نقد "زندگی پس از زندگی (قسمت هشتم و پایانی)

جامعه‌ شکاکان
به دوستانی که واقعا جستجوگر حقیقتند و می‌پرسند "چرا خیلی از پیشبینی‌های تجربه‌گرانِ نزدیک به مرگ، درست از آب در آمده؟" باید عرض کنم که این صرفاً یک مدعاست، و درستی آن را نه شما می‌توانید تصدیق کنید، نه من، نه مجری و فیلمبردار، نه تجربه‌گر و اطرافیان او و نه حتی هر دانشمند یا فیلسوفی. تنها با روحیه و تفکر نقادانه می‌توان تشخیص داد، آن هم به نحو مستدل و تا اطلاع ثانوی، و در این میان، جامعه علمی و جامعه شکاکان بسیار تعیین کننده‌اند.

👈 شکاکان (Skeptics) کسانی هستند که از فریب‌های ذهن آگاهند و مثل یک کارآگاه کنجکاو با تکیه بر علم و تجربه و شمّ قوی خود صحت و سقم مدعیات عجیب را بررسی می‌کنند.

دو نمونه از شکاکان را در این ویدئو می‌بینید. از شما می‌خواهم آن را با ویدئو پست قبلی (گزارش هیجان‌انگیز مجری از معجزه) مقایسه کنید.

اساساً درباره موضوعات پرمناقشه، اگر رسانه‌ای دنبال حقیقت است مناسبترین سبک، مناظره است.

در این مناظره که به سبک آکسفوردی، Oxford-style debate اجرا می‌شود، گزاره مناقشه‌آمیز این است:

👈 "مرگ پایان [زندگی] نیست."
Death Is Not Final

👥 موافقان (که اتفاقا هر دو آنها مهمانان "زندگی پس از زندگی" بودند):

۱. دکتر اِبِن الکساندر، جراح مغز و اعصاب که قبلا در دو پست او را معرفی کرده‌ام.
۲. ریموند مودی، پزشک و ترویج‌گر تفسیر ماوراء الطبیعی از NDE.

👥 مخالفان (که اتفاقا هیچکدامشان مهمان زندگی پس از زندگی نبودند)

۱. شان کارول، دکترای فیزیک از هاروارد، هئیت علمی موسسه فناوری کالیفرنیا،

۲. استیون نوولا، متخصص مغز و اعصاب دانشگاه ییل، رئیس و از بنیانگذاران انجمن شکاکان نیوانگلند.

مجری: جان دانوان، نویسنده، خبرنگار و سخنران.

این برنامه را موسسه "آی‌کیوتویواِس" یا IQ2US یا "چهارچوب فکری آمریکا" در ۲۰۱۴ برگزار کرده است. آنها موسسه خود را اینگونه معرفی می‌کنند: "یک سازمان غیرانتفاعی و غیرحزبی که به یک مشکل اساسی در آمریکا می‌پردازد: قطبی شدن شدید ملت و سیاست ما. ماموریت ما بازگرداندن تفکر انتقادی، حقایق، عقل و مدنیت به گفتمان عمومی آمریکاست."

یکی از قوانین جذاب این سبک، دو بار رای‌گیری از شنوندگان است، یکبار پیش از مناظره و یکبار پس از آن.

👈 نتایج نظر سنجی در این مناظره:
پیش از مناظره:
٪۳۷ موافق (مرگ پایان زندگی نیست)،
٪۳۱ مخالف،
٪۳۲ بلاتکلیف

 پس از مناظره:
٪۴۲ موافق،
٪۴۶ مخالف،
٪۱۲ بلاتکلیف

و بنابراین تیمی که علیه این گزاره بود، یعنی تیم نوولا و کارول، برنده این مناظره می‌‌شود.

فیلم مربوط به قسمت هشتم نقد زندگی پس از زندگی

... روان‌شناسان از مدت‌ها پیش می‌دانستند که انسان‌ها مایل‌اند زندگی شخصی‌شان را از پشت عینک خوش‌بینی‌ ببینند. آن‌ها فکر‌ می‌کنند احتمال آنکه قربانی طلاق، بیکاری، تصادف، بیماری یا جنایت بشوند، کمتر از یک فرد معمولی است. اما کافی است پرسش را از زندگی شخصی به زندگی اجتماعی‌شان تغییر بدهید تا ‌از پولیانا به اییور تغییر شکل بدهند.

توضیح مترجم:
پولیانا: نام قهرمان رمانی به همین نام نوشته النور اچ. پورتر، نماد خوش‌بینی‌ افراطی
اییور: شخصیت الاغ همیشه غمگین و بدبین و منفی‌باف، نماد بدبینی همیشگی

~ پینکر
–معدنی

خطاهای ناشی از دسترس‌پذیری یکی از منابع مرسوم نابخردی در استدلال‌های بشری است. دانشجویان سال اول پزشکی هر نوع بثورات ‌پوستی را نشانهٔ بیماری‌های عجیب‌وغریب می‌دانند و مسافران پس از آنکه خبری دربارهٔ حملهٔ کوسه می‌خوانند یا فیلم آرواره‌ها را تماشا می‌کنند دیگر پا به آب نمی‌گذارند. سوانح هوایی همیشه خبرساز است‌، اما سوانح رانندگی که به‌مراتب قربانیان بیشتری می‌گیرد، تقریباً هرگز به اخبار راه نمی‌یابد. جای شگفتی نیست که بسیاری از مردم ترس از پرواز دارند، اما تقریباً هیچ‌کس از رانندگی نمی‌ترسد. در مقایسه با آسم (که بیش از چهارهزار آمریکایی را در سال می‌کُشد)، مردم گردبادها (که سالانه حدود پنجاه آمریکایی را می‌کُشد) را علت شایع‌تری برای مرگ می‌شمارند. دلیل آن احتمالاً این است که گردبادها سوژهٔ تلویزیونی جذاب‌تری هستند.

~ استیون پینکر
–دکتر معدنی

پیشرفت ‌همیشه یکنواخت نیست، چون حل مشکلات باعث می‌شود مشکلات جدیدی به وجود بیاید. اما وقتی مشکلات جدید هم به نوبهٔ خود حل شود، پیشرفت ادامه پیدا می‌کند.

~ پینکر

این گزاره که تعدادی از شاخص‌های‌ خشونت کاهش پیدا کرده است «نظریه» نیست، بلکه مشاهدهٔ یک واقعیت مسلم است. بله، این واقعیت که یک شاخص معین در گذر زمان تغییر کرده با این پیش‌بینی که آن روند برای همیشه و در هر زمانی ادامه خواهد یافت، یکسان نیست. همان‌طور که در تبلیغات سرمایه‌گذاری لازم است بگویند: عملکرد گذشته هیچ ضمانتی برا‌ی نتایج آینده نیست.

~ پینکر
–معدنی

همان‌طور که دیوید دویچ می‌گوید: «مهم‌ترین محدودیت در بین تمام محدودیت‌های موجود بر سر راه خلق دانش این است که نمی‌توانیم پیش‌گویی کنیم. نمی‌توانیم محتوای افکار یا نتایج افکاری را که هنوز پا به منصهٔ ظهور نگذاشته است پیش‌بینی کنیم. این محدودیت نه تنها با رشد نامحدود دانش سازگار است، بلکه لازمهٔ آن است.»

~ پینکر
–معدنی

حافظهٔ اتوبیوگرافیکْ ‌استثنایی بر سوگیری منفی‌نگری است. هرچند، مایل‌ایم رویدادهای بد را به همان خوبی رویدادهای خوب به یاد بیا‌وریم، اما رنگ‌وبوی منفی آن شوربختی‌ها، به‌ویژه آن‌هایی که برای خودمان رخ داده، با گذر زمان رنگ می‌بازد. ما برای نوستالژی سیم‌کشی شده‌ایم: در حافظهٔ بشر، زمان اکثر جراحات را مداوا می‌کند. دو توهم دیگر ما را به اشتباه می‌اندازد و باعث می‌شود فکر کنیم اوضاع دیگر مثل گذشته نیست: اول آنکه بار سنگین بلوغ و والدگری را با معصومیت کمتر جهان اشتباه می‌گیریم و دوم آنکه زوال قوایمان را به حساب زوال روزگار می‌گذاریم‌. همان‌طور ‌که فرانکلین پیرس آدامزِ ستون‌نویس اشاره می‌‌کند‌: «هیچ‌چیز به اندازهٔ حافظهٔ ضعیف مسئول ساختن «روزهای خوب گذشته» نیست.

~ استیون پینکر
–دکتر معدنی

نثر این کتاب با آدم حرف میزنه. فقط قلم رو دریاب.

... تام لُرر، طنزپرداز، زمانی به طعنه گفت: «همیشه بدترین‌ها را پیش‌بینی کن و تو را مثل انبیا می‌ستایند.» حداقل‌ از زمان پیامبران عبری که نقد اجتماعی‌شان را با پیش‌بینی فاجعه مخلوط می‌کردند، بدبینی با جدیت اخلاقی یکسان انگاشته شده است ...

... مورگان هاوزل، نویسندهٔ حوزهٔ مالی، به این نکته اشاره کرده است که بدبینان طوری حرف می‌زنند که گویی قصد کمک به شما را دارند، در حالی که به نظر می‌رسد خوش‌بینان قصد دارند چیزی به شما بفروشند. هر وقت کسی راه‌حلی برای مشکلی ارائه می‌دهد، منتقدان بلافاصله می‌گویند که آن راه‌حل نوش‌دارو نیست، جادویی نیست و همه‌فن‌حریف نیست؛ بلکه صرفاً نوعی چسب زخم یا وصلهٔ فناورانهٔ سرسری است که نمی‌تواند به علل ریشه‌ای ‌بپردازد و با عوارض جانبی و پیامدهای ناخواسته نتیجهٔ معکوس به دنبال خواهد داشت. البته، چون هیچ‌چیز نوش‌دارو نیست و هر کاری پیامدهایی دارد (شما نمی‌توانید فقط یک کار بکنید)، این کلیشه‌های رایج چیزی نیست جز امتناع از پذیرش این امکان که اصولاً بتوان چیزی را بهبود بخشید.

~ استیون پینکر
–دکتر معدنی

وضعیت فعال ایرانی:

مثل اینکه به‌خاطر این آمار اشتباه از مردم عذرخواهی کرده:
https://t.me/MamelekatDaily/7331

... کریستین ولزل، دانشمند علوم سیاسی، در کتاب خود خیزش آزادی (با تکیه بر همکاری با ران اینگلهارت، پیپا نوریس و دیگران) این نظریه را مطرح کرده است که فرآیند مدرنیزاسیون، ظهور ارزش‌های رهایی‌بخش را برانگیخته است. با گذار جوامع از مرحلهٔ کشاورزی به صنعتی و سپس اطلاعاتی، شهروندان دغدغهٔ کمتری برای مقابله با دشمنان و سایر تهدیدهای وجودی دارند و در عوض، تمایل بیشتری به ابراز آرمان‌ها و پیگیری فرصت‌های زندگی از خود نشان می‌دهند. این تحول، ارزش‌های آنان را به سوی آزادی بیشتر برای خود و دیگران سوق می‌دهد. این گذار، با نظریهٔ سلسله‌مراتب نیازهای آبراهام مازلو، روان‌شناس، همخوانی دارد: گذار از نیازهای اولیه مانند بقا و امنیت، به نیازهای عالی‌تر چون تعلق، عزت نفس و خودشکوفایی. (و البته با گفتهٔ مشهور برشت: «اول شکم، بعد اخلاق»). در این فرآیند، مردم به تدریج آزادی را بر امنیت، تنوع را بر یکنواختی، خودمختاری را بر اقتدار، خلاقیت را بر انضباط، و فردیت را بر همرنگی ترجیح می‌دهند. این ارزش‌های رهایی‌بخش را می‌توان ارزش‌های لیبرال نیز نامید؛ البته در معنای کلاسیک آن که به «آزادی» و «رهایی» بازمی‌گردد، نه در معنای امروزی آن که به چپ‌گرایی سیاسی اطلاق می‌شود.

~ استیون پینکر
–نظری

زاهدی مهمان پادشاهی بود. چون به طعام بنشستند، کمتر از آن خورد که ارادتِ او بود و چون به نماز برخاستند، بیش از آن کرد که عادت او، تا ظنِّ صَلاحیت در حق او زیادت کنند.
ترسم نرسی به کعبه، ای اعرابی
کاین ره که تو می‌روی به ترکستان است

چون به مُقام خویش آمد، سفره خواست تا تَناوُلی کند. پسری صاحبِ فراست داشت. گفت: ای پدر! باری به مجلس سلطان در، طعام نخوردی؟ گفت: در نظر ایشان چیزی نخوردم که به کار آید. گفت: نماز را هم قضا کن که چیزی نکردی که به کار آید.

... دیدگاه‌ها امری کاملاً ذهنی هستند، اما یک نظریهٔ خوش‌ساخت، پیامدهای آشکاری دارد و این شواهد است که می‌تواند اعتبار عینی آن را بسنجد. جهان در هیروشیما دریافت که دیدگاه اینشتین در فیزیک، فقط یک دیدگاه شخصی نبود.

~ توماس سول

... واقعیت‌ها «به خودی خود سخن نمی‌گویند»، بلکه له یا علیه نظریه‌های رقیب شهادت می‌دهند ...

~ توماس سول

... تنها کاری که از راستی‌آزمایی تجربی برمی‌آید این است که نشان دهد از میان نظریه‌های رقیب موجود، کدام‌یک با مجموعهٔ واقعیت‌های شناخته‌شده سازگاری بیشتری دارد. چه‌بسا فردا نظریهٔ دیگری سر برآورد که با واقعیت‌ها سازگارتر باشد، یا آن‌ها را با مفروضاتی کمتر، شفاف‌تر و کارآمدتر تبیین کند؛ یا حتی نظریه‌ای نو که هم این پدیدهٔ تجربی و هم پدیده‌های دیگری را که تا کنون با نظریه‌ای مجزا تبیین می‌شدند، به‌خوبی توضیح دهد.

~ توماس سول

قانون اساسی ایالات متحده، با سازوکارهای دقیق مهار و توازن خود، آشکارا بازتاب‌دهندهٔ این دیدگاه بود که هرگز نمی‌توان قدرت را به‌طور کامل به کسی سپرد. این رویکرد، در تضادی آشکار با انقلاب فرانسه قرار داشت که به مدعیان نمایندگی «مردم» و بیان‌کنندگان «ارادهٔ عمومیِ» روسویی، اختیاراتی بی‌حدوحصر، از جمله اختیار مرگ و زندگی اعطا می‌کرد. پیروان این دیدگاه، حتی زمانی که از رهبرانی خاص به‌تلخی سرخورده شده، آنان را خلع و اعدام می‌کردند، باز هم در نظام سیاسی یا باورهای خود تغییری اساسی نمی‌دادند؛ چرا که شر را نه در نظام، که در افرادی محصور می‌دیدند که به انقلاب خیانت ورزیده بودند.

~ توماس سول
–نظری