رانده از بهشت
~ ویلیام فون هیپل
من و شما فرزندان موجوداتی شامپانزهمانند هستیم. که شش یا هفت میلیون سال پیش جنگلهای بارانی را ترک کردند و روانهی علفزارها شدند. در نگاه نخست این تصمیم اجدامان عجیب بهنظر میآید، چون وقتی در سایه سار امن جنگل به سر میبردند، تقریباً هیچ حیوان شکارگری نبود که بتواند شکارشان کند. حتی حیوانات بسیار ماهر در بالا رفتن از درخت مانند پلنگ نیز به شامپانزهها روی درختان حمله نمیکنند. به این دلیل ساده که شامپانزهها در خانهی خود بسیار سریع و خطرناکاند اما شامپانزه روی زمین شکاری حاضر و آماده است. وقتی روی دو پا راه میرود چندان چالاک نیست و روی چهار دست و پا هم نسبتاً کند حرکت میکند و با جثهی کوچکش خوراک راحتی میشود برای گربهسانان بزرگی مانند شیر و پلنگ و ببر دندان خنجری که روزگاری در شرق آفریقا فراوان بود...
لینک
~ ویلیام فون هیپل
من و شما فرزندان موجوداتی شامپانزهمانند هستیم. که شش یا هفت میلیون سال پیش جنگلهای بارانی را ترک کردند و روانهی علفزارها شدند. در نگاه نخست این تصمیم اجدامان عجیب بهنظر میآید، چون وقتی در سایه سار امن جنگل به سر میبردند، تقریباً هیچ حیوان شکارگری نبود که بتواند شکارشان کند. حتی حیوانات بسیار ماهر در بالا رفتن از درخت مانند پلنگ نیز به شامپانزهها روی درختان حمله نمیکنند. به این دلیل ساده که شامپانزهها در خانهی خود بسیار سریع و خطرناکاند اما شامپانزه روی زمین شکاری حاضر و آماده است. وقتی روی دو پا راه میرود چندان چالاک نیست و روی چهار دست و پا هم نسبتاً کند حرکت میکند و با جثهی کوچکش خوراک راحتی میشود برای گربهسانان بزرگی مانند شیر و پلنگ و ببر دندان خنجری که روزگاری در شرق آفریقا فراوان بود...
لینک
Telegraph
رانده از بهشت
من و شما فرزندان موجوداتی شامپانزهمانند هستیم. که شش یا هفت میلیون سال پیش جنگلهای بارانی را ترک کردند و روانهی علفزارها شدند. در نگاه نخست این تصمیم اجدامان عجیب بهنظر میآید، چون وقتی در سایه سار امن جنگل به سر میبردند، تقریباً هیچ حیوان شکارگری نبود…
استراتژی دیکدیک/بابون
~ ویلیام فون هیپل
اجداد شامپانزهوار ما تنها موجودات درختنشینی نبودند که زندگی روی زمین را آزمودهاند. از همین رو دانشمندان اغلب رفتار گونههای دیگر را نیز مطالعه میکنند تا دریابند شامپانزهها احتمالاً چگونه با زندگی در علفزار تطابق یافتهاند. یک مورد مشابه را میتوان در بابونها یافت با اینکه بابون از میمونهای دمدار است نه از کپیها و بنابراین به اندازی شامپانزه باهوش نیست. اما از بسیاری جهات به شامپانزه شباهت دارد و چندین گونه از بابون در علفزارهای آفریقا زندگی میکنند. بابونهای علفزار در گروههای بزرگ زندگی میکنند و به این ترتیب از این مزیت برخوردار میشوند که با چندین جفت چشم مراقب شکارگرها باشند و با دندانهای متعدد از خودشان دفاع کنند. راهحل بابون برای زندگی در علفزار راهحل خیلی بدی نیست و شاهدش هم این واقعیت است که هنوز شمار فراوانی بابون وجود دارد. اما راهحلی پرتنش و بسیار پرخطر است. سرنوشت بابونها غالباً مرگی ناگهانی در کام شیر یا پلنگی گرسنه است...
لینک 2⃣
~ ویلیام فون هیپل
اجداد شامپانزهوار ما تنها موجودات درختنشینی نبودند که زندگی روی زمین را آزمودهاند. از همین رو دانشمندان اغلب رفتار گونههای دیگر را نیز مطالعه میکنند تا دریابند شامپانزهها احتمالاً چگونه با زندگی در علفزار تطابق یافتهاند. یک مورد مشابه را میتوان در بابونها یافت با اینکه بابون از میمونهای دمدار است نه از کپیها و بنابراین به اندازی شامپانزه باهوش نیست. اما از بسیاری جهات به شامپانزه شباهت دارد و چندین گونه از بابون در علفزارهای آفریقا زندگی میکنند. بابونهای علفزار در گروههای بزرگ زندگی میکنند و به این ترتیب از این مزیت برخوردار میشوند که با چندین جفت چشم مراقب شکارگرها باشند و با دندانهای متعدد از خودشان دفاع کنند. راهحل بابون برای زندگی در علفزار راهحل خیلی بدی نیست و شاهدش هم این واقعیت است که هنوز شمار فراوانی بابون وجود دارد. اما راهحلی پرتنش و بسیار پرخطر است. سرنوشت بابونها غالباً مرگی ناگهانی در کام شیر یا پلنگی گرسنه است...
لینک 2⃣
Telegraph
استراتژی دیکدیک/بابون
اجداد شامپانزهوار ما تنها موجودات درختنشینی نبودند که زندگی روی زمین را آزمودهاند. از همین رو دانشمندان اغلب رفتار گونههای دیگر را نیز مطالعه میکنند تا دریابند شامپانزهها احتمالاً چگونه با زندگی در علفزار تطابق یافتهاند. یک مورد مشابه را میتوان در…
شناخت (قسمت یازدهم - شکگرایی ادراک)
~ رابرت ام مارتین
تعریفکننده: پس تجربهگرا، تو در مجموع فکر میکنی که ادراک حسی، شالوده شناخت ما را میسازد ــ یعنی اطلاعاتی که ما باورهایمان را بر اساس آن قرار میدهیم (دستکم باورهایی که اساسی دارند، یعنی باورهای ترکیبی) و آنها را موجه میکند.
تجربهگرا: بله.
تعریفکننده: پس آنها در دیدگاه تو همان نقشی را دارند که حقایق پیشینی «روشن و دقیق» در دیدگاههای عقلگرایانه دکارتگرا؟
تجربهگرا: بله، به این معنی که تمام شناخت ما بر اساس باورهایی است که مستقیماً از ادراک حسی به دست میآیند، پس از این لحاظ میشود آنها را «شالودهای» شمرد. اما فکر نمیکنم هیچ کدام از باورهای مبتنی بر ادراک حسی خطاناپذیر باشند. احتمال این که یک ادراک حسی اشتباه باشد غالباً به قدری کم است که آدمهای معقول کاملاً نادیدهاش میگیرند؛ اما همیشه تا حدی احتمالش وجود دارد. انواع و اقسام مواردی را داریم که در آنها حواس اطلاعات اشتباهی به آدم میدهند، حتی وقتی تصور میکنی داری به وضوح چیزها را میبینی یا به هر حال درست ادراک میکنی...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟
~ رابرت ام مارتین
تعریفکننده: پس تجربهگرا، تو در مجموع فکر میکنی که ادراک حسی، شالوده شناخت ما را میسازد ــ یعنی اطلاعاتی که ما باورهایمان را بر اساس آن قرار میدهیم (دستکم باورهایی که اساسی دارند، یعنی باورهای ترکیبی) و آنها را موجه میکند.
تجربهگرا: بله.
تعریفکننده: پس آنها در دیدگاه تو همان نقشی را دارند که حقایق پیشینی «روشن و دقیق» در دیدگاههای عقلگرایانه دکارتگرا؟
تجربهگرا: بله، به این معنی که تمام شناخت ما بر اساس باورهایی است که مستقیماً از ادراک حسی به دست میآیند، پس از این لحاظ میشود آنها را «شالودهای» شمرد. اما فکر نمیکنم هیچ کدام از باورهای مبتنی بر ادراک حسی خطاناپذیر باشند. احتمال این که یک ادراک حسی اشتباه باشد غالباً به قدری کم است که آدمهای معقول کاملاً نادیدهاش میگیرند؛ اما همیشه تا حدی احتمالش وجود دارد. انواع و اقسام مواردی را داریم که در آنها حواس اطلاعات اشتباهی به آدم میدهند، حتی وقتی تصور میکنی داری به وضوح چیزها را میبینی یا به هر حال درست ادراک میکنی...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟
Telegraph
شناخت (قسمت یازدهم)
شکگرایی ادراک تعریفکننده: پس تجربهگرا، تو در مجموع فکر میکنی که ادراک حسی، شالوده شناخت ما را میسازد ــ یعنی اطلاعاتی که ما باورهایمان را بر اساس آن قرار میدهیم (دستکم باورهایی که اساسی دارند، یعنی باورهای ترکیبی) و آنها را موجه میکند. تجربهگرا:…
آموزگاران الهامبخش
~ کارل سیگن
ای کاش میتوانستم از آموزگاران الهامبخشم در دوران دبستان و بالاتر برایتان بگویم. اما وقتی به آن روزها فکر میکنم، میتوانم بگویم چنین کسی وجود نداشت. تنها چیزی که بود حفظ کردن طوطیوار جدول تناوبی عناصر، اهرم و سطح شیبدار، فتوسنتز گیاهان و تفاوت میان زغال سنگ آنتراسیت و بتیومینس بود. هیچ خبری از آن شوق پرواز نبود. نه اثری از دیدگاه فرگشتی بود و نه چیزی در مورد پندارهای نادرستی میشنیدیم که روزگاری همه به آنها باور داشتند. در درسهای آزمایشگاهی دبیرستان، پاسخهایی از قبل وجود داشت که باید به آن میرسیدیم و اگر به پاسخ دیگری میرسیدیم نمرهای نمیگرفتیم. برای دنبال کردن علایق، گمانهزنیها و یا خطاهای شناختی خود تشویق نمیشدیم. پشت جلد کتابهای درسی میتوانستید مطالب جالب توجهی بیابید؛ اما همیشه پیش از آنکه به آنها برسیم، سال تحصیلی به پایان میرسید. در جایی مثل کتابخانه میتوانستید کتابهای جالبی پیدا کنید که در کلاس درس، اثری از آنها نبود. تقسیم طولانی مانند دستور پخت کتابهای آشپزی به صورت بخش به بخش آموزش داده میشد، بیآنکه توضیح داده شود چگونه این مجموعهی پشت هم از ضرب و تقسیمهای کوتاه و جمع و تفریقها شما را به پاسخ درست میرساند. در دورهی دبیرستان روند محاسبه جذر اعداد در کتابهای درسی آورده شده بود، گویی که این روش از آسمان نازل شده است...
لینک
~ کارل سیگن
ای کاش میتوانستم از آموزگاران الهامبخشم در دوران دبستان و بالاتر برایتان بگویم. اما وقتی به آن روزها فکر میکنم، میتوانم بگویم چنین کسی وجود نداشت. تنها چیزی که بود حفظ کردن طوطیوار جدول تناوبی عناصر، اهرم و سطح شیبدار، فتوسنتز گیاهان و تفاوت میان زغال سنگ آنتراسیت و بتیومینس بود. هیچ خبری از آن شوق پرواز نبود. نه اثری از دیدگاه فرگشتی بود و نه چیزی در مورد پندارهای نادرستی میشنیدیم که روزگاری همه به آنها باور داشتند. در درسهای آزمایشگاهی دبیرستان، پاسخهایی از قبل وجود داشت که باید به آن میرسیدیم و اگر به پاسخ دیگری میرسیدیم نمرهای نمیگرفتیم. برای دنبال کردن علایق، گمانهزنیها و یا خطاهای شناختی خود تشویق نمیشدیم. پشت جلد کتابهای درسی میتوانستید مطالب جالب توجهی بیابید؛ اما همیشه پیش از آنکه به آنها برسیم، سال تحصیلی به پایان میرسید. در جایی مثل کتابخانه میتوانستید کتابهای جالبی پیدا کنید که در کلاس درس، اثری از آنها نبود. تقسیم طولانی مانند دستور پخت کتابهای آشپزی به صورت بخش به بخش آموزش داده میشد، بیآنکه توضیح داده شود چگونه این مجموعهی پشت هم از ضرب و تقسیمهای کوتاه و جمع و تفریقها شما را به پاسخ درست میرساند. در دورهی دبیرستان روند محاسبه جذر اعداد در کتابهای درسی آورده شده بود، گویی که این روش از آسمان نازل شده است...
لینک
Telegraph
آموزگاران الهامبخش
ای کاش میتوانستم از آموزگاران الهامبخشم در دوران دبستان و بالاتر برایتان بگویم. اما وقتی به آن روزها فکر میکنم، میتوانم بگویم چنین کسی وجود نداشت. تنها چیزی که بود حفظ کردن طوطیوار جدول تناوبی عناصر، اهرم و سطح شیبدار، فتوسنتز گیاهان و تفاوت میان زغال…
سنگ انداختن به شیرها
~ ویلیام فون هیپل
چه میکردید اگر حیوانی به شما حمله میکرد که قویتر و درندهتر و سریعتر از آن بود که بتوانید از چنگش بگریزید یا با دست خالی با او مبارزه کنید؟ برای من پاسخ به این پرسش آنقدرها به قوه تخیل نیاز ندارد، من در محلهایی بزرگ شدم که مردم به قوانین استفاده از قلاده برای سگها توجه چندانی نداشتند و اغلب یک ژرمن شپرد و دوبرمن نگهبان که در خیابانمان زندگی میکردند، دنبال من و دوستانم میافتادند. با اینکه بچهای لاغر مردنی بودم و این سگها حتی امروز هم به وحشتم میاندازند. اما در هفت یا هشت سالگی در دفاع از خودم با پرتاب سنگ کاملاً مهارت یافته بودم، به خصوص اگر برادرها یا دوستانم همراهم بودند. تنها کاری که لازم بود بکنیم این بود که برای سنگ جمع کردن خم شویم و بعد سگهایی که به سویمان میدویدند. بلافاصله عقبگرد میکردند. وقتی که تنها بودم به سمت نزدیکترین حصار یا درخت میدویدم چون نمیتوانستم با سرعت کافی سنگ پرتاب کنم، اما همراهی حتی یک نفر دیگر به معنای آن بود که میتوانستیم سر جایمان بایستیم و از خود دفاع کنیم...
لینک 1⃣ 2⃣
~ ویلیام فون هیپل
چه میکردید اگر حیوانی به شما حمله میکرد که قویتر و درندهتر و سریعتر از آن بود که بتوانید از چنگش بگریزید یا با دست خالی با او مبارزه کنید؟ برای من پاسخ به این پرسش آنقدرها به قوه تخیل نیاز ندارد، من در محلهایی بزرگ شدم که مردم به قوانین استفاده از قلاده برای سگها توجه چندانی نداشتند و اغلب یک ژرمن شپرد و دوبرمن نگهبان که در خیابانمان زندگی میکردند، دنبال من و دوستانم میافتادند. با اینکه بچهای لاغر مردنی بودم و این سگها حتی امروز هم به وحشتم میاندازند. اما در هفت یا هشت سالگی در دفاع از خودم با پرتاب سنگ کاملاً مهارت یافته بودم، به خصوص اگر برادرها یا دوستانم همراهم بودند. تنها کاری که لازم بود بکنیم این بود که برای سنگ جمع کردن خم شویم و بعد سگهایی که به سویمان میدویدند. بلافاصله عقبگرد میکردند. وقتی که تنها بودم به سمت نزدیکترین حصار یا درخت میدویدم چون نمیتوانستم با سرعت کافی سنگ پرتاب کنم، اما همراهی حتی یک نفر دیگر به معنای آن بود که میتوانستیم سر جایمان بایستیم و از خود دفاع کنیم...
لینک 1⃣ 2⃣
Telegraph
سنگ انداختن به شیرها
چه میکردید اگر حیوانی به شما حمله میکرد که قویتر و درندهتر و سریعتر از آن بود که بتوانید از چنگش بگریزید یا با دست خالی با او مبارزه کنید؟ برای من پاسخ به این پرسش آنقدرها به قوه تخیل نیاز ندارد، من در محلهایی بزرگ شدم که مردم به قوانین استفاده از…
سوال:
یه فکت روانشناسی میگه به هنگام مرگ طبیعی مادهای در مغز به نام DMT از غدهی صنوبری ترشح میشود که قویترین روانگردان شناخته شده توسط بشر است و باعث میشود فرد کل زندگی خود را به صورت فیلموار در چند دقیقه ببیند. گمان میکنم اگر دکتر راجع به این فکت توضیحی ارائه بدهند برای عموم جالب خواهد بود.
پاسخ دکتر تقی کیمیایی اسدی:
رفرانس را بنویسند که در کدام مرکز علم اعصاب چنین تحقیق مسخرهای شده است. چه کسی لحظهی مرگ چنین چیزی را از این غده بیرون کشیده و با چه وسیلهای پی بردهاند که در ذهن کسی که در حال مرگ است فیلمی در جریان است. دیامتی مادهی توهمزایی بنظر در متابولیسم سروتونین است. اما غدهی صنوبری نمیتواند چنین کاری بکند و فیلمی هم در مغز نیست که بازسازی شود. ضمنا دست از این موضوعات بیفایده و دور از ذهن و تخیلی و مخصوصا غدهی صنوبری بردارید. این مشغلهی ذهنی با این غده به حد مضحکی رسیده است.
یه فکت روانشناسی میگه به هنگام مرگ طبیعی مادهای در مغز به نام DMT از غدهی صنوبری ترشح میشود که قویترین روانگردان شناخته شده توسط بشر است و باعث میشود فرد کل زندگی خود را به صورت فیلموار در چند دقیقه ببیند. گمان میکنم اگر دکتر راجع به این فکت توضیحی ارائه بدهند برای عموم جالب خواهد بود.
پاسخ دکتر تقی کیمیایی اسدی:
رفرانس را بنویسند که در کدام مرکز علم اعصاب چنین تحقیق مسخرهای شده است. چه کسی لحظهی مرگ چنین چیزی را از این غده بیرون کشیده و با چه وسیلهای پی بردهاند که در ذهن کسی که در حال مرگ است فیلمی در جریان است. دیامتی مادهی توهمزایی بنظر در متابولیسم سروتونین است. اما غدهی صنوبری نمیتواند چنین کاری بکند و فیلمی هم در مغز نیست که بازسازی شود. ضمنا دست از این موضوعات بیفایده و دور از ذهن و تخیلی و مخصوصا غدهی صنوبری بردارید. این مشغلهی ذهنی با این غده به حد مضحکی رسیده است.
شناخت (قسمت دوازدهم - مغز در خمره)
~ رابرت ام مارتین
دیرباور: خوب، دکارت برای طرح این مسئله که آیا حواس ما دید درستی از واقعیت به ما میدهند یا نه از دیو شرور استفاده کرد. یک روایت امروزی از آن را بشنوید. در واقع همان استدلال است، اما در قالب داستانهای علمی تخیلی امروزیتر گفته شده است. خیال کن تو در واقع فقط یک مغز در خمره هستی - یعنی تنها چیزی که در مورد تو وجود دارد یک مغز فعال است، که در یک خمره حاوی مایع مغذی شناور است، و سیمهایی ورودی و خروجی از آن به یک رایانه وصلاند. رایانه به داخل بخشی از مغز تو که ورودی دیداری را دریافت میکند سیگنالهایی میفرستد، و به نظر تو میرسد که داری چیزی را میبینی - در حالی که در واقع نمیبینی. رایانه، از کیفیتهای حسی دیگری که داری، ورودیهای حسی دیگری هم که ظاهریاند ایجاد میکند، توهم بوها، صداها و امثال آن را به وجود میآورد. وقتی دلت میخواهد چیزی بخوری، مغز تو سیگنالهایی به پاهایت میفرستد تا حرکت کنند و تو را تا جلوی یخچال ببرند، اما مسلم است که تو واقعاً چنین کاری نمیکنی - تو پایی نداری. رایانه این خروجی را تفسیر میکند و ورودی دیداری تو را طوری تغییر میدهد که به نظرت برسد داری به سمت یخچال میروی، و کمی بعد، به نظرت بیاید که یک کم از یک پیتزای مانده را میخوری، و بعد به نظرت برسد که رودل کردهای و امثال آن. کل زندگی تو این طور بوده است - تو از موقع تولد چیزی جز یک مغز در خمره نبودهای. تمام دنیای تو وهم و خیالات است...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟 1⃣1⃣
~ رابرت ام مارتین
دیرباور: خوب، دکارت برای طرح این مسئله که آیا حواس ما دید درستی از واقعیت به ما میدهند یا نه از دیو شرور استفاده کرد. یک روایت امروزی از آن را بشنوید. در واقع همان استدلال است، اما در قالب داستانهای علمی تخیلی امروزیتر گفته شده است. خیال کن تو در واقع فقط یک مغز در خمره هستی - یعنی تنها چیزی که در مورد تو وجود دارد یک مغز فعال است، که در یک خمره حاوی مایع مغذی شناور است، و سیمهایی ورودی و خروجی از آن به یک رایانه وصلاند. رایانه به داخل بخشی از مغز تو که ورودی دیداری را دریافت میکند سیگنالهایی میفرستد، و به نظر تو میرسد که داری چیزی را میبینی - در حالی که در واقع نمیبینی. رایانه، از کیفیتهای حسی دیگری که داری، ورودیهای حسی دیگری هم که ظاهریاند ایجاد میکند، توهم بوها، صداها و امثال آن را به وجود میآورد. وقتی دلت میخواهد چیزی بخوری، مغز تو سیگنالهایی به پاهایت میفرستد تا حرکت کنند و تو را تا جلوی یخچال ببرند، اما مسلم است که تو واقعاً چنین کاری نمیکنی - تو پایی نداری. رایانه این خروجی را تفسیر میکند و ورودی دیداری تو را طوری تغییر میدهد که به نظرت برسد داری به سمت یخچال میروی، و کمی بعد، به نظرت بیاید که یک کم از یک پیتزای مانده را میخوری، و بعد به نظرت برسد که رودل کردهای و امثال آن. کل زندگی تو این طور بوده است - تو از موقع تولد چیزی جز یک مغز در خمره نبودهای. تمام دنیای تو وهم و خیالات است...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟 1⃣1⃣
Telegraph
شناخت (قسمت دوازدهم)
مغز در خمره دیرباور: خوب، دکارت برای طرح این مسئله که آیا حواس ما دید درستی از واقعیت به ما میدهند یا نه از دیو شرور استفاده کرد. یک روایت امروزی از آن را بشنوید. در واقع همان استدلال است، اما در قالب داستانهای علمی تخیلی امروزیتر گفته شده است. خیال کن…
افراد اندیشمند و کنجکاوی که تنها بر فرهنگ همگانی متکی هستند، تا در مورد چیزی مانند آتلانتیس آگاه شوند، صدها و هزاران بار بیشتر از انسانهای معمولی که توان تشخيص متعادلی دارند، ممکن است گرفتار افسانههای دروغینی شوند که با دید غیرانتقادی مورد بحث قرار گرفتهاند.
~ کارل سیگن
~ کارل سیگن
ویژگی روانی لازم برای کار گروهی
~ ویلیام فون هیپل
در میان شامپانزهها احتمال رقابت بیش از احتمال همکاری است و بنابراین لابد برای اجداد دورمان، کار گروهی برای دور کردن شکارچیان بزرگ دشوار بوده است. یک جنوبیکپیعفاری که تنها سنگ پرت میکرد (شاید در حالی که دیگر اعضای گروه پا به فرار میگذاشتند) به احتمال قوی سرانجام از شکم شکارگری که چند خراش سطحی برداشته بود سر درمیآورد، اما چندین جنوبیکپیآسا که سنگ پرت میکردند، احتمالاً میتوانستند کفتارها و ببرهای دندان خنجری و حتی شیرها را از خود دور کنند. همین نیاز به کار گروهی بود که مهمترین تحول روانیای را پدید آورد، که نه فقط بقا در علفزار، بلکه شکوفایی و پیشرفت را برای ما امکانپذیر کرد؛ این تحول توانایی و میل به همکاری بود. شامپانزههای امروزی هنگام شکار گروهی، و هنگام حملهی گروهی به شامپانزههای دیگر، تا حدودی با یکدیگر همکاری میکنند. اما اصولاً نگاهشان به اعضای دیگر گروه که خویشاوند یا دوست نزدیک نیستند نگاهی رقابتی است...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣
~ ویلیام فون هیپل
در میان شامپانزهها احتمال رقابت بیش از احتمال همکاری است و بنابراین لابد برای اجداد دورمان، کار گروهی برای دور کردن شکارچیان بزرگ دشوار بوده است. یک جنوبیکپیعفاری که تنها سنگ پرت میکرد (شاید در حالی که دیگر اعضای گروه پا به فرار میگذاشتند) به احتمال قوی سرانجام از شکم شکارگری که چند خراش سطحی برداشته بود سر درمیآورد، اما چندین جنوبیکپیآسا که سنگ پرت میکردند، احتمالاً میتوانستند کفتارها و ببرهای دندان خنجری و حتی شیرها را از خود دور کنند. همین نیاز به کار گروهی بود که مهمترین تحول روانیای را پدید آورد، که نه فقط بقا در علفزار، بلکه شکوفایی و پیشرفت را برای ما امکانپذیر کرد؛ این تحول توانایی و میل به همکاری بود. شامپانزههای امروزی هنگام شکار گروهی، و هنگام حملهی گروهی به شامپانزههای دیگر، تا حدودی با یکدیگر همکاری میکنند. اما اصولاً نگاهشان به اعضای دیگر گروه که خویشاوند یا دوست نزدیک نیستند نگاهی رقابتی است...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣
Telegraph
ویژگی روانی لازم برای کار گروهی
در میان شامپانزهها احتمال رقابت بیش از احتمال همکاری است و بنابراین لابد برای اجداد دورمان، کار گروهی برای دور کردن شکارچیان بزرگ دشوار بوده است. یک جنوبیکپیعفاری که تنها سنگ پرت میکرد (شاید در حالی که دیگر اعضای گروه پا به فرار میگذاشتند) به احتمال…
کار گروهی منجر به انقلاب شناختی شد
~ ویلیام فون هیپل
زمانی دانشمندان بر این عقیده بودند که ما این اندازه باهوش شدیم تا بتوانیم از فرصتهای به کارگیری اجسام که قرار گرفتن انگشت شست در مقابل سایر انگشتان در اختیارمان قرار میدهد بهره ببریم. بیتردید این عقیده تا اندازهای درست است؛ مثلاً هشت پا فوقالعاده باهوش است و پاهایش فرصتهایی برایش فراهم میکند که تقریباً مشابه است با فرصتهای پدید آمده برای انسان به واسطهی قرار گرفتن انگشت شست در مقابل انگشتان دیگر. همچنین مغز بزرگ برای گورخر بیاستفاده بود، چون امکان نداشت بتواند با سمهایش وسیلهای بسازد یا بهکار گیرد. اما در نهایت، سروکله زدن با اعضای گروه خود چالش ذهنی بهمراتب بزرگتری از چالش به کارگیری اجسام است، به همین دلیل بسیاری از دانشمندان به فرضیهی مغز اجتماعی روی آوردهاند، که میگوید نخستیها در طی فرایند تکامل صاحب مغزهای بزرگ شدند تا بتوانند چالشهای اجتماعی خاص سروکار داشتن با دیگر اعضای گروههای خود را که در آنها وابستگی متقابل اعضا بسیار شدید است حل و فصل کنند. این فرضیه بهخصوص در مورد انسان مصداق دارد، و نه فقط به این دلیل که ما در مقایسه با کپیهای بزرگ در گروههای بزرگتری زندگی میکنیم. بلکه چون وقتی که اجدادمان نخستین بار از مزایای کار گروهی بهرهمند شدند، به تدریج مقدمات لازم برای انواع گوناگون نوآوری اجتماعی را فراهم آوردند که بیشترشان در طول یک یا دو میلیون سال بعدی پدید آمدند. این نوآوریهای اجتماعی مغز بزرگتری برای هماهنگی و موفقیت لازم داشت و فشار بیشتری به اجدادمان برای باهوشتر شدن وارد کرد...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣
~ ویلیام فون هیپل
زمانی دانشمندان بر این عقیده بودند که ما این اندازه باهوش شدیم تا بتوانیم از فرصتهای به کارگیری اجسام که قرار گرفتن انگشت شست در مقابل سایر انگشتان در اختیارمان قرار میدهد بهره ببریم. بیتردید این عقیده تا اندازهای درست است؛ مثلاً هشت پا فوقالعاده باهوش است و پاهایش فرصتهایی برایش فراهم میکند که تقریباً مشابه است با فرصتهای پدید آمده برای انسان به واسطهی قرار گرفتن انگشت شست در مقابل انگشتان دیگر. همچنین مغز بزرگ برای گورخر بیاستفاده بود، چون امکان نداشت بتواند با سمهایش وسیلهای بسازد یا بهکار گیرد. اما در نهایت، سروکله زدن با اعضای گروه خود چالش ذهنی بهمراتب بزرگتری از چالش به کارگیری اجسام است، به همین دلیل بسیاری از دانشمندان به فرضیهی مغز اجتماعی روی آوردهاند، که میگوید نخستیها در طی فرایند تکامل صاحب مغزهای بزرگ شدند تا بتوانند چالشهای اجتماعی خاص سروکار داشتن با دیگر اعضای گروههای خود را که در آنها وابستگی متقابل اعضا بسیار شدید است حل و فصل کنند. این فرضیه بهخصوص در مورد انسان مصداق دارد، و نه فقط به این دلیل که ما در مقایسه با کپیهای بزرگ در گروههای بزرگتری زندگی میکنیم. بلکه چون وقتی که اجدادمان نخستین بار از مزایای کار گروهی بهرهمند شدند، به تدریج مقدمات لازم برای انواع گوناگون نوآوری اجتماعی را فراهم آوردند که بیشترشان در طول یک یا دو میلیون سال بعدی پدید آمدند. این نوآوریهای اجتماعی مغز بزرگتری برای هماهنگی و موفقیت لازم داشت و فشار بیشتری به اجدادمان برای باهوشتر شدن وارد کرد...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣
Telegraph
کار گروهی منجر به انقلاب شناختی شد
زمانی دانشمندان بر این عقیده بودند که ما این اندازه باهوش شدیم تا بتوانیم از فرصتهای به کارگیری اجسام که قرار گرفتن انگشت شست در مقابل سایر انگشتان در اختیارمان قرار میدهد بهره ببریم. بیتردید این عقیده تا اندازهای درست است؛ مثلاً هشت پا فوقالعاده باهوش…
https://www.instagram.com/p/Cn1-O3ZuZV8/?igshid=MDJmNzVkMjY=
💅مطالعه اخیر نشان می دهد
لامپهای یو وی (لامپ پرتوی فرا بنفش) که جهت خشک کردن مواد مانیکیور در ناخنکاری بکار می رود می تواند به «دی ان ای» آسیب بزند و موجب جهش های ژنتیکی ای شود که زمینه بروز سرطان را فراهم میکنند
محققان در سان دیگو کالیفرنیا سلول های موش و سلول های انسان را در ازمایشگاهی در معرض این نوع تابش قرار دادند (در بازه های زمانی بیست دقیقه ای)
مشاهدات اسیب به دی ان ای و در مواردی مرگ سلولی را نشان دادند.
این مطالعه شواهد مستقیم از بروز سرطان را نشان نداد اما مقدمه تحقیقات بعدی را برای بررسی اسیب ها و خطرات مانیکیور را فراهم می کند.
✅در این راستا سازمان پوست آکادمی آمریکا پیشنهاد میکند «حتما» قبل از استفاده از دستگاه UV کرم ضد آفتاب و دستکش های سیاه رنگی که فقط قسمت ناخن بیرون باشد زیر دستگاه استفاده شود .
💅مطالعه اخیر نشان می دهد
لامپهای یو وی (لامپ پرتوی فرا بنفش) که جهت خشک کردن مواد مانیکیور در ناخنکاری بکار می رود می تواند به «دی ان ای» آسیب بزند و موجب جهش های ژنتیکی ای شود که زمینه بروز سرطان را فراهم میکنند
محققان در سان دیگو کالیفرنیا سلول های موش و سلول های انسان را در ازمایشگاهی در معرض این نوع تابش قرار دادند (در بازه های زمانی بیست دقیقه ای)
مشاهدات اسیب به دی ان ای و در مواردی مرگ سلولی را نشان دادند.
این مطالعه شواهد مستقیم از بروز سرطان را نشان نداد اما مقدمه تحقیقات بعدی را برای بررسی اسیب ها و خطرات مانیکیور را فراهم می کند.
✅در این راستا سازمان پوست آکادمی آمریکا پیشنهاد میکند «حتما» قبل از استفاده از دستگاه UV کرم ضد آفتاب و دستکش های سیاه رنگی که فقط قسمت ناخن بیرون باشد زیر دستگاه استفاده شود .
Instagram
32K Likes, 820 Comments - Bloomberg Business (@bloombergbusiness) on Instagram: "Lamps used in gel manicures to dry nail polish emit UV light that can cause DNA mutations often associated with cancer, according to a new study.
Researchers from the University…
Researchers from the University…
Appeal to self-evident truth
توسل به حقیقت بدیهی
شکل منطقی:
شخص ۱ بدون مدرک ادعا میکند Y صادق است.
شخص ۲ از او درخواست مدرک میکند.
شخص ۱ ادعا میکند Y بدیهی است.
مثال:
امیر: هیچ انسانی نباید حق داشته باشه انسان دیگهای رو بکشه.
علی: چرا؟
امیر: بديهيه.
توضیح:
امیر به صورت تلویحی به علی اعلام میکند که استدلالش به مدرک یا توضیح خاصی احتیاج ندارد، چون بدیهی است. این کار مغالطهآمیز است.
راهنمایی:
اگر قادر به توضیح چیزی نیستید، معنیاش این نیست که حتماً بدیهی است، ممکن است این عدم توانایی ناشی از ضعف خودتان باشد.
این مغالطه با مغالطهی قطعیت جعلی رابطهی نزدیکی دارد:
همه میدونن که بدون دین، ما عملا با گوسفند بدون چوپون فرقی نداریم.
توسل به حقیقت بدیهی
شکل منطقی:
شخص ۱ بدون مدرک ادعا میکند Y صادق است.
شخص ۲ از او درخواست مدرک میکند.
شخص ۱ ادعا میکند Y بدیهی است.
مثال:
امیر: هیچ انسانی نباید حق داشته باشه انسان دیگهای رو بکشه.
علی: چرا؟
امیر: بديهيه.
توضیح:
امیر به صورت تلویحی به علی اعلام میکند که استدلالش به مدرک یا توضیح خاصی احتیاج ندارد، چون بدیهی است. این کار مغالطهآمیز است.
راهنمایی:
اگر قادر به توضیح چیزی نیستید، معنیاش این نیست که حتماً بدیهی است، ممکن است این عدم توانایی ناشی از ضعف خودتان باشد.
این مغالطه با مغالطهی قطعیت جعلی رابطهی نزدیکی دارد:
همه میدونن که بدون دین، ما عملا با گوسفند بدون چوپون فرقی نداریم.
شناخت (قسمت سیزدهم - شکگرایی: فرضیهی پنج دقیقه)
~ رابرت ام مارتین
دیرباور: به نظر همه بدیهی میرسد که ادراک حسی مبنای باورهایی باشد غیر از صرفاً آن باورهایی که درباره جهانیاند که درست جلویت است. جهانی که درست در همین لحظه آن را حس میکنی.
تعریفکننده: درست است. به فرض یادت میآید که برای جشن تولد ده سالگیات با دوستهایت به سینما رفتهای. این چیزی است که تو، مسلماً، به نحو پسینی میدانی، چون تجربههای حسی مربوط به آن را در آن زمان داشتهای، اما در تجربهی حسی الآنت چیزی نیست که این باور الآنت را موجه کند که آن کار را کردهای، هیچ چیز جز یک اثر حافظهای که الآن داری.
دیرباور: بله و این چیزی است که یک مسئله شکگرایانه دیگر را پیش میکشد که با این مرتبط است. آیا آثار حافظه اعتمادپذیرند. باز هم، شکگراها اشاره میکنند که گاهی (برای بعضیها، شاید حتی خیلی مواقع) آنها چیزهای غلطی به آدم میگویند، و البته اطلاعات خیلی زیادی درباره چیزهایی که در گذشته حس کردهای وجود دارند که به تو نمیگویند. باز هم میتوانی درستی آنها را به شکلهای مختلف بررسی کنی، اما آن راههای دیگر هم در معرض همین تردید شکگرایانه هستند...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟 1⃣1⃣ 2⃣1⃣
~ رابرت ام مارتین
دیرباور: به نظر همه بدیهی میرسد که ادراک حسی مبنای باورهایی باشد غیر از صرفاً آن باورهایی که درباره جهانیاند که درست جلویت است. جهانی که درست در همین لحظه آن را حس میکنی.
تعریفکننده: درست است. به فرض یادت میآید که برای جشن تولد ده سالگیات با دوستهایت به سینما رفتهای. این چیزی است که تو، مسلماً، به نحو پسینی میدانی، چون تجربههای حسی مربوط به آن را در آن زمان داشتهای، اما در تجربهی حسی الآنت چیزی نیست که این باور الآنت را موجه کند که آن کار را کردهای، هیچ چیز جز یک اثر حافظهای که الآن داری.
دیرباور: بله و این چیزی است که یک مسئله شکگرایانه دیگر را پیش میکشد که با این مرتبط است. آیا آثار حافظه اعتمادپذیرند. باز هم، شکگراها اشاره میکنند که گاهی (برای بعضیها، شاید حتی خیلی مواقع) آنها چیزهای غلطی به آدم میگویند، و البته اطلاعات خیلی زیادی درباره چیزهایی که در گذشته حس کردهای وجود دارند که به تو نمیگویند. باز هم میتوانی درستی آنها را به شکلهای مختلف بررسی کنی، اما آن راههای دیگر هم در معرض همین تردید شکگرایانه هستند...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣ 6⃣ 7⃣ 8⃣ 9⃣ 🔟 1⃣1⃣ 2⃣1⃣
Telegraph
شناخت (قسمت سیزدهم)
شکگرایی: فرضیهی پنج دقیقه دیرباور: به نظر همه بدیهی میرسد که ادراک حسی مبنای باورهایی باشد غیر از صرفاً آن باورهایی که درباره جهانیاند که درست جلویت است. جهانی که درست در همین لحظه آن را حس میکنی. تعریفکننده: درست است. به فرض یادت میآید که برای جشن…
در مسیر همایش
~ کارل سیگن
برای یک مسیری طولانی در خودرو نشستیم و در حالی که صدای قرچ قرچ برف پاککنها روی شیشه تکرار میشد، او گفت خوشحال است که من «همان دانشمند» هستم و در مورد علم پرسشهای بسیاری دارد.
- مزاحمتان نمیشوم؟
- نه خواهش میکنم.
و خلاصه سرگرم گفتوگو شدیم، اما نه در مورد علم آنطور که بعدا مشخص شد. او میخواست در مورد فرازمینیهای یخ زده و رنجور در یک پایگاه نیروی هوایی حوالی سانآنتونیو، احضار روح (راهی برای شنیدن آنچه در ذهن مردگان است - اما چنانکه معلوم است چیز زیادی برای شنیدن نیست). کریستالها، پیشگوییهای نوستراداموس، طالعبینی و کفن تورین سخن بگوید. حرفهای بیسر و ته را با اشتیاق فراوان پیش میکشید و من هر بار ناچار بودم با گفتن این جمله که «شواهد سست است، توجیه بسیار سادهتری وجود دارد» او را ناامید کنم...
لینک 1⃣
✍مترجم: رضا شعبانی
~ کارل سیگن
برای یک مسیری طولانی در خودرو نشستیم و در حالی که صدای قرچ قرچ برف پاککنها روی شیشه تکرار میشد، او گفت خوشحال است که من «همان دانشمند» هستم و در مورد علم پرسشهای بسیاری دارد.
- مزاحمتان نمیشوم؟
- نه خواهش میکنم.
و خلاصه سرگرم گفتوگو شدیم، اما نه در مورد علم آنطور که بعدا مشخص شد. او میخواست در مورد فرازمینیهای یخ زده و رنجور در یک پایگاه نیروی هوایی حوالی سانآنتونیو، احضار روح (راهی برای شنیدن آنچه در ذهن مردگان است - اما چنانکه معلوم است چیز زیادی برای شنیدن نیست). کریستالها، پیشگوییهای نوستراداموس، طالعبینی و کفن تورین سخن بگوید. حرفهای بیسر و ته را با اشتیاق فراوان پیش میکشید و من هر بار ناچار بودم با گفتن این جمله که «شواهد سست است، توجیه بسیار سادهتری وجود دارد» او را ناامید کنم...
لینک 1⃣
✍مترجم: رضا شعبانی
Telegraph
در مسیر همایش
برای یک مسیری طولانی در خودرو نشستیم و در حالی که صدای قرچ قرچ برف پاککنها روی شیشه تکرار میشد، او گفت خوشحال است که من «همان دانشمند» هستم و در مورد علم پرسشهای بسیاری دارد. - مزاحمتان نمیشوم؟ - نه خواهش میکنم. و خلاصه سرگرم گفتوگو شدیم، اما نه در…
علم، شوق و بلندپروازی انسان را بر میانگیزد، اما شبهعلم هم همین کار را میکند. از ترویج ضعیف علم در جامعه رخنههایی بر جای میماند که شبهعلم آنها را به بهترین شکل ممکن پر میکند. اگر بر همگان آشکار شود که هر ادعای علمی پیش از پذیرفته شدن نیاز به شواهد کافی دارد، جایی برای جولان شبهعلم باقی نمیماند. اما همانند قانون گرشام Gresham's law که به خوبی در فرهنگ همگانی جا افتاده است و بیانگر آن است که پول بد پول خوب را بیبرکت میکند علم بد نیز علم خوب را ویران میکند.
~ کارل سیگن
~ کارل سیگن
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
چگونگی رخ دادن اغلب تجربیات فراطبیعی و سوپرنچرال بشر 😂😂
جهش اجتماعیای که ما را انسان کرد
~ ویلیام فون هیپل
وقتی که اجداد ما برای حل چالشهای زندگی در علفزار از قضا راهحلی اجتماعی یافتند، رشتهای از رویدادها را به جریان انداختند که سرانجام به خاستگاههای بشریمان رسید و به همین دلیل است که من حرکت از جنگلهای بارانی به سوی علفزار را «جهش اجتماعی» میخوانم. جهش از درختان به سوی علفزار آشکارا تعبیری استعاری است (و در حقیقت بیشتر رانده شدن بوده است تا جهش)، اما جهشمان به سوی راهحلی اجتماعی به ما امکان داد که از زیر سایهی شکارگران بزرگ بیرون بیاییم و صحنه را برای راهبردهای اجتماعی پیچیدهتر آماده کنیم. اگر دست بر قضا راهحل دیگری برای زندگی در علفزار یافته بودیم (مثلاً شکل کاراتری از نقبزنی و پنهان شدن یا دویدن)، آن گاه من این داستان را نمینوشتم و شما در حال خواندنش نبودید. انتخابی که اجدادمان کردند تا اندازهای تصادفی بود اما فرصتهایی که در اختیار داشتند آن را به شدت محدود میکرد...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣
~ ویلیام فون هیپل
وقتی که اجداد ما برای حل چالشهای زندگی در علفزار از قضا راهحلی اجتماعی یافتند، رشتهای از رویدادها را به جریان انداختند که سرانجام به خاستگاههای بشریمان رسید و به همین دلیل است که من حرکت از جنگلهای بارانی به سوی علفزار را «جهش اجتماعی» میخوانم. جهش از درختان به سوی علفزار آشکارا تعبیری استعاری است (و در حقیقت بیشتر رانده شدن بوده است تا جهش)، اما جهشمان به سوی راهحلی اجتماعی به ما امکان داد که از زیر سایهی شکارگران بزرگ بیرون بیاییم و صحنه را برای راهبردهای اجتماعی پیچیدهتر آماده کنیم. اگر دست بر قضا راهحل دیگری برای زندگی در علفزار یافته بودیم (مثلاً شکل کاراتری از نقبزنی و پنهان شدن یا دویدن)، آن گاه من این داستان را نمینوشتم و شما در حال خواندنش نبودید. انتخابی که اجدادمان کردند تا اندازهای تصادفی بود اما فرصتهایی که در اختیار داشتند آن را به شدت محدود میکرد...
لینک 1⃣ 2⃣ 3⃣ 4⃣ 5⃣
Telegraph
جهش اجتماعیای که ما را انسان کرد
وقتی که اجداد ما برای حل چالشهای زندگی در علفزار از قضا راهحلی اجتماعی یافتند، رشتهای از رویدادها را به جریان انداختند که سرانجام به خاستگاههای بشریمان رسید و به همین دلیل است که من حرکت از جنگلهای بارانی به سوی علفزار را «جهش اجتماعی» میخوانم. جهش…
ادموند وی تیل در کتاب «گردش فصلها» (۱۹۵۰) بیان میکند: «اینکه چیزی را که احساس خوبی به ما میدهد، بدون توجه به حقیقت داشتن یا نداشتناش بپذیریم، به همان اندازه از لحاظ اخلاقی ناپسند است که تنها برایمان به دست آوردن پول مهم باشد، نه روش بهدست آوردن آن».
~ کارل سیگن
~ کارل سیگن
فردریش نیچه در کتاب «تبارشناسی اخلاق» مانند بسیاری از افراد دیگر میگوید: «روند پایانناپذیر فروتنی انسان» با انقلابهای علمی به پیش میرود. نیچه برای از بین رفتن «باور به برتری انسان، یگانگی و بیمانندی او در طرح آفرینش» به سوگ مینشیند. از نظر من بسیار بهتر است که دنیا را همانگونه که هست درک کنیم تا اینکه بر توهمهای خود پافشاری کنیم، هر چند خشنود کننده و مایهی آرامش دل باشند. کدام خلق و خو با بقای گونهی ما سازگارتر است؟ کدام یک در آینده توان بیشتری به ما میدهد؟ و اگر خودباوری دروغین ما در این روند اندکی آسیب ببیند، آیا در کل زیانی به ما میرسد؟ آیا دلیلی وجود دارد تا آن را با آغوش باز نپذیریم و آن را مکمل و رشد دهندهی شخصیت به شمار نیاوریم؟
کشف این موضوع که عمر هستی نزدیک به هشت تا پانزده میلیارد سال است و نَه شش تا دوازده هزار سال، دیدگاه ما را در مورد شکوه و بزرگی آن قوت میبخشد. پذیرفتن این دیدگاه که ما آرایش پیچیدهای از اتمها هستیم و نه یک روح دمیده شده از آسمان، دستکم اهمیت اتمها را نزد ما بیشتر میکند؛ دریافت این موضوع که سیارهی ما یکی از میلیاردها سیاره در کهکشان راه شیری و کهکشان ما نیز یکی از میلیاردها کهکشان موجود است، دامنهی چیزهای ممکن را گستردهتر میکند. فهمیدن اینکه نیاکان ما با میمونها یکسان بودهاند، ما را به موجودات زندهی دیگر پیوند میزند و تاثیر بهسزایی در سرشت انسان -مگر در پارهای موارد اندوهناک باشد- دارد.
~ کارل سیگن
✍مترجم : رضا شعبانی
کشف این موضوع که عمر هستی نزدیک به هشت تا پانزده میلیارد سال است و نَه شش تا دوازده هزار سال، دیدگاه ما را در مورد شکوه و بزرگی آن قوت میبخشد. پذیرفتن این دیدگاه که ما آرایش پیچیدهای از اتمها هستیم و نه یک روح دمیده شده از آسمان، دستکم اهمیت اتمها را نزد ما بیشتر میکند؛ دریافت این موضوع که سیارهی ما یکی از میلیاردها سیاره در کهکشان راه شیری و کهکشان ما نیز یکی از میلیاردها کهکشان موجود است، دامنهی چیزهای ممکن را گستردهتر میکند. فهمیدن اینکه نیاکان ما با میمونها یکسان بودهاند، ما را به موجودات زندهی دیگر پیوند میزند و تاثیر بهسزایی در سرشت انسان -مگر در پارهای موارد اندوهناک باشد- دارد.
~ کارل سیگن
✍مترجم : رضا شعبانی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
دوغشناسی
داشتم فکر میکردم که اسناد و مدارک این همه فواید کجاست؟ که یهو ایشان (با مراجعه به رفرنس) «مقاله» را از جیب خود خارج کرد. 😁😁
داشتم فکر میکردم که اسناد و مدارک این همه فواید کجاست؟ که یهو ایشان (با مراجعه به رفرنس) «مقاله» را از جیب خود خارج کرد. 😁😁