Forwarded from Science For Life (Student)
📎 استدلال علمی ـ قیاس و استقرا 《فلسفهٔ علم》
معمولاً دانشمندان دربارهٔ جهان نظرهایی ابراز میکنند که اگر آن نظرها را از غیر دانشمندان می‌شنیدیم باورمان نمی‌شد. برای نمونه، زیست‌شناسان می‌گویند انسان و شامپانزه خویشاوندند، زمین‌شناسان می‌گویند آفریقا و آمریکای جنوبی زمانی به هم متصل بوده‌اند و کیهان‌شناسان قائل‌اند که کیهان در حال گسترده شدن است. اما دانشمندان چگونه به این نتایج به ظاهر بعید می‌رسند؟ آخر مگر تا به حال کسی با دو چشم خودش دیده که یک گونه در نتیجهٔ فرگشت گونه‌ای دیگر به وجود بیاید. یا قاره‌ای دو نیم شود، یا کیهان در حال گسترش باشد؟ ↓
@science4lifee
معمولاً دانشمندان دربارهٔ جهان نظرهایی ابراز میکنند که اگر آن نظرها را از غیر دانشمندان می‌شنیدیم باورمان نمی‌شد. برای نمونه، زیست‌شناسان می‌گویند انسان و شامپانزه خویشاوندند، زمین‌شناسان می‌گویند آفریقا و آمریکای جنوبی زمانی به هم متصل بوده‌اند و کیهان‌شناسان قائل‌اند که کیهان در حال گسترده شدن است. اما دانشمندان چگونه به این نتایج به ظاهر بعید می‌رسند؟ آخر مگر تا به حال کسی با دو چشم خودش دیده که یک گونه در نتیجهٔ فرگشت گونه‌ای دیگر به وجود بیاید. یا قاره‌ای دو نیم شود، یا کیهان در حال گسترش باشد؟ ↓
@science4lifee
Telegraph
فلسفهٔ علم
استدلال علمی معمولاً دانشمندان دربارهٔ جهان نظرهایی ابراز میکنند که اگر آن نظرها را از غیر دانشمندان می‌شنیدیم باورمان نمی‌شد. برای نمونه، زیست‌شناسان می‌گویند انسان و شامپانزه خویشاوندند، زمین‌شناسان می‌گویند آفریقا و آمریکای جنوبی زمانی به هم متصل بوده‌اند…
🧠 مغالطهٔ روز ۳ / ۲۲۸
⚠️ مغالطه‌ی حمله به خودباوری
🗂 Ad Fidentia
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 تعریف: مغالطه‌ی حمله به خودباوریِ طرف بحث موقعی پیش می‌آید که یک نفر به جای پرداختن به استدلال و مدارکی که شخص دیگر عرضه کرده، به حس خودباوری او حمله کند.
🧮 شکل منطقی:
شخص ۱ ادعا می‌کند که Y صادق است، ولی آیا شخص ۱ واقعاً از ادّعای خود مطمئن است؟
بنابراین Y کاذب است.
💡 مثال ۱:
ریک: دیشب خواب دیدم توی لاتاری برنده شدم! ۱۰۰۰ دلار پسانداز دارم. می‌خوام باهاش ۱۰۰۰تا بلیط بخرم.
ویک: می‌دونی، خواب دیدن راه خوبی برای پیشبینی آینده نیست. خواب دیدن حاصل واکنش عصبیه. شاید بشه جرقه زدن تصادفی عصب‌ها توصیفش کرد.
ریک: تا جایی که یادم می‌اد، شما نه روان‌شناسی، نه عصب‌شناس، پس از کجا اینقدر مطمئنی که من توی خوابم آینده رو نمی‌بینم؟
ویک: پس فکر کنم احتمالش باشه که داری آینده رو می‌بینی.
🧠 توضیح:
اگرچه ویک سعی دارد با دوستش به طور منطقی بحث کند، اما ریک می‌کوشد تا استدلال ویک را تضعیف کند بدین صورت که نسبت به موضعش احساس عدم اطمینان کند. ریک در حال اجرای ترفندی مغالطه‌آمیز است و اگر ویک گولش را بخورد، به دام استدلال مغالطه‌آمیز افتاده است.
💡 مثال ۲:
کریس: تو ادعا می‌کنی که به وجود دنیای ارواح پیرامون ما و وجود همیشگی روح در بدن هر انسان و بیرون از آن اعتقاد نداری. چطور می‌تونی مطمئن باشی که همچین چیزی وجود نداره؟ آیا ۱۰۰ درصد یقین داری؟
جو: البته که نه. چطور می‌تونم ۱۰۰ درصد مطمئن باشم؟
کریس: هان، دماغ سوخته خریداریم! یه امتیاز به نفع من!
جو: چی شد؟
🧠 توضیح:
این یکی از مغالطه‌های رایج بین کسانی است که استدلال میکنند وجود دنیای ماوراءالطبیعی یا هرچیزی از این دست کذب‌پذیر (falsifiable) نیست. اگر جو متفکّری منطقی نباشد شاید به اعتبار موضع خودش شک کند، اما در این موقعیت مدرکی جدید دال بر اشتباه بودن استدلال جو عرضه نشده، بلکه به اعتماد به نفس او حمله شده و شک او نیز از همین حمله ناشی می‌شود. خوشبختانه جو شخصی متعصب نیست و به تفاوت بین ۱. اموری که امکان وقوع دارند ۲. اموری که احتمال وقوع دارند، واقف است (همچنین نک. مغالطه‌ی توسّل به امکان).
⚠️ استثناء:
اگر کسی مدّعی قطعیّت چیزی باشد که وجود قطعیّت در آن امری شناختنی نیست، باید بدان اشاره کرد.
🎯 راهنمایی: اعتماد داشته باشید که به طور محتمل یا حتی بسیار محتمل حق با شماست، اما از یقین جزمی به هر بهایی نسبت به اموری که قطعیّت در آنها ناشناختنی است، پرهیز کنید.
مغالطه‌ای رایج است.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات #بو_بنت
🔔 @science4lifee
⚠️ مغالطه‌ی حمله به خودباوری
🗂 Ad Fidentia
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 تعریف: مغالطه‌ی حمله به خودباوریِ طرف بحث موقعی پیش می‌آید که یک نفر به جای پرداختن به استدلال و مدارکی که شخص دیگر عرضه کرده، به حس خودباوری او حمله کند.
🧮 شکل منطقی:
شخص ۱ ادعا می‌کند که Y صادق است، ولی آیا شخص ۱ واقعاً از ادّعای خود مطمئن است؟
بنابراین Y کاذب است.
💡 مثال ۱:
ریک: دیشب خواب دیدم توی لاتاری برنده شدم! ۱۰۰۰ دلار پسانداز دارم. می‌خوام باهاش ۱۰۰۰تا بلیط بخرم.
ویک: می‌دونی، خواب دیدن راه خوبی برای پیشبینی آینده نیست. خواب دیدن حاصل واکنش عصبیه. شاید بشه جرقه زدن تصادفی عصب‌ها توصیفش کرد.
ریک: تا جایی که یادم می‌اد، شما نه روان‌شناسی، نه عصب‌شناس، پس از کجا اینقدر مطمئنی که من توی خوابم آینده رو نمی‌بینم؟
ویک: پس فکر کنم احتمالش باشه که داری آینده رو می‌بینی.
🧠 توضیح:
اگرچه ویک سعی دارد با دوستش به طور منطقی بحث کند، اما ریک می‌کوشد تا استدلال ویک را تضعیف کند بدین صورت که نسبت به موضعش احساس عدم اطمینان کند. ریک در حال اجرای ترفندی مغالطه‌آمیز است و اگر ویک گولش را بخورد، به دام استدلال مغالطه‌آمیز افتاده است.
💡 مثال ۲:
کریس: تو ادعا می‌کنی که به وجود دنیای ارواح پیرامون ما و وجود همیشگی روح در بدن هر انسان و بیرون از آن اعتقاد نداری. چطور می‌تونی مطمئن باشی که همچین چیزی وجود نداره؟ آیا ۱۰۰ درصد یقین داری؟
جو: البته که نه. چطور می‌تونم ۱۰۰ درصد مطمئن باشم؟
کریس: هان، دماغ سوخته خریداریم! یه امتیاز به نفع من!
جو: چی شد؟
🧠 توضیح:
این یکی از مغالطه‌های رایج بین کسانی است که استدلال میکنند وجود دنیای ماوراءالطبیعی یا هرچیزی از این دست کذب‌پذیر (falsifiable) نیست. اگر جو متفکّری منطقی نباشد شاید به اعتبار موضع خودش شک کند، اما در این موقعیت مدرکی جدید دال بر اشتباه بودن استدلال جو عرضه نشده، بلکه به اعتماد به نفس او حمله شده و شک او نیز از همین حمله ناشی می‌شود. خوشبختانه جو شخصی متعصب نیست و به تفاوت بین ۱. اموری که امکان وقوع دارند ۲. اموری که احتمال وقوع دارند، واقف است (همچنین نک. مغالطه‌ی توسّل به امکان).
⚠️ استثناء:
اگر کسی مدّعی قطعیّت چیزی باشد که وجود قطعیّت در آن امری شناختنی نیست، باید بدان اشاره کرد.
🎯 راهنمایی: اعتماد داشته باشید که به طور محتمل یا حتی بسیار محتمل حق با شماست، اما از یقین جزمی به هر بهایی نسبت به اموری که قطعیّت در آنها ناشناختنی است، پرهیز کنید.
مغالطه‌ای رایج است.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات #بو_بنت
🔔 @science4lifee
🆒1
پست ۳: مجموعه‌های نامتناهی (بخش ۱ از ۲)
■ مجموعه‌های نامتناهی همه‌جا هستند
نامتناهی‌ها فقط در ذهن ریاضی‌دان‌ها زندگی نمی‌کنند؛ نمونه‌هایشان همه‌جا پیرامون ماست:
- شب‌های سالِ نو: هر سال که می‌گذرد، سالِ بعدی سر جایش می‌نشیند؛ این توالی قرار نیست تمام شود.
- نقاطِ میان لندن و نیویورک: میانِ هر دو نقطه همیشه نقطهٔ دیگری جا دارد.
- جمله‌های دستوری انگلیسی: هر جملهٔ معتبری را بردارید و به آغازش «John said that» بیفزایید؛ جمله‌ای درست و بلندتر به دست می‌آید — و این کار را می‌توان بی‌پایان ادامه داد.
- و تمیزترین مثال: مجموعهٔ اعداد طبیعی {0, 1, 2, 3, ...}.
■ عدد، نه عددنما!
«دو» و «deux» و «2» و «II» نشانه‌های متفاوتی برای یک چیزند: عددِ دو. عددنما (numeral) یعنی واژه یا نمادی در یک دستگاه نمایش؛ اما عدد خودِ آن موجود انتزاعی است که عددنماها نامش را می‌برند. فیلسوفان اینجا وسواسِ تمایزِ «استعمال و ذکر» هم دارند: لندن جمعیتی ده‌میلیونی دارد، اما «London» — یعنی نامِ لندن — فقط شش حرف است!
■ خانوادهٔ اعداد
خانواده | چه کسانی را در بر می‌گیرد؟
طبیعی | 0، 1، 2، 3 و به همین ترتیب
صحیح | طبیعی‌ها به‌علاوهٔ اعداد منفی
گویا | اعدادی که به شکل کسر p/q با دو عدد صحیح نوشته میشوند (مثبت یا منفی)
گنگ | اعدادی مثل √2 و π که به هیچ شکلی کسری درنمی‌آیند
حقیقی | همهٔ گویاها و گنگ‌ها با هم
هر عدد حقیقی را می‌توان با یک بسط اعشاری (شاید بی‌پایان) نمایش داد؛ گویاها دقیقاً همان‌هایی هستند که بسط اعشاری‌شان سرانجام تکرارشونده می‌شود، مثل 1/11 = 0.090909... .
■ چرا √2 گنگ است؟ (برهان خلف)
فرض کنیم بتوان √2 را به شکل کسر p/q نوشت؛ آن هم به ساده‌ترین شکل، یعنی p و q هیچ عامل مشترکی نداشته باشند. آن‌گاه از p/q = √2 نتیجه می‌شود 2q² = p²؛ پس p باید زوج باشد. بنویسید p = 2r. جای‌گذاری میدهد q² = 2r²؛ پس q هم زوج است. اما دو عدد زوج همیشه عامل مشترکِ 2 دارند — یعنی کسر از همان اول ساده نبوده است. تناقض! پس فرضِ نخست باطل بود و √2 به هیچ کسری نمی‌گنجد؛ یعنی گنگ است.
یونانیان از این کشف بهت‌زده شدند: √2 همان طول وترِ مثلث قائم‌الزاویه‌ای است که دو ضلعش 1 است، و حالا معلوم می‌شد این طول به هیچ کسری نمی‌گنجد — چیزی که با خودِ مفهوم «طول» ناسازگار می‌نمود. گفته می‌شود حتی کوشیدند این کشف را مخفی نگه دارند!
■ دو معنای «بیشتر»
کدام بیشترند: اعداد طبیعی یا اعداد زوج؟ پاسخ به معنای «بیشتر» بستگی دارد:
- بیشتر به معنای دربرگرفتن: طبیعی‌ها. مجموعهٔ زوج‌ها {0, 2, 4, ...} زیرمجموعهٔ حقیقیِ طبیعی‌هاست؛ طبیعی‌های اضافی (فردها) در کارند، اما زوجِ اضافه‌ای که طبیعی نباشد یافت نمی‌شود.
- بیشتر به معنای جفت‌نشدن: هیچ‌کدام. زوج‌ها را می‌توان یک‌به‌یک با طبیعی‌ها جفت کرد: 0↔0، 1↔2، 2↔4، 3↔6 و به همین ترتیب. وقتی چنین جفت‌سازی ممکن باشد، دو مجموعه هم‌اندازه‌اند.
پس تناقضی در کار نیست؛ فقط دو مفهومِ متفاوت از «بیشتر» داریم. در مجموعه‌های متناهی این دو مفهوم هم‌ارزند، اما در مجموعه‌های نامتناهی از هم گسسته میشوند — و اتفاقاً همین گسست، ویژگیِ تعریف‌کنندهٔ مجموعهٔ نامتناهی است: مجموعه‌ای که اعضایش با اعضای بعضی از زیرمجموعه‌های حقیقی‌اش یک‌به‌یک جفت میشوند؛ امری که برای هیچ مجموعهٔ متناهی ممکن نیست.
–دیوید پاپینو
#فلسفه #ریاضیات #بی_نهایت #اعداد #مجموعه #کانتور
■ مجموعه‌های نامتناهی همه‌جا هستند
نامتناهی‌ها فقط در ذهن ریاضی‌دان‌ها زندگی نمی‌کنند؛ نمونه‌هایشان همه‌جا پیرامون ماست:
- شب‌های سالِ نو: هر سال که می‌گذرد، سالِ بعدی سر جایش می‌نشیند؛ این توالی قرار نیست تمام شود.
- نقاطِ میان لندن و نیویورک: میانِ هر دو نقطه همیشه نقطهٔ دیگری جا دارد.
- جمله‌های دستوری انگلیسی: هر جملهٔ معتبری را بردارید و به آغازش «John said that» بیفزایید؛ جمله‌ای درست و بلندتر به دست می‌آید — و این کار را می‌توان بی‌پایان ادامه داد.
- و تمیزترین مثال: مجموعهٔ اعداد طبیعی {0, 1, 2, 3, ...}.
■ عدد، نه عددنما!
«دو» و «deux» و «2» و «II» نشانه‌های متفاوتی برای یک چیزند: عددِ دو. عددنما (numeral) یعنی واژه یا نمادی در یک دستگاه نمایش؛ اما عدد خودِ آن موجود انتزاعی است که عددنماها نامش را می‌برند. فیلسوفان اینجا وسواسِ تمایزِ «استعمال و ذکر» هم دارند: لندن جمعیتی ده‌میلیونی دارد، اما «London» — یعنی نامِ لندن — فقط شش حرف است!
■ خانوادهٔ اعداد
خانواده | چه کسانی را در بر می‌گیرد؟
طبیعی | 0، 1، 2، 3 و به همین ترتیب
صحیح | طبیعی‌ها به‌علاوهٔ اعداد منفی
گویا | اعدادی که به شکل کسر p/q با دو عدد صحیح نوشته میشوند (مثبت یا منفی)
گنگ | اعدادی مثل √2 و π که به هیچ شکلی کسری درنمی‌آیند
حقیقی | همهٔ گویاها و گنگ‌ها با هم
هر عدد حقیقی را می‌توان با یک بسط اعشاری (شاید بی‌پایان) نمایش داد؛ گویاها دقیقاً همان‌هایی هستند که بسط اعشاری‌شان سرانجام تکرارشونده می‌شود، مثل 1/11 = 0.090909... .
■ چرا √2 گنگ است؟ (برهان خلف)
فرض کنیم بتوان √2 را به شکل کسر p/q نوشت؛ آن هم به ساده‌ترین شکل، یعنی p و q هیچ عامل مشترکی نداشته باشند. آن‌گاه از p/q = √2 نتیجه می‌شود 2q² = p²؛ پس p باید زوج باشد. بنویسید p = 2r. جای‌گذاری میدهد q² = 2r²؛ پس q هم زوج است. اما دو عدد زوج همیشه عامل مشترکِ 2 دارند — یعنی کسر از همان اول ساده نبوده است. تناقض! پس فرضِ نخست باطل بود و √2 به هیچ کسری نمی‌گنجد؛ یعنی گنگ است.
یونانیان از این کشف بهت‌زده شدند: √2 همان طول وترِ مثلث قائم‌الزاویه‌ای است که دو ضلعش 1 است، و حالا معلوم می‌شد این طول به هیچ کسری نمی‌گنجد — چیزی که با خودِ مفهوم «طول» ناسازگار می‌نمود. گفته می‌شود حتی کوشیدند این کشف را مخفی نگه دارند!
■ دو معنای «بیشتر»
کدام بیشترند: اعداد طبیعی یا اعداد زوج؟ پاسخ به معنای «بیشتر» بستگی دارد:
- بیشتر به معنای دربرگرفتن: طبیعی‌ها. مجموعهٔ زوج‌ها {0, 2, 4, ...} زیرمجموعهٔ حقیقیِ طبیعی‌هاست؛ طبیعی‌های اضافی (فردها) در کارند، اما زوجِ اضافه‌ای که طبیعی نباشد یافت نمی‌شود.
- بیشتر به معنای جفت‌نشدن: هیچ‌کدام. زوج‌ها را می‌توان یک‌به‌یک با طبیعی‌ها جفت کرد: 0↔0، 1↔2، 2↔4، 3↔6 و به همین ترتیب. وقتی چنین جفت‌سازی ممکن باشد، دو مجموعه هم‌اندازه‌اند.
پس تناقضی در کار نیست؛ فقط دو مفهومِ متفاوت از «بیشتر» داریم. در مجموعه‌های متناهی این دو مفهوم هم‌ارزند، اما در مجموعه‌های نامتناهی از هم گسسته میشوند — و اتفاقاً همین گسست، ویژگیِ تعریف‌کنندهٔ مجموعهٔ نامتناهی است: مجموعه‌ای که اعضایش با اعضای بعضی از زیرمجموعه‌های حقیقی‌اش یک‌به‌یک جفت میشوند؛ امری که برای هیچ مجموعهٔ متناهی ممکن نیست.
–دیوید پاپینو
#فلسفه #ریاضیات #بی_نهایت #اعداد #مجموعه #کانتور
❤2
Science For Life
متاسفانه این ویدیو رو هم دیدم، برای اینکه ببینید تو یه زمینه تخصصی چطور یه نفر تبدیل به دلقک میشه، بد نیست. البته من مناظره علمی ندیدم، یکی از طرفین هیچ ادعایی نداشت و مجری هم چندان مسلط به موضوع نبود، چیزی به عنوان فکت‌چک هم نداشتند! چون یکی از طرفین هر چی…
از این جهت که نشون داده میشه این قوم اندازه خری نمی‌فهمن (دور از جون خر). عالیه.
ولی از این جهت که دیدگاهشون در مقابل علم گفته میشه، ممکنه برداشت اشتباهی ازش بکنند. چون دیدگاه این جماعت چرت و پرته. اصلا حق ندارن بذارنش جلوی نظریه تکامل.
ولی از این جهت که دیدگاهشون در مقابل علم گفته میشه، ممکنه برداشت اشتباهی ازش بکنند. چون دیدگاه این جماعت چرت و پرته. اصلا حق ندارن بذارنش جلوی نظریه تکامل.
👌4❤3
Forwarded from Science For Life (Ali Nazari)
انسان خردمند و همیشه‌خلاق از دیرباز با شیادیگری‌‌هایی مانند دعا، قربانی، حجامت، بادکش، فلزات سمی، هومیوپاتی و فشردن مرغ روی عضو عفونی تا حد مرگ با بیماری می‌جنگید. اما از اواخر قرن هجدهم، با ابداع واکسیناسیون و سپس با پذیرش نظریهٔ میکروبی بیماری‌ها در قرن نوزدهم، روند جنگ تغییر کرد. شستن دست‌ها، مامایی، کنترل پشه‌ها و به‌ویژه حفاظت از آب آشامیدنی با ایجاد فاضلاب عمومی و کلرزنی آب لوله‌کشی جان میلیاردها انسان را نجات داد ...
~ پینکر
–دکتر معدنی
~ پینکر
–دکتر معدنی
❤7
سلام و درود دوستان 🌱
یکی از بچه‌های گروه، همراه مادرش، به‌خاطر حکم تخلیۀ خانۀ اجاره‌ای‌شون در شرایط سختی هستن و صاحبخانه وسایلشون رو ریخته بیرون. برای پیدا کردن جای جدید به حدود دویست میلیون پول نیاز دارند تا خونه جدیدی رو اجاره کنند. من مدارکشون (حکم تخلیه و اجاره‌نامه) رو چک کردم. دو نفر رو هم برای بررسی وضعیت فرستادم و هر دو تایید کردند. خودش هم دانشجو هست و کم و بیش میشناسیمش و تمایلی هم به گفتن بیشتر از این درباره زندگیشون ندارم.
اگر تونستید و دوست داشتید، هر مبلغی، حتی کوچیک، کمک بزرگی هست. هیچ اجباری نیست و اگر نمی‌تونید، همین که پیام رو خوندید ازتون ممنونم.
بعد از واریز، رسید رو برام بفرستید تا حساب جمع‌شده شفاف بمونه.
شماره کارت:
به نام علیرضا عباسی زاهد
شماره شبا:
IR
شماره حساب:
0221418714004
آیدی من:
@Falsafevarz
یکی از بچه‌های گروه، همراه مادرش، به‌خاطر حکم تخلیۀ خانۀ اجاره‌ای‌شون در شرایط سختی هستن و صاحبخانه وسایلشون رو ریخته بیرون. برای پیدا کردن جای جدید به حدود دویست میلیون پول نیاز دارند تا خونه جدیدی رو اجاره کنند. من مدارکشون (حکم تخلیه و اجاره‌نامه) رو چک کردم. دو نفر رو هم برای بررسی وضعیت فرستادم و هر دو تایید کردند. خودش هم دانشجو هست و کم و بیش میشناسیمش و تمایلی هم به گفتن بیشتر از این درباره زندگیشون ندارم.
اگر تونستید و دوست داشتید، هر مبلغی، حتی کوچیک، کمک بزرگی هست. هیچ اجباری نیست و اگر نمی‌تونید، همین که پیام رو خوندید ازتون ممنونم.
بعد از واریز، رسید رو برام بفرستید تا حساب جمع‌شده شفاف بمونه.
شماره کارت:
6037698122025948به نام علیرضا عباسی زاهد
شماره شبا:
IR
220190000000221418714004شماره حساب:
0221418714004
آیدی من:
@Falsafevarz
❤14
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض.
این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی استفاده میکنه.
اولیش رو من بهتون میگم: حرفش رو با مسخره کردن شروع کرد. ما اینو حمله به شخص در نظر میگیریم. اینکه شما به کسی بگید حراری مناطق محروم این برچسب زدنه. همانطور که من با گفتن دلقک بازاری دارم برچسب میزنم.
این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی استفاده میکنه.
اولیش رو من بهتون میگم: حرفش رو با مسخره کردن شروع کرد. ما اینو حمله به شخص در نظر میگیریم. اینکه شما به کسی بگید حراری مناطق محروم این برچسب زدنه. همانطور که من با گفتن دلقک بازاری دارم برچسب میزنم.
🤡8
Science For Life
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض. این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی…
هر موقع وقت کردید، همین تمرین رو انجام بدید. ببینید از چه ترفندی داره استفاده میکنه، چی رو به چی ربط میده، چطور بحث رو عوض میکنه. و ارتباط گوز به شقیقه چیه ووو...
کامنت بذارید.
کامنت بذارید.
❤5
Science For Life
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض. این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی…
کامنت اول تو گروه:
چندین مغالطه داره واضح ترینش پهلوان پنبه است. دکتر وحدتی میگه بیماریهای ژنتیکی رو حذف کنیم این تبدیلش میکنه به حذف و نابودی انسان ها.
مغالطه برچسب زنی(تو چپی) و دو گانه کاذب (حقوق معلولان در مقابل حذف معلولان) و شیب لغزنده و ... هم داره
منتها اصلی‌ترین مغلطه خلط انگیزه با انگیخته است.
Science For Life
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض. این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی…
کامنت دوم تو گروه:
اصلاحات ژنتیکی برای از بین بردن بعضی از بیماری ها مانند از بین بردن فقر است و چون روش از بین بردن فقر شکست خورد اصلاحات ژنتیکی هم شکست خواهد خورد
قیاس مع الفارق
البته ما قبلا اصلاحات ژنتیکی رو در المان نازی ها داشتیم ( اشاره به روش های غیر اخلاقی نازی ها عقیم کردن اجباری ازمایش های درد اور روی زندانی ها)
پس این روش هم جواب نخواهد داد
قیاس مع الفارق، تمثیل ناروا، و تعمیم ناروا در یک جمله
ابزار اصلاح ژنتیک به دست دولت ها خواهد افتاد دیکتاتور ها برای پیاده کردن افکار و ایدولوژی (فاسد )خود همیشه از روش خیر خواهانه وارد میشوند پس هر روشی که خیرخواهانه هست نتیجه ی ان به ضرر مردم و به سود دیکتاتور ها است
تعمیم ناروا
( واکسن کرونا هم بدست دولت ها و دیکتاتور ها بود اما نفع مردم تمام شد(مثال نقض) )
دولت ها به دنبال از بین بردن انسان و مفهوم ان و تبدیل ان به ربات هستند و میخواهند از انسان خدایی برروی زمین بسازند و منشا این اعمال اتییست است که با حذف خدا اورا به انسان خدا گونه تقلیل داده است
افکار پارانویید بدبینی و شک افراطی
داشتن یک نگرش و چیدن مقدمات استدلال ضعیف برای اثبات نگرش خود (اسم مغلطه رو نمیدونم)
اگر شما جبرگرا هستید باید وقتی که از شما انتقاد میکنند سکوت کنید زیرا شما اختیاری ندارید و هرچه که بگویید جبری است و اگر پاسخی بدهید نقض جبرگرایی است
جبر گرایی دیدگاهی است که میگوید: زندگی فرد یک فرایند از پیش تعیین شده است که عوامل مختلف مارا به سمت رفتاری سوق میدهد *نه یک حالت انفعال* فرد میتواند هر رفتاری در مقابل پاسخ به انتقاد داشته باشد اما همان رفتار اونیز جبری باشد جبریست (طبق ان دیدگاه)
حتی احمق ترین ادم هاهم میدونن که باید فاسد باشی تا توی ایران بتونی به جایی برسی
مغلطه مسموم کردن چاه که در اون فردی ویژگی منفی رو به کسانی که عقاید مخالف دارند نسبت میدهند تا دیدگاه خودش تایید شود
Science For Life
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض. این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی…
کامنت سوم تو گروه:
Amin ¶:
یه مغالطه مرد پوشالی ریزی هم داشت.شخصی رو که داره مثلا نقد میکنه از قید یه سری استفاده کرده برای حذف بیماری ها اما این اومده گفته نه تو میگی همه بیماری ها و حرفت فقط رو کاغذه مغالطات بعدشم که مثل روز روشنه
بعدشم اومد معادل گرفت با یه امر ناممکن بدون اینکه توضیح بده چرا معادل گرفته شده این.به جای اینکه از حوزه زیست‌شناسی و تکنولوژی نقد کنه چون سوادشو نداشت مزخرف گفت
یدونه مغالطه دیگه هم داشت اینکه به دوست شخصی که داره صحبت میکنه اشاره کرده و جوری داره القا میکنه که تفکرات دوستش تفکرات اونه.مثلا من دوستی دارم با نام b که میگه زمین تخته.بعد یکی حمله کنه و جوری القا کنه به مخاطب که تفکر دوست من تفکر منم هست و اینجور نتیجه گرفته بشه که پس صحبتام هیچ اعتباری نداره
Science For Life
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض. این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی…
نقد و بررسی دوره‌گرد های اینستاگرام
❤3
Science For Life
این دلقک بازاری یه ویدیو جدید ساخته و رازهای مگو و پشت‌پرده‌ی جهان رو داره برای مخاطبان سطحیش توضیح میده. سه دقیقه هذیان‌گویی محض. این ویدیو رو ببینید و تو کامنت هر چیزی که ازش یاد گرفتید رو برام بنویسید، و حین اینکه داره توضیح میده ببینید از چه مغالطاتی…
کامنت چهارم در کانال:
Mohammadreza K:
فکر میکنم دامی که این نوع افراد با هر نگرش سیاسی یا پشتیبانی آشکار یا پنهان برای جامعه چیده اند تا عموم را بجای اندیشیدن عمیق تر به معنا درگیر برخوردهای شخصی کنند و انرژی جمع را خنثی کنند بسیار خطرناک است. برخورد علمی و انتقادی میتواند با شیوع این نوع تفکر انتقادی، چنین نقشه هایی را خنثی کند.
به نظرم این ویدئو بیش از آنکه نقد منطقی سخنان وحدتی‌نسب باشد، مجموعه‌ای از مغالطات و تکنیک‌های جهت‌دهی ذهن مخاطب است.
۱. مغالطه پهلوان‌پنبه: سخنان یک نفر درباره تحولات علمی و آینده فناوری را به ادعایی سیاسی تبدیل می‌کنید و بعد همان ادعای ساخته‌شده را نقد می‌کنید.
۲. انحراف از موضوع: بحث درباره آینده هوش مصنوعی، مهندسی ژنتیک و فناوری را به بودجه دولتی، اصلاح‌طلبان و عملکرد حکومت می‌کشانید، بدون اینکه ارتباط منطقی آنها را اثبات کنید.
۳. دوگانه‌سازی کاذب: اینکه کسی یا نباید درباره آینده هشدار بدهد یا حتماً باید راه‌حل ارائه کند، یک دوگانه ساختگی است. تحلیل و هشدار علمی به‌خودی‌خود ارزشمند است.
۴. حمله به انگیزه: به‌جای نقد استدلال گوینده، برای او نیت و هدف سیاسی تعریف می‌کنید؛ گویی از درون ذهنش خبر دارید!
۵. مسموم‌کردن چاه: با عنوان تحقیرآمیز «پادشاه یک‌چشم در شهر کورها» از ابتدا ذهن مخاطب را علیه گوینده جهت می‌دهید.
۶. تعمیم شتاب‌زده: از سخنان یک فرد به نتیجه‌گیری درباره اهداف و رفتار یک جریان سیاسی می‌رسید.
۷. تقصیر از طریق تداعی: استفاده از تصاویر هیتلر، مائو و شخصیت‌های تاریخی منفور، اگر برای بی‌اعتبار کردن سخنان علمی باشد، جای استدلال را با تحریک احساسات عوض می‌کند.
۸. مغالطه منشأ: درست یا غلط بودن یک ادعای علمی به گرایش سیاسی احتمالی گوینده وابسته نیست.
۹. مغالطه راه‌حل کامل: نداشتن راه‌حل قطعی برای یک مشکل، به معنی بی‌اعتباری هشدار درباره آن مشکل نیست.
۱۰. خلط توصیف و تجویز: اینکه کسی بگوید فناوری خاصی در آینده ممکن است پدیدار شود، به معنی تأیید آن فناوری یا توصیه به اجرای آن نیست.
مسئله مهم‌تر این است که به‌جای پاسخ به این سؤال که «آیا ادعاهای علمی وحدتی‌نسب درست هستند و چه شواهدی دارند؟»، بحث به سمت شخصیت، انگیزه و گرایش سیاسی او منحرف می‌شود.
از دید روان‌شناسی شناختی، این شیوه بیشتر بر چارچوب‌بندی منفی، تداعی عاطفی و تحریک سوگیری‌های قبلی مخاطب تکیه دارد تا بررسی شواهد.
البته خود سخنان وحدتی‌نسب هم می‌توانند اشتباه یا اغراق‌آمیز باشند و باید با معیارهای علمی نقد شوند. اما نقد علمی یعنی بررسی ادعا و شواهد آن، نه ساختن ادعای دیگری به نام گوینده و سپس رد کردن آن.
اگر هدف حقیقت‌یابی است، باید استدلال را نقد کنیم، نه تصویری را که خودمان از صاحب استدلال ساخته‌ایم.
Science For Life pinned «سلام و درود دوستان 🌱 یکی از بچه‌های گروه، همراه مادرش، به‌خاطر حکم تخلیۀ خانۀ اجاره‌ای‌شون در شرایط سختی هستن و صاحبخانه وسایلشون رو ریخته بیرون. برای پیدا کردن جای جدید به حدود دویست میلیون پول نیاز دارند تا خونه جدیدی رو اجاره کنند. من مدارکشون (حکم تخلیه…»
🧠 مغالطهٔ روز ۴ / ۲۲۸
⚠️ مغالطه‌ی موردی یا استعجالی
🗂 Ad Hoc Rescue
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 تعریف: انسان‌ها به شدّت دوست دارند حق با آنها باشد و گاهی حتی اگر به آنها مدرکی نشان دهید که ثابت کند باورهایشان اشتباه است، باز هم از آن دست برنخواهند داشت. در چنین شرایطی، شخص مجبور می‌شود برای اینکه بقیه را متقاعد کند که چرا فلان باور ممکن است همچنان درست و صادق باشد، بهانه بیاورد. طبعاً در پس این بهانه‌ها هم هیچ مدرک حقیقی‌ای وجود ندارد. آوردن این بهانه مغالطه‌ی موردی یا استعجالی است.
🧮 شکل منطقی:
ادّعای X صادق است، چون مدرک Y صحّت آن را تأیید می‌کند.
ثابت می‌شود که مدرک Y قابل قبول و محکمه‌پسند نیست.
پس [برای صدق X] باید از حدس Z استفاده کرد، گرچه هیچ مدرکی برای ثابت کردن Z موجود نیست.
💡 مثال ۱:
فریدا: من کاملاً می‌دونم که ریموند دل تو دلش نیست که منو دعوت کنه بریم بیرون.
ادنا: الآن سه ماهی میشه ریموند و رز با هم تو رابطه‌ن.
فریدا: ریموند با رز ریخته رو هم تا من بهش حسودی کنم.
ادنا: چند روز پیش نامزد کردن.
فریدا: خب، این نامزدی هم یه ترفندیه برای اینکه من از «رابطه‌شون» باخبر بشم.
🧠 توضیح:
فریدای بیچاره خیلی از مرحله پرت است. او حاضر نیست مدرکی را که حقیقت را نشان میدهد بپذیرد، چون آماده‌ی پذیرفتن آن حقیقت نیست. برای همین، او به استدلالی موردی روی می‌آورد تا ادّعای اولیه‌اش را از اشتباه بودن نجات دهد.
💡 مثال ۲:
مارک: رئیس‌جمهور فعلی آمریکا بدترین رئیس‌جمهور تاریخه، چون آمار بیکاری تا حالا اینقدر فاجعه‌بار نبوده!
سم: در حقیقت آمار بیکاری توی سال ۱۹۸۲ بدتر بود و توی دهه‌ی ۱۹۳۰ به‌مراتب بدتر. تازه، رئیس‌جمهور هر دوره تأثیر محدودی روی شرایط اقتصادی کشور داره [چون اقتصاد ملّی به اقتصاد دنیا وابسته‌ست و کنترل کشور‌های دیگه دست ما نیست].
مارک: خب... می‌گن وقتی کسی حواسش نیست، رئیس‌جمهور حیوونا رو لگد میکنه.
🧠 توضیح:
پس از رد شدن ادعای اوّلیه‌ی مارک، او از روی درماندگی پای رفتار شخصی رئیس‌جمهور با حیوانات را وسط می‌کشد.
⚠️ استثناء:
اگر استدلالی فقط به یک راه‌حل ممکن اشاره می‌کند، پیشنهاد دادن راه‌حل‌های دیگر کاملاً کاری پسندیده است، به‌خصوص وقتی داریم راجع‌به موقعیتی فرضی صحبت می‌کنیم. برای مثال: «اگر خدا وجود نداشته باشد، پس زندگی بی‌معناست.» اگر خدایی وجود نداشته باشد تا به زندگی ما معنا ببخشد، شاید معنایش این است که آزادی کامل داریم تا خودمان به زندگیمان معنا ببخشیم.
🎯 راهنمایی: اگر به نظر می‌رسد کسی که با او حرف می‌زنید، از خودش حرف درمی‌آورد و هیچ مدرکی برای اثبات صحّت ادّعاهایش ندارد، صرفاً از او بپرسید: «آیا برای اثبات حرف‌هایت مدرکی داری؟»
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات
🔔 @science4lifee
⚠️ مغالطه‌ی موردی یا استعجالی
🗂 Ad Hoc Rescue
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 تعریف: انسان‌ها به شدّت دوست دارند حق با آنها باشد و گاهی حتی اگر به آنها مدرکی نشان دهید که ثابت کند باورهایشان اشتباه است، باز هم از آن دست برنخواهند داشت. در چنین شرایطی، شخص مجبور می‌شود برای اینکه بقیه را متقاعد کند که چرا فلان باور ممکن است همچنان درست و صادق باشد، بهانه بیاورد. طبعاً در پس این بهانه‌ها هم هیچ مدرک حقیقی‌ای وجود ندارد. آوردن این بهانه مغالطه‌ی موردی یا استعجالی است.
🧮 شکل منطقی:
ادّعای X صادق است، چون مدرک Y صحّت آن را تأیید می‌کند.
ثابت می‌شود که مدرک Y قابل قبول و محکمه‌پسند نیست.
پس [برای صدق X] باید از حدس Z استفاده کرد، گرچه هیچ مدرکی برای ثابت کردن Z موجود نیست.
💡 مثال ۱:
فریدا: من کاملاً می‌دونم که ریموند دل تو دلش نیست که منو دعوت کنه بریم بیرون.
ادنا: الآن سه ماهی میشه ریموند و رز با هم تو رابطه‌ن.
فریدا: ریموند با رز ریخته رو هم تا من بهش حسودی کنم.
ادنا: چند روز پیش نامزد کردن.
فریدا: خب، این نامزدی هم یه ترفندیه برای اینکه من از «رابطه‌شون» باخبر بشم.
🧠 توضیح:
فریدای بیچاره خیلی از مرحله پرت است. او حاضر نیست مدرکی را که حقیقت را نشان میدهد بپذیرد، چون آماده‌ی پذیرفتن آن حقیقت نیست. برای همین، او به استدلالی موردی روی می‌آورد تا ادّعای اولیه‌اش را از اشتباه بودن نجات دهد.
💡 مثال ۲:
مارک: رئیس‌جمهور فعلی آمریکا بدترین رئیس‌جمهور تاریخه، چون آمار بیکاری تا حالا اینقدر فاجعه‌بار نبوده!
سم: در حقیقت آمار بیکاری توی سال ۱۹۸۲ بدتر بود و توی دهه‌ی ۱۹۳۰ به‌مراتب بدتر. تازه، رئیس‌جمهور هر دوره تأثیر محدودی روی شرایط اقتصادی کشور داره [چون اقتصاد ملّی به اقتصاد دنیا وابسته‌ست و کنترل کشور‌های دیگه دست ما نیست].
مارک: خب... می‌گن وقتی کسی حواسش نیست، رئیس‌جمهور حیوونا رو لگد میکنه.
🧠 توضیح:
پس از رد شدن ادعای اوّلیه‌ی مارک، او از روی درماندگی پای رفتار شخصی رئیس‌جمهور با حیوانات را وسط می‌کشد.
⚠️ استثناء:
اگر استدلالی فقط به یک راه‌حل ممکن اشاره می‌کند، پیشنهاد دادن راه‌حل‌های دیگر کاملاً کاری پسندیده است، به‌خصوص وقتی داریم راجع‌به موقعیتی فرضی صحبت می‌کنیم. برای مثال: «اگر خدا وجود نداشته باشد، پس زندگی بی‌معناست.» اگر خدایی وجود نداشته باشد تا به زندگی ما معنا ببخشد، شاید معنایش این است که آزادی کامل داریم تا خودمان به زندگیمان معنا ببخشیم.
🎯 راهنمایی: اگر به نظر می‌رسد کسی که با او حرف می‌زنید، از خودش حرف درمی‌آورد و هیچ مدرکی برای اثبات صحّت ادّعاهایش ندارد، صرفاً از او بپرسید: «آیا برای اثبات حرف‌هایت مدرکی داری؟»
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات
🔔 @science4lifee
❤1
پست ۴: مجموعه‌های نامتناهی (بخش ۲ از ۲)
■ شمارش‌پذیری
به هر مجموعه‌ای که بتوان اعضای آن را یک‌به‌یک با اعداد طبیعی تناظر داد، «شمارش‌پذیر» می‌گویند؛ یعنی می‌توان اعضای آن را در یک فهرستِ شماره‌گذاری‌شده ردیف کرد: عضو اول، عضو دوم، عضو سوم و الی آخر. (این فهرست‌کردن در واقع همان تناظر یک‌به‌یک است: جفت‌کردن عضو اول با ۱، عضو دوم با ۲ و به همین ترتیب.)
■ شگفتی اول: اعداد گویا شمارش‌پذیرند!
بین هر دو عدد گویا، همواره عدد گویای دیگری وجود دارد (ویژگی‌ای که ریاضی‌دانان به آن «چگالی» می‌گویند). در نگاه اول به نظر می‌رسد این ویژگی، فهرست‌کردنِ آنها را ناممکن می‌کند. اما برای این کار کافی است جدولی بی‌پایان از تمام کسرها بسازیم که در آن، سطرها نشان‌دهنده صورت و ستون‌ها نشان‌دهنده مخرج باشند (سطر اول: 1/1، 1/2، 1/3...؛ سطر دوم: 2/1، 2/2، 2/3... و الی آخر). حالا با حرکت زیگزاگی روی قطرهای این جدول، می‌توانیم همه کسرها را یکی پس از دیگری در یک خط فهرست کنیم. (نکته: در طول مسیر، کسرهای تکراری مثل 2/4 را که با 1/2 برابرند کنار می‌گذاریم تا هر عدد گویا فقط یک بار شمرده شود؛ اعداد گویای منفی و صفر را هم به‌راحتی می‌توان لابه‌لای همین فهرست جا داد.)
همین ترفند برای مجموعه‌های دور از ذهنِ دیگر هم کارساز است: مثلاً مجموعه تمام مستطیل‌هایی که طول و عرض گویا دارند (چون هر مستطیل صرفاً یک زوج مرتب از دو عدد گویاست، کافی است ترفند جدول را دو بار به کار ببندیم)؛ و حتی مجموعه تمام جملات معنادار و دستورمند زبان انگلیسی (کافی است تمام رشته‌های متناهی از حروف الفبا را به ترتیبِ طولشان فهرست کنیم و بعد، رشته‌های بی‌معنی را خط بزنیم).
■ شگفتی دوم: اعداد حقیقی شمارش‌پذیر نیستند!
بعد از این موفقیت‌ها شاید گمان کنید هر مجموعه نامتناهی را می‌توان به همین شکل فهرست کرد. اما سخت در اشتباهید. «استدلال قطری» مشهور گئورگ کانتور دقیقاً همین را رد می‌کند. فرض کنید توانسته‌ایم تمام اعداد حقیقی بین ۰ و ۱ را در فهرستی بی‌پایان ردیف کنیم:
1 → 0.123456...
2 → 0.234567...
3 → 0.987654...
4 → 0.976543...
حالا عدد جدیدی می‌سازیم به این قاعده: برای رقم nاُمِ اعشار این عدد، به سراغ عدد nاُم فهرست می‌رویم و به رقم nاُمِ آن یک واحد اضافه می‌کنیم (اگر هم رقم ۹ بود، آن را ۰ قرار می‌دهیم). در مثال بالا، ارقام روی قطر اصلی به ترتیب ۱، ۳، ۷ و ۵ هستند؛ بنابراین عدد جدیدِ ما 0.2486... خواهد بود.
این عدد جدید نمی‌تواند در فهرست ما باشد! چون با عدد اول در رقم اول، با عدد دوم در رقم دوم، با عدد سوم در رقم سوم و به همین ترتیب با تک‌تک اعداد فهرست دست‌کم در یک رقم تفاوت دارد. پس هر فهرستی که برای اعداد حقیقی بسازیم ناگزیر ناقص است و همیشه اعدادی بیرون از آن جا می‌مانند. (نکته فنی: برخی اعداد حقیقی دو نمایش اعشاری دارند — مثلاً 0.999... همان 1.000... است. این استثنای کوچک را هم می‌توان با کمی تغییر در قاعده ساختِ عدد قطری، مثلاً پرهیز از انتخاب ارقام ۰ و ۹، به‌راحتی برطرف کرد.)
■ کثرتِ اعداد حقیقی
مجموعه اعداد گویا و جملات انگلیسی هرچند نامتناهی (و شمارش‌پذیر) هستند، اما تک‌تک اعضایشان را می‌توان با عبارتی متناهی توصیف کرد؛ تنها خودِ فهرست است که پایانی ندارد. در مقابل، اعداد حقیقی رشته‌های بی‌پایانی از ارقام‌اند که لزوماً هیچ الگوی تکرارشونده‌ای ندارند؛ و این ما را با مرتبه‌ای کاملاً متفاوت از کثرت و بی‌نهایت روبه‌رو می‌کند.
نتیجه بزرگ این است که مجموعه‌های نامتناهی، اندازه‌های یکسانی ندارند: یک اندازه، همان بی‌نهایتی است که تمام مجموعه‌های شمارش‌پذیر در آن شریک‌اند؛ و اندازه بزرگ‌تر، بی‌نهایتی است که اعداد حقیقی دارند. در فصل بعد خواهیم دید که این، تازه آغاز ماجراست.
– دیوید پاپینو
#فلسفه #کانتور #استدلال_قطری #اعداد_حقیقی #بی_نهایت
■ شمارش‌پذیری
به هر مجموعه‌ای که بتوان اعضای آن را یک‌به‌یک با اعداد طبیعی تناظر داد، «شمارش‌پذیر» می‌گویند؛ یعنی می‌توان اعضای آن را در یک فهرستِ شماره‌گذاری‌شده ردیف کرد: عضو اول، عضو دوم، عضو سوم و الی آخر. (این فهرست‌کردن در واقع همان تناظر یک‌به‌یک است: جفت‌کردن عضو اول با ۱، عضو دوم با ۲ و به همین ترتیب.)
■ شگفتی اول: اعداد گویا شمارش‌پذیرند!
بین هر دو عدد گویا، همواره عدد گویای دیگری وجود دارد (ویژگی‌ای که ریاضی‌دانان به آن «چگالی» می‌گویند). در نگاه اول به نظر می‌رسد این ویژگی، فهرست‌کردنِ آنها را ناممکن می‌کند. اما برای این کار کافی است جدولی بی‌پایان از تمام کسرها بسازیم که در آن، سطرها نشان‌دهنده صورت و ستون‌ها نشان‌دهنده مخرج باشند (سطر اول: 1/1، 1/2، 1/3...؛ سطر دوم: 2/1، 2/2، 2/3... و الی آخر). حالا با حرکت زیگزاگی روی قطرهای این جدول، می‌توانیم همه کسرها را یکی پس از دیگری در یک خط فهرست کنیم. (نکته: در طول مسیر، کسرهای تکراری مثل 2/4 را که با 1/2 برابرند کنار می‌گذاریم تا هر عدد گویا فقط یک بار شمرده شود؛ اعداد گویای منفی و صفر را هم به‌راحتی می‌توان لابه‌لای همین فهرست جا داد.)
همین ترفند برای مجموعه‌های دور از ذهنِ دیگر هم کارساز است: مثلاً مجموعه تمام مستطیل‌هایی که طول و عرض گویا دارند (چون هر مستطیل صرفاً یک زوج مرتب از دو عدد گویاست، کافی است ترفند جدول را دو بار به کار ببندیم)؛ و حتی مجموعه تمام جملات معنادار و دستورمند زبان انگلیسی (کافی است تمام رشته‌های متناهی از حروف الفبا را به ترتیبِ طولشان فهرست کنیم و بعد، رشته‌های بی‌معنی را خط بزنیم).
■ شگفتی دوم: اعداد حقیقی شمارش‌پذیر نیستند!
بعد از این موفقیت‌ها شاید گمان کنید هر مجموعه نامتناهی را می‌توان به همین شکل فهرست کرد. اما سخت در اشتباهید. «استدلال قطری» مشهور گئورگ کانتور دقیقاً همین را رد می‌کند. فرض کنید توانسته‌ایم تمام اعداد حقیقی بین ۰ و ۱ را در فهرستی بی‌پایان ردیف کنیم:
1 → 0.123456...
2 → 0.234567...
3 → 0.987654...
4 → 0.976543...
حالا عدد جدیدی می‌سازیم به این قاعده: برای رقم nاُمِ اعشار این عدد، به سراغ عدد nاُم فهرست می‌رویم و به رقم nاُمِ آن یک واحد اضافه می‌کنیم (اگر هم رقم ۹ بود، آن را ۰ قرار می‌دهیم). در مثال بالا، ارقام روی قطر اصلی به ترتیب ۱، ۳، ۷ و ۵ هستند؛ بنابراین عدد جدیدِ ما 0.2486... خواهد بود.
این عدد جدید نمی‌تواند در فهرست ما باشد! چون با عدد اول در رقم اول، با عدد دوم در رقم دوم، با عدد سوم در رقم سوم و به همین ترتیب با تک‌تک اعداد فهرست دست‌کم در یک رقم تفاوت دارد. پس هر فهرستی که برای اعداد حقیقی بسازیم ناگزیر ناقص است و همیشه اعدادی بیرون از آن جا می‌مانند. (نکته فنی: برخی اعداد حقیقی دو نمایش اعشاری دارند — مثلاً 0.999... همان 1.000... است. این استثنای کوچک را هم می‌توان با کمی تغییر در قاعده ساختِ عدد قطری، مثلاً پرهیز از انتخاب ارقام ۰ و ۹، به‌راحتی برطرف کرد.)
■ کثرتِ اعداد حقیقی
مجموعه اعداد گویا و جملات انگلیسی هرچند نامتناهی (و شمارش‌پذیر) هستند، اما تک‌تک اعضایشان را می‌توان با عبارتی متناهی توصیف کرد؛ تنها خودِ فهرست است که پایانی ندارد. در مقابل، اعداد حقیقی رشته‌های بی‌پایانی از ارقام‌اند که لزوماً هیچ الگوی تکرارشونده‌ای ندارند؛ و این ما را با مرتبه‌ای کاملاً متفاوت از کثرت و بی‌نهایت روبه‌رو می‌کند.
نتیجه بزرگ این است که مجموعه‌های نامتناهی، اندازه‌های یکسانی ندارند: یک اندازه، همان بی‌نهایتی است که تمام مجموعه‌های شمارش‌پذیر در آن شریک‌اند؛ و اندازه بزرگ‌تر، بی‌نهایتی است که اعداد حقیقی دارند. در فصل بعد خواهیم دید که این، تازه آغاز ماجراست.
– دیوید پاپینو
#فلسفه #کانتور #استدلال_قطری #اعداد_حقیقی #بی_نهایت
❤3
🧠 مغالطهٔ روز ۵ / ۲۲۸
⚠️ مغالطه‌ی تشنیعی (اتّهام‌ورزانه)
🗂 Ad Hominem (Abusive)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 تعریف: مغالطه‌ی تشنیعی یا ناظر به شخص موقعی پیش می‌آید که فرد به جای رد کردن استدلال‌های طرف مقابلش، به خود آن شخص حمله کند، طوری که این حمله به استدلال طرف مقابل هیچ ربطی نداشته باشد.
🧮 شکل منطقی:
شخص ۱ ادعا می‌کند Y صادق است.
شخص ۱ فردی کودن است.
بنابراین Y صادق نیست.
💡 مثال ۱:
طرف مقابل من فکر می‌کند باید مالیات را کاهش دهیم. این حرف را زنی می‌زند که هر شب یک سطل بستنی بن و جری می‌خورد!
🧠 توضیح:
علاقه‌ی این زن فرضی به بستنی هیچ ربطی به مبحث کاهش مالیات ندارد و بنابراین استدلال را از هیچ لحاظ تقویت نمی‌کند. حمله‌ی ناظر به شخص موقعی اتفاق می‌افتد که شخص استدلالی دندان‌شکن در چنته ندارد و احساس درماندگی می‌کند.
💡 مثال ۲:
تونی دوست دارد ما باور کنیم که منشأ حیات «تصادف» است. تونی حرامزاده‌ی کافری است که بیشتر در زندان وقت گذرانده تا کلیسا، بنابراین او تنها در زمینه‌ی ساختن پلاک قلابی ماشین منبع موثّق به شمار می‌آید.
۱. در ادبیات منطقی ما این مغالطه به «من قال، ما قال کردن» شهره است. یعنی به جای توجّه به این که فرد چه گفته، ببینیم چه کسی آن سخن را گفته است - م.
🧠 توضیح:
تونی شاید فرد حرامزاده‌ی کافری باشد. شاید او در زندان بیشتر از کلیسا وقت گذرانده باشد. ولی این بیانات هیچ ربطی به استدلال او راجع به منشأ حیات ندارند.
⚠️ استثناء:
اگر حمله به شخص به استدلالش مربوط باشد، این کار مغالطه نیست. در مثال اول، اگر موضوع مورد بحث معاف کردن شرکت بستنی‌سازی بن و جری از پرداخت مالیات باشد، اشاره به علاقه‌ی این زن به بستنی‌های این شرکت میتواند مدرکی قوی دال بر تعارض منافع (conflict of interest) باشد.
🎯 راهنمایی: وقتی دیگران به جای استدلالتان به خودتان حمله میکنند، این حاکی از کیفیت استدلالتان است. این امر معمولاً نشان میدهد که حریفتان احساس درماندگی می‌کند.
🔄 دگرگونی:
تحریک کردن (Needling) تلاش برای عصبانی کردن طرف بحث، منحرف کردن بحث و حتی احمق جلوه دادن طرف بحث است.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات
🔔 @science4lifee
⚠️ مغالطه‌ی تشنیعی (اتّهام‌ورزانه)
🗂 Ad Hominem (Abusive)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
📖 تعریف: مغالطه‌ی تشنیعی یا ناظر به شخص موقعی پیش می‌آید که فرد به جای رد کردن استدلال‌های طرف مقابلش، به خود آن شخص حمله کند، طوری که این حمله به استدلال طرف مقابل هیچ ربطی نداشته باشد.
🧮 شکل منطقی:
شخص ۱ ادعا می‌کند Y صادق است.
شخص ۱ فردی کودن است.
بنابراین Y صادق نیست.
💡 مثال ۱:
طرف مقابل من فکر می‌کند باید مالیات را کاهش دهیم. این حرف را زنی می‌زند که هر شب یک سطل بستنی بن و جری می‌خورد!
🧠 توضیح:
علاقه‌ی این زن فرضی به بستنی هیچ ربطی به مبحث کاهش مالیات ندارد و بنابراین استدلال را از هیچ لحاظ تقویت نمی‌کند. حمله‌ی ناظر به شخص موقعی اتفاق می‌افتد که شخص استدلالی دندان‌شکن در چنته ندارد و احساس درماندگی می‌کند.
💡 مثال ۲:
تونی دوست دارد ما باور کنیم که منشأ حیات «تصادف» است. تونی حرامزاده‌ی کافری است که بیشتر در زندان وقت گذرانده تا کلیسا، بنابراین او تنها در زمینه‌ی ساختن پلاک قلابی ماشین منبع موثّق به شمار می‌آید.
۱. در ادبیات منطقی ما این مغالطه به «من قال، ما قال کردن» شهره است. یعنی به جای توجّه به این که فرد چه گفته، ببینیم چه کسی آن سخن را گفته است - م.
🧠 توضیح:
تونی شاید فرد حرامزاده‌ی کافری باشد. شاید او در زندان بیشتر از کلیسا وقت گذرانده باشد. ولی این بیانات هیچ ربطی به استدلال او راجع به منشأ حیات ندارند.
⚠️ استثناء:
اگر حمله به شخص به استدلالش مربوط باشد، این کار مغالطه نیست. در مثال اول، اگر موضوع مورد بحث معاف کردن شرکت بستنی‌سازی بن و جری از پرداخت مالیات باشد، اشاره به علاقه‌ی این زن به بستنی‌های این شرکت میتواند مدرکی قوی دال بر تعارض منافع (conflict of interest) باشد.
🎯 راهنمایی: وقتی دیگران به جای استدلالتان به خودتان حمله میکنند، این حاکی از کیفیت استدلالتان است. این امر معمولاً نشان میدهد که حریفتان احساس درماندگی می‌کند.
🔄 دگرگونی:
تحریک کردن (Needling) تلاش برای عصبانی کردن طرف بحث، منحرف کردن بحث و حتی احمق جلوه دادن طرف بحث است.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات
🔔 @science4lifee
❤1