پژوهشکدهٔ تاریخ، فلسفه، ادیان
992 subscribers
2.36K photos
205 videos
10 files
2.02K links
✅ جُستاری مستندانه در شناخت ادیان و فِرَق و نقد پارادایم کنونی حاکم بر جوامع بشری با مبنای
اصالت مالکیّت
Download Telegram
همواره و هر جا سخن از اصلاحات سیاسی در ایران به سبک جدید اروپایی به میان می‌آید، اقدامات میرزا تقی‌خان امیرکبیر در ذهن محقّقان متبادر می‌گردد.

ترجمه و تألیف کتاب دایرة المعارف مانند “جهان نمای جدید” زیر نظر و به ابتکار امیرکبیر صورت گرفت.

مواردی که در این کتاب به آن اشاره شده عبارتند از؛

جدول مالیات و امور اقتصادی، سرشماری جمعیّت و چگونگی آن، نظامات لشکری و نظامی؛ اعمّ از زمینی و دریایی، مدرسه و کتاب‌خانه و نظام آموزشی، بانک، پارلمان، جمهوری، آکادمیا، ملّت در فرهنگ سیاسی غرب، …

از ترجمه و کاربردن این مفاهیم نوین به خوبی برمی‌آید که امیر چه در سر داشته است.

در واقع می‌توان چنین نتیجه گرفت که ورود مفاهیم به سبک و سیاق غربی، نخستین بار از سوی امیرکبیر صورت گرفته و این نخستین سنگ بنای ایجاد فرهنگ سیاسی جدید در ساختار حکومتی و جامعهٔ ایران می‌باشد.

🔸ناصر قراگوزلو

📚اصلاحات و تجدّد در عصر قاجار
، اصلاحات سیاسی میرزا تقی‌خان امیرکبیر، ص ۴۳ و ۵۹-۵۸، ۱۳۸۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔹بیشتر اینان [کلانترها] از میان خانواده‌های محلّی برگزیده می‌شدند … هر چند نظر مردم در انتصاب کلانتر دخالت نداشت، شاه کسی را که مردم به او نظر خوش نداشتند، به آسانی به کار برنمی‌گماشت.

🔹دربارهٔ رؤسای کلانتر محلّی، نظیر کلانترهای شهرها، هر چند شاه ظاهراً در انتخاب آنان آزاد بود، مع هذا کسانی را انتخاب می‌کرد که ساکنان آن شهرها می‌خواستند؛ و گر نه اقتدار حکومت در بوتهٔ تعلیق می‌ماند و درآمد که در ایران جدّاً مدّ نظر است، حاصل نمی‌شد.

🔹مع هذا انسان نباید انتظار داشته باشد که همیشه انتخاب شاه در معرض تائید مردم باشد.

🔸ویلم فلور

📚تاریخ مردم ایران،
جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۱۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
🔹مردم برای حفظ خود به علماء متوسّل می‌شدند، زیرا آنان به تمام مقامات سیاسی در درجات مختلف دست‌رسی داشتند، و اغلب به نفع مردم دست به کار می‌شدند.

🔹اغلب رهبران مذهبی به رقابت با قدرت‌ محلّی می‌پرداختند و تمام علماء قدرتمند مشهد و اصفهان در اهمّیّت شأن و مقام خودشان پافشاری می‌کردند.

🔸ویلم فلور

📚تاریخ مردم ایران،
جُستاری در تاریخ اجتماعی ایران در عصر قاجار، ترجمهٔ ابوالقاسم سرّی، جلد اول؛ فصل ۱؛ منصب کلانتر در دورهٔ قاجار، ص ۲۳، انتشارات توس، ۱۳۶۶.
———————————————
🔸امنیّت باکیفیّت و مرغوب، جز در بستر رقابت محقّق نشود.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۵۹)؛

🔹انسان موجودی است که در عین این‌که می‌تواند حامل و واجد تمامی علوم و ابزارهای پیشرفته باشد، یک احمق تمام عیار باشد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۰)؛

🔹 نسبی‌گرایی معرفت‌شناختی برای اثبات موضع خود، چاره‌ای جز گذر ز پل مطلق‌گرایی معرفت‌شناختی نخواهد داشت.

🔹اعتقاد به نسبی‌گرایی شناخت‌شناسانه، در گرو اعتقاد به نوعی مطلق‌گرایی معرفتی است؛ یعنی باور به عامّ، مطلق، ضروری الصدق و کلّی بودن گزارهٔ سالبهٔ کلّیّهٔ “هیچ شناختی مطلق نیست”.

چه اینکه یک نسبی‌گرای معرفتی، برای اثبات اینکه “شناخت، صرفاً تابع دازاین، زمان، مکان، … است و قابل تسرّی به دیگر امور نیست” چاره‌ای ندارد مگر این‌که دست‌کم به سه امر مطلق و کلّی قائل شود؛

۱- شمولیّت کاربرد استدلال در حوزهٔ معرفت.
۲- کلّی بودن حکم سلبی.
۳- صدق معرفت‌شناختی قضیّه.

🔹نسبی‌گرایی معرفت‌شناختی، موضعی است غیراخلاقی؛ چرا که قائل به آن، در حالی دیگران را به التزام بدان فرا می‌خواند و وجهی از معقولیّت را برای نافیان آن قائل نمی‌شود، که خود، دست‌کم در فضای مدّعا، به آن باور ندارد.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
پیداست که این فیلسوفان میان “انسان‌های عادی” زندگی می‌کردند، شیفتهٔ تدریس و بحث فلسفی بودند، حرف‌های تازه یاد مردمان می‌دادند، و با این که بیشتر آن‌ها اهل آتن نبودند، هوادار دموکراسی آتنی بودند.

G.Romeryer-Dherbey, Les Sophistes, Paris, 1985, p.5.

🔸بابک احمدی

📚کتاب تردید
، سوفیست‌ها و شکّ‌آوران، ۱؛ ص ۱۰۹، نشر مرکز، چاپ هشتم، ۱۳۷۴.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️افیون روشنفکری (۴):

🔹رسالت افیون روشنفکری؛ چه دینی و چه غیردینی آن، معلّق داشتن توده در دور باطل انقلاب و تشکیل دولت است.

🔹روشنفکران، بسان سامری، با آرمان‌گرایی‌های دولت پناه خود، همواره در گوسالهٔ منحوسی دمیده‌اند که نتیجهٔ آن، سودازدگی‌هایی شده است که جز “خون به خون شستن” به بار نیاورده است.

سودازدگی‌ها و آرزوهای رمانتیکی که همواره شرِّ اقلّی را برای به واقعیّت نشاندن و تحقّق شرِّ اکثری، در نظر توده، فراتر از شرِّ اکثری نشانده است.

🔹افیون روشنفکری، با وعده‌های سرابی می‌آغازد، و با نقض مالکیّت دولت‌پناه، به وجود منحوس خود تداوم می‌بخشد.

🔹افیون روشنفکری، بیماری‌ خطرناکی است که هر کجا پانهاده است، با نگاه مهندسی سازماندهی شدهٔ سودازدهٔ خود، جز آتش تمدّن‌زدای انسان‌سوز نیفروخته است.

🔹مشروطه، به تأسّی از انقلاب صغیر فرانسه، آغازگر حرکتی شد که برای بقاء دستوری خود، تاکنون از هیچ جنایتی فروگذاری نکرده و نخواهد کرد.

🔹به راستی که بهانهٔ روشنفکران و توده روشنفکرزده، برای به زیر کشاندن ساختار و مدل پادشاهی، بیش از هر چیز، معلول دُمَل‌های چرکین عقده‌ها و عفونت‌های رَیم‌آلودِ حقارت‌های روانی نهفته‌ای بود که در شعار “آزادی و برابری” سربرآورد.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۱)؛

گر چه یک مُعرِضِ از دین؛ به نفی الهیات، فرائض، نوافل، الگوها و سایر مقولات دینی می‌نشیند، اما هیچ‌گاه نمی‌تواند منکر لذائذ معنوی‌، فاصله از نیهلیسم و زیست مطهّرانه‌ای شود که در زمان تمسّک به دین و در پیش گرفتن زندگی دین‌ورزانه برای وی دست می‌داده است، و اکنون، در این مسیر، با سؤالات بی‌پایانی در گسترهٔ شناخت عقل مدرن روبروست که تاب، توان و زمان لازم برای پاسخ دادن به تمامی آن‌ها را ندارد و نیک می‌داند، باز هم، در منتهای راه، تنها مشت پر کن دستان او، همچون آغاز راه، جز مشتی از مفاهیم بی‌روحی نخواهد بود که تیه نیستی، در ساحت شناختی و مرداب افسردگی در عرصهٔ روانی را بر وی می‌گشاید.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️سوسیالیسم؛ فرزند خلف لیبرالیسم (۱)؛

🔹برخورد سوسیالیسم با “اصالت مالکیّت” به مراتب صادقانه‌تر از برخورد لیبرالیسم است؛

چه اینکه آنان، صریحاً به نفی و نقض “اصالت مالکیّت” باور دارند و اینان به نحو محافظه‌کارانه و تعارفی.

🔹تاریخ این نوع محافظه‌کاری و تعارف لیبرال‌ها با “اصالت مالکیّت”، تاریخ منشاء شکل‌گیری دولت و “سوسیالیسم” برآمده از تجاوز و انقلاب؛ به عنوان “گسترده‌ترین و مخرّب‌ترین ایدئولوژی سیستماتیک و سازماندهی شدهٔ دولت‌پناه مدرن” است.

🔹در نگرش سوسیالی، “اصالت مالکیّت” متعلَّق نفی، و در دیدگاه لیبرالی، بازیچه و لگدمال لفّاظی‌های آزادی، توسعه‌، پیشرفت‌، … محور است.

🔹سوسیالیسم دولت‌پناه، حاصل همان نقض مالکیّت آزادی‌گرای لیبرالی است؛ امّا به نحو سازماندهی شده، سیستماتیک و گسترده.

🔹لیبرالیسم، با نفی پادشاهی سنّتی، شرّ اکثری؛ یعنی دولت را، جایگزین شرّ اقلّی نمود؛

طغیانی که بیش از هر چیز، مبتنی بر عقده‌گشایی‌های ناشی از حقارت‌ها و حسادت‌هایی بود که چشم دیدن نجباء، بزرگان، اصیل‌زادگان، اشراف، … را نداشت.

🔹سوسیالیسم، فرزند خلف لیبرالیسم است؛

فرزندی که چون پدر، با تمسّک به تجاوز، جنایت و نقض مالکیّت، از بطن و متن انقلاب مدرن برمی‌خیزد.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۲)؛

در بین دو تئوری الهی و الحادی؛

در نهایت راه، یکی به خلود نوید می‌دهد، دیگر به نیستی، یکی بین فاجر و طالح با صالح و صادق تفاوت قائل است و دیگری تساوی، یکی بازهٔ هستی را بر تولّد و نیستی قرار می‌دهد و دیگری بر هستی و هستی، یکی تو را به کرامت و ساحتی فرا حیوانی و انسانی دعوت می‌کند و دیگری به سقف مکارم دنیوی، یکی جهان را ذی‌شعور و هدفمند می‌داند و دیگری بی‌هدف، یکی پدر تو را خلیفة الله می‌داند و دیگری بوزینه، یکی بسیاری از مکارم اخلاقی را مطلق می‌داند و دیگری به تمامیّت نسبی، یکی تو را به ایمان و آرامش مثبت می‌کشاند و دیگری به شکّ و اضطراب بی‌پایان منفی، یکی شهسواران ایمان را الگویَت قلمداد می‌کند و دیگری …، یکی در ساحت روانشناختی‌ات امید و گرمی و معنویّت می‌نشاند و دیگری تنهایی و افسردگی و پژمردگی، یکی تو را پر می‌کند و دیگری تهی، …

بر فرض خرافی بودن این دو تئوری، فضای احتمالاتی کدامین قسم، برای تداوم شورمندانهٔ شاعرانهٔ ما در عرصهٔ زندگی بِه است؟

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۳)؛

🔹الحاد، به عنوان نفی ایمان به غیب هم، بسان ایمان، اعتقادی است که مصون از وراثت نیست؛ اولاً، غیرموروثی بودن یک امر، نه تنها لزوماً به معنای بهتری و برتری آن نسبت به یک امر موروثی نیست؛ که می‌تواند معکوس باشد؛ ثانیاً.

🔹وراثت، نه معیار حُسن است، نه قبح، و نه شاخص صدق است، نه کذب؛ تا امری با موروثی نبودن‌اش، ممتاز شود، و امری دِگر با موروثی بودن‌اش، منکوب.

🔹نزد اهل دِها، تمسّک الحادی به موروثی بودن ایمان؛ به عنوان معیار نادرستی یا قبح امور، پیش و بیش از نفْسِ الحاد و هر چیز، خِرَد، تعقّل، … به ارث بردهٔ ابناء ز آباء را نشانه می‌گیرد.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
✍️نکته‌ای چند و نگاهی دیگر (۶۴)؛

ذهن پدیدهٔ بسیار عجیبی است!
بی‌اراده‌ای برای فکر کردن،
خوانده‌ها را برای گرفتن نتیجه‌ای،
به تحلیل می‌کشد!

سال‌ها پیش به یُمن اشتغال به حافظ‌شناسی،
اکنون، ناگاه بیتِ؛

«تو کـز سـرای طبیعت نمی‌روی بیــرون،
کجا به کـوی طریقت گـذر توانی کرد؟!»


به پا خاست و مفسِّرِ؛

«آدمـی در عالَم خاکـی نمی‌آید به دست،
عالَمی دیگر ببایـد ساخت، وز نـو آدمی»


شد و گره‌گشایی کرد!

کلمات طیّبه، همچون فرزندان صالح‌، مصداقی از مصادیق باقیات الصالحات‌اند.

🌹و آخِرُ دعوٰنا أن الحمد لله رب العالمین

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool
السابع: أن لا یکون مدّة عمره متوغّلاً فی الکلام، أو الریاضی، أو النحو، أو غیر ذلک ممّا هو طریقته غیر طریقة الفقة، ثمّ یشرع بعد ذلک فی الفقه، فإنّه یخرّب الفقه بسبب أنس ذهنه بغیر طریقته، و أُلفِ فهمه بطریقة الکلام و أمثاله؛ کما شاهدنا کثیراً مِن الماهرین فی العلوم مِن اصحاب الاذهان الدّقیقة السّلیمة أنّهم خرّبوا الفقه مِن الجهة التّی ذکرناها.

🔸 الوحید البهبهانی

📚الفوائد الحائریة
، الفائدة السادسة و الثلاثون، السابع، ص ۳۴۱-۳۴۰، ناشر؛ مجمع الفکر الاسلامی، الطبعة الثانیة، ۱۴۲۴ ه.ق.
—————————————————
از شرایط فقاهت این است که عمر خود را در علومی مانند کلام، ریاضی، نحو و دیگر علومی که راه و روش‌شان غیر از راه و روش فقه است نگذرانده باشد؛ زیرا چنین اشخاصی هنگامی که وارد فقه می‌شوند، به سبب اُنس ذهن‌شان با روش‌های دیگر و فهم‌شان با روش علم کلام و نظیر آن، فقه را خراب می‌کنند.

چنان‌که شاهدیم، بسیاری از زبردستانِ در علوم؛ از اصحاب اذهانِ دقیقِ سالم، از جهتی که ذکر نمودیم، فقه را خراب کردند.

#مصطفی_مطهری

https://t.me/ReligiousSchool