به مناسبت ۳۱ دسامبر زادروز آندریاس وسالیوس.

حدود ۱۰۰۰ هزار، دانش پزشکی مقهور نوشته های جالینوس بود و شک درباره جالینوس عملا معادل یک جرم علمی بود!
آندریاس وسالیوس با زحمت فراوان و تشریح اجساد انسان موفق شد اشتباهات جالینوس را گوشزد کرده و عملا دانش کالبدشناسی را از زیر یوغ پزشکی جالینوسی نجات دهد.
مشکل عمده جالینوس تشریح حیوانات و تعمیم یافته هایش به انسان بود!
کتاب عظیم
De Humani Corporis Fabrica Libri Septem
با تصاویر بی‌نظیر از آناتومی انسان حاصل کار اوست.
نکات جالب:
۱- تا قبل از وسالیوس تصور می‌شد زنها یک‌ دنده کمتر از مردها دارند و نیز تعداد دندانهای زنها از مردها کمتر است!!
۲- رساله دکتری وسالیوس بر روی کتاب "المنصوری فی الطب" زکریای رازی است. رازی اولین کسی در تاریخ است که در کتاب "الشکوک علی جالینوس" اشتباهات جالینوس را گوشزد کرده است.

فیلم در مورد اهمیت وسالیوس در تاریخ علم پزشکی است
https://youtu.be/3FX07HzYyqI

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2522

سال ۲۰۲۴ در ۴ دقیقه

طبق معمول سال‌های گذشته شبکه Vox خلاصه اخبار و حوادث ۲۰۲۴ را در یک کلیپ چند دقیقه تهیه کرده است که البته بیشتر از دیدگاه جامعه ایالات متحده است.

https://youtu.be/bcGxg3c1HE8?si=ShK_yHDj2e8GBSz2


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2523

۱۲ دی ماه به مناسبت سالمرگ مصباح یزدی، روز علوم انسانی اسلامی نامیده شده است!
یا نمی‌دانند مصباح کیست یا نمی‌دانند دانش چیست یا خیلی طناز هستند

دخالت ایدئولوژی در دانش همواره نتایج اسفبار دارد.
اضافه کردن پسوند "اسلامی" به علوم مختلف (مانند اقتصاد اسلامی یا مقاومتی) از مثال‌های بارز دخالت ایدئولوژی در دانش است که نتایج آن روز به روز بیشتر در کشور پیدا می‌شود!

نمونه مشابه در آلمان نازی:
در سال ۱۹۳۷، یوهانس استارک فیزیکدان آلمانی برنده جایزه نوبل و از حامیان حزب نازی در روزنامه رسمی اس اس
Das Schwarze Korps 
در مقاله تحت عنوان "یهودیان سفید در علم"
Weiße Juden in der Wissenschaft

به ماکس پلانک، سومرفلد و به خصوص ورنر هایزنبرگ به علت حمایت از نظریات فیزیکدانان یهودی خصوصا انیشتن،‌میتازد و آنها را یهودی سفید معرفی میکند. مقاله به خصوص به هایزنبرگ می تازد و او را "اوزیتسکی" فیزیک مینامد. اوزیتسکی به جرم جاسوسی و لو دادن مسلح شدن مجدد آلمان محکوم شده بود و در سال ۱۹۳۵ برنده جایزه نوبل صلح شد! پس از این اتفاق دریافت جایزه نوبل در آلمان نازی ممنوع شده بود!

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2524

یه مناسبت ۴ ژانویه، زادروز می بریت موزر.
کشف GPS موجود در مغز موجودات زنده و جایزه نوبل ۲۰۱۴

در سال ۱۹۷۱، John O'Keefe توانست سلول‌هایی را در هیپوکامپ کشف کند که نقشه‌ای از محیط اطراف را ترسیم می‌کردند و در حافظه موش ذخیره می‌کردند. او نام این سلول‌ها را Place cells گذاشت.
در سال ۲۰۰۴، زوج نروژی
Edvard & May-Brit Moser،
در ناحیه entorhinal cortex  موفق به کشف سلول‌هایی شدند که به صورت شش‌ضلعی هایی منظم شده بودند و بر اساس سرعت حرکت موجود زنده در محیط، مکان دقیق موجود را مشخص می‌کردند. نام این سلول‌ها را Grid cells گذاشتند.

در سال ۲۰۱۴، سه دانشمند فوق به خاطر کشف چگونگی مکان یابی جانوران و GPS درونی مغز، موفق به دریافت جایزه نوبل شدند.

فیلم درمورد همین اکتشافات بحث می‌کند.
https://youtu.be/GmFspbHHZ_w


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2525

به مناسبت ۴ ژانویه روز جهانی بریل

زین الدین آمدی نحوی و فقیه نابینای قرن هشتم هجری اولین مورد از خط برجسته برای نابینایان را در تاریخ ابداع کرده است. او کتابفروشی هم داشته است.

صلاح الدین صفدی در کتاب "نَكْت الهِمْيان في نُكَت العميان" به توصیف خط برجسته او می‌پردازد.

اذا اشتری’ کتاباً بشئ معلوم اخذ قطعه ورقه خفیه و فتل منها فتیله لطیفه وصنعها حرفاً او اکثر من حروف الهجاء لعدد ثمن الکتاب بحساب الجمل ثم یلصق ذلک علی طرف جلد الکتاب من داخل و یلصق فوقه ورقه بقدره لنتأبدّ. فاذا شذّ عن ذهنه کمیه ثمن کتاب ما من کتبه مسّ الموضع الذی عَلّمه فی ذلک الکتاب بیده فیعرف ثمنه من تنبیت العدد الملصق فیه.

بر خلاف خط بریل که یک خط سمبولیک است، خط برجسته آمدی از لوله کردن خمیر کاغذ و درست کردن شکلی شبیه حروف ایجاد می‌شده است و آمدی برای دانستن نام کتابها و قیمت آنها از خط برجسته استفاده میکرده است.

http://t.me/pubethicsmums/2526

به مناسبت ۱۷ دی روز بزرگداشت خواجوی کرمانی
کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود، معروف به خواجوی کرمانی از شاعران بزرگ قرن هشتم هجری است.

او را "نخل‌بند" شاعران نامیده اند. نخل‌بند در اصطلاح به کسی گفته می‌شود که با موم مجسمه از گیاهان و درختان می‌سازد.
آرامگاه او در تنگ الله اکبر شیراز است. خواجو تاثیر شگرفی بر حافظ داشته و اثر سخن او را در غزلیات حافظ میتوان دید

فیلم در مورد زندگی اوست

http://www.youtube.com/watch?v=q07JOxXlWkM

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2527

به یاد جان باختگان حادثه ۱۷ دی کرمان که مظلومانه کشته شدند. کسی هم مسوولیت این فاجعه را به عهده نگرفت!

#خطو

به مناسبت ۷ ژانویه سالمرگ بابک خرمدین

بابک یکی از چهرهای معروف مبارز در ابتدای خلافت عباسیان است.
قیام بابک در ناحیه آذربایجان به مدت بیست سال خلافت عباسی را آزار داد و در نهایت به دستگیری و قتل بابک (با بریدن دست و پا-->فیلم) در سامرا منجر شد
خرمدینان گروهی با تمایلات مزدکی بودند که به رهبری بابک قیام بزرگی علیه خلافت عباسی برپا داشتند.
قیام بابک مورد تفاسیر بسیار متنوع سیاسی قرار دارد. از ملی‌گرایان ایرانی و ملی‌گرایان ترک که او را نماد مبارزه ایران علیه اعراب و نماد هویت ترک می‌دانند تا بعد از انقلاب که او را یک مسلمان کش و قاتل خونخوار دانسته‌اند

مرتضی مطهری او را از معتصم هم بدتر میداند
اگر ما اسم فردی را که در طول تاریخ از او جز دشمنی و کینه نسبت به اسلام چیز دیگری سراغ نداریم و هیچ فضیلتی در او نمی‌بینیم، جز اینکه با مسلمین می جنگیده، روی بچه‌مان بگذاریم، مثلاً اسم او را بابک بگذاریم، .. من هم بروم سراغ هم اسم خودم ببینم او کیست، می بیند در زندگی آن آدم از نظر انسانی چیزی نیست و جز جنایت و مبارزه با اسلام
اگر امر دائر بشود میان بابک و معتصم، باز معتصم از بابک بهتر است!
http://t.me/pubethicsmums/2529

به یاد کشته شدگان پرواز شماره ۷۵۲

بدون شرح

به مناسبت ۲۰ دی روز قناد، صنعت شیرینی و شکلات

استفاده از دسرهای شیرین در تاریخ ایران سابقه طولانی دارد
هرودوتوس گزارش میدهد:
"از همۀ روزهای سال، آن که بیش از همه جشن می‌گیرند سالروز تولدشان است. مرسوم است که خوان را در آن روز مفصل‌تر از معمول بچینند. ایرانیان ثروتمندتر دستور می‌دهند یک گاو نر، یک اسب، یک شتر، و یک الاغ را درسته کباب کنند و براشان بیاورند: طبقات فقیرتر به جای این از دام‌های کوچک‌تر استفاده می‌کنند. غذای سفت کم می‌خورند ولی مقدار خوردنی‌های شیرین پس از غذا [= دسر] انبوه است، و آنها را در دفعه‌هایی جداگانه هر بار دو سه نوع سر میز می‌آورند؛ همین آنان را بر آن می‌دارد که بگویند، «یونانی‌ها، موقع صرف غذا، گرسنه از سر سفره برمی‌خیزند چون بعد از غذاهای گوشتی چیزی که قابل عرض باشد سر سفره نیامده است؛ در حالی که اگر بیشتر از این سر سفره بود، دست از خوردن نمی‌کشیدند.»

شکل مربوط به دسری است که اسکندر پس از یکی‌از فتوحاتش در امپراطوری هخامنشی برایش سرو شده است و نوعی باقلوا با روکش طلا بوده است!

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2531

فردی که در یکی از فقیرترین نقاط جهان در هند به دنیا آمد و نشان داد همه موجودات زنده خویشاوند هستند: از باکتری گرفته تا انسان.
به مناسبت ۹ ژانویه زادروز هار گوبیند خورانا

در سال ۱۹۶۱، مارشال نیرنبرگ در یک آزمایش ثابت کرد که مولکول RNA که فقط حاوی نوکلئوتید یوراسیل باشد باعث تولید زنجیره پروتئینی از فنیل آلانین میشود.
با توجه به اینکه تعداد اسیدهای آمینه ایجاد کننده پروتئین ۲۰ و تعداد نوکلئوتیدها ۴ عدد است، او حدس زد که رمز ژنتیکی RNA و DNA باید سه حرفی باشد! این مساله در سال ۱۹۶۴ با آزمایش دیگر نیرنبرگ ثابت شد.
به دنبال آن نیرنبرگ با کمک خورانا که RNA های مختلف را سنتز میکرد، موفق به کشف رمز سایر کدونها شد.
در واقع کد ژنتیکی همه موجودات زنده به زبانی یکسان (حاوی ۶۴ واژه سه حرفی) خوانده و نوشته میشود!
ژنهای انسان را باکتری ها هم میتوانند بخوانند!

همه موجودات زنده زبان ژنتیکی مشترکی دارند. دلیلی محکم بر خویشاوندی تمام موجودات.

فیلم در همین مورد است.

#نوابغ_علم

https://youtu.be/I4cfvbmlFD4


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2532

به مناسبت ۲۰ دی سالمرگ امیرکبیر

میرزا محمد تقی خان فراهانی از مهمترین شخصیت‌های دوران قاجار است. اقدامات او بسیار چشمگیر است ولی در مورد بسیاری از اقدامات و اهداف او نظریات متضادی وجود دارد.
رسیدگی به وضعیت مالیات‌ها و به روز رسانی اطلاعات مالیه، چاپ اولین خبرنامه دولتی (وقایع اتفاقیه)، تاسیس دارالفنون برای تربیت نخبگان، مبارزه با شکنجه و قمه‌کشی، مبارزه با بست‌نشینی و خرافات مذهبی از جمله اقدامات اوست.
درگیری با تقریبا تمام گروه‌های موثر جامعه از روحانیت گرفته (قطع بست نشینی،درگیری با بسیاری علما مانند امام جمعه تهران و ماجرای گاو فراری تبریز که از قصاب به مسجدی فرار کرد و تقدیس شد!)، تا نزدیکان شاه و درباریان و نیز قلع و قمع بابیه، باعث شد علیه او توطئه کرده و در نهایت او را کشتند
او سیاستمداری فسادناپذیر بود و در سیاست خارجی موازنه منفی را در نظر داشت

گرچه اقدامات او برای تجدد ایران بسیار مهم بوده است، بسیاری او را یک مستبد نیک اندیش برای اعتلای ایران می‌دانند! گرچه او یک مصلح اجتماعی واقعی و خواهان چیزی مانند مشروطیت نبود، اقداماتش راه را برای مشروطه‌خواهان گشود
روحش شاد
http://t.me/pubethicsmums/2533

به مناسبت ۱۲ ژانویه زادروز فرما دو پست زیر در کانال به اشتراک گذاشته شده است

http://t.me/pubethicsmums/2109
قضیه آخر فرما چگونه اثبات شد: اعداد p-adics

http://t.me/pubethicsmums/2110
پیر فرما و اصل کمینه کنش: اصلی که زیربنای تمام هستی است

به مناسبت ۲۴ دی ماه سالروز قتل فجیع دکتر احمد تفضلی شهید راه علم

احمد تفضلی دکتری زبانهای باستانی و استاد دانشگاه تهران بود

تحقیقات مفصل او درباره ادبیات ایران پیش از اسلام و زبانهای باستانی بسیار چشمگیر و مهم هستند.

او با همکاری ژاله آموزگار تعداد زیادی کتاب درباره فرهنگ و تمدن ایران پیش از اسلام نوشته است از جمله

شناخت اساطی ایران
اسطوره زندگی زرتشت
زبان پهلوی: ادبیات و دستور آن
تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام


این استاد بی بدیل در تاریخ ۲۴ دی ماه ربوده شد و به قتل رسید. قتل او را از جمله قتل‌های زنجیره‌ای می‌دانند.

این پرسش خاتمی رئیس جمهور ایران از وزیر اطلاعات به احتمال زیاد در مورد قتل احمد تفضلی است!
"چرا وزارت اطلاعات یک دانشمند را می‌کشد؟"

احسان یارشاطر علت قتل او را همکاری با بنیاد ایرانیکا می‌داند!

روحش شاد
http://t.me/pubethicsmums/2535

به مناسبت ۱۴ ژانویه روز جهانی منطق.
فیلم درباره جورج بول است. جورج بول در سال ۱۸۴۷ کتابی در مورد منطق تالیف کرد تحت عنوان
Mathematical analysis of logic
در این کتاب بول موفق شد مفاهیم منطق را به صورت نمادها و محاسبات ریاضی درآورد.  او نشان داد با استفاده از اپراتورهای زیر
AND OR NOT
که به اپراتورهای بولی معروفند میتوان با استفاده از ریاضیات، مسائل منطق را بیان کرد.
با توجه به اینکه گزاره های منطق یا "صحیح" هستند یا "غلط" این گزاره ها و نیر اعداد در مبنای دو  را میتوان با صفر و یک نشان داد.

امروزه جبر بولی زیربنای کامپیوترهای پیشرفته است. فیلم یک محاسبه ساده جمع را با اپراتورهای بولی نشان میدهد البته با کمک کودکان (فرایندی که با سرعت بسیار بالا در کامپیوترها اتفاق می‌افتد).

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2536

به مناسبت ۱۵ ژانویه زادروز ویکی‌پدیا

چگونه از ویکی‌پدیا استفاده کنیم؟
ویکی‌پدیا یکی از بزرگترین منابع آنلاین در دسترس عموم است که باعث گسترش عظیم اطلاعات به صورت رایگان در دنیا شده است.

از طرفی بسیاری از مدرسین و اساتید دانشگاه استفاده از این سایت را تقبیح می‌کنند با این بهانه که صفحات ویکی‌پدیا را هر کسی می‌تواند بنویسد و ادیت کند.

باید دانست که ویکی‌پدیا از سیستم بسیار شفاف ادیت و نگارش مقالات استفاده می‌کند و در مواقع مشکوک به خواننده تذکر می‌دهد.

در هر حال آنچه ویکی‌پدیا را قدرتمند می‌کند لیست منابع مقالات آن است.
در استفاده از ویکی‌پدیا موارد زیر را در نظر بگیرید
-هرگز به عنوان تنها منبع از آن استاده نکنید
-مقالات آنرا به عنوان شروع تحقیقات خود در نظر بگیرید و منابع هر مقاله را چک کنید

در صورت رعایت موارد فوق ویکی‌پدیا دوستی بسیار قابل اعتماد است.
مطالعات زیادی نشان داده‌اند اشتباهات مقالات ویکی‌پدیا خیلی زیادتر از اشتباهات سایر دانشنامه ها نیست و مهمتر اینکه این اشتباهات می‌توانند به سرعت تصحیح شوند.


دوست خوب ما، ویکی‌پدیا، تولدت مبارک

http://t.me/pubethicsmums/2537

به مناسبت ۲۷ دی ماه سالروز اعدام سید مجتبی میرلوحی معروف به نواب صفوی

نواب صفوی رهبر گروه فدائیان اسلام در سپهر تاریخ ایران نقش به سزایی دارد. او از پیشگامان نظریه حکومت اسلامی در ایران است.

در کارنامه فدائیان اسلام و رهبر آنها نواب صفوی پنج ترور وجود دارد
ابتدا ترور کسروی
۱۳۲۸ هژیر را به خاطر تقلب در انتخابات مجلس ۱۶ ترور کردند
۱۳۲۹ رزم آرا را به خاطر مخالفت با ملی شدن نفت ترور کردند
پس از به قدرت رسیدن مصدق، فدائیان اسلام که از عدم اجرای اسلام خشمگین بودند حسین فاطمی را ترور کردند که نافرجام بود
مصدق، نواب را به اتهام ورود غیر قانونی به یک مدرسه دخترانه دستگیر و زندانی می‌کند
پس از ۲۸ مرداد، نواب حمایت خود را از کودتا اعلام می‌کند
در سال ۱۳۳۴ حسین علاء را در اعتراض به پیوستن به پیمان بغداد ترور کردند که نافرجام است. به دنبال این ترور، نواب به همراه سه نفر از یاران دستگیر و اعدام می‌شوند و ظاهرا برای نجاتش تلاش ناچیزی از طرف حوزه های علمیه صورت می‌گیرد
او در کتاب "راهنمای حقایق" می‌گوید
"رجال جنایت پیشه بایستی بمیرند و رجال پاک و دانای معارف اسلام و ایران باید ریشه های علوم... بیاموزند"

آدرس کانال

به مناسبت ۱۷ ژانویه روز جهانی هدایتگری mentoring
آرنولد سومرفلد فیزیکدان بزرگ آلمانی یکی از بزرگترین مربیان تاریخ علم است. او ۸۴ بار کاندید دریافت جایزه نوبل شد ولی موفق به دریافت آن نگردید. ۷ نفر از شاگردان او برنده جایزه نوبل شدند!
کشف بزرگ سامرفلد ثابت آلفا یا ثابت ساختار ریز است. این عدد حدود ۱/۱۳۷ است و در مدل اتمی بوهر معادل نسبت سرعت الکترون در مدار به سرعت نور است. این ثابت قابل محاسبه با تئوری نیست و از طریق آزمایش به دست آمده است (فیلم). ثابت آلفا با قدرت نیروی الکترومغناطیسی در ارتباط است.
اگر ثابت آلفا ۴ درصد با مقدار کنونی تفاوت داشت عملا حیات ممکن نبود چرا که عناصر سنگین تر از هلیوم و هیدروژن امکان ایجاد نداشتند.

ولفگانگ پاولی در مورد آلفا میگوید:
"وقتی مردم اولین سوالم از شیطان این است که معنی ثابت آلفا چیست؟"

ریچارد فاینمن میگوید:
"آلفا از رازهای فیزیک است. ممکن است گفته شود که خدا آنرا نوشته ولی معلوم نیست مداد را چگونه بر روی کاغذ فشرده است؟"

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2539

به مناسبت ۱۵ رجب انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت توسط شاه عباس در ۱۰۰۶ ه ق

شاه عباس صفوی از بزرگترین پادشاهان تاریخ ایران پس از اسلام است. او در دورانی پر تنش و در شرایط ضعف دولت صفوی، پادشاه ایران شد. به سرعت با درایت کامل بر اوضاع کشور مسلط شد. ابتدا با عثماني صلح کرد و با کمک انگلیسی‌ها از شر پرتغالی‌ها در جنوب خلاص شد (نام بندر عباس به افتخار اوست). سپس خراسان را از دست ازبکها خارج کرد و در نهایت عثماني ها را شکست داد.

از اقدامات او کوچ دادن اقوام مختلف به دلایل نظامی و اقتصادی است که همراه با خشونت و مرگ و میر فراوان بود.

میراث ماندگار او شهر زیبای اصفهان و بناهایی است که همه میشناسیم مانند میدان نقش جهان، مسجد شاه،‌عالی قاپو، خیابان چهارباغ و ...
او علاقمند به شعر و ادب و دانش بود و باعث  گسترش تجارت با اروپا شد

شاه عباس از مقتدرترین پادشاهان تاریخ ایران است ولی متاسفانه در پایان عمر بسیار به اطرافیان خود بدبین شده بود و بسیاری را کشت و کور کرد. پس از مرگش متاسفانه دولت صفوی به قدرت دوران او باز نگشت.

فیلم در مورد اهمیت او و اقداماتش است.
https://youtu.be/f_O395w2eug

http://t.me/pubethicsmums/2540

به مناسبت ۱۹ ژانویه زادروز آگوست کنت

آگوست کنت یکی از بزرگترین متفکران تاریخ اروپا است. او بنیان‌گذار علم جامعه‌شناسی به عنوان یک علم با روش‌ و متدولوژی متفاوت از علوم تجربی است.

در دیدگاه کنت، تاریخ بشر بر اساس نحوه تفسیر واقعیات و اطلاعات محیطش تغییر کرده است.
از نظر او بشر از سه مرحله تئولوژویک (تفسیر داده ها بر اساس مذهب)، منافیزیک (تفسیر داده ها بر اساس فلسفه) و پوزیتیو (تفسیر بر اساس علم تجربی) گذشته است.

گرچه ایده پوزیتیوستی کنت امروزه مورد قبول نیست، تاثیر کنت بر علم جامعه‌شناسی غیر قابل انکار است.

فیلم در مورد قانون سه مرحله تاریخ کنت بحث می‌کند.
https://youtu.be/uEtm7u9mRtY

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2541