🖋 [در میان انسان‌های ابتدایی،] حیوان توتِمی، به عنوان حیوانی که نیای گروه [=بخشی از یا کل قبیله] است، شناخته می‌شود. "توتم" از یک طرف نام آن گروه محسوب می‌شود، و از طرف دیگر نمادی از جد گروه است. توتم به عنوان نماد جد، معنای اساطیری دارد ... مفهوم توتم به عنوان مبنای تقسیمات قبیله و سازمان‌دهی طایفه به کار می‌رود و در هنجارها و آداب و رسوم ریشه دوانیده است ... [هم‌چنین توتم توسط گروه پرستیده می‌شود]، صرفنظر از برخی تشریفات و جشن‌ها و رسوم، این پرستش مخصوصاً در یک نوع رفتار معین نسبت به توتم متجلی می‌شود؛ نه تنها یک حیوان مشخص، بلکه تمام آن گونۀ جانوری، به عنوان حیوانی مقدس به شمار می‌روند. جز در بعضی موارد استثنایی، خوردن گوشت حیوان توتم، ممنوع بوده است و در مقابل این منع، پدیدۀ پرمعنایی وجود دارد و آن این‌که در برخی شرایط، در طی مراسمی، گوشت حیوان توتم خورده می‌شود. ...
... مهم‌ترین جنبۀ اجتماعی این سازمان‌دهی توتمی، هنجارها و رسوم حاکم بر روابط بین گروه‌هاست. مهم‌ترین آن‌ها، هنجارهای راجع به روابط زناشویی است. به این ترتیب، تقسیمات قبیله‌ای مذکور، یک پدیدۀ مهم که نخستین بار در دوران توتمی ظاهر می‌شود، یعنی «ازدواج با غیر محارم» را موجب می‌گردد.

📚 از کتاب «مؤلفه‌های روان‌شناسی اقوام»، نوشتۀ ویلهلم وونت 📚

@philosophycafe

🖋 گروهی را دیدم که در وجود خود، نسبت به همسالان و همانندان خود، به هوشیاری و زیرکی بیشتر اعتقاد دارند. از این جهت ... خویشتن را از محظورات حفظ نمی‌کنند ... و به قیود و حدود پای‌بند نمی‌شوند، بلکه به گمانی چند یکسره سر از چنبر دین بیرون کشیده‌اند ... و در کفر خود ... مستندی به جز بحث نظری ندارند که، برآمده از شبهه‌های گمراه‌کننده و بازدارنده از راه راست است. و فریفته شدن به خیالات پر زرق و برق مانند لمعۀ سراب، چنان که برای گروهی از بدعت‌آوران و هوی‌پرستان مناظر که در عقاید و آرا بحث می‌کردند، پیش آمد.
و جز این نیست که ریشۀ کفر آن‌ها شنیدن نام‌هایی بزرگ و دهشتناک است از قبیل سقراط، بقراط، افلاطون، و ارسطو و امثال آن‌ها.

🖋 برای آن‌که گروهی از پیروان و گمراهان به دست این گروه، یعنی فیلسوفان، در وصف عقول و حسن اصول و دقت علوم از قبیل هندسه و منطق و طبیعی و الهی، و استقلال آن‌ها به سبب هوشمندی و زیرکی در استخراج آن امور پنهانی، سخن به درازا کشیدند، و از آن‌ها حکایت کردند که این گروه با وجود استواری خرد و فراوانی فضل، شرایع و مذاهب را انکار می‌کنند و تفاصیل ادیان و ملل را رد می‌کنند، و معتقدند که این همه، قانون‌هایی است به هم بافته و نیرنگ‌هایی است برساخته.
پس هر وقت که این نام‌ها به گوش آن‌ها می‌رسد و برخی عقاید آن‌ها موافق طبعشان می‌افتد خود را به آن عقاید کفرآمیز می‌آرایند، و به گمان خود در شمار فاضلان در می‌آیند و در سلک آن‌ها قرار می‌گیرند، و می‌پندارند که بدین طریق بر تودۀ مردم برتری می‌یابند، و نیز از پذیرفتن و اکتفا کردن به آیین پدران خود سرباز می‌زنند به خیال این‌که اظهار کیاست در بریدن از تقلید حق و شروع به تقلید باطل، زینت و جمال است و غافل‌اند از این‌که منتقل شدن از تقلیدی به تقلیدی دیگر نشان ضعف رأی و کم‌خردی است، و کدام مرتبه در پیشگاه خدا پست‌تر است از مرتبۀ کسی که با ترک اعتقاد حق به عنوان این‌که تقلید است به خود آذین بندد و به پذیرفتن باطل به عنوان این‌که اعتقاد تصدیقی است شتاب کند، بی آن‌که آزمایشی بکند یا تحقیقی به جای آورد؟

📚 از کتاب «تهافت‌الفلاسفه» (تناقض‌گویی فیلسوفان)، نوشتۀ ابوحامد محمد غزالی 📚

@philosophycafe

Ibn ‘Arabi tells us that effort can take seekers only as far as the door. Having reached the door, they can knock as often as they like. It is God who will decide when and if he will open the door. Only at the opening of the door can complete inheritance occur.
Ibn ‘Arabi ,Heir to the Prophets ,William C. Chittick ,

Are #You #Lost in the #World like #Me?

@LostCafe ♨️

🗯 دنیل دنت یکی از فیلسوفای مطرح حال حاضر دنیاست. دنت خداناباوره و خداناباوریش صرفاً یه عقیدۀ معرفتی و آکادمیک نیست. اون به دلایل اخلاقی هم با دین مخالفه و وجود دین رو برای صحنۀ جهانی، نگران‌کننده و خطرناک میدونه. برای مثال معتقده که از متون مقدس دستوراتی میشه استخراج کرد که با اصول جهانی اخلاق سازگاری نداره. هم‌چنین دنت نگاهی کاملاً داروینی به پدیده‌ها و امور داره: از پدیدۀ «آگاهی» گرفته تا «دین»، همگی رو میخواد با عینکی داروینی توضیح بده. هم‌چنین تأکید داره روی این‌که توضیحش در مورد تطور دین، کاملاً علمیه. پر واضحه که دنت با هرگونه واقعیت ماورای طبیعی یا الوهی مخالفه. هم‌چنین خیلی از باورهای دینی رو غیرعقلانی میدونه.

🗯دنت کتابی داره به اسم «از باکتری تا باخ و بالعکس». یکی از ادعاهای اصلی دنت توی این کتاب اینه که پدیدۀ «آگاهی» رو نباید یه مسئلۀ دشوار بدونیم که علم نمیتونه توضیحش بده (اونطوری که فیلسوف ذهن، دیوید چالمرز، معتقده)؛ بلکه پدیدۀ «آگاهی» مثل پدیدۀ «گرانش» میمونه و میتونه توسط علم توضیح داده بشه. سعی دنت اینه که چنین کاری رو انجام بده، ولی ادعاش به هیچ وجه این نیست که حرفهاش توسط علم تأیید شده. این کتاب توسط عطا کالیراد ترجمه شد. ولی مجوز انتشار بهش داده نشد.

🗯 من به شخصه با ایدئولوژی داروینیسم مخالفم. تأکید دارم روی واژۀ ایدئولوژی، چون داروینیسم امروزه صرفاً یه نظریۀ علمی نیست، داروینیسم تبدیل شده به یه «کلان‌روایت» که میخواد همه چیز رو تبیین کنه. مثل مارکسیسم که توی قرن بیست چنین ادعایی داشت (و امروزه متواضع‌تر شده)، امروزه داروینیسم چنین ادعایی داره. و همونطوری که مارکسیسم ادعا داشت "علمیه"، داروینیسم هم تو بسیاری از مسائل فلسفه و انسان‌شناسی و جامعه‌شناسی و دین‌پژوهی ورود پیدا کرده و ادعا میکنه با مکاتب فکری دیگه فرق میکنه، با این عنوان که "من علمی‌ام، ولی بقیه فقط نظریه‌پردازیِ خالی‌ان". در مورد عقاید شخص دنت هم نظر بندۀ حقیر چندان مثبت نیست.

🗯 این حرف‌ها رو زدم تا بگم به عنوان یه مخالفِ داروینیسم و مخالفِ دنت میخوام چندتا جملۀ آینده رو بگم. ما باید یاد بگیریم که چنین کتابایی «باید» چاپ بشن، به دو دلیل: اول این‌که طرفدارای این عقیده حق دارن که کتابای موافق با نظراتشونو بخونن. فراموش نکنیم که ما در مورد یه مشت آدم اسلحه به دست صحبت نمی‌کنیم، ما داریم در مورد یه سری آدم صحبت می‌کنیم که قراره کتاب بخونن. همین.
دوم این‌که سانسور مخالفای عقیدۀ «الف»، باعث گندیدن فکر موافقای عقیدۀ «الف» میشه. وقتی من ندونم مخالف دین چی میگه، چجوری میتونم ادعا کنم که از روی شناخت و دانش، دینم رو انتخاب کردم؟ من از روی ناآگاهی دینم رو انتخاب کردم. حداقل باید به این معترف باشم.

🗯 توی چند روز اخیر، بلوایی به پا شد مرتبط با آتیش زدن کتاب پزشکی توسط یه روحانی که مدافع طب سنتیه. خیلی‌ها صداشون دراومد و حتی افرادی از داخل حوزۀ علمیه هم به این حرکت اعتراض کردن. به نظرم خطر عدم مجوز به چاپ کتاب، خیلی بیشتر از آتیش زدن نمادین یه کتابه. امیدوارم افراد دیگه‌ای هم به این حادثه واکنش نشون بدن.

✅ نقد و نظر: @Ali_soltanzadeh

@philosophycafe

🖋 «گارسیلازو دلا وگا» از نوادگان قبیلۀ اینکاها در پرو که در قرن هفدهم، تاریخ قوم خود را نوشت، هر چه را در خصوص پدیده‌های توتمی می‌دانست، ناشی از احتیاج قبایل به متمایز شدن از یکدیگر به وسیلۀ اسامی تصور کرد. صدها سال بعد همین نظریه در کتاب «نژاد شناسی» نوشتۀ آگوستوس کین بیان شد؛ به عقیدۀ این نویسنده، منشأ و مبدأ توتم، علائم و نشان‌های مخصوص خانوادگی بوده است که با به کار بردن آن‌ها، افراد، خانواده‌ها و قبایل می‌خواسته‌اند خود را از یکدیگر متمایز سازند.
ماکس مولر نیز همین نظر را بیان کرده است. به عقیدۀ وی یک توتم عبارت است از علامت طایفه، سپس نام طایفه، سپس نام جد طایفه، و در نهایت نام چیزی است که توسط طایفه پرستیده می‌شود.

🖋 جولیوس پیکلر چنین نوشته است:
"انسان‌ها، چه برای افراد، و چه در مورد جوامع، به یک نام ثابت احتیاج داشته‌اند؛ نامی که بتواند به وسیلۀ نوشتن ماندگار شود ... به این ترتیب توتمیسم نه از نیازهای مذهبی انسان‌ها، بلکه از احتیاجات روزمرّه و عملی آن‌ها زاده شد. هستۀ توتمیسم، یعنی نامگذاری، محصول فن ابتدایی نوشتن است..."
«هربرت اسپنسر» نیز در بنیان توتمیسم، نقش اساسی را از آنِ نامگذاری می‌شناسد...
«لوریمر فیزون» بر این روش، یعنی استنتاج اسامی توتمی از نام‌های فردی، نقدی وارد کرده است که به نظر غیرقابل رد می‌آید. وی با استفاده از اطلاعاتی که راجع به استرالیا در دست است، نشان می‌دهد که توتم همیشه بر یک گروه از آدمیان دلالت می‌کند و هرگز نام یک فرد نیست ... از این گذشته، تمام نظریاتی که من در بالا در موردشان بحث کردم، به وضوح ناکافی‌اند. این نظریات ممکن است بتوانند توضیح دهند که چرا قبایل نام جانوران بر خود دارند، ولی هرگز نمی‌توانند اهمیتی را که این نامگذاری در نظر بدویان کسب کرده است، توضیح دهند.

📚 از کتاب «توتم و تابو»، نوشتۀ زیگموند فروید 📚

@philosophycafe

در دوران "ویکتوریا" زنان لباسی که می پوشیدند،زمین را جارو میکرد و پاهایشان را کاملا می پوشاند،حتی اگر انگشت پای زنی دیده میشد؛همان کافی بود که مردان را شهوانی کند و میل جنسی را در آنان بر انگیزاند.اینک زنان تقریبا نیمه برهنه می گردند و بیشتر قسمت پاهای ایشان دیده میشود ولی مردان ابدا آنگونه تحت تاثیر قرار نمی گیرند،همین نکته ثابت میکند که؛
ما هر چه بیشتر چیزی را پنهان کنیم،یک جاذبه انحرافی بیشتر برای آن تولید میشود.

#برتراند_راسل


@PhilosophyCafe 🎩

ما که غیر از آرزوهای بزرگ تقصیری نداشتیم.

🔷 #سووشون

🔷 #سیمین_دانشور

@PhilosophyCafe ♨️

اگر آدم گناه کرد و موفق شد، آن گناه به عقیده خودش و دیگران گناه نیست، ولی اگر موفق نشد، آن‌وقت گناه، گناه است و باید جبرانش کرد.

🔷 #سووشون

🔷 #سیمین_دانشور

@PhilosophyCafe ♨️

《کاش دنیا دست زن‌ها بود، زن‌ها که زاییده‌اند، یعنی خلق کرده‌اند و قدر مخلوق خودشان را می‌دانند. قدر تحمل، حوصله، یکنواختی و برای خود هیچ کاری نتوانستن را. شاید مردها چون هیچ‌وقت عملا خالق نبوده‌اند، آنقدر خود را به آب و آتش می‌زنند تا چیزی بیافرینند. اگر دنیا دست زن‌ها بود، جنگ کجا بود؟》

🔷 #سووشون

🔷 #سیمین_دانشور

@PhilosophyCafe ♨️

🔷 #Nana_Mouskouri

🔷 Over And Over

@PhilosophyCafe ♨️

🖋 باید دانست که فرو رفتن در حکایت اختلاف فیلسوفان سخن را به درازا می‌کشد، چه اشتباه آن‌ها طولانی و نزاعشان زیاد و اندیشه‌هایشان پراکنده و روش‌هایشان گوناگون و دور از هم است ... [برای مثال] ارسطو بر تمام کسانی که قبل از او بوده‌اند حتی بر استادش، که افلاطون الهی لقب گرفته، رد نوشته است، و از مخالفت با استادش، بدین طریق معذرت خواسته که گفته است:
"هم افلاطون و هم حقیقت، هر دو دوست منند، ولی حقیقت دوست‌داشتنی‌تر است" و ما این حکایت را نقل کردیم تا بدانند که در میان آن‌ها و نیز اصول مکتب آنان هیچ‌گونه استواری و تحقیق نیست و آن‌ها به ظن و تخمین بی‌تحقیق و یقین، دربارۀ مسائل حکم می‌کنند. آن‌ها به صدق علم خود در باب الهیات، از طریق علوم حساب و منطق استدلال می‌کنند و بدین وسیله کم‌خردان را می‌فریبند، چه اگر علم آنان در باب الهیات دلایل استواری داشت و از تخمین و گمان به دور بودند مانند علوم مربوط به حساب، دربارۀ آن نیز اختلاف نمی‌کردند زیرا در علوم مربوط به حساب اختلاف نمی‌کنند.
وانگهی، سخن مترجمان حکمت ارسطو، از تحریف و تبدیل برکنار نیست و به تفسیر و تأویل بسیار نیازمند است، به حدی که این اختلاف در میان آن‌ها پیکاری بزرگ برانگیخته است.

📚 از کتاب «تهافت‌الفلاسفه» (تناقض‌گویی فیلسوفان)، نوشتۀ ابوحامد محمد غزالی 📚

@philosophycafe

“The international response to contain and combat the Coronavirus has been swift. Imagine if the same resolve had been applied to fight the AIDS virus when it first appeared.”
— Neil Degrasse Tyson

You've all heard about the Coronavirus — but what do we really know about it?

@LostCafe ♨️

🖋 سالومون ریناچ که با موفقیت به جستجوی بازمانده‌های طریقۀ توتمی در دین و آداب ادوار متأخر پرداخته است -ولی همواره اهمیت کمی به جنبۀ نیاکانی حیوان توتمی داده است- در یکی از آثار خود به طور قطع و بی‌تردید می‌گوید که به عقیدۀ وی، توتمیسم جز یک «رشد مفرط غریزۀ اجتماعی» چیز دیگری نیست. و نیز همین عقیده است که مبنای کتاب اخیر دورکیم، «صور بنیانی حیات دینی» قرار گرفته است. به نظر دورکیم، توتم فقط مظهری مرئی از دین اجتماعی این اقوام است: توتم، جامعه را که موضوع اصلی پرستش است در خود مجسم می‌سازد.
نویسندگان دیگر، به نفع این نظریه -نظریه‌ای که در تشکیل نهادهای توتمی، برای غرایز اجتماعی سهم اساسی قائل است- به جستجوی دلایلی دقیق‌تر پرداخته‌اند: چنان‌که «هادون» بر این گمان است که هر قبیلۀ بدوی، در آغاز خوراکش فقط از یک نوع حیوان یا گیاه بوده است و حتی شاید با آن داد و ستد می‌کرده است؛ به این معنی که آن را هم‌چون وسیلۀ مبادله در برابر محصولات دیگری که سایر قبایل فراهم می‌آورده‌اند، به کار می‌برده است.

🖋 بنابراین طبیعی بوده است که سرانجام، این قبیله، از طرف دیگران به نام آن حیوان -که تأثیر مهمی در زندگی‌اش داشته است- شناخته شود ...
بر این نظریه که در میان نظریات مربوط به توتمیسم از همه منطقی‌تر است، این اعتراض را وارد کرده‌اند که طرز تغذیه‌ای که این نظریه ادعا می‌کند، هیچ جا در میان بدویان دیده نشده و به احتمال هرگز وجود نداشته است: بدویان «همه چیز خوار» هستند و هر چه در مراتب پایین‌تری از حالت طبیعی باشند، این نحوۀ تغذیه نیز بیشتر در میان آن‌ها به چشم می‌خورد. به علاوه معلوم نیست که آن یگانه خوراک، چگونه توانسته است سبب به وجود آمدن یک نگرش تقریباً دینی نسبت به توتم گردد. نگرشی که ویژگی اصلی آن، اجتناب مطلق از دست زدن به غذای اصلی است.

📚 از کتاب «توتم و تابو»، نوشتۀ زیگموند فروید، ترجمۀ محمدعلی خنجی 📚

@philosophycafe

🖋 باید دانست که اختلاف میان فیلسوفان و میان پیروان فرقه‌های دیگر، سه قسم است: ...
قسم دوم: چیزهایی است که اعتقادات آن‌ها [=فیلسوفان] به اصلی از اصول دین صدمه نمی‌رساند و با وجود تصدیق پیامبران و فرستادگان خدا -درودهای خدا بر آن‌ها باد- پیکار با آنان دربارۀ آن چیزها ضرورتی ندارد، مانند این‌که می‌گویند: گرفتن ماه عبارت است از ناپدید شدن نور ماه، در حالی که زمین میان آن و میان خورشید قرار بگیرد، زیرا ماه روشنایی خود را از خورشید می‌گیرد، و زمین کره است و آسمان از جوانب بر آن محیط است. از این رو، زمانی که ماه در زیر سایۀ زمین قرار می‌گیرد، نور خورشید از آن منقطع می‌گردد، و یا این‌که می‌گویند: گرفتن خورشید عبارت است از قرار گرفتن جرم قمر میان نگرنده و میان خورشید. و این وقتی است که آن دو در یک زمان و در یک محل گرد آیند.

🖋 و ما در ابطال این فن هم وارد نمی‌شویم، چه این کار فایده‌ای ندارد، و آن کسی که می‌پندارد مناظره در ابطال این مسئلۀ به نفع دین است نسبت به دین جنایت می‌کند و کار آن را تضعیف می‌نماید، زیرا برای اثبات این امور براهین حسابی و هندسی اقامه شده است که با وجود آن‌ها شکی باقی نمی‌ماند، لذا اگر کسی بر آن اطلاع یابد و ادلۀ آن‌ها را تحقیق کند تا این‌که از طریق آن‌ها از وقت کسوفین و اندازۀ آن‌ها و مدت بقای آن‌ها تا زمان روشن شدن آگاهی بدهد، و بر او گفته شود که این خلاف شرع است، در علم خود شک نمی‌کند ولی در مورد شرع، او را تردید دست می‌دهد و زیان دیدن شرع از جانب کسی که آن را از راه درست نصرت نمی‌کند از زیان کسی که به روش معقول بر آن طعنه می‌زند زیادتر است و از این‌جاست که گفته‌اند «دشمن دانا از دوست نادان بهتر است».

📚 از کتاب «تهافت‌الفلاسفه» (تناقض‌گویی فیلسوفان)، نوشتۀ ابوحامد محمد غزالی، ترجمۀ علی اصغر حلبی 📚

@philosophycafe

@Philosophycafe ♨️

افسانه لاتارنا

نویسنده گان:
محمدعارف عرب
و
فاطمه ونک

ویراستار: فاطمه عرب

تقديم به:

خديجه بنت خويلد
سمیه بنت خیاط
رابعه عدويه بصری
رابعه بنت کعب قزداري بلخی
زبيده بنت جعفر

@philosophycafe 📖