به مناسبت ۱۶ جولای روز جهانی مار چهار فیلم زیر به اشتراک گذاشته میشود

مار و نماد پزشکی
http://t.me/pubethicsmums/1909

زهر و نیش مار و مکانیزم زهر مار و نحوه تولید ضدزهر مار
http://t.me/pubethicsmums/1849

چرا زبان مار دوشاخه است
http://t.me/pubethicsmums/1850

صدای مار زنگی چگونه ایجاد می‌شود
http://t.me/pubethicsmums/1851

به مناسبت ۱۷ جولای سالمرگ هانری پوانکاره سه فیلم زیر به اشتراک گذاشته شده است

پوانکاره را آخرین ریاضی دان بزرگ تاریخ می‌دانند که در همه رشته های شناخته شده ریاضیات متبحر بود

توپولوژی چیست؟
http://t.me/pubethicsmums/1852

پوانکاره مبدع نظریه آشوب: اثر پروانه ای چیست؟
http://t.me/pubethicsmums/1853

حدس پوانکاره چه بود و چگونه به قضیه تبدیل شد؟ گرگوری پرلمان و چشم‌پوشی از یک میلیون دلار
http://t.me/pubethicsmums/1854

به یاد ۲۷ تیر روز پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت
روزی که جام زهر نوشیده شد

بخشی از پیام رهبر وقت ایران که در صدا و سیما خوانده شد

https://www.aparat.com/v/xUY35#bottom-sheet_inside

۲۲ محرم زادروز أبو علي الحسن بن الحسن بن الهيثم است که در غرب به alhazen معروف است.
ابن هیثم از بزرگترین دانشمندان تاریخ است. کتاب بی بدیل او "کتاب المناظر" پایه‌گذار علم اپتیک است.
ابن هیثم قدمهای اول را در تبدیل فلسفه طبیعی یونانیان به علم تجربی امروزی برداشت و لایق لقب اولین دانشمند به مفهوم نوین آن است.
به همین مناسبت هشت پست در مورد #ابن_هیثم تهیه شده است که در کانال به اشتراک گذاشته است.

ابن هیثم و بنیان گذاری اپتیک نوین
http://t.me/pubethicsmums/1319

ابن هیثم و دید دو چشمی: مفهوم هوروپتر
http://t.me/pubethicsmums/1320

ابن هیثم و دید دو چشمی: قانون هرینگ
http://t.me/pubethicsmums/1321

ابن هیثم و انعکاس نور از سطوح منحنی: مساله ابن هیثم
http://t.me/pubethicsmums/1322

ابن هیثم و اعداد اول: قضیه ویلسون
http://t.me/pubethicsmums/1323

ابن هیثم و اعداد کامل
http://t.me/pubethicsmums/1324

ابن هیثم و دید دو چشمی
http://t.me/pubethicsmums/1325

ابن هیثم و ابداع روش علمی
http://t.me/pubethicsmums/1657

سومین یکشنبه جولای روز بستنی
-ایرانیان باستان برای ذخیره یخ در فصول گرم، سازه های بی‌نظیر به نام "یخچال" داشتند که امروزه هم بقایای آنرا در بسیاری نقاط ایران می‌بینیم
-ایرانیان باستان از مخلوط یخ و عصاره میوه‌جات و شکر استفاده میکردند. استفاده از این خوراکی توسط اسکندر، چین باستان و رومیان باستان (به خصوص امپراطور نرو) ذکر شده است
خوراکی یخ زده بر پایه شیر ابتدا در چین باستان تهیه شده است
-طرز تهه نوشیدنی سرد "شربت" توسط مارکوپولو از چین و ایران به اروپا رسید که به تدریج تبدیل به بستنی برپایه خامه و شیر شد
-بستنی در قرن ۱۶ و ۱۷ به تمام اروپا گسترش می‌یابد و در قرن ۱۸ به آمریکا میرسد
-در ابتدای قرن ۱۹ با اختراع فریزرهای صنعتی، تولید بستنی هم متحول شد و در سراسر دنیا پخش شد.

تاریخچه بستنی

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2729

به مناسبت ۲۰ جولای سالروز فوت برنهارد ریمان نابغه مسلم ریاضی دو پست زیر تقدیم می‌شود

حدس ریمان بزرگترین مساله حل نشده در ریاضیات
http://t.me/pubethicsmums/1859

ریمان و خمیدگی فضا در هندسه

http://t.me/pubethicsmums/1860

به مناسبت ۲۲ جولای روز جهانی مغز

آیا برای هوش بالا، داشتن مغز بزرگ الزامی است؟

هشت‌پا ها جزو بی‌مهرگان تحت عنوان سرپایان هستند.
این جانوران از هوش بسیار بالایی برخوردار هستند. حجم سیستم عصبی آنها نسبت به بدن آنها تقریبا معادل مهره‌دارانی  مانند سگها است.

سیستم عصبی آنها بسیار با مهره‌داران متفاوت است. ۱۰ % سیستم عصبی آنها در مغز مرکزی ۳۰ % در لوبهای اپتیک و ۶۰ % بقیه در پاهای آنهاست

سرپایان بر خلاف مهره‌داران دارای بدنی منعطف هستند که میتواند به هر شکلی درآید. برای کنترل پاها، سیستم عصبی سرپایان روش ویژه‌ای دارد.
هر پای هشت‌پا دارای سیستم عصبی مستقل است که میتواند به طور مستقل تفکر کند و خود را کنترل کند. به این ترتیب مغز اختاپوس در برخورد با هر مستله‌ای به جای دستور به عضلات مختلف، یک سیستم رفتاری را فعال می‌کند که به نوبه خود هر یک از پاها به طور مستقل این سیستم رفتاری را اجرا خواهند کرد.
به این ترتیب سرپایان توانایی حل مساله و استفاده از ابزار را دارند که آنها را بینهایت باهوش می‌سازد

میلیونها سال تکامل موجودات، روش‌های متعددی برای بقاء ایجاد کرده است و هوش نیز از این قاعده مستثنی نیست.

آدرس کانال

مردی که دانش ما از فیزیولوژی گوارش مدیون اوست

۱۸۲۲ آلکسیس مارتین، به طور تصادفی دچار اصابت گلوله به شکم شد. جراح او ویلیام بومونت به زحمت جان او را نجات داد ولی فیستولی در معده او باقی ماند!
بومونت دست به کار شد و طی سالها به آزمایش بر روی معده بیمارش پرداخت: از مشاهده مستقیم تا آویزان کردن غذا درون معده او تا کشیدن عصاره معده او!
در سال ۱۸۳۸ ویلیام بومونت، کتاب خود تحت عنوان
Experiments and Observations on the Gastric Juice and the Physiology of Digestion
را بر اساس مشاهداتش چاپ کرد و موفق شد برای اولین بار ثابت کند هضم غذا یک فعالیت شیمیایی است نه فیزیکی صرف.
بومونت آغازگر فهم دانشمندان در مورد فیزیولوژی گوارش بود.

فیلم مربوط به ماجرای بومونت و بیمارش است

http://www.youtube.com/watch?v=c20RcU2nY34

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2732

چرا بعضی میوه ها پس از چیده شدن، رسیده میشوند؟
رسیده شدن میوه ها یک فرایند است که در آن میوه شیرین شده و پوست آن نازک می‌شود.

میوه ها به دو گروه عمده تقسیم میشوند
-فرازگرا: میوه هایی هستند که پس از چیده شدن فرایند رسیدن در آنها متوقف نمی‌شود. این فرایند به خصوص با گاز "اتلین" تسریع می‌شود. اتلین از میوه در حال رسیدن پخش می‌شود و می‌تواند رسیدن میوه های فرازگرای دیگر را تسریع کند
موز، سیب،‌ هلو،‌ انبه و گوجه فرنگی فرازگرا هستند
-میوه های غیر فرازگرا: فرایند رسیدن این میوه ها فقط تا وقتی به گیاه مولد خود وصل هستند برقرار است و پس از چیده شدن نمی‌رسند
مرکبات، انگور، آناناس،‌انار و گیلاس غیرفرازگرا هستند

میوه های فرازگرا معمولا میوه هایی با دانه بزرگ هستند که برای پراکنده شدن دانه متکی به جانوران بزرگ هستند.
میوه های غیر فراز گرا معمولا دارای دانه کوچک هستند و بیشتر وابسته به پرندگان و جانوران کوچک ساکن درختان برای پراکنده شدن هستند

فیلم در مورد این مساله توضیح می‌دهد

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2733

به مناسبت ۳۰ محرم سالروز قتل عام برامکه

خاندان برمکی، از بزرگان بلخ بودند که نسب آنها به انوشیروان می‌رسید. آنها در موفقیت قیام عباسیان نقش فراوان داشتند. یحیی برمکی در به قدرت رسیدن هارون‌الرشید خلیفه بزرگ عباسی نقش کلیدی داشت. در ابتدای خلافت هارون، یحیی برمکی و پسرانش جعفر و فضل عملا تمام امور حکومت را اداره می‌کردند و هارون نقش فرمایشی داشت.
هارون در آخر محرم ۱۸۷ هجری در بازگشت از سفر حج، در حالتی شبیه کودتا، ناگهان دستور قتل عام برامکه را صادر کرد. یحیی و فضل زندانی شدند و جعفر که دوست صمیمی کودکی هارون بود به قتل رسید.
علت چنین قتل عامی زیاد مشخص نیست. ارتباط جعفر با عباسه (خواهر هارون)، حمایت از مأمون برای خلافت، بی‌توجهی به هارون و بسیاری موارد دیگر ظاهرا در این مورد نقش داشتند.

هارون در نهایت از این قتل عام پشیمان می‌شود.
فیلم قسمتی از سریال هارون‌الرشید مربوط به "نکبت البرامکه" است.
قتل عام برامکه بازتاب بسیار گسترده در ادبیات عرب و پارسی داشته است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2734

به مناسبت ۲۸ جولای زادروز کارل پوپر

مرزبندی بین علم تجربی و غیر-علم تجربی و ابطال‌پذیری

در سال ۱۹۳۴ کارل پوپر در یکی از تاثیرگذارترین کتب فلسفه علم
Logik der Forschung. Zur Erkenntnistheorie der modernen Naturwissenschaft
به مساله مرزبندی بین علم تجربی و غیر علم تجربی(شامل شبه علم) یا همان
Demarcation problem
پرداخت.

از نظر پوپر، آنچه باعث می‌شود یک نظریه "علمی" باشد، توانایی طراحی آزمایشاتی است که بتوان آن نظریه را به چالش کشید و رد کرد! در واقع نظریه ای علمی است که بالقوه ابطال‌پذیر باشد!

فیلم در مورد مرزبندی علم و شبه علم بحث می‌کند. علاوه بر ابطال‌پذیری مسائل زیر یاری‌گر هستند
-شبه علم به تناقضات درونی خود پاسخ درستی نمی‌دهد و سعی می‌کند به هر طریق خود را سرپا نگه دارد
-شبه علم با شواهد متعدد خارج از حیطه خود در تناقض است مانند تناقض مخالفان نظریه تکامل با زمین شناسی و ...
علم تنها عامل موثر در زندگی انسان‌ها نیست ولی عدم توجه به تفاوت علم و شبه علم منجر به سوء استفاده از اعتقادات و تمایلات دینی و مذهبی می‌شود مانند طب اسلامی و اقتصاد اسلامی و ..


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

به مناسبت ۲۹ جولای روز باران ۳ فیلم زیر در کانال به اشتراک گذاشته شده است

تشکيل قطره باران غیر ممکن است مگر...

برای تشکيل قطره باران نیاز به حدود ۱۵۰ میلیون مولکول آب هست که از نظر ریاضی به طور خود به خودی غیر ممکن است این تعداد مولکول آب بتوانند مجتمع شوند

پس چرا قطره باران تشکيل می‌شود؟
قطره باران به دور هسته ای از ذرات ریز گرد و غبار یا ناخالصی های دیگر تشکيل می‌شود.

http://t.me/pubethicsmums/1877


قطره باران چه شکلی است؟

قطره باران اینچنین نیست 💧

قطره باران به علت فشار هوا به قطره باران، به تدریج به صورت بیضوی(شبیه همبرگر) در می آید. سپس در صورت بزرگ بودن آن به صورت چتر نجات درآمده و در نهایت از هم میپاشد
http://t.me/pubethicsmums/1878


در جهان‌های دیگر چه می‌بارد؟
باران اختصاصی کره زمین نیست. باران در سایر کرات از جنس آب نیست!

زهره: دما و فشار بالای اتمسفر این سیاره، منجر به تشکیل ابر و باران اسید سولفوریک میشود

سیارات گازی: با حرکت به سمت مرکز این سیارات، فشار بالا باعث جدا شدن اتم‌های کربن گاز متان شده و این اتم‌ها به هم متصل شده و تحت فشار تبدیل به الماس می‌شوند. بارش الماس به خصوص در نپتون و اورانوس به سمت مرکز آنها شایع است!
تایتان قمر زحل: مانند زمین باران مایع دارد ولی از جنس متان!

بارش شیشه مایع در سیاره HD 189733b، بارش آهن مایع در سیاره OGLE-TR-56b پیش‌بینی شده است.

فیلم در مورد باران در منظومه شمسی است

http://t.me/pubethicsmums/2338

به مناسبت ۸ مرداد روز بزرگداشت شیخ اشراق

شهاب الدین سهروردی ملقب به شیخ اشراق از بزرگترین اندیشمندان تاریخ ایران و اسلام است.

او فلسفه اشراق را در اواخر قرن ۶ هجری ارائه داد. کتاب مهم او "حکمت الاشراق" در مورد این فلسفه است. از نظر او موجودات همه از نور به وجود آمده اند و تابش موجودات به هم را اشراق نامید.
دلبستگی ویژه شیخ اشراق به حکمای ایران باستان و احیاء حکمت خسروانی از ویژگی‌های اوست.
جایی میگوید:
"در ایران (باستان) به غیر از مجوسان و مغان حکیمانی بودند که به حق هدایت می‌کردند و عدالت میورزیدند. ما در حکمه الاشراق، حکمت نوریه آنها را زنده کردیم و هیچ کس دیگر چنین نکرد"

با سعایت بزرگان حلب، در نهایت شیخ اشراق به دستور صلاح‌الدین ایوبی به قتل رسید. مقبره او در حلب است.


فیلم در مورد زندگی و فلسفه اوست
https://youtu.be/SfEmGvgPyoo

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2737

به مناسبت ۹ مرداد روز اهداء خون

گروههای خونی را تقریبا همه میشناسیم و می‌دانیم که انتقال گروه‌های خونی نامتجانس می‌تواند منجر به مرگ شود!

گروههای خونی عمده یعنی A ، B و O به علت آنتی زنهای خاصی بر روی گلبول‌های قرمز خون ایجاد می‌شوند. گروه خونی A دارای آنتی بادی ضد B است و گروه B دارای آنتی بادی ضد A است و گروه O دارای هر دو آنتی بادی.
علاوه بر آنها عامل Rh به علت آنتی ژن های Rh در انتقال خون همواره مورد توجه است.

تعدادی گروه خونی بسیار نادر وجود دارند که فقط می‌توانند از همگروه خود خون دریافت کنند. یکی از این گروه‌ها Rh null است که فاقد همه آنتی زنهای Rh بر روی گلبول قرمز بوده و فقط از همگروه خود می‌توانند خون دریافت کنند. در دنیا حدود ۵۰ نفر این گروه خونی را دارند و در ایران فقط دو خواهر و برادر اهل قزوین با این گروه خونی شناخته شده اند!
گروههای خونی نادر دیگری مثل O بمبئی نیز در ایران وجود دارند

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6305262/

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2738

به مناسبت ۴ صفر،  سالروز زوال حکومت عباسی

در سال ۶۵۶ هجری قمری، هلاکوخان نوه چنگیز به ایران یورش برد تا به حکومت اسماعیلیان خاتمه دهد. پس از شکست اسماعیلیان و سقوط الموت، هلاکو به بغداد یورش برد و آنجا را محاصره کرد. المستعصم بالله آخرین خلیفه عباسی در ۴ صفر تسلیم شد ولی هلاکو از قتل عام بغداد چشم‌پوشی نکرد. پس از قتل عام و غارت بغداد در پیش چشمان المستعصم، او را در نمد پیچیده و آنقدر ضربه زدند (احتمالا با اسب لگدکوب کردند) تا هلاک شد، چرا که هلاکو از ریختن خون پادشاهان بر زمین حذر داشت.

انقراض عباسیان از مهمترین وقایع تاریخ است. مسلمانان برای اولین بار در تاریخ خلیفه نداشتند.

سعدی در رثای او سروده است

آسمان را حق بُوَد گر خون بگرید بر زمین
بر زوال مُلک مستعصم امیرالمؤمنین

ملک‌الشعراء بهار سقوط بغداد را مهمتر از سقوط پاریس در جنگ دوم جهانی می‌داند

"و بر افتادن دولت خلفا و سقوط بغداد كه بيش از سقوط ديروز پاريس در آن عهد اهميت داشته است"

فیلم صحنه قتل المستعصم است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2739

به مناسبت ۱ آگوست زادروز د هوشی پدر پزشکی هسته ای

جورج د هوشی شیمی دان بزرگ مجارستانی در دهه ۲۰ میلادی برای اولین بار در تاریخ علم موفق شد جذب و انتقال مواد مغذی را در ریشه و ساقه و برگ گیاهان با استفاده از سرب رادیواکتیو دنبال کند. او بنیان‌گذار پزشکی هسته ای است.

ماجرایی که او را به خاطر آن بیشتر به یاد دارند، کمک او به دو برنده جایزه نوبل (فون لاو و جیمز فرانک) زمانی است که نازی ها کپنهاگ را اشغال کردند. او مدال‌های نوبل آن دو را که از نازی ها فراری بودند (آن دو مدال‌های خود را به دست‌ نیلز بوهر رسانده بودند ولی خارج کردن طلا از آلمان جرم بزرگی محسوب میشد) در حلالی اسیدی (تیزاب سلطانی) حل کرد تا به دست نازی ها نیفتد.
بعد ۱۰ سال، طلا دوباره از محلول استخراج شد و مدال فون لاو و فرانک بازسازی شد!
فیلم درباره فرایند حل کردن طلا در اسید و نقش د هوشی در ماجرای کپنهاگ است.

هنگامی که د هوشی در حال حل کردن طلا در اسید بود، سربازان آلمانی وارد خیابان‌های کپنهاگ شده بودند!
http://www.youtube.com/watch?v=dXe3YjnDQF4

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2740

به مناسبت اولین جمعه آگوست روز جهانی آبجو

آبجو نوشیدنی‌ای به قدمت تمدن بشر
- اولین شواهد باستان شناسی مربوط به تولید آبجو مربوط به ۵۵۰۰ سال قبل در گودین تپه ایران است
-احتنالا تولید آبجو مربوط به زمان شروع کشاورزی در زندگی بشر است. آبجو با دارا بودن انرژی بالا، زمان نگهداری طولانی و قدرت از بین بردن میکروب‌ها به سرعت جزئی از تمدن بشر شد. اولین راهنمای تولید آبجو مربوط به ۳۸۰۰ سال قبل در نیایشی برای الهه آبجو سومری است!
-آبجو در بین‌النهرین قوام سفتی داشته است و برای نوشیدن آن سومری ها "نی" را اختراع کردند تا ذرات اضافه آبجو هنگام نوشیدن وارد دهانشان نشود.
-آبجو در مصر باستان به تدریج با کیفیت بهتری تولید شد. فستیوال مستان در مصر به افتخار الهه هاثور با آبجو‌نوشی همراه بود. طبق افسانه، برای جلوگیری از قتل عام بشر توسط الهه سخمت، مقدار زیادی آبجو را به رنگ قرمز درآورده و به جای خون به خورد او می‌دهد. سخمت مست شده و پس از بیداری خدایی مهربان به نام هاثور می‌گردد.

فیلم در مورد تاریخچه آبجو است

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2741

به مناسبت ۱۱ مرداد سالروز اعدام شیخ فضل الله نوری

شیخ فضل الله از چهره های جنجالی دوران مشروطه است. او در ابتدا جزو مشروطه خواهان بود ولی پس از مدتی از مخالفین سرسخت مشروطه شد.
او مخالف مدارس نوین برای دختران و تدریس علوم نوینی مثل فیزیک و شیمی بود. با تساوی حقوق مردم به شدت مخالف بود و اعتقادی به تفکیک قوا نداشت.
از سخنان اوست

«حضرات جالسین بدانید، مملکت اسلامیه، مشروطه نخواهد شد. زیرا که محال است با اسلام، حکم مساوات
تقسیم قوای مملکت به سه شعبه که قوۀ اول، قوۀ مقننه است، بدعت و ضلالت محض است. زیرا که در اسلام برای احدی جایز نیست تقنین و جعل حکم. هر که باشد.

 اسلام، ناتمامی ندارد که کسی او را تمام کند.. قانون مشروطه با دین اسلام، منافی است و ممکن نیست مملکت اسلامی تحت قانون مشروطگی درآید مگر به رفع ید از اسلام. پس اگر کسی سعی در این باب نماید که ما مسلمان مشروطه شویم این سعی و اقدام در اضمحلال دین است و چنین آدمی مرتد است»

در دوران استبداد صغیر به حمایت از محمدعلی شاه پرداخت و در نهایت پس از فتح تهران به دست مشروطه خواهان اعدام شد.

https://youtu.be/c-S88Yek1CQ

http://t.me/pubethicsmums/2742

به مناسبت چهارم آگوست سالروز درگذشت هانس کریستین اندرسن

هانس کریستین اندرسن از بزرگترین نویسندگان تاریخ و جزو مهمترین نویسندگان برای کودکان است.

او با تجربه از زندگی خودش داستان‌هایی برای کودکان خلق کرد که تا امروز کوچک و بزرگ آنها را می‌خوانند.
پری کوچولوی دریایی، بندانگشتی، جوجه اردک زشت، لباس جدید پادشاه، و دخترک کبریت فروش از نوشته های جاودان او هستند.

نوشته های او آنقدر ساده هستند که کودکان آنها را درک می‌کنند ولی ساده‌انگارانه نیستند و بزرگسالان هم از خواندن آنها لذت می‌برند.

فیلم در مورد زندگی اوست

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2743

به مناسبت ۱۴ مرداد سالروز صدور فرمان مشروطیت در ۱۲۸۵

انقلاب مشروطه یکی‌ از بزرگترین وقایع تاریخ ایران است که متاسفانه به اندازه کافی مورد توجه نیست.

فیلم تاریخچه مشروطیت را به طور خلاصه بیان میکند

http://www.youtube.com/watch?v=q-lMxajsvtY

انقلاب مشروطیت مترقی ترین و پیشرو ترین انقلاب اجتماعی سیاسی معاصر ایران است و هنوز هم آرمان‌های محقق نشده آن مورد نظر ایرانیان آزاده است.
انقلاب مشروطیت از نظر ایدئولوژی و اهداف انقلابیون و نقشی که در روشنگری توده ها داشت، یک سر و گردن از سایر تحولات اجتماعی معاصر ایران برتر و بالاتر است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2744