✍️تاریخ طبری، از نگاه بلعمی (۱)؛
و محمد بن جریر [طبری] اندرین روایتها احتیاط نکرده است که کدام درستتر است و معتمدتر، که [طبری] تألیف این کتاب چنان کرده است که خبر آنچه مییافت، علی الوجه مینبشت، بیتروی [تفکّر] و اندیشه، تا [جایی که] یک خبر از دو گونهٔ مختلف و متناقض روایت کرده است…. و او نداند که از این خبرها درستتر کدام است، و نبایستی که صاحب کتابی اینچنین، معانی را اغفال کردی. و الله اعلم.
🔸أبوعلی محمّد بن محمّد بن بلعمی
📚 تاریخ بلعمی، تکمله و ترجمهٔ تاریخ طبری، جلد دوم، به تصحیح محمدتقی بهار (ملک الشعراء)، قصّهٔ زردشت که دعوی پیغمبری مغان کرد، ص ۶۶۰، کتاب فروشی بهار، تهران، شاهآباد، ۱۳۵۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
و محمد بن جریر [طبری] اندرین روایتها احتیاط نکرده است که کدام درستتر است و معتمدتر، که [طبری] تألیف این کتاب چنان کرده است که خبر آنچه مییافت، علی الوجه مینبشت، بیتروی [تفکّر] و اندیشه، تا [جایی که] یک خبر از دو گونهٔ مختلف و متناقض روایت کرده است…. و او نداند که از این خبرها درستتر کدام است، و نبایستی که صاحب کتابی اینچنین، معانی را اغفال کردی. و الله اعلم.
🔸أبوعلی محمّد بن محمّد بن بلعمی
📚 تاریخ بلعمی، تکمله و ترجمهٔ تاریخ طبری، جلد دوم، به تصحیح محمدتقی بهار (ملک الشعراء)، قصّهٔ زردشت که دعوی پیغمبری مغان کرد، ص ۶۶۰، کتاب فروشی بهار، تهران، شاهآباد، ۱۳۵۳.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۸)؛
🔹رمزریال نیز، چون دیگر رمزارزها، چنانکه پیشتر عرض شد، اقدامی است علیه حرّیّت انسان، در جهت افزایش هر چه بیشتر سیطرهٔ دولت، ضخامت زنجیر نامرئی بردگی مدرن، قبض و بسط دستوری بازار آزاد و هزاران فاجعهٔ استثماری دگر.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
https://t.me/ReligiousSchool/2054
🔹رمزریال نیز، چون دیگر رمزارزها، چنانکه پیشتر عرض شد، اقدامی است علیه حرّیّت انسان، در جهت افزایش هر چه بیشتر سیطرهٔ دولت، ضخامت زنجیر نامرئی بردگی مدرن، قبض و بسط دستوری بازار آزاد و هزاران فاجعهٔ استثماری دگر.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
https://t.me/ReligiousSchool/2054
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۳۹)؛
«دلا دلالت خیــرت کُـنــم بـــه راه نجات،
مکُن به فسق مباهات و زهد هم مفروش»
🔸شمس الدین محمد؛ حافظ شیرازی
بارالها!
شرّ دینمآبان و دینستیزان را به خودشان بازگردان.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
«دلا دلالت خیــرت کُـنــم بـــه راه نجات،
مکُن به فسق مباهات و زهد هم مفروش»
🔸شمس الدین محمد؛ حافظ شیرازی
بارالها!
شرّ دینمآبان و دینستیزان را به خودشان بازگردان.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️ایرانیان و مسئلهٔ پذیرش اسلام(۲)؛
جنبهای از دین زرتشتی که ممکن است موجب رغبت زنان زرتشتی به طلب مردان مسلمان برای همسری شده باشد، مربوط به قوانین ناظر بر قاعدگی در این دین بود.
بر زنان زرتشتی واجب بود که ایام قاعدگی خود را جدا از خانواده و دوستان، در اتاق یا ساختمانی بگذرانند که برای آن منظور اختصاص یافته بود. این روش بر مبنای این عقیده بود که آنان، آلودگی را در میان جامعه منتشر نکنند.
با اینکه مسلمانان نیز -در ایران و نقاط دیگر- از خون قاعدگی میترسیدند، مقرّرات آئینی آنها برای زنان، سختگیری کمتری داشت. …
🔸جمشید گرشاسب چوکسی
📚ستیز و سازش، ص۱۵۳، ترجمهٔ نادر میرسعیدی، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
جنبهای از دین زرتشتی که ممکن است موجب رغبت زنان زرتشتی به طلب مردان مسلمان برای همسری شده باشد، مربوط به قوانین ناظر بر قاعدگی در این دین بود.
بر زنان زرتشتی واجب بود که ایام قاعدگی خود را جدا از خانواده و دوستان، در اتاق یا ساختمانی بگذرانند که برای آن منظور اختصاص یافته بود. این روش بر مبنای این عقیده بود که آنان، آلودگی را در میان جامعه منتشر نکنند.
با اینکه مسلمانان نیز -در ایران و نقاط دیگر- از خون قاعدگی میترسیدند، مقرّرات آئینی آنها برای زنان، سختگیری کمتری داشت. …
🔸جمشید گرشاسب چوکسی
📚ستیز و سازش، ص۱۵۳، ترجمهٔ نادر میرسعیدی، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۱.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۴۰)؛
کارنامهٔ زرّین و جامع هنری، علمی، فلسفی، …، و اقتصادی عصر صفوی، بسیار افتخارآمیز، کمنظیر و درخشان است.
ابنیه، هنرها، حکمتها، … به جا مانده از این دوران، به غایت محیّر العقول و دلنوازند.
عصر صفوی، از ادوار طلایی تاریخ ایران است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
کارنامهٔ زرّین و جامع هنری، علمی، فلسفی، …، و اقتصادی عصر صفوی، بسیار افتخارآمیز، کمنظیر و درخشان است.
ابنیه، هنرها، حکمتها، … به جا مانده از این دوران، به غایت محیّر العقول و دلنوازند.
عصر صفوی، از ادوار طلایی تاریخ ایران است.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️در نسبت آزادی و مالکیّت (۱)؛
🔹فرد، در جامعهای با مالکیّت بیشتر، حال، چه عاری از دولت یا با دولتی حدّاقلّی، گر چه در برخی امور، آزادتر است، امّا، در نسبت با جامعهٔ دولتی، بیشک، به پاس قواعد محلّی و منطقهای، آزادی کمتری خواهد داشت.
🔹چه اینکه تاریخاً، شکست و تضعیف قوانین و قواعد محلّی یا منطقهای، بیشتر با اتّکاء به دولت صورت گرفته است.
🔹زینسان، جامعهای اینچنین، به علّت تقویت مالکیّت خصوصی، سوسیالیستی نیست، و به علّت تنسپاری فرد به قواعد حاکم در هر محلّه یا منطقه و عدم دخالت دولت در جهت یکسان سازی قوانین حاکم بر آنها، لیبرالی؛ تا مبتنی بر اصالت فرد یا جمع باشد.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹فرد، در جامعهای با مالکیّت بیشتر، حال، چه عاری از دولت یا با دولتی حدّاقلّی، گر چه در برخی امور، آزادتر است، امّا، در نسبت با جامعهٔ دولتی، بیشک، به پاس قواعد محلّی و منطقهای، آزادی کمتری خواهد داشت.
🔹چه اینکه تاریخاً، شکست و تضعیف قوانین و قواعد محلّی یا منطقهای، بیشتر با اتّکاء به دولت صورت گرفته است.
🔹زینسان، جامعهای اینچنین، به علّت تقویت مالکیّت خصوصی، سوسیالیستی نیست، و به علّت تنسپاری فرد به قواعد حاکم در هر محلّه یا منطقه و عدم دخالت دولت در جهت یکسان سازی قوانین حاکم بر آنها، لیبرالی؛ تا مبتنی بر اصالت فرد یا جمع باشد.
🌹«و آخِر دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین»
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مذهب فردوسی (۳)؛
اما دلایل اختلاف و کدورت فردوسی و محمود از این قرار بود؛
۱- اختلاف مذهبی میان فردوسی و محمود؛
فردوسی به شیعه و محمود به تسنّن معتقد بود.
🔸دکتر جهانگیر اوشیدری
📚واژهنامهٔ توضیحی آئین زرتشت؛ دانشنامهٔ مزدیسنا، ف، ص ۳۶۷، نشر مرکز، تهران، ۱۳۷۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
اما دلایل اختلاف و کدورت فردوسی و محمود از این قرار بود؛
۱- اختلاف مذهبی میان فردوسی و محمود؛
فردوسی به شیعه و محمود به تسنّن معتقد بود.
🔸دکتر جهانگیر اوشیدری
📚واژهنامهٔ توضیحی آئین زرتشت؛ دانشنامهٔ مزدیسنا، ف، ص ۳۶۷، نشر مرکز، تهران، ۱۳۷۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مذهب فردوسی (۴)؛
شهریار او را بنواخت و نیکوییها فرمود و گفت: «یا استاد! محمود را بر آن داشتند، و کتاب ترا بشرطی عرضه نکردند، و ترا تخلیط کردند و دیگر تو مرد شیعیی، و هر که تولّی بخاندان پیامبر کند او را دنیاوی بهیچ کاری نرود، که ایشان را خود نرفته است. محمود خداوندگار من است ، تو شاهنامه بنام او رها کن.
🔸احمد بن عمر بن علی نظامی سمرقندی
📚چهار مقاله، به اهتمام محمد قزوینی، به کوشش محمد معین، مقالهٔ دوم، ص ۷۹، انتشارات ارمغان، محرّم الحرام ۱۳۲۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
شهریار او را بنواخت و نیکوییها فرمود و گفت: «یا استاد! محمود را بر آن داشتند، و کتاب ترا بشرطی عرضه نکردند، و ترا تخلیط کردند و دیگر تو مرد شیعیی، و هر که تولّی بخاندان پیامبر کند او را دنیاوی بهیچ کاری نرود، که ایشان را خود نرفته است. محمود خداوندگار من است ، تو شاهنامه بنام او رها کن.
🔸احمد بن عمر بن علی نظامی سمرقندی
📚چهار مقاله، به اهتمام محمد قزوینی، به کوشش محمد معین، مقالهٔ دوم، ص ۷۹، انتشارات ارمغان، محرّم الحرام ۱۳۲۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مذهب فردوسی (۵)؛
اما شعراء پارسیان که شیعی و معتقد و متعصّب بودهاند هم اشارتی برود به بعضی، اولاً فردوسیِ طوسی شیعی بوده است و در شاهنامه در مواضع به اعتقاد خود اشارت کرده است…
🔸نصیر الدین عبدالجلیل قزوینی رازی
📚 نقض؛ بعض مثالب النواصب، ۵۶۰ ه.ق، ص ۲۳۱، سلسلهٔ انتشارات انجمن آثار ملّی.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
اما شعراء پارسیان که شیعی و معتقد و متعصّب بودهاند هم اشارتی برود به بعضی، اولاً فردوسیِ طوسی شیعی بوده است و در شاهنامه در مواضع به اعتقاد خود اشارت کرده است…
🔸نصیر الدین عبدالجلیل قزوینی رازی
📚 نقض؛ بعض مثالب النواصب، ۵۶۰ ه.ق، ص ۲۳۱، سلسلهٔ انتشارات انجمن آثار ملّی.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مذهب فردوسی (۶)؛
ایاز ازین معنا تافته شد و از روی معادات در مجلس خاص بعرض سلطان رسانید که فردوسی رافضی است و سلطان محمود در دین و مذهب بغایت صُلب بوده است و در نظر او هیچ طائفه دشمنتر از رَفَضه نبوده است، خاطر سلطان از این سبب بر فردوسی متغیّر شد، روزی او را طلب کرده از روی عتاب با وی گفت: تو قرمطی بوده بفرمایم تا ترا زیر پای فیلان هلاک کنند تا جمیع قرامطه را عبرت باشد، فردوسی فی الحال در پای سلطان افتاد که من قِرمطی نیستم بلکه از اهل سنّت و جماعتم و بر من افتراء کردهاند، سلطان فرمود که مجتهدان بزرگ این بدعت همه از طوس بودهاند امّا من ترا بخشیدم بشرط آنکه از این مذهب رجوع نمایی، فردوسی بعد از آن از سلطان هراسان شد، و سلطان نیز در حقّ او بدگمان گردید.
🔸دولتشاه سمرقندی
📚تذکرة الشُعراء، به اهتمام و تصحیح ادوارد براون، طبقهٔ اول، ذکر سَحبان العجم؛ فرذوسی طوسی رحمه الله علیه، ص ۵۳-۵۲، انتشارات اساطیر، ۱۳۸۲.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
ایاز ازین معنا تافته شد و از روی معادات در مجلس خاص بعرض سلطان رسانید که فردوسی رافضی است و سلطان محمود در دین و مذهب بغایت صُلب بوده است و در نظر او هیچ طائفه دشمنتر از رَفَضه نبوده است، خاطر سلطان از این سبب بر فردوسی متغیّر شد، روزی او را طلب کرده از روی عتاب با وی گفت: تو قرمطی بوده بفرمایم تا ترا زیر پای فیلان هلاک کنند تا جمیع قرامطه را عبرت باشد، فردوسی فی الحال در پای سلطان افتاد که من قِرمطی نیستم بلکه از اهل سنّت و جماعتم و بر من افتراء کردهاند، سلطان فرمود که مجتهدان بزرگ این بدعت همه از طوس بودهاند امّا من ترا بخشیدم بشرط آنکه از این مذهب رجوع نمایی، فردوسی بعد از آن از سلطان هراسان شد، و سلطان نیز در حقّ او بدگمان گردید.
🔸دولتشاه سمرقندی
📚تذکرة الشُعراء، به اهتمام و تصحیح ادوارد براون، طبقهٔ اول، ذکر سَحبان العجم؛ فرذوسی طوسی رحمه الله علیه، ص ۵۳-۵۲، انتشارات اساطیر، ۱۳۸۲.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکتهای چند و نگاهی دیگر (۴۱)؛
🔹تصحیحات محمّدرضا شفیعی کدکنی، خصوصاً در پنج اثر محقّق الإنتساب به عطار؛ یعنی منطق الطیر، مصیبتنامه، اسرارنامه، الهینامه و مختارنامه، نه تنها از میانمایههای ادبی و دقّت نظرهای تصحیحی تُهی است، که رجوع به شرح الابیات مندرَج در انتهای کتاب، عمدتاً یا توضیح واضحات است و به مطّلعان از متون ادبی، مطلب مهمّی نمیافزاید، یا جز به تبعّد و گمراهی خواننده از مقصود شاعر، نمیانجامد.
🔹این قلمفرساییهای تحت عنوان تصحیحات و شرحهایِ البته مطالبِ غامض و عویصهٔ اشعار شاعر فروهشته، صرفاً محصولاتی تجاریاند، تا اثری درخور عنوان ادبی و تلاش واقعی مصحّح.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
🔹تصحیحات محمّدرضا شفیعی کدکنی، خصوصاً در پنج اثر محقّق الإنتساب به عطار؛ یعنی منطق الطیر، مصیبتنامه، اسرارنامه، الهینامه و مختارنامه، نه تنها از میانمایههای ادبی و دقّت نظرهای تصحیحی تُهی است، که رجوع به شرح الابیات مندرَج در انتهای کتاب، عمدتاً یا توضیح واضحات است و به مطّلعان از متون ادبی، مطلب مهمّی نمیافزاید، یا جز به تبعّد و گمراهی خواننده از مقصود شاعر، نمیانجامد.
🔹این قلمفرساییهای تحت عنوان تصحیحات و شرحهایِ البته مطالبِ غامض و عویصهٔ اشعار شاعر فروهشته، صرفاً محصولاتی تجاریاند، تا اثری درخور عنوان ادبی و تلاش واقعی مصحّح.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مذهب فردوسی (۷)؛
از دروازهٔ رود بار اشتر در میشد و جنازهٔ فردوسی بدروازهٔ رزان بیرون همی بردند. در آن حال مُذکِّری بود در طبران، تعصّب کرد و گفت: «من رها نکنم تا جنازهٔ او در گورستان مسلمانان برند، که او رافضی بُوَد.» و هر چند مردمان بگفتند با آن دانشمند در نگرفت. درون دروازه باغی بود مِلکِ فردوسی، او را در آن باغ دفن کردند. امروز هم در آنجاست، و من در سنهٔ عشر و خمسمأه آن خاک زیارت کردم.
گویند از فردوسی دختری ماند سخت بزرگوار، صِلت سلطان خواستند که بدو سپارند، قبول نکرد و گفت: «بدان محتاج نیستم.»
🔸احمد بن عمر بن علی نظامی سمرقندی
📚چهار مقاله، به اهتمام محمد قزوینی، به کوشش محمد معین، مقالهٔ دوم، ص ۸۱، انتشارات ارمغان، محرّم الحرام ۱۳۲۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
از دروازهٔ رود بار اشتر در میشد و جنازهٔ فردوسی بدروازهٔ رزان بیرون همی بردند. در آن حال مُذکِّری بود در طبران، تعصّب کرد و گفت: «من رها نکنم تا جنازهٔ او در گورستان مسلمانان برند، که او رافضی بُوَد.» و هر چند مردمان بگفتند با آن دانشمند در نگرفت. درون دروازه باغی بود مِلکِ فردوسی، او را در آن باغ دفن کردند. امروز هم در آنجاست، و من در سنهٔ عشر و خمسمأه آن خاک زیارت کردم.
گویند از فردوسی دختری ماند سخت بزرگوار، صِلت سلطان خواستند که بدو سپارند، قبول نکرد و گفت: «بدان محتاج نیستم.»
🔸احمد بن عمر بن علی نظامی سمرقندی
📚چهار مقاله، به اهتمام محمد قزوینی، به کوشش محمد معین، مقالهٔ دوم، ص ۸۱، انتشارات ارمغان، محرّم الحرام ۱۳۲۸.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
✍️نظری به مذهب فردوسی (۸)؛
این دهقانزادهٔ طوس که در تمام شهر او را به نام ابوالقاسم فردوسی شناختند …
آنچه امروز احساسات ملّی میخوانند و غلبهٔ آن را موجب بیگانهدشمنی و محدود کردن انسانیّت میشمرند، در ذهن وی، صورتِ تعبیر نیافته بود.
شیعی مذهب بود و مثل همکیشان خود، از تجاوز دایم ترکان سنّی بر مرزهای شرقی ایران رنج میبرد و عمّال خلیفهٔ بغداد را در مرزهای غربی آن، مثل خود خلیفه به چشم غاصب مینگریست …
از کودکی چنانکه خودش همه جا میگفت، به مِهر حیدر پرورش یافته بود و مثل هر شیعهٔ اخلاصکیش، دوست داشت تا پایان عمر این دوستی و خاکباشی را نسبت به علی (ع) و خاندان او، در درون جانش حفظ کند.
علی (ع) برای او، قهرمان رؤیاها بود: دلاوری، عدالت، دوستی و پارسایی او، نمونهای بود که او میپنداشت بدون آن، ایران او، ایران پدرانش که از دست خلفاء ستم دیده بود، و عمّال خلفاء، آن را پاره پاره و آکنده از جور و خون و جنایت کرده بودند، نمیتوانست به یک ایران تازه تبدیل بیابد.
🔸عبدالحسین زرّینکوب
📚نامورنامه؛ دربارهٔ فردوسی و شاهنامه، ص ۵۰-۴۹، انتشارات سخن.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool
این دهقانزادهٔ طوس که در تمام شهر او را به نام ابوالقاسم فردوسی شناختند …
آنچه امروز احساسات ملّی میخوانند و غلبهٔ آن را موجب بیگانهدشمنی و محدود کردن انسانیّت میشمرند، در ذهن وی، صورتِ تعبیر نیافته بود.
شیعی مذهب بود و مثل همکیشان خود، از تجاوز دایم ترکان سنّی بر مرزهای شرقی ایران رنج میبرد و عمّال خلیفهٔ بغداد را در مرزهای غربی آن، مثل خود خلیفه به چشم غاصب مینگریست …
از کودکی چنانکه خودش همه جا میگفت، به مِهر حیدر پرورش یافته بود و مثل هر شیعهٔ اخلاصکیش، دوست داشت تا پایان عمر این دوستی و خاکباشی را نسبت به علی (ع) و خاندان او، در درون جانش حفظ کند.
علی (ع) برای او، قهرمان رؤیاها بود: دلاوری، عدالت، دوستی و پارسایی او، نمونهای بود که او میپنداشت بدون آن، ایران او، ایران پدرانش که از دست خلفاء ستم دیده بود، و عمّال خلفاء، آن را پاره پاره و آکنده از جور و خون و جنایت کرده بودند، نمیتوانست به یک ایران تازه تبدیل بیابد.
🔸عبدالحسین زرّینکوب
📚نامورنامه؛ دربارهٔ فردوسی و شاهنامه، ص ۵۰-۴۹، انتشارات سخن.
#مصطفی_مطهری
https://t.me/ReligiousSchool