۱. معمای میگرن
۲. مواد روان‌گردان‌ و همدلی
۳. مغز اختاپوس

چند سال پیش پروندهٔ تبعیض جالبی در کالیفرنیا در جریان بود که ساختار صوری مشابهی با معمای میانگین ضربات داشت. تعدادی از زنان با بررسی نسبت زنان در دانشکده‌های تحصیلات تکمیلی یک دانشگاه بزرگ، شکایتی تنظیم کردند مبنی بر آنکه دانشکدهٔ تحصیلات تکمیلی بر آنان تبعیض روا داشته است. مدیران ضمن تلاش برای تعیین آنکه کدام دپارتمان‌ بیشترین قصور را داشته‌، پی بردند که در هر دپارتمان متقاضیان زن با درصد بیشتری از متقاضیانِ مرد پذیرفته شده‌اند. خانم‌ها به شکل بی‌رویه‌ای در دپارتمان‌هایی مانند زبان انگلیسی و روانشناسی ثبت‌نام کرده بودند و این دپارتمان‌ها فقط درصد کمی از متقاضیان را می‌پذیرفتند، در حالی که آقایان به شکل بی‌ضابطه‌ای در دپارتمان‌هایی مانند ریاضیات و مهندسی نام نوشته بودند و این دپارتمان‌ها درصد بسیار بیشتری از متقاضیان را می‌پذیرفتند. الگوی پذیرش مردان مشابه الگوی ضربات گریگ بود - حضور در وضعیت ضربه‌زدن اغلب در نیم‌فصل دوم که ضربه زدن آسان‌تر است.

~ جان آلن پائولوس
@science4lifee

رولت روسی

رابرت ام مارتین


۱-۲ ۲-۳ ۳-۴ ۴-۵ ۵-۶ ۶-۱
۱-۶ ۲-۱
۲-۳ ۳-۴ ۴-۵ ۵-۶ = ۱/۴

@science4lifee

بازی Ancestors: The Humankind Odyssey که رونمایی آن به سال ۲۰۱۵ باز می‌گردد، یک بازی اکشن ماجراجویی است و بازی‌کننده‌ها را در نقش اجداد انسان قرار می‌دهد. بازی در افریقا و در میلیون‌ها سال پیش اتفاق می‌افتد. دوره‌های زمانی مختلف، از ۲ میلیون سال پیش تا ۱۰ میلیون سال پیش، در بازی وجود دارند و روند شکل‌گیری انسان امروزی در آن به تصویر کشیده می‌شود.

@science4lifee

کلاهک دهانه رحم چطور از بارداری جلوگیری می‌کند؟

via www.darmankade.com

Birth Control

Permanent
۱. وازکتومی
۲. سترون‌سازی
Lifestyle
۳. پرهیز از هرگونه رابطه‌ی جنسی
۴. شیردهی به عنوان روش جلوگیری
۵. بیرون کشیدن
۶. روش‌های مبتنی بر آگاهی از باروری
Use every time
۷. کلاهک دهانه رحم
8. Spermicide & Gel

بسیاری از مخالفین سقط جنین قانونی (legalized abortion) چنین تصور می‌کردند که این کار، حیات انسان را بی ارزش کرده و جامعه را بروی یک شیب لغزنده (slippery slope) قرار خواهد داد که در نهایت به سمت نوزادکشی (infanticide)، اتونازی افراد معلول، بی ارزش شدن حیات کودکان و سپس قتل و نسل‌کشی (genocide) منجر خواهد شد. امروز می‌توانیم با اطمینان بگوییم که هیچ‌یک از این اتفاقات به وقوع نپیوسته است. اگرچه سقط جنین برای دهه‌های متوالی در نیم کره شمالی به انجام رسیده، اما هیچ یک از کشورهایی که به این عمل یعنی سقط جنین قانونی مبادرت ورزیده‌اند، اجازه نداده‌اند که به مواردی مانند نوزادکشی قانونی یا کشتن کودکان معلول منجر شود. اتفاقا برعکس، ارزشی که انسان‌ها در دنیای امروز برای حیات کودکان قائل‌اند، به مراتب بیشتر از دوران گذشته است. یک توضیح مستدلی که در دفاع از سقط جنین قانونی مطرح می‌شود این است که در دنیای مدرن، ما ارزش‌های اخلاقی را بر مبنای آگاهی (consciousness) برآورد می‌کنیم. در این میان آنچه به طور خاص حائز اهمیت است، توانایی رنج بردن (suffering) در یک موجود زنده است. از منظر علم مدرن، آگاهی آن چیزی است که از فعالیت مغز بر می‌خیزد. بنابراین اتفاقی که در عصر حاضر افتاده این است که بشر از از توضیحات دینی و سنتی در خصوص مواضع اخلاقی فاصله گرفته و به سمت علم (science) و یک فلسفه سکولار (secular philosophy) حرکت کرده است. همانگونه که امروزه پایان زندگی را بر مبنای توقف فعالیت مغز تعریف می‌کنیم، آغاز زندگی را نیز وابسته به اولین جرقه آگاهی در جنین می‌شناسیم. درک فعلی ما از آگاهی، به فعالیت عصبی بین تالاموس (Thalamus) و قشر مغز (cerebral cortex) بر می‌گردد که حدود بیست و شش هفته پس از بارداری آغاز می‌شود. در دنیای امروز اکثر سقط جنین‌ها قبل از پیدایش فعالیت مغز به انجام می‌رسند. در نتیجه بین این عمل و نوزادکشی و یا سایر اعمال خشونت آمیز، تفاوتی اساسی وجود دارد.

Source: The better angels of our nature by Steven Pinker

@science4lifee

کودکان برای اثبات اینکه وقت کافی برای مدرسه رفتن ندارند، یک استدلال جالب و خنده‌دار مطرح می‌کنند. آن‌ها محاسبه می‌کنند که یک سوم از زمان خود را به خوابیدن اختصاص می‌دهند که در مجموع حدود ۱۲۲ روز از سال را شامل می‌شود. یک هشتم از زمانشان صرف غذا خوردن می‌شود (روزی سه ساعت) که تقریباً ۴۵ روز می‌شود. یک چهارم از سال، معادل ۹۱ روز، به تعطیلات تابستانی و سایر تعطیلات اختصاص دارد و دو هفتم از سال، یعنی ۱۰۴ روز، مربوط به روزهای آخر هفته است. با جمع این زمان‌ها، تقریباً کل سال پر می‌شود و در نتیجه، آن‌ها هیچ فرصتی برای مدرسه رفتن ندارند.

~ جان آلن پائولوس

اگر می‌خواهید افراد، به ویژه ریاضی‌نابلدها را از وخامت یک وضعیت آگاه کنید، می‌توانید همواره از روش ارائه عدد مطلق به جای احتمال وقوع یک پدیده نادر که در یک جمعیت بزرگ رخ می‌دهد، استفاده کنید. این روش گاهی اوقات مغالطه «نرخ پایه» نامیده می‌شود و ما پیش از این چند نمونه از آن را ذکر کرده‌ایم. اینکه کدام رقم، تعداد یا احتمال، را مورد تاکید قرار دهید، بستگی به شرایط دارد، اما توانایی تبدیل سریع بین این دو نوع ارائه آمار مفید است تا تحت تأثیر عناوینی مانند «تلفات تعطیلات؛ مرگ ۵۰۰ نفر در تعطیلات چهار روزه» قرار نگیرید (این عنوان در واقع به تعداد کل تلفات در یک بازه زمانی چهار روزه اشاره دارد).

~ جان آلن پائولوس

واکسن آبله

واکسن آبله
Jonathan M. Berman

Anti-vaxxers: how to challenge a misinformed movement 2020

فرض کنید یک مسیر ۱۰۰ کیلومتری پیش روی شماست. اگر با سرعت مطمئن و قانونی ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت رانندگی کنید، ۵۰ دقیقه طول می‌کشد تا به مقصد برسید (از افزایش و کاهش سرعت چشم‌پوشی می‌کنیم).

💨 حالا اگر وسوسه شوید و سرعت خود را به ۱۵۰ کیلومتر بر ساعت برسانید، چقدر زمان کمتری در راه خواهید بود؟

اگرچه گاهی به درستی گفته می‌شود که انسان جایگاه خاصی در جهان نداشته و در مرکز عالم قرار ندارد، اگر بخواهیم صادقانه برخورد کنیم، می‌بایست اذعان نمود که ما انسان‌های امروزی (Homo Sapiens) موجودات فوق‌العاده شگفت‌انگیزی هستیم. اما در توضیح اینکه تفاوت ما با سایر موجودات چیست، اغلب اخلاف نظرهایی بین افراد مختلف وجود دارد. برخی به توانایی ما در بکارگیری زبان اشاره می‌کنند. برخی دیگر داشتن انگشتان شست متضاد (opposable thumbs) را مطرح می‌کنند که باعث شده ما بتوانیم تسلط بیشتری در کار با اشیاء مختلف داشته باشیم. اما به نظر نمی‌رسد هیچ یک از اینها بتواند منحصر به فرد بودن انسان را توضیح دهد. ممکن است گونه‌های دیگر از ویژگی‌های زبانی انعطاف پذیر ما برخوردار نباشند، اما در هر صورت قادر به ایجاد ارتباط با یکدیگر هستند. یا شاید میمون‌ها نتوانند مانند ما از اشیاء استفاده کنند، اما می‌توانند ابزار‌های اولیه مورد نیاز خود را بسازند. بگذارید نگاهی به انسان‌های اولیه بیاندازیم. آنها می‌توانستند صحبت کنند، برای خود لباس درست کنند، کلبه بسازند و غیره. حتی در همین سطح هم نسبت به سایر موجودات متفاوت به نظر می‌رسند. اما در یک جنبه بسیار مهم به آنها شباهت دارند. هنگامی که پرنده‌ای در زمستان به سمت جنوب پرواز می‌کند، سگ آبی برای خود سد می‌سازد، و یا یک شیر ماده به شکار می‌پردازد، اینکار را صرفا به این دلیل انجام می‌دهد که ساختار مغزش اینگونه فرگشت یافته است. انسان‌های اولیه نیز اینگونه بودند. شاید در خصوص اینکه از چه ابزاری استفاده کنند تا به هدف خود برسند، مهارت بیشتری در تفکر داشتند، اما درست به مانند مثلا یک گربه، شکار می‌کردند، غذا می‌خوردند، تولید مثل می‌کردند، برای خود پناهگاه می‌ساختند و در نهایت می‌مردند.

ادامه مطلب در قسمت پایین 👇

اما یک روز، یکی از انسان‌های قصه ما فکری به ذهنش خطور می‌کند که شاید تا آن موقع به ذهن هیچ موجود دیگری در جهان نرسیده بود: چرا باید این کارها را انجام دهم؟ به‌جای اینکه یک گراز را بکشد و گوشت آن را بخورد، می‌پرسد: آیا این تنها راه زندگی و ادامه حیات است؟ می‌توان تصور کرد که چنین سوالاتی چگونه زمانیکه اجداد ما دور آتش حلقه می‌زدند، به ذهن آنها می‌رسیده و آنها را با یکدیگر مطرح می‌کردند. بنابراین اولین فیلسوف در تاریخ بشر، کسی بوده که این سوال را برای اولین بار مطرح می‌کند: هدف از همه اینها چیست؟ معنای زندگی چیست؟ درست از همین سوال است که سایر سوالات فلسفی نشأت می‌گیرد. مثلا اگر این سوال را بپرسید که چطور باید زندگی کنم؟، وارد حوزه اخلاق (ethics) شده‌اید. یعنی از قلمرو آنچه هست یا حقایق موجود (facts)، به طور قلمرو آنچه باید باشد (ought) وارد شده‌اید. مدارک و شواهد زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد برخی از حیوانات دیگر، علی‌الخصوص نخستی‌ها (primates)، توانایی ابراز محبت را داشته و درک قابل ملاحظه‌ای از عدالت و انصاف (fairness) و مقابله به مثل (reciprocity) را نیز دارند. اما اگر چه این به این معنا است که آنها از سطحی از اخلاقیات برخوردارند، نمی‌توان گفت که در خصوص اینکه چه باید بکنند، فکر می‌کنند. آنچه انسان‌ها را از آنها متمایز کرده این است که آنها قادرند از قالب توصیفی (descriptive) فراتر رفته و به جهان از دیدگاه هنجاری (normative) بنگرند. بنابراین یک قدم کوچک انسان‌ها این بود که از سوال چطور باید زندگی کنم، به سوال چطور باید در کنار هم زندگی کنیم، رسیدند. همین سوال ساده، ما را به فلسفه سیاسی (political philosophy) می‌رساند.

ادامه مطلب در قسمت پایین 👇

سایر حیوانات نیز تا حدودی از سیاست سر در می‌آورند. آنها به گروه‌های اجتماعی تقسیم می‌شوند که دارای سلسله مراتب و رهبران مختلفی است و حتی پروتوکل‌ها و قواعد ضمنی مشخصی در خصوص نحوه رفتار در موقعیت‌های خاص دارند. اما آنچه حیوانات قادر به انجام آن نیستند این است که نمی‌توانند این روش‌ها را تغییر داده و یا در خصوص بهترین روش‌های نظم‌دهی و کنترل جوامع خود به تفکر بپردازند. این توانایی، منحصر به انسان است و از تفکر فلسفی او در خصوص بعد هنجاری زندگی نشأت می‌گیرد. زمانیکه اولین پرسش ساده یعنی «چرا؟» پرسیده می‌شود، برای پاسخ به یک‌ سوال فلسفی می‌بایست به سمت ابعاد عمیق‌تر آن حرکت کنیم و این به این معنا است که سوالات فلسفی جدیدتری مطرح خواهد گردید و این فرآیند به همین ترتیب ادامه پیدا می‌کند. تفکر در خصوص اینکه ما چطور باید در قالب فردی یا اجتماعی زندگی کنیم، سوال مهم دیگری را مطرح می‌کند: ما چه نوع موجوداتی هستیم؟ این سوال ما را وارد حوزه مردم‌شناسی فلسفی (philosophical anthropology) می‌کند: یعنی مطالعه ماهیت حیات بشر. اما قبل از اینکه ماهیت بشر را دریابیم، می‌بایست جهانی که در آن زندگی می‌کنیم را بشناسیم و این یعنی متافیزیک (که به معنای ماوراءالطبیعه نیست). همچنین این سوال مطرح می‌شود که چه کسی در راس امور قرار دارد و این ما را به سمت فلسفه دین سوق می‌دهد. یک سوال عمیق‌تر و مهمتر اینکه: مبنای درک ما از جهان چیست؟ در پاسخ باید گفت، در حال حاضر بالاتر از علم (science) منبع قابل اعتماد دیگری برای شناخت جهان در دسترس ما نیست. اما این علم چگونه کار می‌کند؟ مرز بین علم و غیر علم یا شبه علم چیست؟ برای پاسخ به این سوال، به فلسفه علم (philosophy of science) نیاز داریم.

Source: philosophy: all that matters by Julian Baggini

«هیچ انسان عاقلی نمی‌تواند به ستاره‌های موجود در آسمان و فضای سیاه و بی انتهای بین آنها بنگرد و به انکار ماهیت روحانی (spiritual) تجریبات انسان و یا وجود یک خدای متعال (supreme being) بپردازد.»

یوجین سرنان ( فضانورد اسبق ناسا) - بخشی از مستند last man on the moon

شاید بتوان گفت، هیچ انسان عاقلی نمی‌تواند این جمله سرنان را بخواند و منکر این شود که ناسا (NASA) می‌بایست زمان بیشتری را به آموزش فضانوردان خود در فن بیان و نحوه سخنرانی منطقی، اختصاص دهد. اولا لحن به کار رفته در این جمله، نوعی حمله شخصی (ad hominem) به شمار می‌رود. ظاهراً افرادیکه با وی موافق نباشند، از عقل سلیم برخوردار نیستند. البته ایشان استدلال قابل قبولی برای نشان دادن علت آن ارائه نمی‌دهد. همچنین به طور ضمنی، یک نوع استدلال‌ از روی مرجع (argument from authority) نیز در آن نهفته است. «من به فضا رفته‌ام و شما نرفته‌اید. بنابراین وقتی راجع به چنین چیزی صحبت می‌کنم، بهتر است آن را بپذیرید.» و البته خطای اصلی این استدلال، همان چیزی است که تحت عنوان استدلال از روی ناباوری (argument from incredulity) می‌شناسیم. در این نوع مغالطه، این‌طور استدلال می‌شود که چون نمی‌توان باور داشت یا تصور کرد که چیزی درست است (یا درست نیست)، می‌توان نتیجه گرفت که آن چیز در واقعیت درست نیست (یا هست).

در این مورد خاص، وقتی سرنان به فضا می‌نگرد، نمی‌تواند تصور کند که یک بعد روحانی و یا یک موجود متعالی در پس پرده وجود نداشته باشد. این مفهوم ضمنی نیز در این استدلال نهفته است که هیچ انسان عاقل دیگری نیز نخواهد توانست چنین چیزی را تصور کند و این را دلیلی بر وجود خدا می‌داند.

در اکثر مواقع، با مشخص کردن ساختار یک استدلال بد، نقاط ضعف موجود در آن نیز آشکار می‌گردد. ناتوانی ما در تصور اینکه چیزی وجود دارد یا ندارد، به خودی خود دلیل منطقی برای وجود یا عدم وجود آن چیز نیست. ممکن است بسیاری از چیزهایی که در واقعیت درست هستند را نتوان تصور کرد. و اینکه وجود باور قوی در ما در مواجهه با یک سری تجربیات خاص، به این معنا نیست که این باورها مبنای قابل اعتمادی داشته و یا به واقعیت نزدیک می‌باشند.

حتی اگر در خصوص اینکه چه چیزی را می‌توان یا نمی‌توان انکار کرد حق با سرنان باشد، تنها چیزی که این مسأله برای ما آشکار می‌کند محدودیت‌های قدرت تخیل و تصور ما انسان‌ها است. مثلا من نمی‌توانم تحول، تطور و فرگشت حیات پیچیده از یک‌ موجود تک سلولی را تصور کنم، اما این عدم توانایی، دلیل کافی و منطقی به من نمی‌دهد که با نادیده‌ گرفتن انبوهی از داده‌ها و مدارک علمی معتبر، نتیجه‌گیری کنم که فرگشت انسان اتفاق نیافتاده است. یا مثال واضح‌تر اینکه، وقتی یک شعبده باز، انسانی را با اره به دو قسمت تقسیم می‌کند، مسلما احمقانه است که فکر کنم در واقعیت این اتفاق افتاده است، حتی اگر نتوانم نحوه انجام این کار و ترفندهای پشت آن را تصور کنم.

Source: The duck that won the lottery by Jullian Baggini

ترجمه: Hamid rEzA

آیا علوم طبیعی در تمدن اسلامی سرچشمه گرفته از اسلام بود؟

~ امیرمحمد گمینی