🟣 هرگاه اندیشه‌های خود را با واقعیت‌های دنیای بیرون ارزیابی کنیم، در حقیقت در حال به کارگیری روش علمی هستیم.

✔ دومین کتاب کارل سیگن، جهانی که میبینم: علم، نوری در ظلمت


به زودی در اسفند 1402
قیمت 300 هزار تومان
496 صفحه

mazyarpub.ir

@mazyar-pub

منشا حیات

نخستین گام ما در درک این که چگونه زندگی ستارگان پیش درآمد زندگی ماست پی بردن به این است که ما از چه به وجود آمده‌ایم. جایی زیباتر و آموزنده‌تر از رشته کوه‌های هیمالیا برای آغاز این سیر و سفر نیست. هیمالیا با دارا بودن بیش از صد قله با ارتفاع بیش از ۷۲۰۰ متر به راستی سرزمین غول‌هاست. از هر ۱۰ قله بلند زمین، ۹ تای آن در هیمالیاست. ۴۵ قله از ۵۰ قله بلند جهان در هیمالیا قرار دارند. این قلل زیبا و سر به فلک کشیده، اسرار جالبی در خود نهفته دارند که کشف آنها به درک سنگ بناهای سازنده کیهان کمک می کند. در کنار از عظمتی که در این رشته کوه‌هاست می‌دانیم که چند ده میلیون سال قبل این کوه‌ها ماهیتی کاملا متفاوت داشتند.

هیمالیا هم بزرگترین رشته کوه زمین است هم یکی از جوان ترین رشته کوه‌های آن. هفتاد میلیون سال قبل که در زمین شناختی مدت چندان زیادی نیست هیمالیا وجود نداشت. حرکات وقفه ناپذیر صفحات تکتونیک زمین طی یکی از دوره های فعالیت شدید تاریخ زمین منجر به پیدایش این رشته کوه‌ها شد. وقتی صفحه هندی استرالیایی با صفحه اروپایی/ آسیایی با سرعتی معادل ۱/۵ سانتیمتر در سال برخورد کرد کف اقیانوس در حد فاصل این دو صفحه چروک خورد و بالا آمد و این رشته کوه شکل گرفت. به عبارت دیگر بیشتر صخره های بلند این رشته کوه‌ها در عمق اقیانوس به وجود آمده‌اد. طی میلیون‌ها سال تا ارتفاع چند هزار متر بالا آمدند.

اگر از نزدیک به قطعات سنگ‌های کوه‌های هیمالیا نگاه کنید، می‌بینید که ظاهری گچ مانند و نقطه نقطه دارند. این‌ها در واقع بقایای موجودات دریایی هستند به سنگ تبدیل شده اند (اجساد و پوسته های مرجانی و پولیپ‌هایی که میلیون‌ها سال قبل در اقیانوسی گمنام مرده اند). این بقایا طی زمان تحت فشار قرار گرفته و به سنگ‌های سخت تبدیل شده‌اند. سنگ آهک از رسوب کربنات کلسیم در آب ایجاد می‌شود. البته شکلی از آن که ناشی از رسوبات زیستی است بیشتر دیده می‌شود. می‌دانیم که منشاء بیشتر سنگ آهک‌های هیمالیا زیستی است، چون فسیل‌های این جانوران را حتی در قله اورست هم یافته‌اند. مثالی بهتر از این برای چرخه های پایان‌ناپذیر منابع زمین که از ابتدای تشکیل آن در ۵ میلیارد سال قبل تا به امروز ادامه داشته نمی‌توان یافت!

-شگفتی‌های کیهان/ برایان کاکس و اندرو کوئن
ترجمه‌ی محمداسماعیل فلزی

کایت‌سواری

هرگز خلبانی با گلایدر را امتحان نکرده‌ام ولی فکر می‌کنم دوست داشته باشم امتحانش کنم. حتی ممکن است کایت‌سواری الهام‌بخش‌تر از آن باشد، چون می‌توانید با جابه‌جایی وزن خود در هارنس به‌طور مستقیم هدایتش کنید. تصور می‌کنم که کایت‌سواران باتجربه بال را تقریباً طوری حس می‌کنند که انگار بخشی از بدن‌شان است. شاید مرغ دریایی بودن، چرخیدن و اوج‌گرفتن در سراشیبی صخره هم این‌گونه باشد؟ یا حتی یک بال‌انگشتی؛ یا عقابی که از ارتفاعات یک ستون گرمایی ساوانا را زیر نظر می‌گیرد اما فکر نمی‌کنم جرات امتحان‌کردنش را داشته باشم. مطمئناً من مانند برخی از علاقه‌مندان به کایت‌سواری از روی صخره‌ای عمودی نخواهم پرید. بدون هیچ دلیل خیلی خوبی به‌نظرم بدتر از پریدن از هواپیما با چتر نجات است. وقتی از صخره‌های معروف موهر در ایرلند غربی بازدید می‌کنم، برای نزدیک‌شدن به لبه باید روی دست‌ها و زانوهایم قرار بگیرم و وسوسه می‌شوم که روی شکمم دراز بکشم.

ما می‌توانیم خیال‌انگیزانه ساوانا را به‌عنوان «جنگل» ستون‌های گرمایی در نظر بگیریم. «درختان» هوای گرم بالارونده می‌توانند هزاران متر بلندتر از درختانی باشند که سنجاب پرنده، پوست‌گستر یا پره‌کیسه‌داری از آن‌ها بالا می‌رود. فاصله‌ی آن‌ها بسیار بیش‌تر از همسایگان‌شان است. بنابراین، درحالی‌که پوست‌گستر می‌تواند فاصله‌ی افقی ۱۰۰ متری یا بیش‌تری را بال‌بازروی کند، کرکس می‌تواند تا ارتفاعی بالا برود که بال‌بازروی‌اش کیلومترها به‌طور بالقوه به‌سمت ابتدای ستون گرمایی بعدی، او را ببرد. در آن‌جا می‌تواند برای آماده‌سازی برای بال‌بازروی به‌سمت ستون گرمایی، بعدی دوباره اوج بگیرد خلبانان پاراگلایدر از ستون‌های گرمایی چیده شده در «خیابان‌ها» استفاده می‌کنند. با رفتن از ستونی گرمایی به ستونی دیگر در امتداد یک خیابان می‌توانند در طول سفرشان تا زمان نامشخصی بالا بمانند. عقاب‌ها و لک‌لک‌ها هم از خیابان‌ها به همین شکل استفاده می‌کنند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

پروازهای نیرودار و نحوه‌ی کارکردشان

تاکنون دیدیم که چگونه یک مساحت سطح بزرگ می‌تواند شما را با تلاش کم و صرف انرژی کم با بال‌بازروی، اوج‌گرفتن یا شناور‌ماندن در هوا نگه دارد اما اگر آماده‌ی کار سخت باشی فرصت‌های بیش‌تری برای سرپیچی از جاذبه به دست می‌آید. دو روش اصلی برای سرپیچی از جاذبه وجود دارد. روش اول این است که مستقیماً خود را بالا ببری. این روش مستقیم و بدیهی است و همان کاری است که هلیکوپترها، راکت‌ها و پهپادها انجام می‌دهند. هواناوروی بالشتکی از هوا که توسط ملخ‌های رو به پایین ساخته شده است حرکت می‌کند. هواپیماهای جت عمودبرخاست، موتور جت را به‌سمت پایین هدایت می‌کنند تا هواپیما را از زمین بلند کند. بدلکاران پرنده مانند «سرباز پرنده» تماشایی که در روز باستیل ۲۰۱۹ بر فراز پاریس پرواز کرد هم کاری مشابه انجام می‌دهند.

لئوناردو داوینچی از بسیاری جهات از زمان خود جلوتر بود. یکی از طراحی‌های او شامل نوع پیشرویی از هلیکوپتر است. متأسفانه احتمالاً نمی‌توانست کار کند ولی این تنها به‌دلیل اتکای وسیله به قدرت عضلانی انسان نیست. ماهیچه‌های انسان برای بلند‌کردن وزن بدیهی انسان و ماشین بسیار ضعیف هستند. هلیکوپترهای مدرن دارای موتورهای قدرتمندی هستند که مقادیر زیادی سوخت فسیلی را می‌سوزانند تا چرخانه‌های بزرگ و سریع‌شان را به حرکت درآورند. تیغه‌های زاویه‌دار باد شدیدی را به‌سمت پایین هدایت می‌کنند و هلیکوپتر را مستقیماً به‌سمت بالا می‌رانند.

هلیکوپترها به یک ملخ اضافی در دم، رو به پهلو (یا چیزی معادل) هم نیاز دارند تا از چرخش فرفره‌وار وسیله جلوگیری کند. به‌نظر می‌رسد لئوناردو این نکته را نادیده گرفته است. جت هوایی هَریِر و جانشینانش به آن نیازی ندارند، چون چرخانه ندارند. آن‌ها با انحراف نازل‌های جت به‌سمت پایین برای بالابردن هواپیما از سطح زمین بالا می‌روند. هواپیما پس از بلند‌شدن از زمین، جت‌های خود را به‌سمت عقب هدایت می‌کند تا به‌سمت جلو پرواز کند. سپس مانند هر هواپیمای معمولی دیگری از بال‌ها برای ارتفاع‌گرفتن استفاده می‌کند. هواپیماهای معمولی چگونه بلند می‌شوند؟ این پیچیده‌تر است و اکنون به آن خواهیم پرداخت... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

هواپیماها و پرندگان باید با قوانین فیزیک مشابهی دست‌وپنجه نرم کنند

توضیح دادم که مولکول‌های هوا سطح بالایی منحنی را در «آغوش» می‌گیرند و مماس با بال حرکت نمی‌کنند اما این فقط تا نقطه‌ای صادق است. اگر زاویه‌ی حمله خیلی زیاد باشد -اگر بال بیش از حد به‌سمت بالا کج شود- «آغوش» شکسته می‌شود، مولکول‌های هوا از جریان نرم‌روی بال جدا می‌شوند و به‌سمت الگوهای متلاطم وحشتناکی می‌روند. مکش برنولی از بین می‌رود، هواپیما به‌طور ناگهانی بالاروی را از دست می‌دهد و متوقف می‌شود. توقف می‌تواند خطرناک باشد و خلبان باید با کاهش زاویه‌ی حمله، معمولاً با کمی کج‌کردن دماغه به پایین، اقداماتی را برای به‌دست‌آوردن مجدد بالاروی انجام دهد تا جریان مناسب و صاف هوا را به بالای بال بازگرداند.

من به «زاویه‌ی حمله» اشاره کردم و می‌خواهم آن را به‌همراه چند اصطلاح فنی دیگر مرتبط با پرواز تعریف کنم. زاویه‌ی حمله، زاویه‌ی بال نسبت به جریان هوا است. آن را با «گام» اشتباه نگیرید که به زاویه‌ی نسبت به زمین اشاره دارد. هنگامی که هواپیما در حال بلند‌شدن است، گام روبه بالا است، به همین دلیل اگر با نوشیدن یک نوشیدنی از قوانین سرپیچی کرده باشید، نوشیدنی بر رویتان می‌ریزد. در این حالت زاویه‌ی حمله نیز زیاد است. اما گام بالا لزوماً به‌معنای زاویه‌ی حمله‌ی بالا نیست. یک هواپیمای جنگنده که تقریباً به‌صورت عمودی بالا می‌رود، دارای گام بالایی است اما زاویه‌ی حمله‌ی کمی دارد، زیرا جریان هوایی که بر روی بال می‌تازد تقریباً به‌صورت عمودی به‌سمت پایین است.

«گام»، هم یک فعل و هم یک اسم است. زمانی به هواپیما می‌گویند «گام» شده که زاویه‌ی آن نسبت به زمین به پایین یا بالا متمایل شود. گفته می‌شود زمانی که یک بال به‌سمت پایین خم می‌شود درحالی‌که بال دیگر به‌سمت بالا متمایل است، «گردش» رخ می‌دهد. خلبانان گردش را با هواکش‌های لولایی پشت بال‌ها کنترل می‌کنند. آن‌ها گام را هم با سطوح لولایی افقی مشابه بر روی دم کنترل می‌کنند. تعریف مهم سوم هم این است که هواپیما وقتی به‌سمت چپ یا راست می‌چرخد، «انحراف» پیدا می‌کند. خلبانان با استفاده از یک سکان عمودی در پشت دم، انحراف را کنترل می‌کنند. حیوانات پروازی، هم گام گردش و انحراف انجام می‌دهند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

بال‌زن مبتکر لئوناردو

لئوناردو داوینچی با الهام از پرندگان، تعدادی هواپیما طراحی کرد که کمی شبیه به کایت‌های مدرن هستند. او همچنین «بال‌زن‌ها» را طراحی کرد. هواپیماهایی با بال‌های متحرک که نیروی‌شان را از عضلات انسان می‌گرفتند. مانند هلیکوپتر لئوناردو، هیچ‌یک از این بال‌زن‌ها نمی‌توانستند کار کنند، اگرچه گلایدرهایش ممکن بود کار کنند. پرواز با بال‌زدن به انرژی بیش‌تری از انرژی تولیدشده توسط ماهیچه‌های انسان نیاز دارد. پرواز با نیروی انسان باید تا اواخر قرن بیستم و توسعه‌ی مصالح بسیار سبک‌وزن صبر می‌کرد تا ضعف نسبی عضلات ما جبران شود. تعجبی ندارد که وقتی پرواز با نیروی انسان بالاخره به وقوع پیوست، ماشین‌ها بال‌هایشان را تکان نمی‌دادند و فقط به‌سختی می‌توانستند در ارتفاع بمانند.

دیدنی‌ترین‌شان احتمالاً «گوسامر آلباتروس Gossamer Albatross» است که توسط مخترع درخشان پل مک‌کریدی طراحی شده است که افتخار این را داشتم تا در خانه‌اش در کالیفرنیا با او ملاقات کنم... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

پرواز نیرودار در حیوانات

پرواز حیوانات پیچیده‌تر است و درک آن دشوارتر از فهمیدن ماشین‌های انسان است. این تا حدی به این دلیل است که بال‌های متحرک حیوان را هم‌زمان با هدایت هوا به‌سمت پایین (بیش‌تر شبیه هلیکوپتر) به جلو می‌برد (اصل هواپیما). اگر پرنده‌ای در حال پرواز را در یک صحنه‌ی آهسته تماشا کنی (به اسلوموشن نیاز داریم تا حتی امیدوار باشیم که ببینیم چه اتفاقی دارد می‌افتد) متوجه خواهی شد که بال‌ها به‌سادگی به بالا و پایین نمی‌روند. انحنای بال‌ها همراه با انعطاف‌پذیری پرها، پرنده را به جلو می‌راند که با دو روشی که در فصل ۷ دیدیم، یعنی روش‌های نیوتونی و برنولی بالاروی را میسر می‌کند. در عین حال، همان‌طور که در ابتدای فصل ۷ در بخش هلیکوپتر دیدیم، حرکت رو به پایین بال‌ها به خودی خود باعث بالارفتن می‌شود. حرکت صعودی با ایجاد اثر معکوس اوضاع را خراب نمی‌کند (ساده‌لوحانه بود اگر چنین انتظاری داشتیم). این تا حدی به‌دلیل انحنای بال است و تا حدی به این دلیل است که در حین حرکت به‌سمت بالا پیچ می‌خورد و مفاصل آرنج و مچ به‌سمت داخل کشیده می‌شوند. بنابراین، مساحت بال در مقایسه با حرکت رو به پایین قوی کاهش می‌یابد.

پرندگان و سایر حیوانات پرنده که ملخ یا جت ندارند، از بال‌های خود برای حرکت به جلو و همچنین برای بالاروی مستقیم استفاده می‌کنند. این برخلاف هواپیماهای ساخته‌شده توسط انسان است که بال‌های آن بالاروی را فراهم می‌کنند اما پیش‌رانی به جلو ندارند. حالت افراطی مخالف آن زمانی است که بال‌ها منحصراً وظیفه‌ی پیش‌رانی به جلو را بر عهده دارند، نه بالاروی که می‌توان آن در پنگوئن‌ها مشاهده کرد اما البته در زیر آب است، نه در هوا. پنگوئن‌ها شناور هستند، سبک‌تر از آب هستند بنابراین، برای بالاروی نیازی به بال ندارند. در عوض از بال‌های خود برای «پرواز» در زیر آب استفاده می‌کنند. برخلاف بودن در خشکی که آهسته قدم برمی‌دارند و به‌طور نامناسبی راه می‌روند اما مانند دلفین‌ها بسیار سریع در آب راه حرکت می‌کنند، اگرچه دلفین‌ها با استفاده از حرکات دم به‌سمت بالا و پایین، خود را به جلو می‌برند. دلفین‌ها و پنگوئن‌ها هر دو به زیبایی ساده هستند. ساده‌سازی برای اجداد پنگوئن‌ها که از قبل برای پرواز در هوا ساده شده بودند، راحت بود... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

بازشاپرک مگس‌مرغی

به پرواز در هوا برگردیم. پیش‌رانی به جلو توسط بال‌ها با نوعی پارو‌زدن در هوا حاصل می‌شود. مرغ مگس‌خوار تا حد اعلای پارو‌زدن دوتایی با صدای وزوز (زمزمه)، حرکت می‌کند که در آن بال در حرکت به‌سمت بالا تقریباً وارونه می‌شود. بال در حرکت رو به پایین هم تقریباً به همان اندازه خوب کار می‌کند که در حرکت رو به بالا بهینه عمل می‌کند و به مرغ مگس‌خوار این امکان را می‌دهد که مانند یک هلیکوپتر شناور شده و به‌سمت عقب، پهلو و حتی گاهی اوقات وارونه پرواز کند. شناور‌شدن برای پرندگان یک کشف مهم فرگشتی بود. قبلاً حشرات شهد را در انحصار خود داشتند، زیرا می‌توانستند روی گل‌ها بنشینند. پرندگان قبل از ابداع شناور‌ماندن، خیلی سنگین بودند. شهدخواران معادل مرغان مگس‌خوار دنیای جدید هستند و تنها برخی از آن‌ها می‌توانند شناور بمانند. برخی از گل‌ها دارای برجستگی‌های خاصی هستند که به‌نظر می‌رسد به‌عنوان نشیمن‌گاه برای شهدخواران طراحی شده‌اند. در میان حشرات، مگس‌های گلزار، قهرمان شناوری هستند. تعدادی از گونه‌های شاپرک به نام بازشاپرک‌های مگس‌مرغی هم در معلق‌ماندن در حین مکیدن شهد گل‌ها با زبان بسیار بلندشان خوب هستند. آن‌ها نام خود را از شباهت‌شان به مرغ مگس‌خوار گرفته‌اند: نمونه‌ی خوب دیگری از فرگشت هم‌گرا. سنجاقک‌ها هم در شناور‌ماندن خوب هستند و احتمالاً به همین دلیل است که نام انگلیسی «هلیکوپتر مسیح» را هم تصاحب کرده‌اند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

قوها در کانال آکسفورد

👈🏻 این‌که پرندگان می‌توانند از روی سطح آب عبور کنند، ممکن است تعجب‌آور به‌نظر برسد اما غیرمعمول نیست. همان‌طور که دیدیم بال‌های پرندگان به‌جای استخوان‌ها توسط پرها محکم می‌شوند؛ یعنی بال‌هایشان مانند بال‌های خفاش‌ها و پتروسورها به پاهای عقبی متصل نیستند. بنابراین، پاهای پرنده برای دویدن آزاد است. بسیاری از پرندگان پاهای قدرتمندی دارند و می‌توانند بسیار سریع بدوند، شترمرغ‌ها می‌توانند به سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعت برسند. پاهای قوی آن‌هاست که برخی از پرندگان را قادر می‌سازد تا روی سطح آب بدوند. مارمولک‌ها خویشاوندان دور پرندگان هستند و برخی از بزمچه‌های تیغ‌دار مانند بزمچه‌ی عیسی مسیح ساکن آمریکای جنوبی و مرکزی با سرعت ۲۴ کیلومتر در ساعت روی سطح آب می‌دوند. تقریباً با همان سرعتی که می‌توانند روی خشکی بدوند. کشیم‌های غربی آمریکای شمالی یک رقص معاشقه‌ی باشکوه و نسبتاً خنده‌داری دارند که در آن پرندگان نر و ماده، پشت‌سر یکدیگر روی آب می‌دوند. آن‌قدر سریع که فقط پاها و دم آن‌ها با سطح آب تماس پیدا می‌کنند. این توانایی مشابهی است که آلباتروس‌ها، هر چند پرزحمت‌تر در برخاستن از سطح دریا از آن استفاده می‌کنند. آلباتروس‌ها پاهای تاردار بزرگی دارند که به کمک‌شان می‌آیند. پاهای کشیم دقیقاً شبکه‌ای نیستند اما هر انگشت پا دارای لبه‌های برگ‌مانندی است که تقریباً به همان اندازه به آن‌ها کمک می‌کند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

دو پتروسور با فاصله‌ی زمانی ۱۰۰ میلیون سال

هیچ پرنده‌ی مدرنی مانند پوزه‌منقاری دم استخوانی بلندی ندارد. چیزی که ما معمولاً دم پرنده می‌نامیم از پرهای بدون استخوان ساخته شده است، درحالی‌که دم واقعی دمچه‌ی ضخیم و کوتاه مرغ سوخاری است. اما کهن‌بال، فسیل معروف دوره‌ی ژوراسیک که احتمالاً اجداد همه‌ی پرندگان بوده، مانند بیش‌تر خزندگان، از جمله پوزه‌منقاری دم استخوانی بلندی داشت. احتمالاً از نظر آیرودینامیکی پایدار و به تعریف مینارد اسمیت غیرقابل مانور بود.

یکی از دلایلی که پرندگان باید مانورپذیر باشند، این است که آن‌ها اغلب در دسته‌های متراکم پرواز می‌کنند و مهم است که از برخورد با همراهان‌شان جلوگیری کنند. در مورد این‌که چرا آن‌ها دسته‌ای پرواز می‌کنند دلایل مختلفی وجود دارد. شاید مهم‌ترین آن‌ها ایمنی در تعداد باشد. پرندگان شکاری معمولاً تنها یک طعمه می‌گیرند و فاصله‌ی زیادی با یکدیگر دارند و قلمروهای شکار جداگانه‌ای را اشغال می‌کنند. هرچه دسته بزرگ‌تر باشد احتمال شکارشدن توسط شاهین یا عقاب محلی کم‌تر می‌شود. اثر «ایمنی در تعداد» به‌ویژه اگر بتوان خود را به‌جای کناره‌ی دسته در وسط دسته قرار داد به‌خوبی کار می‌کند. این مزیت در مورد پرورش ماهی و گله‌داری پستانداران نیز صدق می‌کند. چنین دسته‌هایی می‌توانند بسیار بزرگ و حتی شامل صدها هزار پرنده باشند و مطمئناً خطر برخوردشان با یکدیگر زیاد خواهد بود. دسته‌های زمستانی سارها با صدها هزار پرنده‌ی زمزمه‌کننده شاهکارهای دیدنی هماهنگی را به نمایش می‌گذارند. آن‌ها چرخ می‌زنند و بالا می‌روند، شیرجه می‌زنند و می‌چرخند، طوری هماهنگ که تقریباً انگار دسته‌ی غول‌پیکر یک ارگانیسم واحد است. این توهم با این واقعیت تقویت می‌شود که لبه‌های دسته کاملاً مشخص است. به‌نظر می‌رسد که فاقد جداافتادگانی است که نه در درون دسته و نه خارج از آن قرار دارند. پرندگان پس از رقص هوایی شگفت‌انگیزشان کاملاً ناگهانی مانند یک طوفان پرسروصدا به‌سمت محل اقامت شبانه‌ی خود می‌روند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

سبک‌تر از هوا

هواپیماها، هلیکوپترها و گلایدرها، زنبورها و پروانه‌ها، پرستوها و عقاب‌ها، خفاش‌ها و پتروسورها به‌اصطلاح ماشین‌های پرنده‌ی سنگین‌تر از هوا هستند. بالن‌ها و کشتی‌های هوایی، ماشین‌هایی سبک‌تر از هوا هستند. همان‌طور که از نام آن‌ها پیداست، آن‌ها بدون هیچ تلاشی شناور می‌شوند و توسط گازهایی مانند هیدروژن یا هلیوم که سبک‌تر از هوا یا هوای گرم سبک‌تر از هوای سرد اطراف هستند در هوا می‌مانند. به‌طور دقیق‌تر، آن‌ها توسط هوای سنگین‌تری که در اطراف‌شان می‌ریزد، یعنی توسط اصل ارشمیدس، بالا می‌روند. تا آن‌جا که من می‌دانم، ماشین‌های پرنده‌ی سبک‌تر از هوا فقط به‌عنوان محصولات اختراع بشر وجود دارند. من هیچ بالن واقعی حیوانی‌ای نمی‌شناسم.

در تاریخ فناوری بشر، وسایل پرنده‌ی سبک‌تر از هوا از مدت‌ها قبل از آن‌هایی که سنگین‌تر از هوا هستند، ساخته شده‌اند. اولین پرواز انسانی در پاریس در سال ۱۷۸۳ انجام شد: بالن هوای گرمی که توسط برادران مون‌گلفیه ساخته شده بود. ژوزف-میشل مون‌گلفیه متوجه چیز عجیبی در خشک‌کردن لباس‌های شسته‌شده روی آتش شد. جیب‌های پرشده از هوای گرم لباس‌ها را به‌سمت سقف هل می‌دادند این امر الهام‌بخش ژوزف شد تا با برادر تاجر خود ژاک-اتین همکاری کند تا بالن‌های هوای گرم بسازند. آن‌ها مجموعه‌ای از بالن‌های خیلی بزرگ را ساختند و قبل از این‌که جان انسان‌ها را به‌خطر بیندازند با حیوانات مسافر آزمایش‌شان کردند. اولین پرواز انسان توسط مارکی دآرلند از طبقه‌ی اشراف، همراه با پیلتر دو روزیه بود. طبق یک گزارش دو روزیه دانشمند بود و هنگامی که بالن آتش گرفت او با کتش شعله‌های آتش را خاموش کرد.

تنها چند روز بعد، اولین پرواز انسانی با بالن هیدروژنی، آن هم از پاریس، انجام شد. این پرواز توسط پروفسور ژاک چارلز انجام شد که قانون چارلز بر انبساط گازها به نام او نام‌گذاری شده است. چارلز سوار ماشینی زیبا به‌شکل قایق شد که زیر بالنش آویزان بود. او چند کیلومتری حومه‌ی پاریس فرود آمد و دو دوک در حال تاخت‌وتاز با او روبه‌رو شدند. چارلز که از اولین پرواز خود راضی بود، بلافاصله دوباره بلند شد و به دوک شارتر قول داد که بازگردد. او به قولش وفا کرد و خوشبختانه این بالن هیدروژنی، آتش نگرفت، چون به‌معنی بدرودگفتن با بالن و هوانوردان بی‌باکش می‌بود. این بهره‌برداری‌های اولیه از بالن‌ها پرخطر بود و چندین تن از هوانوردان اولیه واقعاً جان خود را از دست دادند. خود دو روزیه به‌طرز غم‌انگیزی مرد که قابل پیش‌بینی بود. زمانی‌که با یک بالن ترکیبی با طراحی خودش حرکت کرد، یک بالن آتشی که زیر یک بالن هیدروژنی معلق بود. منظور من از «قابل پیش‌بینی» را متوجه شدید؟ بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

طرح بالن ماهی هدایت‌پذیر

حد وسط فرگشتی بین بالن و کشتی هوایی؟

بالن‌ها برخلاف کشتی‌های هوایی، هدایت‌پذیری سختی دارند. کشتی‌های هوایی بالن‌های بزرگی هستند که کابینی در زیر آن‌ها آویزان است و ملخ‌هایی برای حرکت افقی دارند. شما هم می‌توانید آن‌ها را هدایت کنید. در طرح‌های اولیه‌ی بالن از دستگاه‌های فرمان مدل‌سازی‌شده از قایق‌ها، از جمله بادبان، سکان و پارو استفاده می‌شد. فکر می‌کنم آن‌ها اولین کشتی‌های هوایی بودند، اما با نگاه‌کردن به آن‌ها به هدایت‌پذیربودن‌شان شک می‌کنم.

در یک بالن ساده تنها چیزی که می‌توانید کنترل کنید ارتفاع است. می‌توانید سطحی را پیدا کنید که در آن باد در جهت دلخواه شما می‌وزد که روشی ریسکی برای هدایت است. برای افزایش ارتفاع در یک بالن هیدروژنی یا هلیومی، مقداری از وزنه‌ی تعادل (مانند شن) را که هوشمندانه با خود به سبد برده‌اید، بیرون می‌اندازید. در یک بالن هوای گرم مشعل پروپان را برای انفجار سریع روشن می‌کنید. برای کم‌کردن ارتفاع یک طناب می‌کشید تا دریچه‌ای را در بالای بالن باز کنید که مقداری از هوای داغ -یا بسته به نوع بالن، گاز را آزاد می‌کند. حساسیت بالن به تغییرات جزئی وزن تعجب‌آور است. هنگام استفاده از وزنه‌ی تعادل، برای دستیابی به ارتفاع باید مقدار کمی را به بیرون بیندازید، به این دلیل که بالن یک هواایست است و با هوایی که آن را احاطه کرده است در تعادل است. این به چه معناست؟

چگالی جو با افزایش ارتفاع کاهش می‌یابد، بنابراین، ارتفاعی بحرانی وجود دارد که در آن یک بالن در تعادل کامل است. اگر بالن کم‌تر از ارتفاع تعادل خود باشد، بالا می‌رود. اگر بالاتر از ارتفاع تعادل برود ارتفاعش کم خواهد شد. بیرون‌انداختن ماسه (یا روشن‌کردن مشعل دمنده) با تغییر ارتفاع «ترجیح» بالن -یعنی تعادل- اثر مطلوب دارد. در نمونه‌ای دیگر، بالن‌ها گاهی از یک وسیله‌ی ساده اما هوشمندانه برای تنظیم خودکار ارتفاع خود استفاده می‌کنند که فقط زمانی کار می‌کند که بالن نزدیک به زمین باشد. یک طناب بلند، «طناب کمکی» را از سبد بیرون بیاورید. وزن طناب هر چند ناچیز است ولی قابل توجه است. هنگامی که بالن پایین است، بیش‌تر طناب روی زمین است، بنابراین، وزن آن بخشی از وزن خالص وسیله نیست. اگر بالن بالا بیاید، قسمت بیش‌تری از طناب از زمین جدا شده و وزن آن بالن را کمی به‌سمت پایین می‌کشد. به‌این‌ترتیب، طناب کمکی به‌طور خودکار ارتفاع بالن را تنظیم می‌کند. به‌نظرم این شگفت‌انگیز است -شاید فکر کنید یک طناب برای ایجاد تفاوت بسیار سبک است- اما این فقط نشان می‌دهد که یک دستگاه سبک‌تر از هوا، یک هواایست چقدر حساس است. اندکی قبل از این‌که کشتی هوایی غول‌پیکر هیندنبورگ در آن روز وحشتناک در نیوجرسی در سال ۱۹۳۷ منفجر شود، ارتفاعش پایین‌تر از آن‌چه بود که باید می‌بود. فیلم نشان می‌دهد که خدمه دیوانه‌وار سعی می‌کنند با بیرون‌انداختن آب‌هایی که وزن تعادل بودند به ارتفاع بالاتری برسند، و به‌نظر می‌رسد که در مقایسه با اندازه‌ی خود هواپیما، آب زیادی نباشد. در اولین عبور بالن از کانال انگلیسی توسط ژان پیر بلانچارد در سال ۱۷۸۵ او و همراه آمریکایی‌اش مجبور شــدنـد بـه همان دلیل همه‌چیز را از ماشین قایق‌شکل زیبای خود از جمله حتی لباس‌هایشان را بیرون بریزند.

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

مناره‌ی کلیسا

مشکل بالن‌ها این است که نمی‌توان آن‌ها را هدایت کرد. هرگز نمی‌توان فهمید که کجا قرار است فرود آیند بنابراین -همان‌طور که از تجربه‌ی شخصی در هنگام بالن‌سواری در حومه‌ی شهر آکسفورد می‌دانم- باید یک خدمه‌ی بازیابی در یک وسیله‌ی نقلیه شما را تعقیب کنند. بازگشت من به زمین در آن سفر آکسفوردشایر با وزش باد غیرمنتظره در آخرین لحظات همراه بود که ما را به طرفین برد و بعد از برخورد با یک پرچین و در دو زمین کشاورزی کشانده‌شدن سرانجام از سبد خارج شدیم. من ناخواسته بر روی زن جوان جذاب گروه فرود آمدم. یک استاد ژاپنی هم با ما در سبد بود که تسلط محدودی به زبان انگلیسی داشت. کشاورز صاحب مزرعه، درحالی‌که داشتیم لباس‌هایمان را تمیز می‌کردیم باعجله آمد. با هیجان پرسید: «از کجا آمده‌ای؟» این سؤالی بود که استاد قبلاً با آن برخورد کرده بود و پاسخش را می‌دانست. او بدون تردید پاسخ داد: «هو»، «از ژاپن!». در دوره‌ی خون‌سردتر آلیستر هاردی، آن‌ها مانند ما خدمه‌ی پشتیبان درون ماشین و تریلر نداشتند. بالن‌ها یک خط راه‌آهن مناسب را دنبال می‌کردند و در کنار آن فرود می‌آمدند. پس از گذاشتن بالن در کیسه‌ی برزنتی آن، قطار بعدی را با علامت‌دادن پرچم نگه می‌داشتند و قطاری که اجباراً توقف کرده بود آن‌ها را می‌برد.

به‌نظر می‌رسد که هیچ حیوان غیرانسانی، چیزی معادل بالن سبک‌تر از هوا را فرگشت نداده است. عنکبوت‌ها و کرم‌های پیله‌ساز کاری به نام «بالن‌سواری» انجام می‌دهند. به این کار «بادبادک‌سواری» هم گفته می‌شود که نام بهتری است، زیرا به سبک‌تر از هوابودن ارتباطی ندارد. عنکبوت رشته‌هایی از ابریشم را آزاد می‌کند که به‌عنوان نوعی بادبادک عمل می‌کند و با باد عنکبوت کوچک را به هوا می‌برد. برخی از عنکبوت‌ها صدها کیلومتر را در پلانکتون‌های هوایی طی می‌کنند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد عنکبوت‌های بالن‌سوار هنگام بلند‌شدن از میدان الکترواستاتیک زمین کمی بالاروی کسب می‌کنند. برای مشاهده‌ی الکتریسیته‌ی ساکن، یک تکه‌پلاستیک روی موهای خود بمالید. سپس متوجه خواهید شد که پلاستیک اجسام کوچکی مثل تکه‌های کوچک کاغذ را جذب می‌کند. الکتریسیته‌ی ساکن مغناطیس نیست، اگرچه کمی شبیه به آن است، بلکه نیروی الکتریکی ساکنی است که بعضی از بچه‌عنکبوت‌ها برای پرتاب خود به هوا از آن استفاده می‌کنند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

‍ میدان دید ژرف هابل

این تصویر حاوی کهکشان‌هایی با سن اندازه و شکل‌های گوناگون است. برخی به ما بسیار نزدیکند و برخی خیلی دور. نزدیک‌ترین کهکشان‌ها که در عکس بزرگ‌تر و درخشان‌ترند دارای شکل‌های واضح‌تری (بیضوی یا مارپیچی) هستند و فاصله‌شان از ما حدود یک میلیارد سال نوری است. این‌ها به فاصله کوتاهی پس از انفجار بزرگ پدید آمده‌اند و لذا سنی در حدود ۱۲ میلیارد سال دارند. اما نقاط کوچک‌تر و قرمز رنگ و نامنظمی که نماینده کهکشان‌های دورترند بیشتر شایسته توجه‌اند. حدود ۱۰۰ کهکشان از این دست در تصویر دیده می‌شوند و این‌ها دورترین اجرام آسمانی قابل مشاهده‌اند. برخی از این گوی‌های قرمز نورانی خیلی بیشتر از ۱۲ میلیارد سال نوری از ما فاصله دارند و شاید نوری که از آن‌ها به ما می رسد کل ۱۳/۷۵ میلیارد سال نوری را که معادل عمر کیهان است در سفر بوده باشد.‌ دورترین کهکشانی که در این تصویر در سال ۲۰۱۰ شناسایی شد بیش از ۱۳ میلیارد سال نوری از ما فاصله دارد، بنابراین ما آن را در شرایطی می‌بینیم که تازه ۶۰۰,۰۰۰ سال از شروع عالم سپری شده؛ درک این پهنه‌های گسترده فضا و زمان دشوار است. حالا تصور کنید که تصویر این کهکشان‌های قدیمی تنها با برخورد چند فوتون نور به وجود آمده‌اند. وقتی آن‌ها سفر خود را آغاز کردند و از سطح سوزان ستاره‌های اولیه به بیرون پرتاب شدند هنوز زمین یا خورشیدی در کار نبود و فقط یک توده جنینی و درهم و آشفته از ستارگان جوان و غبار کیهانی وجود داشت که می‌بایست روزی به کهکشان راه شیری تبدیل می‌شد. وقتی این ذرات کوچک نور دو سوم مسیر خود را تا تلکسوپ هابل طی کردند یک توده چرخان سحابی میان ستاره ای در خود فروریخت تا به منظومه شمسی تبدیل شد. وقتی جوانه‌های نخستین حیات شکل گرفت، تقریباً به همین نزدیکی رسیده‌بودند و در قلب تپنده دنیایی که مقصدشان بود سیر می‌کردند که گونه ای از موجودات که بعدها تلسکوپ هابل را ساختند به وجود آمدند. داستانی که در متن این تصویر تلسکوپ هابل نهفته بسیار قدیمی و مفصل است. اما از یک تصویر چه نتیجه‌ای می‌توانیم بگیریم؟ پاسخ بستگی دارد به تفسیری که از رنگ‌های آن کهکشان دور به عمل می‌آوریم.

شگفتی‌های کیهان/ برایان کاکس و اندرو کوئن
ترجمه‌ی محمداسماعیل فلزی

بی‌وزنی

در ظاهر بی‌وزنی چیزی است که فقط توسط انسان‌ها مورد استفاده قرار گرفته است -انسان‌های دارای تکنولوژی پیشرفته. اگر شما یک فضانورد در ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) بودید، از توهم فوق‌العاده‌ی پرواز لذت می‌بردید. این افراد خوش‌شانس اما بسیار کم، بیش‌تر از هر کسی به تحقق رویای لئوناردو نزدیک می‌شوند. در ایستگاه فضایی هیچ حسی از «بالا» یا «پایین» ندارید، هیچ سطحی از فضای زندگی کف یا سقف نیست، مانند یک روح شناور می‌شوید و وقتی شام می‌خورید (شاید از یک لوله‌ی خمیر دندان از آنجایی‌که غذا درون بشقاب شناور می‌شود) در کنار فرد دیگری که ممکن است هر کدام به‌نظر دیگری وارونه به‌نظر برسد. برای عبور از یک اتاق ایستگاه فضایی به اتاق دیگر پرواز می‌کنید و خود را با گیره‌هایی در هوا می‌کشید. اگر از جایی که موقتاً به‌عنوان زمین در نظر می‌گیرید هر چقدر هم که آرام بپرید تا «سقف» پرواز خواهید کرد و سرتان با آن برخورد خواهد کرد. اگر فضانوردان برای انجام تعمیر و نگهداری نیاز به بیرون‌رفتن داشته باشند باز هم آزادانه شناور می‌شوند و از ترس جدا‌شدن از فضاپیما باید به آن متصل باشند.

آن‌ها بدون زحمت مانند یک بادکنک یا مانند ماهی که کنترل کاملی بر بادکنک شناوری خود دارد حرکت می‌کنند. بااین‌حال، برخلاف ماهی، دلیل شناوربودن آن‌ها این نیست که چگالی آن‌ها با محیط اطراف یکسان است. محیط اطراف آن‌ها در داخل ایستگاه فضایی هوا است. در خارج از آن تقریباً خلأ است و آن‌ها بسیار متراکم‌تر از این دو هستند. پس چرا شناور می‌شوند؟ بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

پلانکتون هوایی

ارتفاعات جوی قلمروی پلانکتون‌های هوایی است. جمعیت مختلطی که از تعداد زیادی دانه‌های گرده، هاگ‌ها، دانه‌های پرنده، حشرات ریزی مانند گونه‌های مختلف مگس پریسا و عنکبوت‌های مینیاتوری با چترهای کوچک ابریشم و بسیاری دیگر را در خود جای داده است. بسیاری از حیوانات کوچک دیگر به علاوه‌ی هاگ‌های گیاهی و قارچی، باکتری‌ها و ویروس‌ها نیز در آن‌جا وجود دارند. البته نام «پلانکتون» از دریا قرض گرفته شده است. لایه‌های سطحی دریا مثل دشتی موج‌دار و وسیع، سرشار از گیاهان میکروسکوپی، جلبک‌های سبز تک‌سلولی و باکتری‌هایی است که نور خورشید را برای فتوسنتز جذب کرده و در نتیجه نقطه‌ی شروع زنجیره‌ی غذایی را تشکیل می‌دهند. حیوانات میکروسکوپی قلمروی پلانکتون، جلبک‌ها را می‌خورند و آن‌ها هم توسط موجودات بزرگ‌تر خورده می‌شوند و این چرخه بزرگ‌تر می‌شود. موجودات پلانکتون درون دریا چیزی را انجام می‌دهند که مهاجرت عمودی نامیده می‌شود. آن‌ها در شب به اعماق فرود می‌آیند تا امنیت بیش‌تری داشته باشند و سپس در روز مهاجرت می‌کنند تا نور خورشید را که حیات به آن وابسته است جذب کنند.

👈🏻 من قبلاً از استاد قدیمی آکسفورد خود سر آلیستر هاردی در ارتباط با پرواز بالن به یاد ماندنی از لندن به آکسفورد یاد کرده‌ام. او بیش‌ترین تحقیقاتش را در مورد پلانکتون دریا انجام داده است. او ضبط‌کننده‌ی پلانکتون پیوسته را اختراع کرد. این دستگاه به پشت کشتی بکسل می‌شود و تمام کشتی‌ها می‌توانند آن را بکسل کنند، چون همه‌ی کشتی‌ها تحقیقاتی نیستند. این دستگاه شامل یک نوار ابریشم بسیار طولانی است که آرام از قرقره‌ها بیرون می‌آید. آب دریا از ابریشم عبور می‌کند و موجودات پلانکتون را به دام می‌اندازد. هنگامی که قرقره‌ی ابریشم مورد بررسی قرار می‌گیرد، می‌توان موقعیتی که هر موجود پلانکتونیک دریا در آن گرفتار شده است را محاسبه کرد -با دانستن سرعت و مسیر کشتی، البته به علاوه سرعت بیرون آمدن ابریشم از قرقره‌ها... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

«بال‌های» گیاهان

به استثنای چند مورد مانند ونوس مگس‌خوار و گیاه حساسی به نام گل قهروآشتی، گیاهان فاقد چیزی معادل ماهیچه هستند. گیاهان نمی‌توانند تحرک داشته باشند. با این‌حال گیاهان به پخش دانه‌های خود و تبادل گرده با سایر اعضای گونه‌ی خود نیاز شدیدی دارند. واسطه‌ی اصلی آن‌ها هوا است. اگر گیاهان دقیقاً در هوا پرواز نکنند با روش‌های غیرمستقیمی به معادل پرواز می‌رسند. بنابراین، آن‌ها در این کتاب شایسته‌ی داشتن یک فصل هستند.

گل خار، قاصدک و بسیاری از دانه‌های دیگر، به‌معنای واقعی کلمه در همه‌ی جهات پراکنده می‌شوند. آن‌ها از برخی از اصول پرواز استفاده می‌کنند که ما قبلاً با آن‌ها آشنا شده‌ایم. دانه‌ی قاصدک یا خار کوچک است و دارای یک چتر کوچک پردار است که سطح بزرگش آن را قادر می‌سازد تا در مسافت‌های طولانی شناور بماند. دانه‌های چنار حجیم‌تر هستند. یک بار دیگر هزینه-فایده داریم. دانه‌های بسیار ریز و سبک مانند دانه‌های قاصدک فاقد مواد مغذی هستند که بذر بزرگ‌تر را برای شروع خوب زندگی آماده می‌کند. چنارها به میان‌گیری متفاوتی می‌رسند. دانه‌ی آن‌ها کوچک نیست، بنابراین، دانه‌های کم‌تری تولید می‌شود: اضافه‌کردن غذا به دانه پرهزینه است. دانه‌ی چنار دارای بال بزرگ لازم برای حمل غذا است اما تا مسافتی نه‌چندان دور. درواقع، دقیقاً شبیه بال حشره است، اینطور نیست؟ البته تکان نمی‌خورد و در عوض توسط باد برده می‌شود و در حین پایین‌آمدن، مانند یک هلیکوپتر کوچک اسباب‌بازی می‌چرخد... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

«اوه چه حشره‌ای می‌تواند آن را بمکد؟»

مورد مشابه زیبایی از یک پروانه وجود دارد. در سال ۱۸۶۲، زمانی‌که چارلز داروین روی کتاب ارکیده‌اش کار می‌کرد، مردی به نام بیتمن نمونه‌هایی مانند «ارکیده‌ی ماداگاسکار Angraecum sesquipedale» را برای او فرستاد. «Sesquipedale» از یک کلمه‌ی لاتین به‌معنای به طول یک‌پاونیم گرفته شده است. این ارکیده دارای لوله‌ی شهد خارق‌العاده‌ای است که درواقع، می‌تواند به آن اندازه بلند باشد. داروین در نامه‌ای به دوستش جوزف هوکر گیاه‌شناس گفت: «عجب، چه حشره‌ای می‌تواند آن را بمکد؟» سپس پیش‌بینی جسورانه‌ای کرد که جایی در ماداگاسکار باید پروانه‌ای وجود داشته باشد که زبانش آن‌قدر دراز باشد که بتواند به اعماق لوله برسد. داروین در سال ۱۸۸۲ درگذشت. بیست‌وپنج سال بعد، حشره‌شناسی در ماداگاسکار یک زیرگونه‌ی محلی از شب‌پره‌ی آفریقایی به نام «Xanthopan morganii» را کشف کرد. زبان این پروانه می‌تواند به ۳۰ سانتی‌متر برسد که پیروزمندانه پیش‌بینی داروین را تأیید می‌کند و نام زیرگونه‌اش را توجیه می‌کند: «پیش‌بینی Preedicta»

بعضی از گل‌ها، به‌ویژه ارکیده‌ها تلاش‌های زیادی انجام می‌دهند تا حشرات را برای گرده‌افشانی اغوا کنند. بله منظورم اغوا‌کردن است. ارکیده‌های زنبورعسل شبیه زنبورها هستند و گونه‌های مختلف‌شان شبیه گونه‌های مختلف زنبورعسل‌اند. زنبورهای نر در تلاش برای جفت‌گیری با گل فریب می‌خوردند. گرده در طول تلاش‌های زنبور به او می‌چسبد و به ارکیده‌ی بعدی که زنبور سعی می‌کند با آن جفت‌گیری کند منتقل می‌شود. ارکیده‌ها فقط چشم‌ها را فریب نمی‌دهند. برخی از آن‌ها «فرومون» را هم شبیه‌سازی می‌کنند؛ ماده‌ای شیمیایی با بوی قوی که حشرات ماده توسط آن نرها را اغوا می‌کنند تا با آن‌ها جفت‌گیری کنند. ارکیده‌های دیگر مگس‌ها و زنبورهای بی‌عسل را شبیه‌سازی می‌کنند. ارکیده‌های شبیه‌ساز حشره شهد نمی‌سازند. برخلاف گل‌های دیگر که برای گرده‌افشان‌هایشان هزینه می‌کنند، این ارکیده‌های اغواگر حشرات را فریب می‌دهند و خدمات رایگان دریافت می‌کنند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

تفاوت بین دستگاه‌های فرگشت‌یافته و طراحی‌شده

هنگامی که مهندسان به طراحی جدیدی فکر می‌کنند، می‌توانند با یک تخته‌ی طراحی تمیز از نو شروع کنند. سر فرانک ویتل (یکی از افرادی که اختراع موتور جت به آن‌ها نسبت داده شده است) مجبور نبود موتور ملخی موجود را برداشته و آن را در مراحل کوچک، پیچ‌به‌پیچ و پرچ‌به‌پرچ تغییر دهد. تصور کنید اگر ویتل مجبور می‌شد یک موتور ملخی را گام‌به‌گام و تدریجی اصلاح کند، اولین موتور جت چه آشفته‌بازاری می‌شد. اما نه، او از نو با یک ایده‌ی کاملاً جدید و یک برگه‌ی خالی روی تخته‌ی طراحی کار خود را شروع کرد. فرگشت این‌طور کار نمی‌کند. فرگشت محکوم به اصلاح گام‌به‌گام طرح‌های قبلی است و تغییر در طول مسیر باید حداقل به‌اندازه‌ی کافی برای تولیدمثل بقا پیدا کند... بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha

بال ناقص چه کاربردی دارد؟

هنوز هم هستند عده‌ای که با وجود شواهد فراوان در تائید فرگشت، اعتقادی به آن ندارند. آن‌ها می‌خواهند باور کنند که بال‌های پرنده و خفاش مانند بال‌های هواپیما، حاصل طراحی خلاقانه‌ی حساب‌شده‌ای توسط نوعی مهندس ارشد ماوراءطبیعی است. به آن‌ها خلقت‌گرا می‌گویند. آن‌ها را در دانشگاه‌های درخور پیدا نخواهید کرد. اما بسیاری از آن‌ها در محافل کم‌تر تحصیل‌کردگان یافت می‌شوند.

یکی از استدلال‌های موردعلاقه‌ی خلقت‌گرایان بر روی نکته‌ای تمرکز می‌کند: فرگشت باید به‌جای رفتن مستقیم به‌سمت بهترین راه‌حل مشکل به‌تدریج با تغییر گام‌به‌گام با سرهم‌بندی آن‌چه در حال حاضر وجود دارد، کار کند. درباره‌ی بال‌ها، طوری‌که خلقت‌گرایان دوست دارند آن را زیر سوال ببرند، موضوع این فصل است: «بال ناقص چه کاربردی دارد؟» بله، آن‌ها می‌گویند یک بال تمام‌عیار خیلـی هـم خـوب است. اما یک حیوان بال‌دار باید از یک حیوان بدون بال فرگشت یابد. چرا مراحل میانی: یک‌دهم بال، یک‌چهارم بال، یک نیمه‌بال یا سه‌چهارم بال خوب هستند؟ آیا نیایـی کـه بـال ناقص دارد اگر نه به‌طور مرگ‌بار حداقل احمقانه به زمین برخورد نمی‌کند؟ در فرگشت هر پله از نردبان به‌سمت بال مناسب باید بهتر از پله قبلی باشد. بهبود تدریجی باید وجود داشته باشد. تمام حیوانات میانی با بال‌های جزئی باید زنده می‌ماندند و بهتر از رقبای با بال‌های جزئی کمی کوچک‌تر بقا می‌یافتند. یقیناً خلقت‌گرایان می‌گویند واسطه‌ها شکست خواهند خورد. مطمئناً پیشرفت تدریجی وجود ندارد. «بال ناقص چه کاربردی دارد»؟ بیشتر بخوانید

📓 بلندپروازی‌های خیال: سرپیچی از جاذبه باکمک طراحی و فرگشت
✍🏿 ریچارد داوکینز
🔛 ع. کاظمی

@Chekide_ha