به مناسبت هفته پژوهش و فن آوری

آیا اکثر مقالات چاپ شده نتایج اشتباه دارند؟
فیلم به اشتراک گذاشته شده، مشکلاتی را که باعث میشوند درصد قابل توجهی از مطالعات چاپ شده نتایج اشتباه داشته باشند را معرفی میکند.
۱- عدم انتشار نتایج منفی
۲- توان کم و حجم نمونه ناکافی
۳- سوگیری پژوهشگران
۴- کاهش p-value با استفاده از روشهای مختلف(p hacking) که حتی در علم فیزیک هم اتفاق میفتد!
۵- هدف پژوهشگران فقط چاپ مقاله است نه انجام درست پژوهش
There is no cost to getting things wrong
The cost is not getting them published
۶- عدم تمایل مجلات به چاپ مطالعاتی که برای بررسی تکرارپذیری مطالعات دیگر انجام میشوند.

https://youtu.be/42QuXLucH3Q

در نهایت باید دانست با وجود تمام این مشکلات، هنوز هم روش علمی روش برتر برای یافتن حقائق جهان است.

به نقل از دکتر ملک‌زاده
"جایگزین دانش فقط دانش بهتر است"

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید

http://t.me/pubethicsmums/2914

به مناسبت ۱۷ دسامبر، زادروز نابغه موسیقی لودویگ فان بتهوون

چرا سمفونی پنجم بتهوون هنوز بعد ۲۰۰ سال شنوندگان را مسحور میکند؟
فیلم تهیه شده شامل دو قسمت است.
قسمت اول یک تصور بصری از سمفونی پنجم بتهوون با استفاده از line rider است.
قسمت دوم در مورد تاریخچه سمفونی پنجم بتهوون و اهمیت آن در تاریخ موسیقی توضیح می‌دهد. موتیف ابتدایی این سمفونی که به "موتیف سرنوشت" معروف است با "در زدن سرنوشت " توصیف شده است.

https://youtu.be/7n0tNSFJQ34
https://youtu.be/vcBn04IyELc

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2915

به مناسبت ۱۸ دسامبر روز زبان عربی

میلیونها نفر در دنیا به زبان عربی تکلم می‌کنند و زبان مذهبی مسلمانان در سراسر دنیا عربی است
زبان عربی به دو صورت الفصحی که شامل عربی کلاسیک ((زبان قرآن و لهجه قریش) و عربی مدرن)) و عربی عامیانه در سطح دنیا استفاده میشود
زبان عربی یک زبان سامی است که قدمتی بسیار طولانی در زبان‌های ثبت شده بشر دارند. زبانهای آرامی،‌ عبری، اکدی از زبان‌های سامی هستند
اولین اشاره به مردمان عرب در کتیبه ای آشوری مربوط به قرن ۸ ق‌م است
قبل از ظهور اسلام زبان عربی به گویش های متفاوتی تکلم می‌شده و البته زبان گویشی معیاری هم برای شاعران و ادیبان وجود داشته است. با ظهور اسلام و پیدایش قرآن، لهجه قریش به عنوان لهجه معیار پذیرفته شد.
در نهایت با گذشت زمان و فتح سرزمین‌های وسیع توسط مسلمانان لهجه های مختلف عربی شکل گرفت
عربی زبان مذهبی مسلمانان است و تاثیری ماندگار بر زبان پارسی داشته است. عربی زبان دانش و زبان میانجی در مناطق وسیع امپراطوری اسلامی بوده و یکی‌از مهمترین زبان‌های حال حاضر دنیا است
تصویر مربوط به سنگ نوشته نامارا مربوط به حکومت امرؤ القيس در قرن ۴ میلادی است
http://t.me/pubethicsmums/2916

به مناسبت ۱۹ دسامبر، زادروز آلبرت مایکلسون
در انتهای قرن نوزده، مایکلسون توانست تداخل‌سنج را اختراع کند که او را برنده جایزه نوبل کرد.
سال ۲۰۱۵ با استفاده از تداخل سنج عظیم LIGO امواج گرانشی حاصل از برخورد دو ستاره نوترونی آشکارسازی شد که دلیل دیگری له نسبیت عام بود. طول موج این امواج حدود چند کیلومتر بود.
پیشرفت شگرف دیگر در زمینه آشکارسازی امواج گرانشی با انتشار نتایج NANOGrav بود! این پروژه با مشاهده دقیق تعدادی pulsar (ستارگانی که با سرعت زیاد چرخیده و امواج مغناطیسی ساطع میکنند) در فواصل چندین سال نوری همراه بود. تغییر زمان رسیدن امواج pulsar ها به زمین به علت امواج گرانشی با طول موج حدود چند سال نوری توسط این روش آشکار شد!
به این روش
Pulsar Timing Array
می‌گویند و امواج آشکار شده را
Gravitational Wave Backgroung
می‌نامند که در سرتاسر هستی پخش هستند

منشا این امواج احتمالا گردش سیاه‌چاله های بسیار عظیم به دور هم در سال‌های اولیه پس از انفجار بزرگ است


آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2917

مهمترین پیشرفت های فیزیک ۲۰۲۵ طبق نظر
Quanta Magazine

۱-نقاط ریز قرمز: طی سال‌های اخیر تلسکوپ جیمز وب اجرام خاصی را کشف کرده است که تقریبا مربوط به ۶۰۰ میلیون سال پس از انفجار بزرگ هستند.
امسال مشخص شد یکی از آنها (QS01) در واقع یک سیاهچاله کلان جرم است که مقدار ناچیزی گاز H و He در اطراف آنها می‌چرخند. این سیاهچاله احتمالا قبل از تشکیل ستارگان ایجاد شده است احتمالا نوعی سیاهچاله نخستین ناشی از نوسانات هستی پس از بیگ بنگ! چیزی که هاوکینگ سالها قبل پیشبینی کرد

۲-انرژی تاریک در حال تضعیف: نتایج DESI بر روی امواج صوتی باقیمانده بیگ‌بنگ نشان داد که نرخ اتساع چهان در حال کاهش است! امسال با اطلاعات بسیار وسیعتر از کهکشان‌ها، سیاه‌چاله ها و تابش زمینه ریزموج این مساله دوباره تایید شد! به نظر می‌رسد تئوری اصلی هستی شناسی یعنی Lamda CDM نیاز به بازنگری جدی با نتایج جدید دارد!

۳- جبه و هسته زمین تعامل فعال دارند: نتایج دو گروه زمین‌شناس امسال نشان داد که نواحی خاصی در مرز جبه و هسته تحت عنوان LLSVP حاصل تعامل فعال جبه و هسته زمین می‌باشند. این نواحی در حرکت صفحات پوسته زمین نقش موثر دارند.

آدرس کانال

شب یلدا طولانی ترین شب سال است.
این شب همراه با داستان‌ها و افسانه های متفاوت و مختلفی در نقاط مختلف دنیا و ایران است.

افسانه همبستری ماه و خورشید و داستان چله کوچک و بزرگ و ننه سرما از این موارد هستند که در فیلم مختصرا توضیح داده شده اند.

شب یلدا همراه با آیین مهرپرستی نیز هست. مهرپرستی که یکی از ادیان غالب در امپراطوری روم بود با افسانه های منسجمی در مورد تولد میترا و زندگی او همراه است که در فیلم توضیح داده شده است
https://youtu.be/X7l50NTp5vI

باید دانست که ایزد میترا در دین زرتشتی جایگاه ویژه دارد و ایزد پیمان و روشنایی است.
یکی از بلندترین قسمتهای اوستا به ستایش از ایزد میترا میپردازد و در سنگ‌نوشته های اردشیر دوم و سوم به میترا (میچا در پارسی باستان) اشاره شده است.
در سنگ نگاره طاق بستان نیز میترا به همراه اردشیر در حال دریافت دیهیم پادشاهی، حضور دارد.
گرچه مهرپرستی با شب یلدا همراهی دارد، و بنا به عقیده مهرپرستان رومی، ایزد مهر از منشاء شرق و دین زرتشتی است، افسانه های شایع آیین مهرپرستی عملا در آیین زرتشتی حضوری ندارند و احتمالا ساخته ای متاخر در امپراطوری روم هستند.

به امید یلدایی فرخنده

به مناسبت اول دی ماه روز آرایشگر

آرایشگری از مشاغل قدیمی در تاریخ بشر است. آرایشگران با هنر خود به زیباتر شدن افراد و جامعه خود کمک کرده اند.

قدیمیترین آرایشگران تاریخ دو آرایشگر ملکه نفرو دوم از سلسله ۱۱ مصر باستان (حدود ۲۱۰۰ سال قبل از میلاد یا ۴۱۰۰ سال قبل) هستند که نگاره آنها در مقبره نفرو دوم جاودانه شده است.

آرایشگر سمت راست به نام "هنوت" در حال مدل دادن به موی ملکه است. آرایشگر سمت چپ به نام "اینو" در حال درست کردن موی مصنوعی برای متصل کردن به موهای ملکه است.

https://egypt-museum.com/hairdressing-scene/

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2920

به مناسبت ۴ دی ماه روز بزرگداشت رودکی

https://m.youtube.com/watch?v=FvYKuj72V2g
فیلم "رودکی" محصول سال ۱۳۳۸ (۱۹۵۹) سینمای شوروی سابق به کارگردانی بوریس کیمیاگراُف،  به زندگی رودکی، شاعر قرن ۴ ایران می پردازد . این فیلم به مناسبت یکهزار و صدمین سالگرد تاسیس سلسله‌ی سامانیان توسط استودیو فیلم سازی تاجیکستان ساخته شد .  در قسمتی از این فیلم، "مراد عارف‌اُف" که در نقش رودکی بازی می‌کند "ترانه‌ی بوی جوی مولیان" را می خواند 👇

بویِ جویِ مولیان آیَد هَمی

یادِ یارِ مهربان آیَد هَمی

ریگِ آموی و دُرشتی‌های او

زیر پایم پَرنیان آیَد هَمی

آبِ جیحون از نشاطِ روی دوست

خِنگِ ما را تا میان آیَد هَمی

ای بخارا! شاد‌‌‌ باش و دیر زی

میر زیْ تو شادمان آیَد هَمی

میر ماه است و بخارا آسمان

ماه سویِ آسمان آیَد هَمی

میر سَرو است و بخارا بوستان

سَرو سوی بوستان آیَد هَمی

آفرین و مَدح سود آیَد هَمی

گر به گنج اندر زیان آیَد هَمی

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2921

به مناسبت سوم دی، روز درگذشت ابوحامد محمد غزالی

غزالی از بزرگترین اندیشمندان تاریخ اسلام است. او در جوانی مدرس بزرگترین دانشگاه وقت یعنی نظامیه بغداد بود. طی تحولی روحی، زندگی معمول را رها کرد و به سفر پرداخت. پس از بازگشت از سفر کتاب عظیم "احیاء علوم الدین" را نوشت که دین را مبتنی بر تعبد و عشق می‌داند نه استدلال عقلی.

کتاب معروف "تهافت الفلاسفه" غزالی دوران نوینی در تاریخ فلسفه آغاز کرد که با انتقاد از فلاسفه به خصوص این‌سینا و فلاسفه یونان همراه بود. تهافت الفلاسفه توسط ابن رشد به غرب راه یافت و از کتب معروف فلسفه است.

غزالی در زندگینامه خودش "المنقذ من الضلال" در مورد حقیقت‌جویی خودش می‌گوید:

"من از آغاز جوانی ...تاکنون ..همواره در این دریای ژرف غوطه‌ور بوده ... بهر گردابی فرو رفته با هر موج خروشانی دست بگریبان شده (ام). اسرار و رموز هر طائفه‌ای را جستجو کرده‌ام، ...در حقایق مسلک فلاسفه و متکلمین، صوفیه و زهاد و عباد و کفار و زنادقه پی‌جویی عمیق نکردم مگر برای پی بردن به حقیقت (آنها)"

تصویر مدفن مخروبه غزالی را درطوس نشان میدهد که بسیار مورد بی‌مهری است.

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2922

به مناسبت ۲۵ دسامبر زادروز نابغه بزرگ جهان دانش، اسحاق نیوتون

نیوتون و قانون جاذبه عمومی
http://t.me/pubethicsmums/1490

نیوتون و حسابان
http://t.me/pubethicsmums/1491

نیوتون و تقریب عدد پی
http://t.me/pubethicsmums/1492

نیوتون و اپتیک
http://t.me/pubethicsmums/1493

نیوتون و اخلاق نشر
http://t.me/pubethicsmums/1494

نیوتون و آزمایشات خطرناکی که بر روی چشمش انجام داد
http://t.me/pubethicsmums/2088

مهمترین پیشرفت‌های ریاضیات ۲۰۲۵ بر اساس
Quanta Magazine
۱.مساله ۶ هیلبرت:اثبات اینکه معادلات مختلف رفتار گازها می‌توانند از هم استخراج شوند (معادلات نیوتون برای شرایط میکروسکوپی، نویر استوکز برای ماکروسکوپی و بولتزمن بینابینی). در واقع بینهایت برخورد بین مولکول‌های گاز بر اساس قوانین نیوتن منتج به معادلات بولتزمن برای شرایط مزوسکوپی شد!

۲.سطوح هایپربولیک: خمیدگی این سطوح منفی است و اشکال بسیار پیچیده ای در ابعاد بالا دارند. میرزاخانی توانست فرمولی برای محاسبه تعداد ژئودزیک (کوتاه‌ترین خط بین دو نفطه) این سطوح بیابد. خصوصیت spectral gap نشان میدهد که سطوح چقدر به هم مرتبط هستند و بین صفر و ۱/۴ متغیر است. امسال نشان داده شد، برای اکثر سطوح هایپربولیک این عدد ۱/۴ است یا بیشترین ارتباط بین نقاط!

۳.حدس کاکیا: اگر یک سوزن بدون بعد را بچرخانیم، کوچکترین سطحی را اشغال میکند چیست؟ نشان داده شده است که بعضی چرخش ها به نام مجموعه های کاکیا سطح صفر را با وجود چرخش سوزن اشغال میکنند.البته محاسبه باید برای بعد فراکتال باشد. امسال ثابت شد در فضای سه بعدی، بعد فراکتال ۳ دارد.

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2924

به مناسبت ۵ رجب سالروز قتل شیخ اشراق

شهاب الدین سهروردی ملقب به شیخ اشراق از بزرگترین اندیشمندان تاریخ ایران و اسلام است.

او فلسفه اشراق را در اواخر قرن ۶ هجری ارائه داد. کتاب مهم او "حکمت الاشراق" در مورد این فلسفه است. از نظر او موجودات همه از نور به وجود آمده اند و تابش موجودات به هم را اشراق نامید.
دلبستگی ویژه شیخ اشراق به حکمای ایران باستان و احیاء حکمت خسروانی از ویژگی‌های اوست.
جایی میگوید:
"در ایران (باستان) به غیر از مجوسان و مغان حکیمانی بودند که به حق هدایت می‌کردند و عدالت میورزیدند. ما در حکمه الاشراق، حکمت نوریه آنها را زنده کردیم و هیچ کس دیگر چنین نکرد"

با سعایت بزرگان حلب، در نهایت شیخ اشراق به دستور صلاح‌الدین ایوبی به قتل رسید. مقبره او در حلب است.


تصویر داستانی از "رساله لغت موران" اثر شیخ اشراق است.

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2925

مهمترین پیشرفت سال ۲۰۲۵ بر اساس نظر مجله وزین
Science
رشد فوق‌العاده انرژی های تجدیدپذیر
سال ۲۰۲۵ میزان انرژی تولید شده از تجدیدپذیرها (باد و آب و خورشید) بیش از زغال سنگ شد!
رشد تجدیدپذیرها در ابتدای ۲۰۲۵ از میزان افزایش مصرف برق پیشی گرفت.

در واقع در بسیاری از کشورها از جمله ایالات متحده و اروپا تولید CO2 مدتهاست افزایش نیافته است و چین هم احتمالا در همین مسیر حرکت خواهد کرد
چین با سرمایه‌گذاری عظیم در انرژی های تجدیدپذیر در حال کاهش تولید CO2 است. ۱۰ درصد GDP چین مربوط به تکنولوژی انرژی های تجدیدپذیر است.

قیمت پنل‌های خورشیدی تولید چین به تدریج کاهش یافته است و حتی کشورهای فقیر نیز به سمت استفاده از آنها حرکت کرده اند

به نظر می‌رسد که حرکت به سوی انرژی های تجدیدپذیر به سرعت در حال گسترش است که خبری خوب برای کاهش گرمایش جهانی است.

http://t.me/pubethicsmums/2926

به مناسبت ۸ دی روز صنعت سیمان
سیمان از هزاران سال قبل توسط بشر استفاده می‌شده است.
با حرارت دادن سنگ آهک (کربنات کلسیم)، CO2 آن جدا شده و آهک زنده (اکسید کلسیم) باقی میماند. ترکیب آهک زنده و آب واکنش داده و با جذب CO2 از هوا به تدریج به کربنات کلسیم تبدیل شده و سفت می‌شود. مشکل عمده این است که این ترکیب در زیر آب کار نمی‌کند و نمی‌توان قالب بزرگ از آن تهیه کرد

رومیان باستان با اضافه کردن خاکستر آتشفشانی به سیمان موفق به تهیه بتن شدند که میتواند در زیر آب هم سفت شود و طول عمر بیشتری هم دارد
امروزه بتن با ترکیب سیمان، ماسه و شن تولید می‌شود. با افزودن آب به این ترکیب هیدروکسید کلسیم آزاد می‌شود که منجر به بازی شدن شدید میگردد. سپس تری‌کلسیم سیلیکات داخل بتن با آب ترکیب شده و کریستال‌های محکمی بین اجزای بتن تشکیل می‌دهد. در واقع آب باعث سخت شدن بتن می‌شود و به همین علت باید بتن در محیط مرطوب استفاده شود
بتن شایع ترین ماده شناخته شده توسط بشر است. سیمان علت تولید ۸٪ CO2 دنیا است. تولید هر تن سیمان یک تن CO2 آزاد میکند که در گرمایش زمین نقش عمده دارد

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2927

به مناسبت ۳۰ دسامبر زادروز یویو تو
طب سنتی چراغ راه طب نوین

امروزه شاهد هستیم که افرادی تحت عناوین طب سنتی، طب اسلامی،..؛ پارادایم های شناخته شده را زیر پا گذاشته و قصد درمان بیماری‌ها با پارادایم های یونان باستان دارند یا  این درمانها را به ائمه نسبت داده و در حال گمراه کردن مردم و ایجاد ضرر و زیان مالی و جانی هستند.
ماجرای کشف داروی آرتیمیسینین برای درمان مالاریا باید چراغ راه ما درباره ارزش طب سنتی باشد.

در سال ۱۹۶۲، دولت چین طی پروژه ۵۲۳، به تعدادی از دانشمندان چینی ماموریت داد با استفاده از درمانهای طب سنتی چینی، دارویی موثر برای مالاریا بیابند. در سال ۱۹۷۲، یویو تو موفق شد پس از آزمایش تعداد زیادی گیاه ذکر شده در منابع سنتی چینی، داروی موثر را بیابد. ماده موثر آرتمیسینین که از گیاه "خاراگوش چینی" استخراج شد باعث نجات جان میلیونها انسان گردید.
درمان مالاریا در چین با این دارو قدمت هزاران ساله داشته است (اولین بار "گه هانگ" در سال ۳۴۰ میلادی در کتاب 肘後備急方 به آن اشاره کرده است).
"تو" در سال ۲۰۱۵ موفق به دریافت جایزه نوبل شد.
فیلم درباره این کشف بزرگ است.
#نوابغ_علم

http://t.me/pubethicsmums/2928

به مناسبت ۳۱ دسامبر زادروز آندریاس وسالیوس.

حدود ۱۰۰۰ هزار، دانش پزشکی مقهور نوشته های جالینوس بود و شک درباره جالینوس عملا معادل یک جرم علمی بود!
آندریاس وسالیوس با زحمت فراوان و تشریح اجساد انسان موفق شد اشتباهات جالینوس را گوشزد کرده و عملا دانش کالبدشناسی را از زیر یوغ پزشکی جالینوسی نجات دهد.
مشکل عمده جالینوس تشریح حیوانات و تعمیم یافته هایش به انسان بود!
کتاب عظیم
De Humani Corporis Fabrica Libri Septem
با تصاویر بی‌نظیر از آناتومی انسان حاصل کار اوست.
نکات جالب:
۱- تا قبل از وسالیوس تصور می‌شد زنها یک‌ دنده کمتر از مردها دارند و نیز تعداد دندانهای زنها از مردها کمتر است!!
۲- رساله دکتری وسالیوس بر روی کتاب "المنصوری فی الطب" زکریای رازی است. رازی اولین کسی در تاریخ است که در کتاب "الشکوک علی جالینوس" اشتباهات جالینوس را گوشزد کرده است.

فیلم در مورد اهمیت وسالیوس در تاریخ علم پزشکی است
https://youtu.be/3FX07HzYyqI

در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2929

به مناسبت ۱ ژانویه سالروز اعلام لغو برده داری در ایالات متحده

زوجی که ۳۸۰۰ سال پیش، فرزندان خود را به بردگی فروختند!

بایگانی شخصی فردی به نام "گیمیل-نینکاراک" که سلمانی شخصی پادشاهی در بین النهرین بوده است، حاوی قراردادهایی تکان دهنده از خرید و فروش بردگان است!

زنی به نام "کوئه" ذکر میکند که "همسرش از آنها دور است و او مجبور است برای مخارج زندگی، دختر خود "بالابیا" را به زنی دیگر در ازای مقداری پول واگذار کند! تا بتواند از دو ۳ فرزند دیگرش نگهداری کند"

قرار آنها به نتیجه نمی‌رسد. همسر کوئه باز می‌گردد ولی وضعیت اقتصادی آنها با تولد فرزندی دیگر بدتر می‌شود

در قرارداد می‌بینیم
"زاداما و زوجه‌اش (کوئه) چهار فرزند خود (دو پسر و دو دختر): بالابیا، بالابلو، ایشماداگان و بالااومی را به بردگی با قیمت ۶۰ شکل نقره به بالوملک می‌فروشند! بالااومی هنوز شیرخوار است!^

انتهای قرارداد را پدر و مادر با اثر پای خود امضاء می‌کنند!
اثر پای سه کودک بزرگتر نیز در انتهای قرارداد ات می‌شود(تصویر به اشتراک گذاشته شده).

برده‌داری لکه ننگی در تاریخ بشر است

#ادرس_کانال
http://t.me/pubethicsmums/2930

۱۲ دی ماه به مناسبت سالمرگ مصباح یزدی، روز علوم انسانی اسلامی نامیده شده است!
یا نمی‌دانند مصباح کیست یا نمی‌دانند دانش چیست یا خیلی طناز هستند

دخالت ایدئولوژی در دانش همواره نتایج اسفبار دارد.
اضافه کردن پسوند "اسلامی" به علوم مختلف (مانند اقتصاد اسلامی یا مقاومتی) از مثال‌های بارز دخالت ایدئولوژی در دانش است که نتایج آن روز به روز بیشتر در کشور پیدا می‌شود!

نمونه مشابه در آلمان نازی:
در سال ۱۹۳۷، یوهانس استارک فیزیکدان آلمانی برنده جایزه نوبل و از حامیان حزب نازی در روزنامه رسمی اس اس
Das Schwarze Korps 
در مقاله تحت عنوان "یهودیان سفید در علم"
Weiße Juden in der Wissenschaft

به ماکس پلانک، سومرفلد و به خصوص ورنر هایزنبرگ به علت حمایت از نظریات فیزیکدانان یهودی خصوصا انیشتن،‌میتازد و آنها را یهودی سفید معرفی میکند. مقاله به خصوص به هایزنبرگ می تازد و او را "اوزیتسکی" فیزیک مینامد. اوزیتسکی به جرم جاسوسی و لو دادن مسلح شدن مجدد آلمان محکوم شده بود و در سال ۱۹۳۵ برنده جایزه نوبل صلح شد! پس از این اتفاق دریافت جایزه نوبل در آلمان نازی ممنوع شده بود!

آدرس کانال
http://t.me/pubethicsmums/2931

به مناسبت ۴ ژانویه روز جهانی بریل

زین الدین آمدی نحوی و فقیه نابینای قرن هشتم هجری اولین مورد از خط برجسته برای نابینایان را در تاریخ ابداع کرده است. او کتابفروشی هم داشته است.

صلاح الدین صفدی در کتاب "نَكْت الهِمْيان في نُكَت العميان" به توصیف خط برجسته او می‌پردازد.

اذا اشتری’ کتاباً بشئ معلوم اخذ قطعه ورقه خفیه و فتل منها فتیله لطیفه وصنعها حرفاً او اکثر من حروف الهجاء لعدد ثمن الکتاب بحساب الجمل ثم یلصق ذلک علی طرف جلد الکتاب من داخل و یلصق فوقه ورقه بقدره لنتأبدّ. فاذا شذّ عن ذهنه کمیه ثمن کتاب ما من کتبه مسّ الموضع الذی عَلّمه فی ذلک الکتاب بیده فیعرف ثمنه من تنبیت العدد الملصق فیه.

بر خلاف خط بریل که یک خط سمبولیک است، خط برجسته آمدی از لوله کردن خمیر کاغذ و درست کردن شکلی شبیه حروف ایجاد می‌شده است و آمدی برای دانستن نام کتابها و قیمت آنها از خط برجسته استفاده میکرده است.

http://t.me/pubethicsmums/2932

یه مناسبت ۴ ژانویه، زادروز می بریت موزر.
کشف GPS موجود در مغز موجودات زنده و جایزه نوبل ۲۰۱۴

در سال ۱۹۷۱، John O'Keefe توانست سلول‌هایی را در هیپوکامپ کشف کند که نقشه‌ای از محیط اطراف را ترسیم می‌کردند و در حافظه موش ذخیره می‌کردند. او نام این سلول‌ها را Place cells گذاشت.
در سال ۲۰۰۴، زوج نروژی
Edvard & May-Brit Moser،
در ناحیه entorhinal cortex موفق به کشف سلول‌هایی شدند که به صورت شش‌ضلعی هایی منظم شده بودند و بر اساس سرعت حرکت موجود زنده در محیط، مکان دقیق موجود را مشخص می‌کردند. نام این سلول‌ها را Grid cells گذاشتند.

در سال ۲۰۱۴، سه دانشمند فوق به خاطر کشف چگونگی مکان یابی جانوران و GPS درونی مغز، موفق به دریافت جایزه نوبل شدند.

فیلم درمورد همین اکتشافات بحث می‌کند.
https://youtu.be/GmFspbHHZ_w


در کانال اخلاق نشر و منابع علمی در تلگرام عضو شوید
http://t.me/pubethicsmums/2933