ادامۀ صفحه قبل
چرا ایرانیان مهاجر می بینند و عبور می کنند؟


به عنوان سومین عامل، باید به شکل نگرفتن «حس در خانه بودن» اشاره کرد. بیشتر ایرانیان مهاجر در جوامع مقصد، مدام با حس مهمان بودن روزگار می گذرانند. گویی مسافرند و چمدانی که با آن مهاجرت کرده اند به زودیِ زود به کارشان خواهد آمد. همراه بودن این حس همیشگی با آنان باعث می شود تا همیشه «نگاه سکوریتی» به آن جوامع داشته باشند. به این معنا که مسائل آن جوامع را نه از نزدیک و بدون فاصله بلکه از پشت شیشه های سکوریتی ببینند. آنان مسائل آن جامعه را مسأله آن جامعه می دانند و نه مسأله خودشان. شاید به همین دلیل است که برخی از مهاجران با نگرانی از طریق شبکه های اجتماعی از نویسنده این سطور درباره مادری که در یکی از شهرهای کوچک ایران فرزندش را به قتل رسانده است سوال می کنند و جالب آنکه وقتی به آنها می گویم که دیروز در شهری که شما سکونت دارید دقیقا همین اتفاق افتاده است در نهایت می گویند که من دلواپس کشور خودم هستم.

در نهایت باید از مهارتی گفت که پس از مهاجرت در ایرانیان شکوفا و تقویت می شود و آن دیدن قسمت مثبت قضایا یا همان مثبت اندیشی است. بی اساس نیست اگر بگوییم که مهاجرت دشوارترین تصمیم زندگی است. فرد مهاجر با تغییر محل زندگی خود بسیاری چیزها را از دست می دهد که یکی از آنها سرمایه اجتماعی است که طی سال ها شکل گرفته است. در شرایط جدید یک صحنه یا خبر آزاردهنده یا غمناک بسیار کوچک هم می تواند او را به قعر افسردگی و غربت زدگی سوق دهد. در نتیجه بخشی از مهاجران تمرین می کنند تا اخبار بد را نخوانند و اگر هم بخوانند از آن بگذرند. آنان تمرین می کنند که در حوادث بد به هیچ وجه مکث نکنند. قرار نیست آنان در آنجا مانند ایران باشند.

✅کانال نویسنده در تلگرام: @fardinalikhah
✅ارسال نقد و نظر برای نویسنده: @alikhahfardin

‏گزارشی درباره نشریه «نیوزویک» و این سوال اساسی که چنین نشریه‌ای که در ۱۵ سال اخیر با مغز سقوط کرده و روز به روز زردتر، درپیت‌تر شده و سرشار از تیترهای کلیک‌بیار و اخبار کپی پیست شده و بیخود، چطور دوام آورده؟ نشریه‌ای که روزی یکی از ۳ تا مهم‌ترین رسانه‌های آمریکا بود!

چطور دوام آورده؟ با بیگاری و بهره‌کشی از روزنامه‌نگارانی که اغلب تازه‌کارند و بسیار جوان، حقوق حداقلی، قراردادهای ۳ ماهه بدون هیچ مزایا، اجبار به اضافه‌کاری بدون دستمزد اضافه، استخدام مدیرهای «مارکتینگ دیجیتال» که سر سوزنی فهم روزنامه‌نگاری ندارند و نگاه‌شون به رسانه فقط بر مبنای الگوریتم و کلیک است و بس، با زدن از هر گوشه امکانات حداقلی رسانه(هنوز حتا کامپیوترهایشان ویندوز ۸ است!)، کنار گذاشتن کار ژورنالیستی واقعی.

فقط هم «نیوزویک» نیست، «بازفید» که از اصلی‌ترین‌های این مدل روزنامه‌نگاری کلیک‌زده مبتنی بر الگوریتم بود گرفته تا «مشبل»‏همه‌شون همین‌اند. با بیگاری و بار سنگین روی گرده‌ی روزنامه‌نگارهای تازه‌کار و برون‌سپاری کردن کلی از کارها در کشورهایی مثل فیلیپین و هند با دستمزد حداقلی و اخراج هرکس که جلوشون بایستد و اعتراض کند، اداره می‌شوند.

تمام مدیران‌شان هم شدند یک مشت خودشیفته که یا از وال‌استریت آمدند یا سیلیکون‌ولی و یا خانواده پولدار و هیچ از روزنامه‌نگاری نمی‌دانند، اما به توهم مصیبت‌بار همه پولدارهای این قشر (صدی نود هم مرد سفیدپوست) وال‌استریتی/سیلیکون‌ولی با پدرجون‌های پولدار مبتلا هستند: من از همه باهوش‌ترم، چون پولدارم چون پولدارم پس باهوش‌ترینم!

Dropshipping journalism - Columbia Journalism Review
https://www.cjr.org/special_report/newsweek.php

🔺آيا ما داريم فارسي حرف مي‌زنيم؟
ليلي گلستان

🔹آيا ما داريم فارسي حرف مي‌زنيم؟ اين چه زبان مزخرفي است که باب و همه‌گير شده؟
از بقال و رفتگر و خانم تي‌تيش‌ماماني و دکتراي حقوق و کارمند بانک و راننده تاکسي و... همه آحاد مردم «اوکي»اند!
به رفتگر جوان محله‌مان گفتم مي‌آيي شاخه‌هاي بريده‌شده را ببري؟ گفت:

🔹 «اوکي» چه «تايمي» بيام؟
به راننده تاکسي گفتم شنيده‌ام که نرخ کرايه زياد شده. با خنده گفت:
«توماچ» شده.

🔹خانم فروشنده يک بوتيک گفت: «سايز»تون چنده؟
خانم مجري در يک مراسم اهداي جايزه مدام تکرار مي‌کرد: حالا مي‌رويم به «پارت» بعدي.
دختر جوان داشت برايم درد‌دل مي‌کرد و مي‌گفت: ديگه «ريليشن‌شيپ»‌مون خراب شده، «بادي»هامون به هم نمي‌خوره، خيلي «پرابلم» داريم.
توي خيابان خانمي که با سرعت مي‌رفت به من تنه زد و گفت: « اوه هاني ساري».

🔹پسري گفت عاشق يک دختر شده‌ام، خيلي «کيوته».
آقايي گفت توي اين شهر اگر «کانکشن» نداشته باشي، محال است کار پيدا کني.
آقايي به گالري آمد و رو به من گفت: واقعا کارهاي شما قابل «اپريشيت»کردن است.

🔹دختر جوان گفت امروز توي ترافيک گير کردم «هدک» گرفتم. خانمي در تخت بيمارستان بود. زايمان کرده بود. خبرنگار پرسيد چه اصراري داشتيد که حتما بچه در 8/8/98 به دنيا بيايد؟ گفت: اين روز خيلي لاکچريه!

برای خواندن یادداشت به لینک زیر مراجعه فرمایید:

https://plink.ir/ikKRX

@sharghdaily

🔴 ایران برنده نهایی قدرت‌نمایی در خاورمیانه


« بخش اول »

به گزارش بلومبرگ فارسی به نقل از راشاتودی موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک مستقر در لندن در یک گزارش مفصل استدلال کرده است که ایران بازی ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک منطقه را برای کسب نفوذ به سود خود رقم زده و این درحالی است که راهبرد پشت‌پرده فعالیت‌های منطقه‌ای «صرف منابع حداقلی و جذب منافع حداکثری» است.

درس بزرگ این استراتژی آن است که تهران برخلاف برخی کشورهای دیگر، میلیاردها دلار را برای اشغال خاک دیگر کشورها و کشتار مردم آن هزینه نکرده است؛ چرا که در نهایت هیچ دولتی نمی‌تواند با تجاوز به دیگر ملت‌ها، برای خود نفوذ بخرد.

موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک(IISS)، در گزارش ۲۱۷ صفحه‌ای خود اذعان کرده که ایران توانسته است با به‌کارگیری استراتژی «صرف منابع حداقلی و جذب منافع حداکثری» از خاکستر‌های منطقه جنگ‌زده خاورمیانه، پیروز بیرون‌ آید و با وجود در اختیار داشتن دکترین نظامی دفاعی، بودجه اندک نظامی در قیاس با واشنگتن و ریاض، نتیجه دوئل ژئوپلیتیک منطقه را به سود خود رقم بزند.

برای نیل به این هدف ایران توان نظامی نامتقارن، نظیر تاکتیک‌های تهاجمی دسته‌ای، استفاده از پهپاد‌ها و حملات سایبری را توسعه داده است. این درحالی است که عربستان‌سعودی پس از صرف میلیاردها دلار در جنگ یمن و کشتار هزاران غیرنظامی، بازنده بیرون آمده است. شاید درس بزرگ این گزارش آن باشد که تهران میلیاردها دلار را برای اشغال خاک دیگر کشورها و کشتار مردم آن هزینه نکرده است چراکه در نهایت هیچ دولتی نمی‌تواند با تجاوز به دیگر ملت‌ها، برای خود نفوذ بخرد.

گزارش جدید موسسه بین‌المللی مطالعات بین‌المللی (IISS) در لندن تحلیل بسیاری از کارشناسان طی ماه‌های اخیر در رابطه با ایران را تایید می‌کند. بر این اساس ایران درحال پیروزی در بازی استراتژیک نفوذ منطقه‌ای است. این موسسه که از سال ۱۹۹۷ مقر آن در لندن بوده است، یک مرکز پژوهشی بین‌المللی است که گزارش‌های دوره‌ای را پیرامون موضوعات استراتژیک و ژئوپلیتیک منتشر می‌کند. در سال ۲۰۱۶، سازمان رتبه‌بندی «گو تینک تنک» جایگاه آن را در جهان در مکان سیزدهم اندیشکده‌ها قرار داد.

این گزارش ۲۱۷ صفحه‌ای با عنوان «شبکه نفوذ ایران در خاورمیانه» تمامی جزئیات نحوه استفاده تهران از گروه‌های هم‌پیمان در سراسر منطقه، منافع و اثرات استراتژیک سیاست‌خارجی آن را بررسی کرده است.

اما برای شفاف شدن جایگاه این موسسه در بین اندیشکده‌های دیگر باید گفت که ژنرال هربرت مک‌مستر، مشاور امنیت‌ملی پیشین دونالد ترامپ زمانی در آن عضویت داشته است. به‌علاوه افراد مهم دیگری نظیر جیمز اشتینبرگ، معاون وزیر خارجه پیشین آمریکا هم در این موسسه عضو هستند. از سوی دیگر در اواخر سال ۲۰۱۶ بود که روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی پیرامون منابع مالی این اندیشکده به افشاگری پرداخت و اعلام کرد این سازمان اعانه‌ای ۳۲ میلیون دلاری را از سوی خانواده سلطنتی بحرین، که از دشمنان ایران در منطقه هستند، دریافت کرده است.

این روزنامه در آن سال توانسته بود به اسنادی دست یابد که دریافت این مبلغ هنگفت را اثبات می‌کرد و به این ترتیب اندیشکده مزبور متهم شد که استقلال خود را در قبال دریافت پول فروخته است. بر اساس همین اسناد، خانواده سلطنتی با مقامات این اندیشکده توافق کرده بودند که بخش هنگفتی از اعانه را در خفا بپردازند تا توجه رسانه‌ها به آن جلب نشود.

با این حال این گزارش مفصل در انتهای خود به نتایج جالبی می‌رسد: «جمهوری اسلامی ایران توانسته است تا توازن نفوذ موثر در خاورمیانه را به سود خود تغییر دهد.»

این درحالی است که طی سال‌های گذشته، اقتصاد ایران تحت فشار تحریم‌های آمریکا قرار داشته است و شاید این امر یکی از عوامل پایین بودن بودجه نظامی ایرانی‌ها است به‌ویژه زمانی که با بودجه نظامی واشنگتن و متحدان منطقه‌ای آن قیاس شود. این موضوع یکی از بهترین نقض‌های اتهامات بی‌اساسی است که با عنوان متخاصم منطقه‌ای و حامی تروریسم به ایران نسبت می‌دهند.

پنتاگون در گزارش سالانه ۲۰۱۵ خود پیرامون استراتژی نظامی ایران می‌نویسد: «دکترین نظامی ایران دفاعی است. این دکترین برای آن طراحی شده تا مانع حملات نظامی شود و حملات نظامی پیش‌دستانه را خنثی، و آن را تلافی کند تا از این طریق بتواند یک راهکار دیپلماتیک را به دشمنانش تحمیل و همزمان از امتیازدهی حول منافع اصلی خود اجتناب کند.»  به‌عبارت دیگر، به‌رغم آنکه ایرانی‌ها سال‌ها است که مدام با تهدید حملات نظامی چه از جانب آمریکا یا متحدان منطقه‌ای آن مواجه بوده‌اند، تهران به‌دنبال جنگ نیست.

**ادامه مقاله در بخش دوم ....

☑️ @persianbloomberg
بلومبرگ فارسی✔️
.

🔴 ایران برنده نهایی قدرت‌نمایی در خاورمیانه


« بخش دوم »

ایران هزینه‌های نظامی بسیار محدودتری را نسبت به عربستان سعودی، اسرائیل و به‌ویژه آمریکا صرف می‌کند. با این حال همان‌طور که موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک تاکید کرده است، ایران توانسته است تا از خاکسترهای شعله‌های جنگ در خاورمیانه به‌عنوان پیروز بیرون‌ آید.

مقاله‌ای که شورای روابط خارجی آمریکا منتشر کرده هم این موضوع را تایید می‌کند و می‌نویسد: «ایران درحالی وارد دومین سال از آغاز کمپین فشار حداکثری دولت ترامپ می‌شود که به ثبات اقتصادی و موقعیت منطقه‌ای خود اطمینان کامل دارد.»

همین اعتماد به‌نفس بالای ایران است که موجب شده تا این کشور حتی برخی از شرایط خود را به جامعه بین‌الملل تحمیل کند، به‌ویژه زمانی که بحث آینده غنی‌سازی اورانیوم مطرح می‌شود. نشریه فارن افرز هم در مطلبی تایید می‌کند که ایران توانسته از توفان تحریمی آمریکا زنده بیرون‌ آید. این درحالی است که بسیاری از کشورهای مخالف خروج آمریکا نظیر اروپایی‌ها، که وعده کمک به ایران در جریان تحریم‌های آمریکا را داده بودند، به قول خود عمل نکرده‌اند.

براساس گزارش موسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک، ایران توانسته تا با توسعه توان نظامی نامتقارن نظیر تاکتیک‌های تهاجمی دسته‌ای، استفاده از پهپاد‌ها و حملات سایبری، دوئل ژئوپلیتیک منطقه را برای افزایش نفوذ در خاورمیانه به سود خود رقم بزند. بخش اصلی این وظیفه نیز برعهده نیروهای سپاه قدس بوده است و این شاخه نظامی عملکرد موثری در گسترش حوزه عملیاتی ایران در منطقه داشته است و به‌علاوه آموزش‌های نظامی، حمایت‌های اطلاعاتی و تسلیحاتی را از گروه‌های هم‌پیمان تهران در منطقه فراهم می‌کند. 

این گزارش همچنین به موضوعات دیگری نظیر روابط ایران با حزب‌الله، نقش آن در عراق و سوریه و احتمالا در یمن می‌پردازد. پشت‌پرده استراتژی ایران، استفاده از منابع حداقلی برای دستیابی به منافع حداکثری است. ایران همه منابع خود را در این راه هزینه نمی‌کند.  در مقابل، عربستان‌سعودی زمان، تلاش و میلیارد‌ها دلار و جان بسیاری از غیرنظامیان بیگناه را  از آغاز جنگ غیرانسانی یمن تاکنون صرف کرده و با این حال از این کارزار بازنده بیرون آمده است.

همان‌طور که خبرگزاری بلومبرگ در این‌باره می‌نویسد: «عربستان‌سعودی دارای جنگ‌افزارهای بهتری نسبت به رقبای خود در یمن است و البته جای تعجبی ندارد چراکه این جنگ بین غنی‌ترین و فقیرترین کشورهای عربی است و سعودی‌ها هنوز هم نتوانسته‌‌اند تا خواسته‌های خود را تحمیل کنند.»

عربستان نه‌تنها در حال واگذار کردن نتیجه جنگ یمن است بلکه باخت را در یک نبرد اقتصادی دیگر هم پیش‌روی خود می‌بیند. در ابتدای این جنگ، رویترز تخمین زد که هزینه‌های جنگ یمن درنهایت برای سعودی‌ها، ۱۷۵ میلیون دلار در ماه آب می‌خورد. با این حال در اواخر سال نخست جنگ، عربستان، بودجه نظامی خود را ۵.۳ میلیارد دلار افزایش داد. این روند تا پایان جنگ هم ادامه داشت. در آخر سال ۲۰۱۶، عربستان‌سعودی با افزایش ۶.۷ درصدی بودجه نظامی خود در سال ۲۰۱۷، مجموع آن را به رقم هنگفت ۵۰.۸ میلیارد دلار رساند


یافته‌های گزارش IISS کاملا منطبق بر واقعیت هستند و ممکن است یک درس بزرگ برای واشنگتن و متحدان در خود داشته باشد. این درس شاید آن است که دلیل پیروزی ایران در این کارزار، هزینه نکردن میلیاردها دلار برای حمله به ملت‌های دیگر بوده است. در نهایت آیا یک کشور می‌تواند با تجاوز به خاک دیگر کشورها، اشغال و کشتار مردم بیگناه برای خود نفوذ بخرد؟


☑️ @persianbloomberg
بلومبرگ فارسی✔️


www.rt.com/op-ed/472945-iran-strategic-struggle-us/amp/
.
.
.

چرا من بدبخت عالمم؟

شاید همه ما در برهه‌ای از زندگی‌مان سؤال«آخر چرا من اینقدر بدبختم» را از خودمان پرسیده باشیم. معمولاً در کشور ما افراد برای ریشه یابی بدبختی های خود به سراغ نهادهای رسمی می‌روند و آنرا به این نهادها منتسب می کنند. ولی آیا ایرانیان اشتباه می‌کنند وقتی‌که همه تقصیرها را به گردن نهادهای حاکم می‌اندازند و کاسه کوزه‌ها را بر سر آن‌ها می‌شکنند؟

در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته وضعیت به‌گونه‌ای سامان می‌یابد که افراد به این نتیجه دست یابند که نظام اجتماعی شان مبتنی بر شایسته‌سالاری است و هرکسی که تلاش کند و شایستگی داشته باشد می‌تواند به موفقیت دست یابد. درواقع فرصت‌های پیشرفت به روی کسانی که تلاش کنند باز می‌شود و مسئله اصلی، شایستگی، انتخاب درست، اراده و تلاش است. ازاین‌رو کسی که موفق نمی‌شود تصمیمات اشتباه خود را بررسی می‌کند و عموماً خود، و نه نظام حاکم را به چالش می‌کشد. در این مثال، نگاه روان‌شناختی بر ریشه‌یابی منبع محرومیت غلبه دارد و فرد در بررسی علل ناکامی‌ها، یقه خودش را می گیرد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357، نهادهای حاکم تمامی تلاش خود را بکار گرفتند تا انسان جدیدی تولید کنند. انسانی که ازنظر جهان‌بینی، رفتار و کردار دارای استانداردهایی باشد که به‌تدریج آنها داشتند تعریف میکردند. تصور بر آن بود که تولید انسان جدید نیازمند آن است تا نهادهای رسمی در همه امور، از جزئی تا کلی، دخالت کنند؛ مانند سرآشپزی که دلواپس شام است و هر دقیقه تمامی جزئیات رفتارهای خدمه‌اش را کنترل می‌کند. جامعه به‌مانند خط تولیدی تصور می‌شد که باید تمام مراحل آن را به‌دقت کنترل کرد تا مبادا محصول نهایی نقص داشته باشد. لذا هر ناظری به‌آسانی متوجه حضور سایه سنگین نظارت بر همه امور کشور ازجمله موسیقی، رسانه، مدرسه، ورزش، کتاب، لباس، غذا، عروسی، صنعت و بازار می‌شد. هرچند این روند در طول سال‌های گذشته فراز و نشیب زیادی داشته است ولی درمجموع، نظارت و دخالت نهادهای حاکم همچنان وجود دارد و تفاوت؛ تنها در شیوه ِاعمال (نرم یا خشن) و میزان آن (چقدر) بوده است.

البته در طول این چند دهه، اتفاقات دیگری هم رخ داد. برای مثال در برهه‌هایی تلاش شد تا این ذهنیت به جامعه القاء شود که محرومیت یا بدبختی وجود ندارد. می‌گفتند به وضعیت کشورهای همسایه نگاهی بیندازید و خودتان را با آن‌ها مقایسه کنید. شما بسیار هم خوشبخت هستید. در برهه‌هایی هم تلاش شد تا این ذهنیت در جامعه اشاعه یابد که منبع محرومیت‌ها؛ دشمن خارجی است. اوست که نمی‌گذارد ما از محرومیت خارج شویم. ولی این توجیهات موفق نشد. ایرانیان همچنان منبع محرومیت خود را نه دشمن، بلکه ناکارآمدی نهادهای مسئول می‌دانند. در سال های اخیر اما، تلاش می شود تا(همانند کشورهای توسعه یافته) نگاه روان شناختی نیز گسترش یابد. وضعیت به گونه ای پیش رود که علیرغم دخالت نهادهای رسمی درهمه شئون زندگی مردم(بر خلاف کشورهای توسعه یافته)، «فردِ بدبخت» فقط خودش را سرزنش کند و نه ناکارامدی نهادهای رسمی را.

به سؤال نخست این نوشته برگردیم. آیا ایرانیان را باید سرزنش کرد که چرا این‌قدر نقش نهادهای رسمی را در شناسایی منبع محرومیت خودشان پررنگ می‌کنند؟ به نظر می‌رسد که رفتار آنان قابل سرزنش نیست. وقتی با نهادهای مختلفی مواجه هستیم که در همه عرصه‌ها، از فرهنگ تا سیاست، از اجتماع تا اقتصاد، دخالت و نظارت دارند چه پاسخی می‌توان به سؤال «چرا من بدبخت هستم» داد؟ بیایید به این سؤالات پاسخ دهیم: چرا من نمی‌توانم آن لباسی را که دوست دارم بپوشم؟ پاسخ: چون نهادهای رسمی تصمیم می‌گیرند که کدام لباس مناسب شماست. چرا من نمی‌توانم به آن کنسرتی که دوست دارم بروم؟ پاسخ: چون نهادهای رسمی تصمیم می‌گیرند که کدام کنسرت‌ها مناسب شماست. چرا من نمی‌توانم آن فیلمی را که دوست دارم در سینماها ببینم؟ پاسخ: چون نهادهای رسمی تصمیم می‌گیرند که کدام فیلم‌ها مناسب شماست. چرا من نمی‌توانم آن ماشینی را که دوست دارم و در دنیا هم بسیار ارزان است بخرم؟ چون نهادهای رسمی تصمیم می‌گیرند که امتیاز ورود ماشین را به چه کسانی واگذار کنند. چرا من نمی‌توانم در فضاهای عمومی شاهد آن نوع شادی باشم که دوست دارم؟ پاسخ: چون نهادهای رسمی تصمیم می‌گیرند که کدام نوع شادی مناسب شماست.

چشمان ناظرِ نهادهای رسمی در همه‌جا هست. به‌راستی، در این وضعیت، اگر شاهد نتایج نامطلوب، محصول ناقص و شرایط ناهنجار باشیم جز نهادهای حاکم باید چه عاملی را سرزنش کنیم؟ وقتی همه تصمیمات کوچک و بزرگ با آن‌هاست آیا فرد چاره‌ای جز آن دارد که منبع انواع محرومیت‌های خود را در آن‌ها جستجو نکند؟
و به همین دلیل است که در ایران همه‌چیز بی‌درنگ سیاسی می شود چون همه‌چیز به تصمیمات « آنها» ختم می‌شود.
▪️نوشته: فردین علیخواه| جامعه‌شناس

✅ارسال نظر: @alikhahfardin
✅کانال نویسنده: @fardinalikhah

اثر قیمت بنزین روی هزینه حمل و نقل

افزایش ناگهانی قیمت بنزین خیلی شهروندان را نگران کرده است که هزینه حمل و نقل مسافر و بار به همان نسبت افزایش قیمت بالا خواهد رفت. دقت کنیم که این رابطه خیلی ضعیف‌تر از یک-به-یک خواهد بود. تخمین سرانگشتی ما در این‌جا و خیلی مطالعات با تفصیل و دقت بیش‌تر توسط دیگر در جای دیگر، می‌گوید که دو-سه برابر شدن قیمت بنزین، نهایتا افزایش هزینه بخش حمل و نقل (که بیش‌ترین اثرپذیری از سوخت را دارد) چیزی حدود ۵۰ درصد و یا کم‌تر خواهد بود (و نه ۲۰۰ درصد). من محاسباتی که پارسال نوشته بودم را این جا دوباره منتشر می‌کنم. یک راننده تاکسی/اسنپ/شخصی در تهران را در نظر بگیرید. چنین خودرویی به طور متوسط روزانه ۳۰ لیتر بنزین مصرف می‌کند. حال ببینیم «هزینه‌های» ارایه خدمات قبل/بعد آزادسازی چه طور خواهد بود. عناصر اصلی هزینه تولید خدمات برای یک ماشین متوسط را بشکنیم:

۱) هزینه فرصت وقت راننده: ۴۰ هزار تومان در روز، ۲) هزینه سرمایه‌ای و استهلاک و تعمیر خودرو: ۲۰ هزار تومان در روز، ۳) هزینه بیمه و جریمه احتمالی و پارکینگ و الخ: ۱۰ هزار تومان در روز، ۴) هزینه سوخت: ۳۰ هزار تومان در روز

با این هزینه‌ها، یک خودرو مسافرکش حدود سه میلیون تومان در ماه هزینه دارد. طبعا تخمین ما متوسط است و برای خودرو/مسیر/افراد مختلف کمی بالا و پایین خواهد بود. حال قیمت سوخت را از ۱۰۰۰ به ۳۰۰۰ برسانیم. ببینیم کل هزینه ارائه خدمات حمل و نقل (با فرض ثبات بقیه عناصر در دور اول)، چه قدر بیش‌تر می‌شود:

۱) هزینه فرصت وقت راننده: ۴۰ هزار تومان در روز، ۲) هزینه سرمایه‌ای و استهلاک و تعمیر خودرو: ۲۰ هزار تومان در روز، ۳) هزینه بیمه و جریمه احتمالی و پارکینگ و الخ: ۱۰ هزار تومان در روز، ۴) هزینه سوخت: نود هزار تومان در روز

با این هزینه‌ها، پس از آزادسازی قیمت سوخت، یک خودرو مسافرکش حدود پنج میلیون تومان در ماه هزینه دارد. یعنی پس از آزادسازی، با این که قیمت سوخت «دو برابر» بیش‌تر شده بود، هزینه‌های ارائه خدمات حمل و نقل تقریبا «نیم برابر» شد. با توجه به سهمیه ۱۵۰۰ تومان برای تاکسی‌ها، این عدد را به عنوان یک تخمین حد بالا در ذهن داشته باشید. دوست دیگری با محاسبات مشابه نشان داد که اثر روی قیمت کرایه بار و وانت از این هم کم‌تر خواهد بود.

خب پس در آن بخش اقتصاد که بیش‌تر تاثیرپذیری را از قیمت سوخت دارد، آزادسازی قیمت سوخت و سه برابر کردن آن، تورم ۵۰ درصدی ایجاد کرد. طبعا این تورم روی قیمت تمام شده بقیه کالاها هم اثر می گذارد چون همه بخش‌ها باید از خدمات حمل و نقل استفاده کنند. ولی نکته این جا است که «سهم هزینه حمل و نقل» از کل هزینه‌های بخش‌های مختلف اقتصاد عدد خیلی بزرگی نیست و در حد سه تا حداکثر ده درصد است. یعنی اگر هزینه حمل و نقل دو برابر شود، قیمت مثلا یک یخچال یا یک کیلو هندوانه، چیزی حدود «دو ضرب در سه صدم تا یک دهم» برابر افزایش پیدا می‌کند.

ممکن است بگویید خب این‌‌ها را می‌فهمیم ولی ما در عمل دیده‌ایم که هر سال قیمت‌ها درست به اندازه افزایش کرایه تاکسی زیاد شده است، این را چه طور توجیه می‌کنید؟ اولا آمار و ارقام دقیق همه این مشاهده حسی ما را تایید نمی‌کند و سال‌هایی وجود دارد که این دو عدد با هم بالا نرفته‌اند (ولی ذهن ما تمایل دارد آن‌ سال‌ها را کم‌تر به خاطر بسپارد). ثانیا این مشاهده حتی در سال‌‌هایی که تورم و کرایه تاکسی با هم بالا رفته‌اند، دچار خطای خلط هم‌زمانی و علیت است. آن تورمی که هر سال مشاهده می‌شد تورم طبیعی اقتصاد بود که چون پیشاپیش در کرایه تاکسی به صورت رسمی منعکس می‌شد، جامعه از آن به عنوان شاقولی برای تخمین تورم آن سال استفاده می‌کرد. در نتیجه در سال‌هایی که کرایه تاکسی زیاد نشده است هم تورم داشتیم چون ریشه و علت اصلی تورم کرایه تاکسی نبوده است. «کرایه تاکسی فقط با تورم آن سال همبستگی داشته است و در غیاب گرانی بنزین هم تورم رخ می‌داد.»

@hamed_ghoddusi تماس با نویسنده
@hamedghoddusi

در حواشی ماجرا
شکست تمام‌عیار رسانهٔ حاکمیت در شبکه‌های اجتماعی

بعد از ایام فترت اینترنت، گمان نمی‌کردم روایت معترضان این‌چنین در شبکه‌های اجتماعی غالب باشد. ماجرا به گمان من پیچیده‌ و حتی گاهی بسیار پیچیده است. لایه‌های مختلف دارد و باید مرزبندی کرد که البته بسیار سخت است. حامیان حکومت با نمایش آتش‌زدن‌ها و تخریب‌ها می‌خواهند ماجرا را با به سود خود روایت کنند و مخالفان و معترضان با نمایش کشته‌ها و .... به گمانِ من داستان به سادگی روایت هر دو طرف نیست. اما سخنم این نیست.
به گمانم شاهد شکستِ تمام‌عیار روایت حکومت در شبکه‌های اجتماعی هستیم. من این شکست را در عدد لایک‌ها و بازنشرها و جیک‌ها نمی‌بینم؛ در واکنش کاربران معمولاً غیرسیاسی می‌بینم. در کلمات کاربران عادی و معمولی. تماشاگران روزهای عادی که حتی از مباحث سیاسی دو طرف بیزارند، در روز بحران و روزی که باید چیزی بگویند، به روایت معترضان متمایل شده‌اند.
در پی این نیستم که حق با کیست و گفتم ماجرا پیچیده است و به سادگی نمی‌توان در یک خط گفت؛ اما در رسانه و روایت در شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های جمهوری اسلامی شکست خورده‌اند؛ بد هم شکست خورده‌اند.
ماجرا ساده است به گمانم، بسیاری از کسانی را که رسانه و پول رسانه دست‌شان است، می‌شناسیم؛ تعارف را بگذاریم کنار، هیچ از رسانه نمی‌دانند و هیچ از سیاست. بازی رسانه‌ای اینها برای «فتح توییتر» و فتح خاکریزهای شبکه‌های اجتماعی شکست خورده است. به نظر همه‌مان می‌دانیم چرا.

بررسی نحوه خبررسانی درباره اعتراضات اخیر در نظرخواهی از ۱۱ روزنامه‌نگار

شکست روایت رسمی

صدرا محقق: اعتراض‌های بنزينی در کف خيابان زياد به طول نينجاميد و به هر شکل و شيوه‌ای که بود، جمع شد. اما گردوغبار و تبعات خبرهای آن، همچنان در آسمان شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها و افکار عمومی بلند است. در اين ميان، امکان تفکيک خبر راست از ناراست و شايعه از واقعيت ‌نيست.

روايت رسمی مثل لاک‌پشت در حال حرکت است و خبری از اطلاع‌رسانی دقيق و درست نيست. خبرهای صداوسيما نیز مثل هميشه يک‌طرفه است و اغلب مخاطبان نه‌تنها باورشان نمی‌کنند بلکه گاه واقعيت‌ آنها خيلی زود در شبکه‌های اجتماعی، به مدد چند عکس و تویيت، به چالش کشيده می‌شود و به آن می‌خندند. همه چيز ماجرا البته خنده‌دار نيست؛ آمار کشته‌شدگان اعتراض‌ها يکی از آنهاست که هر رسانه و کاربر شبکه اجتماعی، رقمی برای آن اعلام می‌کند؛ از صد و خرده‌ای تا ۴۰۰ نفر به بالا (و انگار نه انگار که اين شماره‌ها، عدد جان انسان است).

یا در موضوعی ديگر، اينکه ادعا شده برای دادن جنازه افراد کشته‌شده پول‌های ميليونی گرفته شده است؛ از ۴۰۰ ميليون تا ۱۵ ميليون تومان؛ کسی هم نمی‌پرسد از اين حجم ميليونی، چرا فيشی، سندی، کارت‌به‌کارتی‌، چيزی منتشر نمی‌شود ولی اغلب باورش کرده‌اند.

اما با درنظر‌گرفتن جمیع جهات، به نظر روايت رسمی از روايت و آمار غيررسمی، با هر شدت و حدتی شکست خورده است و خیلی از مخاطبان، دومی را بيشتر پذيرفته‌اند.

در گزارش امروز از ۱۱ روزنامه‌نگار فعال در رسانه‌های مختلف کشور، از اصول‌گرا تا اصلاح‌طلب و از روزنامه‌ تا هفته‌نامه‌های تخصصی، پرسيده‌ام نظر شما در‌اين‌باره چيست و علت را در چه می‌دانيد؟ پاسخ‌شان در ادامه آمده است:

http://www.sharghdaily.ir/fa/Main/Detail/244070

آزار کودک زباله‌گرد و خودزنی جمعی

شهرزاد همتی: پس از انتشار ویدیوی آزار کودک زباله‌گرد افغانستانی که یک نفر او را داخل سطل زباله می‌اندازد و می‌خندد، بسیاری صحنه اتفاق افتاده در این ویدئو را آینه‌ای از جامعه ایرانی دانستند و به نظرشان کلیت جامعه ما همین است و این فقط نمونه کوچکی از وضعیت عمومی است.

مثلا امیرمهدی ژوله، طنزنویس و بازیگر، با انتشار این تصاویر در اینستاگرام خود نوشت: «این ماییم. همین‌قدر بامزه، همین‌قدر خوش‌خنده، همین‌قدر به دور از رحم و انسانیت. چه شد که فکر کردیم لایق حال و روزی بهتر یا حکمرانانی شایسته‌تر هستیم؟ همه‌چیزمان به همه‌چیزمان می‌آید».

حجت‌الاسلام محمدرضا زائری هم در توییتر خود با انتشار این ویدیو و تقبیح آن در توصیف این ویدیو نوشت «این روز‌های ایران را ببینید!»

اما آیا واقعا فیلم منتشر‌شده آینه تمام‌نمای کوچکی از همه جامعه ایران است؟

اگر چنین است، پس جمعیت میلیونی مردمی که هنگام زلزله و سیل وسایل شخصی خود را برای کمک به بلادیدگان می‌فرستند، چه کسانی هستند؟ خیران مدرسه‌سازی که تاکنون ۱۳۰ هزار کلاس درس در ایران ساخته‌اند، چه بخشی از جامعه هستند؟ اگر یک کودک‌آزار یا حیوان‌آزار «خود ماییم»، نرگس کلباسی، اسماعیل آذری‌نژاد و هزاران انسان نوع‌دوستی که گمنام و بی‌نشان هر روز و ماه و سال به دیگران کمک می‌کنند، چه کسانی هستند؟

مصطفی اقلیما، جامعه‌شناس و رئیس انجمن علمی مددکاری اجتماعی در این باره به شرق می‌گوید:«همان‌طور که تمام جامعه ایرانی از جنس هزاران انسان نوع دوست و خیر فعال در ایران نیستند، همه جامعه ایرانی هم کودک‌آزار و بیمار جنسی و روانی نیستند، جامعه ایرانی هم مثل همه جوامع خصلت‌های بد و خوب را در کنار هم دارد. اینکه با دیدن یک کار خوب مجری هیجان‌زده رگ گردنش را باد کند و بگوید این همان ملت ایران است، درست به بی‌پایگی آن است که همه مردم ایران را کودک‌آزار بدانیم و بگوییم خاک بر سرمان. جامعه ما مثل همه جوامع هم بعد سفید دارد و هم بعد خاکستری. باید برای پررنگ‌کردن سفیدی‌اش تلاش کرد، اما نه با خودزنی‌کردن».

لینک گزارش کامل:
http://www.sharghdaily.ir/fa/Main/Detail/244154

بیدود و بی‌دوچرخه

حکایت تهران و دوچرخه‌های بیدود الان مثل همین عکس تبلیغاتی شده، خبری از دوچرخه‌ها نیست و کاربران باید با خیال‌ دوچرخه‌ها برای برگشتن پروانه‌ها، برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا و... پا بزنند. چون نه تنها پروانه‌ها به شهر برنگشتند بلکه خود این دوچرخه‌ها هم از شهر رفته‌اند و الان یک ماه می‌شود که خبری از آنها نیست. مسوولان شهرداری و بیدود هم اطلاع‌رسانی شفاف و دقیقی درباره ماجرا نمی‌کنند.
‌
طبق شنیده‌های غیررسمی سرمایه‌گذاران طرح به اختلاف مالی خورده‌اند و دعوا بین‌شان ادامه دارد. شلوغی‌ها و اعتراضات هفته آخر آبان هم بهانه‌ای شد که این دوچرخه‌ها از سطح شهر جمع بشوند.
‌
خلاصه ماجرا را می‌شود این‌طور نوشت که شهرداری و شورای شهر کنونی اصلاح‌طلب که ما متأسفانه برای ۲۱ نفرشان تبلیغ کردیم و به آنها رای دادیم نه تنها هیچ اقدام و عمل قابل توجهی برای شهر انجام نداده‌اند و رسما در تعطیلات به سر می‌برند، بلکه همین کار نیم‌بندشان هم به چنین سرانجامی رسید و حتی عرضه آن را ندارند که شفاف دلایلش را برای مردم توضیح بدهند.

و از آن فاجعه‌بارتر اینکه سپرده‌های حدودا ۱۶۰ هزارتومانی چند هزار کاربری که برای استفاده از دوچرخه‌های بیدود پرداخت کرده‌اند هم یک ماه است که به شکل غیرقانونی و بدون اینکه خدماتی داشته باشند در حساب بیدود مانده و امکان بازپس‌گرفتنش وجود ندارد. دزدی رسمی از جیب مردمی که دوست داشتند با دوچرخه به ترافیک و وضعیت هوای شهر کمک کنند.

خیانتی که دولت روحانی بعلاوه مجلس و شورای‌شهر و شهرداری کنونی به آرمان اصلاح‌طلبی و ایده و مفهوم دموکراسی و رای‌دادن در ایران کردند هرگز دشمنان انحصارطلب و واپسگرای دموکراسی و اصلاحات نکردند، شدت آسیب و ضربه آنها به این مفاهیم صدها برابر بیشتر از عمل مخالفان بوده. مخالفان همیشه تلاش می‌کردند با سنگ‌اندازی، اصلاحات و رای دادن را بی‌تاثیر کنند ولی دولت، مجلس و شورای شهر کنونی با کارنامه‌ ننگین‌شان این را به قطعیت اثبات و تایید کردند.
https://www.instagram.com/p/B6DDcAvJwWk/?igshid=kqf08y79hzjo

🔺با متهم ردیف اول آلودگی هوای کلانشهرها آشنا شوید/ روایتی که برای اولین بار منتشر شده و از دست‌های پشت پرده و نفوذ و زد و بند برخی از نهادها و سازمان ها می‌گوید

🔹علی پیرحسین‌لو، مشاور معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در امور اجتماعی، فرهنگی و اطلاع‌رسانی در صفحه شخصی خود در توییتر نوشت:
🔹اگر می‌خواهید متهم ردیف اول آلودگی هوای کلانشهرها را بشناسید، اگر هنوز باور ندارید که خودروسازان بیش از خودروسواران در این وضع مقصرند، اگر می‌خواهید بدانید دولت دهم و مجلس هشتم چه اجحافی در حق ایرانیان کردند، و اگر می‌پرسید شمای مدعی خودتان چه کردید، این #رشته_توئیت را بخوانید.

🔹دو سال قبل که مدیریت جدید شهری در تهران کار را دست گرفت، با صدها چالش ازجمله یک واقعیت ناگفته اما تکان‌دهنده روبه‌رو شد: اکثر خودروهایی که در شهر می‌بینیم، ترددشان به لحاظ محیط‌زیستی «غیرقانونی» است! آن هم نه با معیارهای آلایندگی اروپا؛ بلکه با همین معیارهای مصوب داخلی. حالا چرا؟

🔹طبق استانداردی که در سال ۹۳ تصویب و بعد از معطلی زیاد در سال ۹۴ ابلاغ شده بود، حدود مجاز آلایندگی خودروها تغییر کرده و تست آلایندگی در دور موتور بالا هم الزامی شده بود. دو سال گذشته بود و با آنکه دستگاه‌های مورد نیاز هم خریداری شده بود، کسی جرات نمی‌کرد اجرا کند. خواهید دید چرا.

🔹سال ۹۶ تهران شرایط بسیار بدی را به لحاظ آلودگی هوا تجربه کرد؛ حتی بدتر از امسال، با آنکه سکون هوای امسال بیشتر بود. میزان تولید ذرات و گازهای آلاینده در شهر به وضوح بیشتر از ۹۵ شده و زنگ خطر به صدا درآمده بود. آن روند می‌توانست منجر به فاجعه شود، و تهران نیاز به جراحی داشت.

🔹طبق آخرین گزارش سیاهه انتشار (۱۳۹۲) خودروهای شخصی اگرچه سهم کمی از تولید ذرات معلق اولیه داشتند، اما نیمی از کل گازهای آلاینده را تولید می‌کردند که بخش عمده آن در اتمسفر به آلاینده‌های ثانویه تبدیل می‌شود. درباره خودروهای شخصی، دو مشکل وجود داشت: حجم ترافیک و خروجی اگزوز خودروها.

🔹چهار برنامه اقدام برای هدف گرفتن این دو مشکل، تدارک دیده شد: ۱. تغییر طرح ترافیک و تبدیل محدوده زوج و فرد به حلقه دوم برای کنترل هوشمند ترددها در محدوده مرکزی شهر، و ۲. اجرای مرحله دوم طرح #کاهش (کنترل آلودگی هوای شهر) و فراگیر کردن نظارت دوربین‌ها، و نیز اجرای #معاینه_فنی_برتر.

🔹معاینه فنی برتر در واقع چیزی نبود جز اجرای یکی از قوانینی که کسی جرات نکرده بود اجرا کند. قانون‌هایی که اگر درست اجرا شده بودند، امروز تا این اندازه مشکل آلودگی هوا نداشتیم. اما بی‌عرضگی و ترس، منافع و رانت‌ها، همدستی‌ها و کج‌دستی‌ها، سوءمدیریت‌ها و محافظه‌کاری‌ها مگر می‌گذارد؟

🔹شهریور ۹۶ مدیریت جدید شهری روی کار آمد، و آبان ۹۶ صدور گواهی معاینه فنی برتر در تهران آغاز شد. بدون یک ریال هزینه اضافه، بدون اجبار و جریمه، و صرفا به صورت تشویقی: سه ماه بعد که لایحه طرح ترافیک جدید به شورا ارسال شد، ۲۰ درصد تخفیف به خودروهای دارای معاینه برتر تعلق گرفت. نتیجه؟

🔹در طول سال ۹۷ حدود ۳۶۵ هزار خودرو (به‌طبع اکثرا هم پرتردد) بدون هیچ اجباری و فقط به انگیزه دریافت تخفیف، معاینه فنی برتر گرفتند. آنها نیاز نبود کار خاصی بکنند: وارد مرکز معاینه فنی که می‌شدند، اگر حداقل استانداردها را پاس می‌کردند، بالای برگه معاینه فنی آنها نوشته می‌شد: برتر!

🔹و حالا اتفاق جالبی افتاد که مشخص کرد نفوذ سیاسی خودروسازان داخلی تا کجا رفته است: در سال ۸۹ پلیس و دولت دهم و مجلس هشتم دست به دست هم دادند و با تغییر قانون، سن الزام معاینه فنی را از ۲ سال به ۵ سال افزایش دادند؛ ‌به این بهانه که به تولید داخلی کمک شود و مردم بیخود اذیت نشوند!

🔹ما که معاینه فنی برتر را اجرا کردیم و اعلام کردیم تخفیف طرح ترافیک فقط با معاینه برتر، پلیس راهور و وزارت کشور پیشنهاد دادند همه خودروهای نو تخفیف ۲۰ درصد بگیرند. اما شهرداری زیر بار نرفت و گفت هرکسی تخفیف می‌خواهد، باید به مراکز معاینه فنی شهر تهران برود. نتایج شوکه‌کننده بود:

🔹از بین خودروهایی که ۴ سال و پایین‌تر عمر داشتند (و قانون می‌گفت از معاینه فنی معاف‌اند) فقط ۳۸ درصد توانستند معاینه فنی برتر بگیرند! دقت کنید که استاندارد معاینه فنی برتر، من‌درآوردی یا چیز خاصی نیست. الزام قانونی است که اجرا نمی‌شود. درواقع این امتیاز نیست؛ کمتر از این تخلف است.

برای خواندن گزارش به لینک زیر مراجعه فرمایید:

https://b2n.ir/314818

@sharghdaily

برای تأمل دربارهٔ حضور سلیمانی و ایران در آن‌سوی مرزها

به گمان من مسئله حضور ایران در دیگر کشورها مسئلهٔ سادهٔ یک‌خطی نیست که با جملهٔ «ایران سیاست‌های فرامرزی دارد و سیاست‌های فرامرزی بد است» حل شود و بعد با آن قاسم سلیمانی را نفی کنیم. در یک حالت ساده و بی‌هیچ زمینه‌ای بله دخالت و یافتن امنیت در سرزمین‌های دیگر را می‌‌توان نفی کرد و یا دستکم زیر سؤال برد. اما زمینه نباید حذف شود و مسئلهٔ پیچیده و حتی بسیار پیچیده به مسئلهٔ ساده و یک‌خطی تنزل یابد.

اگر همهٔ کشورهای همسایهٔ ما، همهٔ کشورهای خاورمیانه چیزی شبیه عمان -یا دستکم تصور ما از عمان- بودند، اگر اسرائیلی نبود که رؤیای نیل تا فرات را در سر دارد، اگر عربستانی نبود که با دلارهایش در پاکستان و افغانستان و ... در پی نفوذ است، اگر ترکیه‌ای نبود که در پی احیای عثمانی است، اگر آمریکایی نبود که هم به کشوری در شرق ما حملهٔ نظامی کرده است و هم به کشوری در غرب ما، اگر داعش نبود، اگر تفکر وهابیت نبود که شیعیان را کافر می‌دانند و خون‌شان را هدر، اگر تلاش سعودی و امارات و آمریکا و عربستان و روسیه و ... برای نفوذ در عراق و افغانستان و سوریه و لبنان و ... نبود. اگر همان‌ها از تجزیه‌طلبان داخلی حمایت نمی‌کردند، اگر همه اینها ساکت بودند و سر جای خود می‌نشستند و رؤیای نفوذ منطقه‌ای نداشتند، بله سیاست دخالت ایران و حضور قاسم سلیمانی را می‌شد در یک خط ساده محکوم کرد. اما مسئله ساده نیست؛ مسئله پیچده است؛ بلکه بسیار پیچیده است. اگر قاسم سلیمانی و سپاه ایران جلوی حملهٔ داعش به بغداد را نمی‌گرفت، الان وضعیت چه می‌شد؟ اگر سلیمانی و ایران و ... با داعش در سوریه مقابله نمی‌کرد، وضعیت چگونه بود؟ اگر سیطره و سلطه و مالکیت آمریکا در خاورمیانه بی‌هیچ مزاحمی بود، وضعیت چگونه بود؟ رؤیای نیل تا فرات اسرائیل به کجا رسیده بود؟ من جواب را نمی‌دانم. واقعاً نمی‌دانم. اما تنها می‌دانم مسئله بسیار پیچیده است. بسیار پیچیده. با یک خط «به جای رسیدگی به محرومان داخلی، نباید در آن سوی مرزها می‌جنگید» نمی‌توان مسئله را پاسخ داد. اگر ما آن سوی مرزها نبودیم، عراق دست که بود؟ یکی از ده‌ها پیچیدگی این مسئله این است که «اگر ما نباشیم، سعودی خواهد بود» و «سعودی خیرخواه ما نیست». «اگر ما نباشیم، آمریکا خواهد بود» و «آمریکا خیرخواه ما نیست».

شاید این اشکال جدی باشد که ما خودمان در این وضعیت نقش داشتیم، سیاست ما باعث تشدید این بحران پیچیده شده است و هر کنش ما باعث واکنش دیگران شده و هر کنش آنها باعث واکنش ما. مخالف نیستم. اما همهٔ تقصیر ما نیستیم. در این خاورمیانه، اسرائیل هست. اسرائیل پش از انقلاب هم باعث درگیری‌هایی در خاورمیانه بود. عربستان هست که چه پیش از بن‌سلمان و چه پس از او، بارها خواستار حملهٔ نظامی به ایران بوده و آمریکا را تحریک می‌کرده است. نکرده؟ در این منطقه داعش بود که در رؤیاهایش تسخیر سرزمین پارس بود. نبود؟

حرف من این است، مسئله را ساده و یک‌خطی نبینید. مسئله بسیار پیچیده است. در مسائل بسیار پیچیده، احکام یک خطی اخلاقی، جایی ندارند و باید سراغ احکام پیچیده رفت. مثال ساده‌اش اعتراض موسی به خضر بود که چرا کشتی را سوراخ کردی. خضر مسئله را پیچیده می‌دید. موسی یک خطی. خضر میان این دو راه گیر کرده بود که اگر کشتی سوراخ نشود، پادشاهی ستمگر آن را غصب می‌کند که خسارتی جبران‌ناپذیر است و اگر کشتی سوراخ شود، خسارتی جبران‌پذیر است؛ اما از غصب پادشاه نجات می‌یابد. موسی «پادشاه ستمگر» را حذف کرده بود و ماجرا را فقط «تجاوز به مال غیر» و تخریب مال دیگری می‌دید. حق با موسی است؛ تجاوز و تخریب مال دیگری نادرست است؛ اما حق با خضر است، گاهی تخریب مال دیگری، اگر پادشاه ستمگر غاصبی آن سوی آب باشد، به سود مالک کشتی است. آن سوی مرزها پادشاهان ستمگر غاصبی ایستاده‌اند.

سخن من این نیست که سیاست ایران در آن سوی مرزها درست است یا نادرست است. من نمی‌دانم. اما وقتی تحلیل می‌کنیم، باید پادشاهان ستمگر غاصب آن سوی آب را هم ببینیم و مسئله را سادهٔ یک‌خطی نکنیم و موسی‌وار بانگ اعتراض برنداریم که اگر هر چیز را ساده ببینم فراق میان ما و واقعیتِ گرگ‌منش خارجی است. «هذا فراق بینی و بینك». مسئله بسیار پیچیده است.

@engarha

بازی تغییر کرده است: ترامپ دروغگو و پامپئو دروغگو با ترور قاسم سلیمانی تنش با ایران را افزایش داده و آمریکا و اسرائیل را به خطر انداخته اند. فرار از استیضاح یکی از دلایل ترامپ برای این اقدام بود.

سرمقاله نیویورک تایمز


ترامپ با ترور قاسم سلیمانی آمریکایی‌ها را در معرض خطری بزرگ قرار داده است. در «هوشمندانه» بودن این اقدام تردید است. «هنوز قطعات زیادی از این پازل تکمیل‌نشده باقی مانده، اما این قتل حرکتی بزرگ در جهتی پرابهام است.» قاسم سلیمانی نقش مهمی در بسط نفوذ ایران در خاورمیانه داشت. اکنون این سؤال مطرح است که چرا کاخ سفید مسیر اقدام «معقول‌تر» را در پیش نگرفته و مستقیما به سمت اقدامی تهاجمی یعنی ترور سلیمانی رفته است؟ نزدیک بودن محاکمه ترامپ در روند استیضاح یکی از انگیزه‌های احتمالی این اقدام است. ترامپ نمایندگان کنگره پیش از انجام این حمله در جریان قرار نداد. بر خلاف ادعای ترامپ و مایک پامپئو که گفته‌اند به دنبال افزایش تنش با ایران نیستند، هدف قرار دادن سلیمانی «یک تلافی عظیم توسط ایران را قطعی کرده است. اینکه این تلافی چه خواهد بود، کجا و چه زمانی انجام خواهد شد، نادانسته‌های بزرگ ما هستند، اما کارشناسان امور ایران هشدار داده‌اند که این کشور نیروهای نیابتی گسترده و ابزارهای نامتقارن بسیاری از جمله جنگ‌افزارهای سایبری را در اختیار دارد.» ترور سلیمانی نیروهای آمریکا در منطقه و همچنین متحدان این کشور از جمله اسرائیل را در معرض خطری بزرگ قرار داده است. «با توجه به ریسک‌های عظیمی که رئیس‌جمهور ترامپ و وزرای خارجه و دفاع ستیزه‌جوی او... برای ملت [آمریکا] ایجاد کرده‌اند، آن‌ها باید فورا در مورد دلایل صدور دستور این اقدام سرنوشت‌ساز، توضیحی قانع‌کننده دهند: سابقه دروغ، دروغ و باز هم دروغ‌های ترامپ، استیضاح وی به دلیل سوء استفاده از اختیارات و سابقه اثرپذیری از محاسبات کوتاه‌مدت سیاسی در سیاست خارجی، اعتبار او در داخل و خارج از کشور را تضعیف کرده است. کنگره و مردم آمریکا، خواهان حقایق هستند.» ارتش آمریکا در روزهای اخیر صدها نظامی دیگر به خاورمیانه اعزام کرده است. «آقای رئیس‌جمهور، پس وعده پایان دادن به جنگ‌های بی‌پایان چه می‌شود؟»
@ganji_akbar
https://www.nytimes.com/2020/01/03/opinion/iran-trump-suleimani.html

👊رو به میهن، رو در رو با دشمن!

✍️ احسان محمدی

◾️تاریخ #ایران روزهایی مثل امروز کم نداشته است. روزهایی که تنها مانده. که دشمن نه فقط تا پشت دروازه‌هایش آمده بلکه نفوذ کرده. روزهایی که آدم‌ها ترسیده‌اند برای نان‌شان، برای نام‌شان، برای جان‌شان. روزهایی که به شک افتاده‌اند و حتی راه داده‌اند به دشمن که بیاید و دنیای بهتری برایشان بسازد ... چیزی در مایه: «هرچی باشه از #اینا بهترن»!

◾️تاریخ ایران پر است از این ماجراها. مقابل مغول، مقابل مقدونی، مقابل عرب حجاز، مقابل عثمانی، مقابل روس، مقابل پرتغالی ... اتفاقاً آنها که تن داده‌اند به تسلیم، که دروازه‌ها را باز کرده‌اند، جایزه و صله هم گرفته‌اند احتمالاً.

اما آنها که ایستادگی کرده‌اند سر داده‌اند، دهان‌شان را دوخته‌اند، بر سر دار رفته‌اند، در حصر و زندان تن‌شان پوسیده ...

⛔️ این روزها دفاع کردن از ایران #تاوان دارد. متهم می‌شوی به جیره‌خواری، به مزدبگیری، به همدستی با کسانی که برای مردم زخم و رنج آفریده‌اند. به فراموشی #خون‌های به ناحق ریخته. به استحکام پایه‌های قدرت. می‌گویند سکوت کنید! چیزی نگویید! حتی خوشحال باشید!

جوری می‌نویسند،حمله‌ور می‌شوند، خائن خائن می‌کنند که که کسی جرئت نکند از #ترس حرف بزند. با چند توئیت آدم را می‌گذارند روبروی مردم. دست مریزاد! جاده‌ای که شما صاف می‌کنید، ترامپ نمی‌توانست باز کند. فقط لوله تفنگ را اشتباهی گرفته‌اید سمت ایران!

◾️ در دفاع از ایران شرمی نیست، اما در تایید و ایستادن کنار دشمنی که می‌کُشد و با افتخار می‌گوید من کُشتم شرمساری بسیار هست.

◾️ #جلال‌الدین_خوارزمشاه مقابل لشکر #چنگیز رشادت بسیار به خرج داد. پسرش هفت ساله‌اش به دست مغولان افتاد و به امر چنگیز کشته شد. مادر و همسرش به شیون از جلال‌الدین خواستند که قبل از اینکه به دست مغولان بیفتند آنان را بکُشد. جلال‌الدین نیز امر کرد که آنان را در آب رود سند غرق کنند ...

برای نجات همین یک ذره خاک، آدم‌هایی اینطور از جان خود و عزیزان گذاشته‌اند، شما جز چند توئیت و لایک و فحش برای این سرزمین چه کرده‌اید؟ چه تاوانی داده‌اید؟

با خودمان تکرار کنیم:

⛔️ هرکس این روزها اندوهگین است، جان فدای همه تصمیمات غلط چهل ساله نیست.
⛔️ هرکس که سکوت می‌کند، صلح‌طلب نیست.
⛔️ هر کس هم از ترور یک ایرانی توسط یک تروریست وقیح خوشحالی می‌کند لزوماً روشنفکر نیست.

اما هرکس که منتظر است #ترامپ سوار بر یک اسب سفید دمکراسی، آزادی، خوشبختی و رفاه بیاورد و ما را از دست #اینها نجات بدهد، خیال‌پرداز است. آمریکایی‌ها قبلاً ملت #افغانستان و #عراق را هم نجات داده‌اند!

◾️در دفاع از ایران، سهم ما چند فحش و برچسب است، سهم آنها که شجاع‌ترند گلوله، داغ و درفش. این سرزمین را ترسوها بارها به تاراج داده‌اند، اگر چیزی از آن مانده، محصول فداکاری و ایستادگی فرزندان وفادارش است که در توفان‌ها روی دوشش گرفته‌اند. تنهایش نگذاریم. سمت درست بایستیم. سمت مادر. میهن. سرزمین مادری.
🇮🇷 #ایران_جان_من_است
🇮🇷 #ایران_خط_قرمز_من_است
🖋 @ehsanmohammadi95

ترور سردار سليمانی‌ و تفاوت‌‌ دو بی‌بی‌سی
 
شرق،گروه جامعه: ترور سردار قاسم سليمانی به دستور ترامپ و نوع پوشش رسانه‌ای اين خبر در رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور، موضوعی واجد اهميت است. نگاهی به جزئيات و نحوه پوشش و سوگيری اخبار اين ترور و به‌خصوص چگونگی انتشار خبرهای تبعات و حواشی پس از آن، حاوی نکاتی مهم و آموزنده درباره سبک کار اين رسانه‌ها و همچنين موضع آنها در قبال ايران است.

یکی از موضوعات اصلی در این رابطه، نحوه انتشار خبر اصلی اقدامی است که منجر به شهادت سردار سلیمانی شد. فارغ از بررسی جزئیات ماجرا، در رسانه‌های آمریکایی، انگلیسی و... اعم از سی‌ان‌ان، بی‌بی‌سی جهانی، تایم، نیویورک‌تایمز، واشنگتن‌پست، لس‌آنجلس‌تایمز، حتی فاکس نیوز، بلومبرگ، فرانس ۲۴ و... بار‌ها از کلمه Assassination به معنای ترور استفاده کرده‌اند.

اگرچه در بخشی از گزارش‌ها و تحلیل‌های این رسانه‌ها از عبارت‌هایی مثل killing و Death به معنای کشتن و مرگ استفاده شده، اما هم‌زمان در بخش زیادی از تحلیل‌ها و مطالبشان نیز عبارت ترور سردار سلیمانی را می‌توان دید. حتی در پاره‌ای از مطالبی که در دفاع از کار ترامپ منتشر شده، از واژه ترور برای به‌شهادت‌رساندن سردار ایرانی استفاده شده است. مثلا در یکی از گزارش‌های مجله تایم، مطلبی نوشته شد که چنین تیتری داشت: «چرا ترامپ سلیمانی را ترور کرد».

با‌این‌حال با نگاهی به رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور مانند بی‌بی‌سی فارسی، ایران اینترنشنال، رادیوفردا، من‌و‌تو، صدای آمریکا و... می‌توان دید که به‌ندرت در اخبار و گزارش‌های این رسانه‌ها به‌ویژه در تیتر و لید –خط ابتدایی- مطالب که به‌قول معروف بیشتر از ۸۰ درصد مخاطبان فقط همان تیتر و لید را نگاه می‌کنند، از عبارت‌هایی مانند کشتن یا مرگ برای ترور سردار سلیمانی استفاده کرده‌اند.

این نکته زمانی شایان توجه‌تر است که مثلا برای رسانه‌ای مانند بی‌بی‌سی که طبیعتا همه بخش‌های آن باید تابع دستورالعمل‌هایی یکسان باشند، به نظر رویکرد بخش فارسی با بخش جهانی و انگلیسی آن متفاوت است.

در اخبار و گزارش‌های زیادی از بی‌بی‌سی جهانی از عبارت ترور استفاده شده، مثلا در یکی از آخرین گزارش‌ها درباره تشییع پیکر سردار سلیمانی در اهواز و مشهد که روز گذشته منتشر شد، بی‌بی‌سی جهانی چنین تیتری در صفحه اول خود منتشر کرد: «Thousands mourn assassinated Iranian general»؛ به معنای «هزاران عزادار در مراسم سردار ایرانی ترور‌شده».

خبر تشییع جنازه سردار سلیمانی، اما در بخش فارسی بی‌بی‌سی مانند دیگر اخبار این رسانه در‌این‌باره با این سرکلیشه کلی منتشر شده است: «کشته‌شدن قاسم سلیمانی» و در ادامه درباره مراسم تیتر زده‌اند.

یکی از تنها خبر‌هایی که در بی‌بی‌سی فارسی در‌این‌باره منتشر شده و عبارت ترور دیده می‌شود، درباره واکنش عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق است؛ خبری که با این جملات شروع می‌شود: «نخست‌وزیر عراق آنچه را که «ترور» قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس نامیده، محکوم کرد».

بی‌بی‌سی فارسی در خبر خود کلمه ترور را در گیومه گذاشته است و این به معنای آن است که آن‌ها حتی در نقل خبر مستقیم از نخست‌وزیر عراق نیز آن را به شیوه‌ای می‌نویسند که معنای ترور ندهد، بلکه تأکید شود این نظر عبدالمهدی است.

🔴 این گزارش امروز در شرق منتشر شد ولی چون دسترسی به سایت شرق به صورت رایگان ممکن نیست، می‌توانید مطلب کامل را در سایت فرارو به آدرس زیر بخوانید.

https://fararu.com/fa/news/424061

🔺صداوسيما آتش‌بيار بحران اعتمادسوزي
سامان موحدي‌راد

🔹نوشتن از اينکه سازمان صداوسيما در يکي ديگر از بزنگاه‌هاي مهم سرشکسته و رفوزه بيرون آمد، ديگر تکراري شده است. عملکرد رسانه‌اي که لقب «ملي» را بر دوش مي‌کشد، مدت‌هاست مرکز انتقاد قرار گرفته است. مهم‌ترين و خسارت‌بارترين آن به آبان امسال و ماجراي سهميه‌بندي و افزايش قيمت بنزين بازمي‌گردد؛ جايي که به گفته بسياري از مسئولان دست‌اندرکار، وظيفه آماده‌سازي و اقناع افکار عمومي در ماجراي بنزين به سازمان صداوسيما واگذار شده بود، اما آنها هيچ اقدامي در‌اين‌باره انجام ندادند و شد آنچه شد. بااین‌حال، اين روزها دامنه انتقادها از عملکرد سازمان صداوسيما از دايره انجام وظايف ذاتي‌اش خارج شده و اين سازمان نه‌تنها در بحران‌هاي بزرگي که در 10 روز گذشته کشور را در بر گرفته بود، به وظايف اصلي‌اش عمل نکرد بلکه با سرعتی عجيب، مجموعه‌اي از اتفاق‌ها را رقم زد تا نتيجه‌اي جز خشمگين‌ترکردن مردم را در پي نداشته باشد. تريبون‌هايي که اين روزها در دست جواناني افتاده که به اجتهاد خود براي مردم فتوا صادر مي‌کنند يا در آن به ديگران فحاشي مي‌کنند و نسبت‌هاي ناروا مي‌دهند و با تأييد و خنده‌هاي گويندگان تلويزيوني همراه است، بيش از پيش شعله‌هاي خشم را در جان مردمي که در بمباران اخبار ناگوار قرار گرفته‌اند، شعله‌ور مي‌کند.

🔹آنچه اين روزها و بعد از سانحه سرنگوني هواپيماي مسافربري اوکرايني در فضاي جامعه ايراني و ميان شهروندان و حاکمان رخ داده است، چيزي جز بي‌اعتمادي بزرگ نيست. فرايند انکار سه‌روزه ماجراي شليک به هواپيماي اوکرايني از سوی مقامات و مسئولان کشور و بعد اعتراف به آن، موجب شد بسياري از همراهان نیز اعتماد خود را به گفته مسئولان از دست بدهند. در اين ميان، رسانه ملي نقش بزرگي در دادن اخبار و اطلاعات غلط در اين زمينه به مردم داشت و همپاي بسياري از مسئولان، قويا ماجراي شليک موشک را رد مي‌کرد. غروب پنجشنبه آنها حتي ميزبان رئيس سازمان هواپيمايي بودند که با تأکيد چندباره، ماجراي شليک موشک را غيرممکن مي‌خواند. عجيب‌تر اينکه بعد از کنفرانس خبري سردار حاجي‌زاده در روز شنبه و شرح واقعيت ماجرا، شبکه خبر در گزارشي اين سؤال را مطرح کرد که «آيا لازم بود واقعیت مسئله گفته شود و در اين زمينه اصطلاحا صداقت به خرج داده شود؟»؛ يعني حتي وقتي مسئولان هم واقعيت ماجرا را پذيرفتند و آن را با افکار عمومي در میان گذاشتند، صداوسيما همچنان بر مدار انکار گام برمي‌داشت.

برای خواندن گزارش به لینک زیر مراجعه فرمایید:

https://plink.ir/C9IcW

@sharghdaily

♦ دموکراسی زیر سایه استعمار

✍🏻 احسان منصوری

🔹مجلس عراق در پی تجاوزات رسمی دولت آمریکا و ترور ابومهدی مهندس و قاسم سلیمانی، رای به خروج نیروهای نظامی این کشور از خاک عراق داد. دولت عراق نیز این خواسته را تکرار و خواهان جدول زمانبندی خروج شد. آمریکایی‌ها اما صریحا و با گردن کلفتی اعلام کردند که قصد خروج از عراق را ندارند.
اسپر، وزیر دفاع آمریکا در مصاحبه‌ای گفت اعضای پارلمان تحت فشار چنین رایی صادر کردند و آمریکا قصد تکمین از آن را ندارد.

🔸همین دولت آمریکا که احترامی برای رای مردم و ساختار دموکراتیک عراق قايل نیست بودجه‌های هنگفتی خرج موسساتی می‌کند که به ایرانیان درس دموکراسی بدهند. موسساتی که مدام تکرار می‌کنند «ساختار دموکراتیک برای تامین امنیت کافی است»، «دموکراسی‌ها با هم نمی‌جنگند»، «توان دفاعی ایران مانع دموکراسی و کسب دموکراسی نیازمند کنار گذاشتن این توان دفاعی است».

🔹عراق و افغانستان نمونه‌های بسیار نزدیک و مناسبی از الگوی «دموکراسی زیر سایه استعمار هستند». مداخله خارجی که مشروعیت خود را دقیقا از ادعای آزادسازی مردم این کشورها گرفته بود امروز در عراق و افغانستان هیچ اعتباری برای رای مردم قائل نیست.
دولت ترامپ از ذخایر ارزی عراق در بانک‌های نیویورک یا تسلطش بر بصنعت نفت عراق سواستفاده می‌کند تا سیاست خارجی و اقتصادی عراق را به سود خود تغییر دهد.

🔸در منطقه ما دموکراسی خواهی بدون استعمارستیزی توهمی گمراه کننده است. هر پروژه سیاسی که عامل خارجی را نبیند و به ویژه ابزارهای ضروری حفظ استقلال کشور (از جمله بازدارندگی نظامی) را مردود بداند، راهی به رهایی نخواهد یافت.
عاقبت چنان مسیرهایی ختم به وضعیت نیمه مستعمره‌ای همسایگان ما می‌شود که مجبورند نظر واشنگتن و ناتو را در برنامه‌های ملی خود لحاظ کنند.

🔹حق حاکمیت ملی مقدم بر شکل نظام سیاسی است. واگذاردن یا تضعیف حق حاکمیت ملی و از دست دادن استقلال کشور، نهایتا به دموکراسی صوری و بی‌خاصیتی مانند عراق امروز منتهی می‌شود که برای تقسیمش به اقلیم‌های مختلف در واشنگتن و لندن تصمیم گرفته می‌شود و مردمش در تعیین سرنوشت خودشان بازی داده نمی‌شوند.

به ایران ما بپیوندید @iranmaa

جامعه‌ی قطبی امروز، محصول سالها بی‌اعتنایی حاکمیت به منتقدان دلسوز و پافشاری بر سیاستهای غلط و شکست‌خورده است؛ محصول انکار واقعیت تکثر و اصرار بر یکسان‌سازی جامعه و تحمیل سلیقه حاکمیت؛ محصول سیاست خودی - غیرخودی و روزبه‌روز تنگترکردن دایره خودی‌ها؛ محصول رواج اشعری‌مسلکی در بدنه حامیان نظام و طرد عقلانیت انتقادی؛ محصول تسری رویکرد امنیتی به فرهنگ و هنر و اقتصاد.
باورکردنی نیست که با این اوصاف هنوز حاکمیت به جای تدبیری نوسازی و اصلاحات بنیادین ساختاری در جهت ترمیم گسلها و تخفیف شکافها، باز با رفتارهای غلط به قطبی‌شدن دامن می‌زند؛ قطبی‌شدنی که چشم‌اندازش چیزی جز جنگ داخلی و خشونت‌های کور بی‌پایان و ویرانی جامعه ایرانی نیست.

1398/10/26
@mohsenhesammazaheri

روایتی از کابوس‌های شاهدان عینی سقوط هواپیمای اوکراینی

صدرا محقق: با هراس موشک از خواب بيدار شديم و حالا چند روز است با کابوس خون و جنازه می‌خوابيم. اين چکيده روايت اهالی شهرکی است که هواپيمای اوکراينی صبح زود روز ۱۸ دی ماه در پارکی چسبيده به خانه‌های آنها سقوط کرد و ۱۷۶ انسان را به کشتن داد.

خيليی از آنها می‌گويند روزی که هواپيما سقوط کرد، اول فکر کرديم جنگ شده و اينجا را با موشک زده‌اند؛ اما چند دقيقه‌ای بيشتر طول نکشيد تا بفهمند جنس فاجعه‌ای که کنار خانه‌هايشان رقم خورده، چيست و کمی بعد هم خود را به محل سقوط رساندند، آنها البته چندان هم اشتباه نمی‌کردند، فاجعه را موشک رقم زده بود.

و حالا چه آنهايی که رفتند سر صحنه سقوط و بين جنازه‌ها به اميد کمک به زندگان احتمالی اين سو و آن سو دويدند و چه آنهايی که دورتر و حتي بيرون از پارک فقط تماشاچی فاجعه بودند، ۱۳ روز است که به گفته خودشان کابوس و وحشت رهايشان نکرده؛ کابوس‌هایی پر از خون و دود و جنازه.

پرواز شماره ۷۵۲ هواپيمايی اوکراين صبح آن روز که چهارشنبه بود، ساعت حدود ۶:۱۳ دقيقه از فرودگاه امام بلند شد تا راهی کی‌یف، پايتخت اوکراين شود و قرار بود ۲ ساعت‌ و ۴۰ دقيقه بعد هم از آنجا هر مسافری را به‌سوی خانه و زندگی‌اش در يک گوشه کره‌زمين راهی کند؛ اما پرواز شش دقيقه بيشتر به طول نينجاميد و شليک ۲ موشک پدافند ضدهوايی سپاه کاری کرد که مسافران اين پرواز به‌جای کی‌يف، در پارکی در محمودآباد سابق که مدتی است اسمش شده شهرک لاله شاهدشهر، فرود بيايند، با بدن‌های بی‌جان.

برای رسيدن به محل حادثه بايد ۲۵ کيلومتر آزادراه تهران - ساوه را طی کرد و بعد از سمت راست جاده به سمتی که نوشته شهريار خارج شد و پنج، شش کيلومتر بعد به جايی رسيد که نوشته به سمت محمودآباد. زمين‌های محل سقوط و اطرافش را مقداری برف هنوز آب‌نشده از سه شب پيش پوشانده است، زمين گل‌آلود است و اطراف پارک و محل سقوط چند ماشين‌ پليس ايستاده‌اند. به گفته اهالی آنها از همان روز سقوط تا الان اينجا هستند و اجازه نمی‌دهند کسی به پارک محل حادثه وارد شود. مأموران هم می‌گويند اجازه مصاحبه ندارند و دراين‌باره حرفی نمی‌زنند.

اما روايت آنهايی را که از نزديک شاهد سقوط هواپيما و روزهای پس از آن و آمدن و رفتن نيروهای پليس، امداد، امنيتی‌ها، گروه متخصصان اوکراينی و... بوده‌‌اند، می‌توان شنيد. روايت‌هايی که نقطه اشتراک بيشترشان کابوس است...

یکی از ثانیه‌های سقوط و اینکه دیده بود یک بال هواپیما قبل‌تر کنده شد و افتاده بود می‌گوید و یکی از اینکه دیده است چطور خلبان، هواپیمای در حال سوختن را برای نخوردن به خانه‌های مسکونی به سمت پارک هدایت کرد. خیلی‌ها هم از مشاهدات دردناک‌شان از جنازه آدم‌ها و وسایل‌شان و... گفتند.

لینک گزارش:
http://sharghdaily.com/fa/Main/Detail/257651/