدماتی به بُردگیم (بازی تخته ای) در دوران باستان

#سخنران:
آقای علی سلطان زاده


محل برگزاری:
گروه تلگرامی دانش و اندیشه

هرچیزی به جز آزاد



منطقا جوانان کشورهای اطرافمان (عربها و ترکها بیشتر مدنظرم هستند) دغدغه هرچیزی دارند به جز ماشین و شگفتا که هر ماه در اینجا وعده ازادسازی واردات ماشین داده میشود تا کمی قیمت‌ها شکسته شود
بازهم شگفت که پراید ۱۵۰۰ دلاری در عراق در اینجا ۴۰۰۰ دلار قیمتش هستش
اما میخوام یکم از منظر منطقی به ماجرای ازادسازی نکاه کنم و ببینم چرا سر مسئله ماشین ما و عراق انقدر تفاوت بین‌مون هستش حتی تو ماشین های دست دوم
خیلی از مخالفان پشت یک سری تئوری سنگر گرفته‌اند. مثل تئوری رها کردن واردات توسط حاکمیت، منجر به سقوط ارزش پول ملی می‌شود. که یعنی عده‌ای میرن پورشه میخرند، و همه دلارها ازون طریق خرج میشه، و چیزی نمیمونه باش دارو بخریم! حتما هم دارو رو مثال می‌زنند تا بحث ناموسی بشه. که یک حرف مفته. مصرف داروی ایران اونقدری نیست که بودجه دلاریش جور نشه، حتی در جنگ. ولی می‌تونیم دارو رو برداریم و مثلا خوراک دام رو بذاریم به جاش. که یعنی دلار برای واردات چیزهایی که مرغداری و دامداری‌ها لازم دارند، کم میاد.
اما فرض کنید چیزی به عنوان پول ملی نداریم و کلا ریال جمع شده، و همه فقط با دلار معامله می‌کنند. همچنین واردات همه نوع ماشین هم آزاده، و پولدارها صف کشیده‌اند تا پورشه بخرند. بعدش چه اتفاقی خواهد افتاد؟ به تئوری‌هایی که در سایت‌ها و کانال‌ها خوندید توجه نکنید و فقط با تجربه‌ای که از بازار دارید، که سواد هم لازم نداره، فکر کنید چه اتفاقی خواهد افتاد؟
جوابش اینه: هیچی. کسانی که به اندازه پورشه، پس‌انداز دلاری دارند، میرن پورشه میخرند، و کسانی که به اندازه کمری پس‌انداز دلاری دارند میرن کمری میخرند، و کسانی که به اندازه هیچ کدام پس‌انداز دلاری ندارند، هیچ کدومش رو نمیخرند. این با وضعیت الان فرقی داره؟
حالا یک مرحله برید جلوتر. فرض کنید هرکس به اندازه پس‌انداز دلاری که داشت به صورت کاملا عقده‌ای‌وار هرچی می‌تونست خرید. بعد که پس‌اندازش تموم شد چه اتفاقی میفته؟ فرض کنید یه عده پورشه سوارند، یه عده کمری، و یه عده همچنان پراید، ولی هیچ‌کس دیگه هیچ پس‌اندازی نداره. چه اتفاقی میفته؟ رکود اتفاق میفته دیگه
یعنی دیگه کسی نمیتونه چیزی بخرد، پس چیزی رو نمی‌شود فروخت. مگه همین الان همینطوری نیست؟
مرحله بعد از رکود چیه؟ همه میفتن دنبال دلار. و چطور باید دلار بدست آورد؟ با فروختن چیزهایی به خارجی‌ها. همه مجبور میشن صادرکننده باشند، با هر روشی که از دست‌شون برمیاد. از افتادن به پای توریست گرفته، تا فرآوری روده گوسفند. وقتی همه کسانی که در این فعالیت‌ها مشغولند حقوق‌شون رو به دلار بگیرند چه اتفاقی میفته؟ تازه وارد جامعه جهانی مصرف‌کنندگان میشه‌. یعنی میتونه یه چیزهایی بخره که قبلا نمی‌تونست بخره.
تنظیم بازار خودرو یک افسانه‌ست. نه فقط ازین جهت که هیچکس نمیتونه بازار رو تنظیم کنه. بلکه ازین جهت که کسانی که عامدانه مردم رو فقیر می‌کنند، کسانی نیستند که بازاری بسازند که توش بشه از چاله فقر بیرون اومد

این متن یه برداشت ازاد از بازار ماشین و نگاه منطقی به اقتصاد آزاد است و به هیچ عنوان برداشت سیاسی نیست)

نویسنده: برنامه‌ننویس حوزه فینتک

🖋 به عقیدۀ لوکاچ، غایت سوبژکتیوانگارِ فلسفۀ عقل‌گرا از دل جامعۀ مدرن برمی‌آید. سوژۀ معرفت‌شناختیِ آفرینش‌گر کانتی با ایده‌آل فرد بورژوایی متناظر است [؛ لوکاچ در کتاب «تاریخ و آگاهی طبقاتی» می‌نویسد]: «انسانی که اکنون ظهور می‌کند باید فرد بورژوای خودخواهی باشد که سرمایه‌داری او را به شکل مصنوعی تک‌وتنها ساخته و آگاهی او، منبع کنشگری و معرفت وی، آگاهی فردیِ تک‌افتاده از جنس آگاهی رابینسون کروزوئه است». دقیقاً به شیوۀ مشابه، وحدت عقلانی آگاهی، سوژۀ کانتی را اصطلاحاً منزوی و محصور می‌کند. با هیچ کدام از این موارد -اجتماعی و فلسفی- نمی‌توان به مفهوم اجتماع پی برد، مگر به مثابۀ مجموعۀ افراد اتمیزه‌شده؛ و به نظر می‌رسد، فقدان ایدۀ اجتماع رابطه‌ای متفاوت بین سوژه‌ها و درک آن‌ها از چیزی غیر از خود را سبب می‌شود. به بیان دیگر، به‌دست‌دادن تبیینی از حضور ابژه که به بازشناسی اخلاقی آن بینجامد برای چنین سوژه‌هایی ناممکن می‌شود.

🖋 با این حال، نه فقط شباهت‌هایی میان فلسفه و اصول معین و به ظاهر بنیادین جامعۀ بورژوایی وجود دارد، بلکه همان معضل‌هایی که در برنامۀ کلی فلسفۀ مدرن یافت می‌شود در نهایت به نحوی به کاستی‌های جدی‌ترِ خودِ جامعه مربوط است. در نگاه لوکاچ، جامعۀ بورژوایی دو کاستی عمده دارد. نخست، ادعای معرفت‌شناسی عقل‌گرا مبنی‌بر این‌که شناخت ما از ابژه صرفاً تا جایی ممکن است که آن را آفریده‌ایم؛ به طور مشابه، جامعۀ بورژوایی «کنترل فزاینده‌ای بر جزئیات هستی اجتماعیِ خود دارد و آن‌ها را تابع نیازهای خود می‌کند» (به نقل از کتاب «تاریخ و آگاهی طبقاتی»). ... دوم، معرفت‌شناسی عقل‌گرا توانایی تبیین صورت‌های اندیشه را دارد ولی به تبیین داده‌بودگی غیرعقلانی ماده درمی‌ماند. ... در جامعۀ مدرن، کنترل بورژوایی بر مبنای منافع طبقه‌ای کوچک تحدید می‌شود.

📚 از کتاب «دیالکتیک منفی آدورنو»، نوشتۀ برایان اوکانر، ترجمۀ آرام مسعودی 📚

@philosophycafe

ابهام در دیدگاه ابن‌ میمون درباره فناناپذیری نفس، مفسران او را نیز در دو طیف قرار داده است. برخی مفسران قرون وسطایی ابن‌ میمون نظیر سموئل بن تیبون و موسی ناربونی و در میان مفسران مؤخر، شلومو پینس با تأکید بر تأثیر ابن باجه بر ابن میمون نتیجه گرفته‌اند که او قائل به فناناپذیری جمعی است؛ یعنی تمام عقول انسانی فناناپذیر واحد هستند در مقابل آلتمان معتقد است دیدگاه نهایی ابن میمون را باید در جایی یافت که او بقای نفس (عقل) را همان بقای متعلقات شناخت آن میداند از تفسیر آلتمان چنین برمی آید که چیز باقی نه تنها متعلق شناخت، که موضوع شناخت نیز میباشد؛ زیرا ابن میمون به تبع ارسطو به صراحت گفته در شناخت فعل، موضوع و متعلق آن یکی است(اتحاد عقل عاقل و معقول) به علاوه ابن میمون بیان می کند که درجات متعددی در شناخت ما از خدا وجود دارد وی نتیجه میگیرد همان گونه که در این دنیا به واسطه اختلافاتی عقول متفاوت‌اند،در جهان بعدی نیز همین طور خواهد بود. براساس این تفسیر، جهان آینده عبارت است از عقول مجردی که نه تنها فناناپذیر بلکه جزئی نیز هستند.(Hyman, 2002, p.86)

#فناناپذیری_نفس_از_دیدگاه_ابن_میمون(ص۱۶۹)
#رضاگندمی_نصرآبادی

@PhilosophyCafe🌫️

🖋 آدورنو در مورد بحران عقلانیت در مدرنیته با لوکاچ هم‌عقیده است، ولی در خصوص پیوند میان این بحران و معضل‌های طبقاتی با وی اختلاف‌نظر دارد. قایل‌بودن به این پیوند، این که «تاریخ تمام جوامعی که تاکنون وجود داشته تاریخ مبارزه‌های طبقاتی بوده است»، با نظریۀ اجتماعی او [آدورنو] بسی تفاوت دارد. نگرانی اصلی او گِرد فروکاست تاریخی فرد به طبقۀ اجتماعی می‌گردد. به گفتۀ وی، «تا به امروز، تاریخ از هرگونه سوژۀ جمعی تهی بوده است، گرچه برساختنی باشد» (به نقل از کتاب «دیالکتیک منفی») [در این‌جا، موضع آدورنو با موضع هگل و در واقع مارکس سر سازگاری ندارد]. از این‌رو، با طرح این پرسش جهتی دوباره به مفهوم شی‌ءوارگی می‌بخشد: چنانچه مفهوم شی‌ءوارگی را امکان عینی سوژه بدانیم، این مفهوم چگونه راه را بر امکان‌های تجربۀ سوبژکتیو می‌بندد؟ لوکاچ به سبب علاقۀ بیشتر به دگرسانی اجتماعی نسبت به فلسفۀ تجربه بی‌اعتناست.

🖋 در نتیجه، سویۀ لوکاچی [-ِ اندیشۀ] آدورنو در این نگرش وی آشکار می‌شود که صورت‌های فلسفه تجلی صورت‌هایی از عقلانیت‌اند که زندگی اجتماعی را برمی‌سازند. صورت‌های عقلانیت اجتماعی، به معنای قوانین غیرتاریخی اندیشه، خنثی نیستند: بلکه قواعدی برای اندیشیدن و سازماندهی هستند که خود جامعه به آن‌ها مشروعیت می‌بخشد. در نتیجه، عقلانیت دقیقاً از این منظر مبنای هنجاری دارد و بر این اساس، نقد فلسفه به مثابۀ محصول این عقلانیت باید به نقد عقلانیت در این معنای گسترده‌تر منجر شود. چنانچه نظام‌های فلسفی گوناگون و عقلانیت‌های تعیین‌کنندۀ آن‌ها چیزی بیش از هنجارمندی‌های قیاس‌ناپذیر نبودند، این نقد بی‌ثمر می‌بود. ولی به عقیدۀ آدورنو، «حقیقت ابژکتیو است» (به نقل از کتاب «دیالکتیک منفی») حتی اگر پذیرفتنی نباشد. او می‌نویسد: «ارتباط مستقیم معیاری برای حقیقت نیست» (به نقل از کتاب «دیالکتیک منفی»). آدورنو بنا دارد شرحی از تجربه به دست دهد که به عقیدۀ وی، فقط با عقلانیت شیءواره‌نشده بیان‌شدنی است.

📚 از کتاب «دیالکتیک منفی آدورنو»، نوشتۀ برایان اوکانر، ترجمۀ آرام مسعودی 📚

@philosophycafe

📣 اندیشکده رستا با همکاری انجمن علمی فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف برگزار می‌کند.

🔷 رویداد: «انسان و هوش مصنوعی در همزیستی»

"Human & AI Coexistence"

⚡️ با حضورِ ( آنلاین ) :
🎓 Prof. Mark Coecklbergh
🎓 Prof. David J.Gunkel

➕ به میزبانی:

🎓 دکتر ابوطالب صفدری [پژوهشگر پسادکتری فلسفه؛ دانشگاه برمن آلمان]

⏰ زمان: ۲۷ آذر ماه ۱۴۰۴ ؛ ساعت: ۱۲ الی ۱۴:۳۰
📌مکان: سالن اجتماعات گروه فلسفه‌ی علم دانشگاه صنعتی شریف
💢 شرکت به صورت آنلاین از طریق گوگل میت نیز فراهم می‌باشد.

🔻بهای شرکت در این رویداد:
عموم شرکت‌کنندگان : ۶۰۰ هزار تومان
با تخفیف دانشجویی: ۵۰۰ هزار تومان
با تخفیف برای دانشجویان دانشگاه شریف: ۴۰۰ هزار تومان

⚡️آدرس تلگرامی جهت ثبت نام :
🔗 @panahi_s96
🔗 09378792167

#اندیشکده_رستا
#انجمن_علمی_فلسفه_علم_دانشگاه_صنعتی_شریف

🌐Rasta-tt.ir

معاونت پژوهشی دانشکده الهیات دانشگاه تهران و انجمن علمی دانشجویی فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه تهران برگزار می‌کنند:

«دوگانه‌انگاری نفس و بدن»
نشستی تخصصی به مناسبت گرامیداشت روز جهانی فلسفه

👥با سخنرانی:
دکتر رضا اکبری – مسئله دشوار آگاهی و همه‌روان‌انگاری
دکتر عبدالرسول کشفی – دوگانه‌انگاری و مسئله هویت شخصی
دکتر محمود مروارید – دوگانه‌انگاری و مسئله کثرت اذهان

دبیر جلسه:
🔵دکتر سید احمد حسینی سنگچال
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

🗓 زمان: دوشنبه ۲۶ آبان، ساعت ۱۰ تا ۱۲
📍مکان: دانشکده الهیات دانشگاه تهران
ساختمان شماره ۲ طبقه سوم سالن جلسات شهید مطهری

حضور برای عموم‌ علاقمندان آزاد است.


@philosophyisl

ابوزکریّا یحیی بن معاذالرّازی الواعظ ببلخ سخن گفت اندر فضل توانگری بر درویشی و سی هزار درمش دادند، یکی از پیران گفت خدای برکت مکناد او را درین مال و بیرون آمد تا بنشابور آید قطعش افتاد و مال ببردند.

#رساله_قشیریه(ص ۴۴)
#ابوالقاسم_عبدالکریم_بن_هوزان_قشیری

@PhilosophyCafe💰

🗯 «شکارچی انسان» یه فیلم آمریکایی در ژانر جنایی و دلهره‌آور هست که مایکل مان اون رو در سال 1986 ساخته. فیلم بر اساس رمان «اژدهای سرخ» نوشتۀ توماس هریس، نابغۀ جرم و جنایت، ساخته شده. رمان برای سال 1981 هست. تمرکز داستان فیلم روی برگشت ویل گراهام (مأمور اف‌بی‌آی) از بازنشستگی هست تا با استفاده از استعداد خودش یه قاتل زنجیره‌ای به اسم فرانسیس دالرهاید رو دستگیر کنه. دالرهاید قاتلی هست که به «پری دندون» معروف شده، چون تمایل داره که قربانی‌هاش رو با دندون‌های عجیبش گاز بگیره. گراهام برای دستگیری دالرهاید مجبوره که با یه سری از خاطرات تلخ گذشته‌ش روبه‌رو بشه که مهم‌ترینش دیدار با هانیبال لکتر هست که توی زندان به سر می‌بره.

🗯 یکی از جنبه‌های داستانی که توی این فیلم خیلی پررنگ نشون داده میشه، تأثیری هست که پیگیری پرونده‌های قتل این‌چنینی روی بعضی از مأمورهای پلیس مثل گراهام میذاره. تا این‌جاش خیلی چیز خاصی نداره و عادیه، اما اون‌جایی که به نظرم داستان تبدیل به یه داستان فوق‌العاده و خاص میشه، اینه که شما وقتی فیلم رو دنبال می‌کنین، با یه شخصیت مثبت (گراهام) و شخصیت منفی (دالرهاید یا هانیبال) روبه‌رو نمیشین، بلکه شباهت‌های مهم بین گراهام و اون قاتل‌ها احتمالاً توجه شما رو جلب می‌کنه و اصلاً به خاطر همین شباهت‌های فکری و احساسی بین گراهام و اون قاتل‌هاست که گراهام می‌تونه اون‌ها رو دستگیر کنه. فیلم به طرز عجیبی و با استفاده از رنگ محیط می‌خواد این دوگانۀ کاذب (خیر و شر) رو بشکنه و شباهت بین دو قطب مخالف رو به بیننده نشون بده.

🗯 یه سری نکات جالب هم دربارۀ این فیلم وجود داره که دونستنش بد نیست. مثلاً اینکه فیلم توی گیشه و به لحاظ تجاری شکست خورد و حتی نتونست خرج خودش رو دربیاره، ولی بعدها به عنوان یه فیلم خوب توسط منتقدها به رسمیت شناخته شد. یکی دیگه از نکات جالب مربوط میشه به تام نونان که نقش دالرهاید رو به خوبی و با چهره‌ای سرد بازی کرد؛ این رو در نظر داشته باشیم که دالرهاید چهره‌ای بی‌احساس داره، ولی به شدت آدم احساساتی‌ایه. اون کم‌حرف هست، ولی بی‌حس نه. نونان برای اینکه بتونه شخصیت دالرهاید رو به خوبی بازی کنه، یه مدت رفت و دربارۀ قاتل‌های زنجیره‌ای مطالعه کرد، ولی دید که این کار جواب نمیده و باید دالرهاید رو متفاوت دید با بقیۀ قاتل‌ها. یکی از کارهای عجیب نونان این بود که توی پشت صحنۀ فیلم هم همچنان توی نقشش باقی می‌موند و سعی می‌کرد از بازیگرهایی که نقش پلیس داشتن دوری کنه.

🗯 قرار بوده که اسم فیلم هم مثل رمانی که داستان ازش اقتباس شده، «اژدهای سرخ» باشه، ولی به علت جالبی این کار انجام نشد. توی دهۀ 1970 کلمۀ اژدها توی سینما اونقدر توسط یه نفر استفاده شده بود که مخاطب آمریکایی با دیدن کلمۀ «اژدها» فقط یاد اون می‌افتاد: بروس لی. فیلم‌هایی مثل «خشم اژدها»، «راه اژدها» و «اژدها وارد می‌شود» احتمالاً برای افراد همسن و سال من (چند سال کوچیکتر و بزرگتر) صرفاً یادآور خاطرات و سرگرمی‌های دوران کودکی و نوجوونیه (و نه چیزی بیشتر از این)؛ ولی همین سه تا فیلم میزان فروش‌هاشون اونقدر به طرز عجیب و غریبی زیاده که منطقی جلوه می‌کنه که قبول کنیم برای مخاطب اون زمان، کلمۀ «اژدها» سرقفلی بروس لی محسوب می‌شده.

📢 من یادمه هشت یا نه سال پیش بود که سر یکی از کلاس‌های فلسفۀ علم بودم و از یکی دوستان (که الان استاد شده) شنیدم که لری لائودن (که اون زمان جزو علم‌پژوه‌های مورد علاقه‌م بود) دیگه کارهای مرتبط با فلسفۀ علم رو کنار گذاشته و وارد حوزۀ جُرم‌شناسی شده. دقیقاً یادمه که اون روز حالم بد بود؛ «چرا باید آدم یه حوزۀ جذاب و مهم مثل فلسفۀ علم رو ول کنه و بره سراغ جرم‌شناسی؟»، «فلسفۀ علم با این همه موضوع درخشانی که داره بهشون می‌پردازه، چرا باید رها بشه؟»، «اصلاً جُرم‌شناسی چیه به غیر از بررسی یه سری قاتل و متجاوز و غیره؟ یه مشت روانی‌ان دیگه». امروز فکر می‌کنم اون تصمیم لائودن رو می‌فهمم. و به نظرم داستان‌هایی که توماس هریس نوشته، تا حدودی جذابیت‌های حوزۀ جُرم‌شناسی رو بهم نشون داده. هریس اگه فقط شخصیت هانیبال لکتر و ویل گراهام و ارتباط عجیب این دو نفر رو خلق کرده بود هم به نظرم یه نابغه محسوب می‌شد؛ ولی اون کلی قاتل زنجیره‌ای دیگه (مثل دالرهاید، بیل بوفالو و غیره) رو هم خلق کرد که هر کدوم‌شون رو میشه ساعت‌ها تحلیل کرد.

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh
«نگو درمیاد از سکوتت حرصم؛ درسته کم‌حرفم، اما بی‌حس نه؛ این هیولای توی جسمم؛ مثل یه مصرعه تو دلِ وِرسَم؛ ترسناکه قصه‌م؛ حتی بَرا راننده اسنپ!» (شاطری / سعل چگینی)

@philosophycafe

📜 بی‌رحمی پالوده به مثابه‌ی فضیلت. اخلاقی وجود دارد که یکسره به رانه‌ی تمایز متکی است-زیاد دست بالایش نگیرید! چون این دیگر چه نوع رانه‌ای است و چه اندیشه‌ای پشتش نهفته است؟ ما می‌خواهیم منظره‌ی خودمان را برای دیگری دردآور کنیم و کاری کنیم احساس حسادت و ناتوانی و خفت کند؛ قطره‌ای از عسل‌مان را روی زبانش می‌چکانیم و وقتی که داریم این مثلاً لطف را در حقش می‌کنیم با درخشش و ریشخندی که در چشمان‌مان موج می‌زند وراندازش می‌کنیم، چون می‌خواهیم طعم تلخ سرنوشتش را به او بچشانیم. این شخص تحقیر و حالا کاملاً فروتن شده است -به دنبال کسانی بگردید که مدت‌ها در آرزوی این بوده که با این ویژگی شکنجه‌شان کند! خیلی زود پیدای‌شان می‌کنید! شخص دیگری با حیوانات مهربان است و به همین دلیل تحسینش می‌کنند، اما افراد خاصی وجود دارند که می‌خواهد بدین وسیله بی‌رحمی‌اش را روی آن‌ها بالا بیاورد. هنرمندی بزرگ را نگاه کنید: لذتی که در حسادت رقیبان شکست‌خورده‌اش پیش‌بینی کرده به قوای او اجازه‌ی استراحت نمی‌دهد تا وقتی که به عظمت برسد- چه بسیار لحظه‌های تلخی که این عظمت یافتن برای روح دیگران رقم نزده است! پاک‌دامنی راهبه: با چه چشمان مجازاتگری به چهره‌ی زنانی که نوع دیگری زندگی می‌کنند نگاه می‌کند! در این چشم‌ها چه قدر لذت انتقام موج می‌زند! تم کوتاه است، واریاسیون‌هایی که می‌شود روی آن پیاده کرد بی‌شمارند، اما ملال‌آور نیستند. چون این‌که اخلاقِ تمایز از بنیاد لذت از بی‌رحمِی پالوده است هنوز به شکل بسیار تناقض‌آمیز و تقریباً دردآوری تازگی دارد- و در این مورد از بنیاد یعنی در نسل اول. چون وقتی کسی عادتِ فلان عملِ تمایز گذاشتن را به ارث می‌بَرد، اندیشه‌ای که پشت آن نهفته است همراه آن به ارث نمی‌رسد (اندیشه‌ها موروثی نیستند، فقط احساسات موروثی‌اند)؛ و مشروط به این که دوباره با آموزش بازتولید نشود، حتی نسل دوم هم قادر نیست لذت از بی‌رحمی را در ارتباط با آن تجربه کند، بلکه صرفاً لذت از عادتِ صرف را تجربه می‌کند. ولی این لذت اولین مرحله‌ی «نیکوکاری» است.
----------------
📚📚 «سپیده‌دم» / نیچه / ترجمه: رضا ولی‌یاری / دفتر اول پاره‌ی ۳۰
----------------
✅ @PhilosophyCafe ✅

🖋 فلسفۀ آدورنو به مفهوم حقیقت غیرنسبی‌گرایانه پایبند است. ... به عقیدۀ وی فقط یک شرح عقلانی جامع از تجربه وجود دارد که با آن می‌توان عدم انسجام هر آلترناتیو دیگری را نشان داد. با توجه به این امر، در مفهوم تجربۀ آدورنو ضرورت استعلایی وجود دارد. این موضوع مایۀ شگفتی آن دسته از کسانی است که با فلسفۀ وی برخوردی مشابه با فلسفۀ نیچه دارند، یعنی تلاش همه‌جانبۀ نیچه در رد مفاهیم سنتی و استدلال‌های فلسفی. چه مایۀ شگفتی باشد یا نه، به گمانم نگاهی دقیق به استدلال‌های آدورنو روشن می‌کند که او فیلسوفی استعلایی است. دیالکتیک منفی دربردارندۀ دو مؤلفه است که روی هم رفته قسمی فلسفۀ استعلایی را برمی‌سازند: نخستین مؤلفه شروط امکان‌پذیری تجربه را مشخص می‌کند؛ و دومین مؤلفه به این امر قایل است که فلسفه با انکار یا حذف هر یک از این شروط امکان‌پذیری تجربه انسجام خود را از دست می‌دهد. به بیان دیگر، باید این شروط را پذیرفت، در غیر این صورت بحث‌های فلسفی پیرامون تجربه از مفاهیمی محروم می‌شوند که فراهم‌کنندۀ امکان بیان موضعی منسجم‌اند.

🖋 این جنبۀ استعلایی کار آدورنو از آن جهت اهمیت دارد که نشان‌دهندۀ ایمان به مفهومی نیرومند از عقلانیت است: آن‌چه استدلال‌های استعلایی انجام می‌دهند -شیوه‌های آن‌ها برای ردکردن- اثبات وجود اصول ابژکتیو معینی است که به نحو عقلانی ضروری‌اند.
جنبۀ دیگر فلسفۀ آدورنو ... به‌دست‌دادن الگوی سوژه-ابژه از تجربه است. عناصر ضروری این الگو تعابیر معینی از الف) سوبژکتیویته، ب) ابژه و ج) برهم‌کنش الف و ب است. ... به بیان آدورنو، این برهم‌کنش مستلزم مفاهیم ناهم‌آنی و تقدم ابژه است. نیز تأکید می‌کند که این برهم‌کنش رابطه‌ای علّی-مکانیکی نیست بلکه مستلزم عقلانیت است. ... به گمانم برای بسیاری از خوانندگان آثار آدورنو روشن است که مفاهیم مرتبط با دیالکتیک منفی رنگ‌وبوی کانتی و هگلی دارد. او آشکارا [مفاهیم] کانت و هگل را از آن خود می‌سازد و بسط می‌دهد، بی‌آن‌که شرحی دقیق از آن‌چه عرضه کند که در استدلال‌های ایشان به کار وی می‌آید و بدین ترتیب خوانندگان خود را با چالش روبه‌رو می‌کند.

📚 از کتاب «دیالکتیک منفی آدورنو»، نوشتۀ برایان اوکانر، ترجمۀ آرام مسعودی 📚

@philosophycafe

🔴کانون جهان ایرانی دانشگاه تهران، انجمن علمی-دانشجویی فلسفهٔ دانشگاه تهران و گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران به‌مناسبت روز جهانی فلسفه برگزار می‌کند:

🔸️بایستگی فلسفه در جهان امروز

🔻سخنرانان(به‌ترتیب الفبا):
• دکتر محمدرضا بهشتی
• دکتر داود حسینی
• دکتر احمد رجبی
• دکتر محمدجواد صافیان
• دکتر سیدحمید طالب‌زاده
• دکتر نیره‌ سادات میرموسی
• دکتر حسین واله

🔻پیام ویدیویی از:
• دکتر ضیاء موحد
• دکتر پیتر آدامسون

▪️باحضور:
استادان بازنشسته، اعضای هیئت علمی، دانش‌آموختگان و دانشجویان کل گروه‌های فلسفه در کشور.

🔸️زمان و مکان:
چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۵
دانشگاه تهران، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، تالار فردوسی

ورود برای عموم آزاد و رایگان است.
@jahaneirani_ut
@AnjomanPhUT