این امر لزوما نشان دهنده کیفیت استدلالتون نیست و ممکنه شما فرد گاگولی باشید و مخاطب حوصله پرداختن بیشتر به این موضوع رو نداشته باشه. یا شاید مخاطب اصلا لزومی نمی‌بینه وارد حوزه استدلال بشه. وقتی اون زمینه به لجن کشیده شده. ولی در هر حال به لحاظ منطقی خطاست..

–نظری

پست ۵: مراتب بی‌نهایت

■ اندازه یعنی جفت‌سازی
دو مجموعه «هم‌اندازه»اند وقتی بتوان اعضایشان را یک‌به‌یک جفت کرد. اعداد طبیعی از همین‌جا برمی‌آیند: مجموعه‌های متناهی را بر حسب جفت‌پذیری گروه‌بندی کنید — تهی، تک‌عضوی‌ها، دوعضوی‌ها و به همین ترتیب؛ عدد ۲ یعنی «مشخص‌کنندهٔ اندازهٔ مشترک» گروه سوم. همین ایده را به نامتناهی‌ها تعمیم دهید: یک «عدد نامتناهی» برای همهٔ شمارش‌پذیرها، و عددی جدا و بزرگ‌تر برای حقیقی‌های بین ۰ و ۱. عکس‌العمل رایج این بود که «همهٔ بی‌نهایت‌ها یکی‌اند»؛ شمارش‌ناپذیریِ حقیقی‌ها نشان داد این عجله اشتباه بود: بی‌نهایت‌ها مراتب دارند.

■ حقیقی‌ها = مجموعهٔ توانیِ طبیعی‌ها
حقیقی‌های بین ۰ و ۱ را دودویی بنویسید (مثل 0.1100101…؛ دودویی یعنی به‌جای توان‌های ۱۰ از توان‌های ۲). حالا هر رشتهٔ صفر و یک را «دستور ساخت یک زیرمجموعه از طبیعی‌ها» ببینید: قرار بگذارید n عضو آن باشد، اگر و تنها اگر رقم (n+1)اُمِ رشته برابر ۱ باشد.

نمونه: رشتهٔ 0.1101… زیرمجموعهٔ {۰، ۱، ۳} را می‌سازد — رقم‌های اول، دوم و چهارم ۱ است، پس ۰، ۱ و ۳ عضوند؛ رقم سوم ۰ است، پس ۲ عضو نیست.

برعکس هم برقرار است: هر زیرمجموعهٔ طبیعی‌ها خودش یک رشتهٔ دودویی می‌سازد. پس حقیقی‌ها و مجموعهٔ توانیِ طبیعی‌ها (مجموعهٔ همهٔ زیرمجموعه‌ها) هم‌اندازه‌اند. اندازهٔ شمارش‌پذیرها را آلف-صفر (ℵ₀؛ کوچک‌ترین عدد نامتناهی) بنامیم؛ چون مجموعهٔ n-عضوی 2^n زیرمجموعه دارد، اندازهٔ حقیقی‌ها 2^ℵ₀ است. حسابِ بی‌نهایت‌ها عجیب است: 2×ℵ₀ = ℵ₀ و ℵ₀×ℵ₀ = ℵ₀، ولی 2^ℵ₀ > ℵ₀.

■ فرضیهٔ پیوستار
آیا 2^ℵ₀ «بلافاصله بعدِ» ℵ₀ است؟ هیچ تضمینی نیست؛ شاید اندازه‌ای میانی باشد — بزرگ‌تر از طبیعی‌ها، کوچک‌تر از حقیقی‌ها. اگر ℵ₁ را عددِ بلافاصله بعد بنامیم، ادعای 2^ℵ₀ = ℵ₁ همان فرضیهٔ پیوستار است (چون حقیقی‌ها نقطه‌های پیوستهٔ خط‌اند).
نکتهٔ شگفت: نظریهٔ استاندارد مجموعه‌ها دربارهٔ این پرسش سکوت می‌کند — نه فرضیه و نه نقیضش با بقیهٔ نظریه ناسازگار است. گودل (۱۹۴۰) سازگاریِ خودِ فرضیه را و کوهن (۱۹۶۳) سازگاریِ نقیضش را نشان داد. اگر مجموعه‌ها واقعاً وجود داشتند، انتظار داشتیم نظریه‌شان تکلیف را روشن کند؛ این «استقلال» به شبههٔ فلسفی دربارهٔ واقعیت مجموعه‌ها وزن می‌دهد.

■ بی‌نهایتِ بی‌نهایت‌ها
قضیهٔ مجموعهٔ توانی: مجموعهٔ توانیِ هر مجموعهٔ S همیشه از خودِ S بزرگ‌تر است — نسخهٔ تعمیم‌یافتهٔ همان استدلال قطری. فرض کنید بتوان هر عضوِ S را با یک زیرمجموعه‌اش جفت کرد؛ زیرمجموعه‌ای مثل K بسازید که a را داشته باشد اگر و تنها اگر a در جفتِ خودش نباشد. آن‌گاه K با هر زیرمجموعهٔ جفت‌شده فرق دارد و از فهرست جا مانده است — تناقض!

نمونه: مجموعهٔ کوچک {الف، ب} را جفت کنیم: الف↔{ب} و ب↔{الف}. طبق قاعده، K باید «الف» را داشته باشد (چون جفتِ الف، یعنی {ب}، الف را ندارد) و «ب» را هم داشته باشد (چون {الف}، ب را ندارد). پس K = {الف، ب} — که با هر دو جفتِ فهرست فرق دارد و از فهرست جا مانده است!

پس از ℵ₀ به 2^ℵ₀ می‌رسیم، از آن به 2^2^ℵ₀ و بعدش: نردبانی بی‌پایان از بی‌نهایت‌های هر بار بزرگ‌تر.

■ فرضیهٔ پیوستارِ تعمیم‌یافته
آیا همین نردبان همهٔ اعداد نامتناهی را در بر می‌گیرد؟ ادعای مثبت فرضیهٔ پیوستارِ تعمیم‌یافته است: میان هیچ مجموعهٔ نامتناهی و مجموعهٔ توانی‌اش اندازه‌ی میانی‌ای نیست. باز هم نظریهٔ استاندارد مجموعه‌ها (به شرطِ سازگاری‌اش) سکوت می‌کند.

–دیوید پاپینو

#فلسفه #نظریه_مجموعه_ها #فرضیه_پیوستار #گودل #کانتور #بی_نهایت
@science4lifee

سلام و درود دوستان 🌱
یکی از بچه‌های گروه، همراه مادرش، به‌خاطر حکم تخلیۀ خانۀ اجاره‌ای‌شون در شرایط سختی هستن و صاحبخانه وسایلشون رو ریخته بیرون. برای پیدا کردن جای جدید به حدود دویست میلیون پول نیاز دارند تا خونه جدیدی رو اجاره کنند. من مدارکشون (حکم تخلیه و اجاره‌نامه) رو چک کردم. دو نفر رو هم برای بررسی وضعیت فرستادم و هر دو تایید کردند. خودش هم دانشجو هست و کم و بیش میشناسیمش و تمایلی هم به گفتن بیشتر از این درباره زندگیشون ندارم.
اگر تونستید و دوست داشتید، هر مبلغی، حتی کوچیک، کمک بزرگی هست. هیچ اجباری نیست و اگر نمی‌تونید، همین که پیام رو خوندید ازتون ممنونم.
بعد از واریز، رسید رو برام بفرستید تا حساب جمع‌شده شفاف بمونه.

شماره کارت:
6037698122025948
به نام علیرضا عباسی زاهد

شماره شبا:
IR 220190000000221418714004
شماره حساب:
0221418714004

آیدی من:
@Falsafevarz

میدونم خودتون در شرایط سختی هستید، ولی اگر ۴۰۰ نفر، نفری ۵۰۰ بذاریم. مشکل این شخص و مادرش حل میشه. منو که میشناسید سال هاست فعالیت میکنم و محتوای رایگان میذارم. هیچوقت هم به‌خاطر محتواها کمکی از کسی نخواستم ولی این مورد رو مجبورم پیگیری کنم.

تا الان حدود ۱۷ میلیون و ۶۰۰ جمع شده.

📚 تاریخ مختصر علم · ویلیام باینم

🔬 فصل ۱ از ۴۰
✨ در آغاز

#تاریخ_مختصر_علم #فصل_۱
@science4lifee

... امروزه ما شواهد به‌مراتب بیشتری در اختیار داریم که نشان می‌دهد «پارادوکس ایسترلین» وجود خارجی ندارد. نه تنها در داخل هر کشور افراد ثروتمندتر شادترند، که مردمِ کشورهای ثروتمندتر نیز شادترند و با افزایش ثروت کشورها در گذر زمان، مردمشان نیز شادتر می‌شوند ...

~ پینکر
–نظری

Source: Stevenson & Wolfers 2008a, fig. 11, based on data from the Gallup World Poll 2006. Credit: Betsey Stevenson and Justin Wolfers.

📚 جهش اجتماعی · ویلیام فون هیپل

🔬 فصل ۱ از ۵۸
✨ از کجا می‌دانیم لباس پوشیدن چه زمانی ابداع شد؟

#جهش_اجتماعی #فصل_۱
@science4lifee

📅 ۲۰ آبان ۱۴۰۵
۱۱ نوامبر ۲۰۲۶
┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈

🔥 روز مجردها (۱۱.۱۱)

بزرگ‌ترین روز خرید آنلاین جهان

• ریشه‌اش به ۱۹۹۳ و خوابگاه دانشگاه نانجینگ چین برمی‌گردد؛ دانشجویان مجرد ۱۱/۱۱ را، چون شبیه چهار «۱» تنهاست، روز مجردها نامیدند. علی‌بابا در ۲۰۰۹ آن را به جشنوارهٔ تخفیف تبدیل کرد.

┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈┈
@science4lifee

F-22 Raptor 🦅

@science4lifee

🧠 مغالطهٔ روز ۶ / ۲۲۸

⚠️ مغالطه‌ی تشنیعی (منفعت شخصی)
🗂 Ad Hominem (Circumstantial)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📖 تعریف: مغالطه‌ی تشنیعی (منفعت شخصی) هنگامی پیش می‌آید که شخصی به شخص دیگر اتهام می‌زند که استدلالش جانبدارانه است و می‌گوید که او به خاطر پیش‌فرض‌ها و تمایلاتش فلان موضع را اتّخاذ کرده، بنابراین استدلالش لزوماً نامعتبر است.

🧮 شکل منطقی:
شخص ۱ ادّعا می‌کند Y صحیح است.
منافع شخص ۱ به صحیح بودن Y بستگی دارد.
بنابراین Y کاذب است.

💡 مثال ۱:
فروشنده: این ماشین در مقایسه با حد استاندارد ماشین‌های هم‌رده بنزین کمتری مصرف می‌کنه و طبق گزارش خریداران یکی از بهترین ماشین‌ها برای مصرف شخصیه.

ویل: بعید می‌دونم. شما فقط می‌خواید ماشینو به من بفروشید.

🧠 توضیح:
بله، منفعت فروشنده حکم می‌کند که ماشین را به مشتری بفروشد، ولی این دلیل نمی‌شود که ادعایش دروغ باشد. البته شاید هم ادعایش دروغ باشد، ولی منافعش دروغ بودن یا نبودن آن را تعیین نمی‌کند. منطقی است که باور داشته باشیم فروشندگان محصولات و خدماتی را می‌فروشند که به کیفیتشان باور دارند و می‌دانند که برایشان اعتبار بد به بار نخواهد آورد.

💡 مثال ۲:
مشخّص است که کشیش شما به خدا ایمان دارد. وگرنه کارش را از دست می‌داد.

🧠 توضیح:
بله، کشیشانِ خداناباور به اندازه‌ی فاحشه‌هایی که قصدشان از آشنایی «صرف دوستی» است نایابند، ولی این دلیل نمی‌شود که کشیش‌ها صرفاً به خاطر پیدا کردن شغل به خدا ایمان آورده باشند.

⚠️ استثناء:
وقتی تعصّبات شخصی و تعارض منافع به استدلال ربط بیشتری پیدا کند (که معمولاً نشانه‌ی آن عدم وجود مدارک دیگر است)، خود استدلال را بیشتر به مثابه انگیزه‌ای موجّه می‌نگرند و نه صرفاً مغالطه‌ای خشک و خالی. برای نمونه، متن یکی از آهنگ‌های میت لوف (Meat Loaf) این استثناء را به‌خوبی نشان می‌دهد…
دختر: آیا تا ابد عاشقم می‌مونی؟
پسر: باید بیشتر راجع بهش فکر کنم!!!
دختر: آیا تا ابد عاشقم می‌مونی!!!
پسر: دیگه نمی‌تونستم بیشتر از این طاقت بیارم
وای خدا، داشتم دیوونه می‌شدم
و وقتی آخرش اون حس فوق‌العاده بهم دست داد
مثل موج دریا وجودمو تسخیر کرد
به خدا قسم خوردم، به جون مادرم قسم خوردم
که تا ابد عاشقت می‌مونم
قسم خوردم که تا ابد عاشقت می‌مونم!

🎯 راهنمایی: اگر موضعی دارید و این موضع به شما منفعتی می‌رساند (البته با این فرض که به سبب اتّخاذ این موضع در این مغالطه دست ندارید)، بهتر است خودتان پیش از بحث به آن اشاره کنید، وگرنه یک نفر دیگر این کار را انجام می‌دهد و وجهه‌تان را خراب می‌کند.

مثال:
کار درست اینه که از ساخت زمین جدید حمایت کنیم. بله، در مقام مربّی بیسبال من از زمین جدید نفع می‌برم، ولی نفع من با نفعی که بچه‌های این محله می‌برن قابل‌مقایسه نیست. بچه‌هان که اهمیت دارن.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات
🔔 @science4lifee

پست ۶: انواع حقایق (بخش ۱ از ۲)

■ سه تمایز بنیادی
گزاره‌های صادق را می‌توان از سه دریچه دسته‌بندی کرد:
• تحلیلی / ترکیبی — تمایزی معنایی (معطوف به معنای واژه‌ها و مفاهیم)
• پیشینی / پسینی — تمایزی معرفت‌شناختی (معطوف به راه کسب شناخت)
• ضروری / ممکن (اتفاقی) — تمایزی متافیزیکی (معطوف به سرشت واقعیت و ماهیت اشیاء)
بخش بزرگی از مباحث فلسفه، کاوش در نسبتِ میان این سه دسته‌بندی است.

■ تحلیلی و ترکیبی
• تحلیلی (Analytic): گزاره‌ای که به حکمِ تعریف صادق است و صدقش صرفاً از معنای واژه‌هایش برمی‌آید؛ مثل «همه مثلث‌ها سه ضلع دارند»، «روباهِ ماده، روباه است» یا «اگر جان برادرِ جین باشد، جین خواهر یا برادرِ جان است».
• ترکیبی (Synthetic): گزاره‌ای که صدقش علاوه بر معنای واژه‌ها، به چگونگیِ جهان بیرون هم وابسته است؛ مثل «توکاها کرم می‌خورند»، «بریستول در غرب منچستر قرار دارد» یا «خورشید هشت سیاره دارد».

■ پیشینی و پسینی
• پیشینی (A priori): گزاره‌ای که صدق آن را می‌توان مستقل از تجربه حسی دریافت؛ یعنی در حالی که روی مبل نشسته‌ایم، چشم‌ها را بسته‌ایم و صرفاً فکر می‌کنیم. روشن‌ترین نمونه‌های آن، همان گزاره‌های تحلیلی‌اند.
• پسینی (A posteriori): گزاره‌ای که صدقش تنها از راه تجربه و مشاهده دنیای بیرون شناخته می‌شود؛ مثلاً بدون مشاهده طبیعت نمی‌توان دانست که «توکاها کرم می‌خورند».

دو نکته ظریف درباره معرفت پیشینی:
۱. پیشینی بودن یعنی بتوان صدق گزاره‌ای را بدون تجربه دریافت، نه اینکه فقط از این راه دانسته شود. اگر شما تساوی ۶ × ۷ = ۴۲ را با چیدنِ هفت ردیفِ شش‌تایی از سنگ‌ریزه‌ها و شمردن آن‌ها یاد بگیرید، این گزاره همچنان پیشینی است؛ چون می‌شد آن را صرفاً با محاسبه ذهنی هم فهمید.
۲. منظور از «مستقل از تجربه» این است که پس از شکل‌گیری مفاهیم در ذهن، دیگر برای تشخیص صدق گزاره به تجربه تازه‌ای نیاز نیست. درست است که برای یادگیری مفهوم «مثلث» و «ضلع» به تجربه نیاز داریم، اما هر کس این دو مفهوم را بفهمد، بی‌نیاز از مشاهده و آزمایش می‌داند که مثلث سه ضلع دارد؛ در حالی که دانستنِ معنای «توکا» و «کرم» برای دانستن اینکه «توکاها کرم می‌خورند» کافی نیست.

■ گزاره‌های ترکیبیِ پیشینی؟
آیا تنها گزاره‌های تحلیلی‌اند که به‌طور پیشینی شناخته می‌شوند؟ پاسخ بسیاری از فیلسوفان منفی است. نمونه‌های مشهوری که به عنوان گزاره‌های «ترکیبیِ پیشینی» پیشنهاد شده‌اند عبارت‌اند از: «مجموع زوایای هر مثلث ۱۸۰ درجه است»، «هر رویدادی علتی دارد» و «هیچ‌چیز نمی‌تواند هم‌زمان یکسره سرخ و سبز باشد». در تاریخ فلسفه، عقل‌گرایان (دکارت، اسپینوزا و لایب‌نیتس) بیش از تجربه‌گرایان (لاک، بارکلی و هیوم) به وجود حقایقِ ترکیبیِ پیشینی باور داشتند — هرچند نباید این مرز را مطلق انگاشت، چراکه همه تجربه‌گرایان نیز منکر تمام نمونه‌های آن نبودند.
گویاترین نمونه در این میان، هندسه است: حکم «مجموع زوایای مثلث ۱۸۰ درجه است» از یک سو ترکیبی به نظر می‌رسد (چون درباره جهان واقعی خبر می‌دهد: اگر گوشه‌های یک مثلث کاغذی را ببرید و کنار هم بگذارید، یک خط راست می‌سازند؛ چطور صرفِ تعریف واژه‌ها می‌تواند چنین واقعیتی را تضمین کند؟)؛ و از سوی دیگر، با همان برهان‌های هندسیِ دوران مدرسه، به‌شکل پیشینی و روی کاغذ اثبات‌پذیر است. آیا با یک معما روبه‌روییم؟

■ ترکیبیِ پیشینی چگونه ممکن است؟
اگر صدق یک گزاره ترکیبی در گروِ واقعیت‌های جهان بیرون است، چطور می‌توان پیش از تجربه کردنِ جهان به صدق آن پی برد؟
• پاسخ پیشامدرن: خداوند به واسطه «نور فطری عقل»، این حقایق را در ذهن ما به ودیعه گذاشته است (تبیینی که از اواسط قرن هجدهم، حتی نزد متفکران مؤمن هم اعتبارش را از دست داد).
• پاسخ کانت: این اصول، ساختارهای ذهن خودِ ما هستند و از همین رو، درباره هر جهانی که برای ما «تجربه‌پذیر» باشد صادق‌اند. اما به داوری پاپینو، این استدلال قانع‌کننده نیست؛ چراکه در نهایت به نوعی ایده‌آلیسم متافیزیکی می‌انجامد که «جهان فی‌نفسه» را به «جهان پدیداریِ قابل‌تجربه» فرو می‌کاهد.
• پاسخ تکاملی (انتخاب طبیعی): شاید به جای خداوند، تاریخِ زیستی و تکاملیِ ما این پیش‌فرض‌ها را در ذهنمان کاشته است. اما ایراد این دیدگاه روشن است: انتخاب طبیعی در پی بقا است، نه حقیقت! باورهایی که برای بقای ما سودمندند، لزوماً صادق نیستند (مثلاً این شهودِ غریزی که «هر جسم متحرکی در غیاب نیروی محرک می‌ایستد»، با فیزیک مدرن در تضاد است). فرضیات غریزی تا زمانی که به‌شکل پسینی و تجربی آزموده نشوند، «معرفت» به شمار نمی‌آیند — برخلاف خدای دکارت که فریب‌کار نبود، تکامل ابایی از فریب دادن ما ندارد.

نتیجه‌گیری پاپینو: باید قیدِ دسته‌ای به نام «ترکیبیِ پیشینی» را زد؛ هرچه پیشینی است، تحلیلی هم هست. (البته برخی فیلسوفان معاصر با این حکم همدل نیستند، اما ادامه مباحث کتاب نیز متوقف بر پذیرش این دیدگاهِ پاپینو نیست.)

– دیوید پاپینو

#فلسفه #معرفت_شناسی #کانت #ترکیبی_پیشینی #دیوید_پاپینو

•• چاپ دوم ریاضی‌نابلدی منتشر شد.

در عهد عتیق دربارهٔ طوفان نوح چنین آمده است: «کل تپه‌های بلند زیر آسمان‌ها، زیر آب غرق شدند»؛ اگر این آیه را به معنای واقعی کلمه در نظر بگیریم، به نظر می‌رسد که طی «طوفان نوح» ارتفاع آب از سطح زمین بین ۳ تا ۶ کیلومتر بالا رفته بوده است، یعنی معادل بیش از نیم‌میلیارد مایل مکعب مایع!

طبق روایات کتاب مقدس، ازآنجایی‌که باران چهل شبانه‌روز یا فقط ۹۶۰ ساعت باریده، باید با سرعت حداقل ۴٫۵۷ متر در ساعت می‌باریده که قطعاً برای غرق کردن یک ناو هواپیمابر هم کافی بوده، چه رسد به کشتی‌ چوبی نوح با چندهزار حیوان.

شناسایی این قبیل تناقضات درونی، یکی از لذت‌های کوچک حاصل از ریاضی‌بلدی است.


•• ریاضی‌نابلدی | جان آلن پائولوس


- سفارش کتاب از تلگرام (@Info_derang)

@derang_pub

رقص یک فعالیت بدنی مناسب برای همه‌ی سنین است. محدودیت چندانی هم از نظر مکانی ندارد، می‌توانید در همه جا تمرین و اجرا کنید. رقص استرس را کاهش می‌دهد، روابط را توسعه می‌دهد، مردم را به هم پیوند می‌زند و احساس شادی و با هم بودن را افزایش می‌دهد. می‌توانید به تنهایی در جلوی آینه یا با دوستان برقصید...

موقع رقص مراقب دور و اطراف هم باشید، در ایران دیده شده گروهی از افراد دچار آتاویسم شده اند و دارای خصوصیات متوحشی هستند.

لینک ¹ ² ³ آتاویسم

@science4lifee

نخست آنکه، یافته‌های علم نشان می‌دهند که نظام‌ باوریِ همهٔ ادیان و فرهنگ‌های سنتی جهان ــ از جمله نظریه‌هایشان در باب پیدایش جهان، حیات، انسان و جوامع ــ از نظر واقعیت‌های عینی نادرست‌اند. امروز می‌دانیم —اما نیاکانمان نمی‌دانستند— که انسان یکی از گونه‌های نخستی آفریقایی است که در مراحل پایانی تاریخ خود کشاورزی، حکومت و خط را پدید آورد. می‌دانیم که گونهٔ ما شاخهٔ کوچکی از درخت تکامل و تبار جانداران است؛ درختی که همهٔ موجودات زنده را در بر می‌گیرد و ریشه‌هایش به پیدایش حیات از مواد شیمیایی پیشازیستی، نزدیک به چهار میلیارد سال پیش می‌رسد. می‌دانیم که بر سیاره‌ای زندگی می‌کنیم که به دور یکی از صد میلیارد ستارهٔ کهکشان ما می‌گردد؛ کهکشانی که خود یکی از صد میلیارد کهکشان موجود در کیهانی با عمر ۱۳٫۸ میلیارد سال است؛ کیهانی که شاید فقط یکی از بی‌شمار کیهان‌های موجود باشد. می‌دانیم که دریافت‌های شهودی ما از فضا، زمان، ماده و علیت با ماهیت واقعیت در مقیاس‌های بسیار بزرگ و بسیار کوچک سازگار نیست. می‌دانیم که قوانین حاکم بر جهان فیزیکی ــ از جمله آنچه به تصادف، بیماری و دیگر ناگواری‌ها مربوط می‌شود ــ هیچ هدفی در راستای بهروزی انسان دنبال نمی‌کنند. چیزی به نام تقدیر، مشیت الهی، کارما، طلسم، نفرین، فال‌گیری، مکافات الهی یا دعای مستجاب وجود ندارد؛ هرچند تفاوت میان قواعد احتمال و سازوکار شناخت انسان شاید توضیح بدهد که چرا مردم به وجود چنین چیزهایی باور دارند. هم‌چنین، می‌دانیم که همیشه از این حقایق آگاه نبوده‌ایم و باورهای دیرینه و عزیزِ هر عصر و فرهنگی ممکن است روزی به‌ طور قاطع ابطال شوند. این‌ حکم، بی‌تردید، بسیاری از باورهای خود ما را نیز در بر می‌گیرد.

–پینکر
ترجمه: معدنی و نظری

سارقان، قربانیانی را انتخاب می‌کنند که به نظر می‌رسد می‌توان آن‌ها را سرقت کرد. محققان از شصت فرد مختلف در حالی که در یک بلوک در شهر نیویورک قدم می‌زدند فیلم‌برداری کردند. سپس این نوارها به پنجاه و سه زندانی که به جرم حملهٔ خشونت آمیز و زورگیری محکوم شده بودند، نشان داده شد. زندانیان در مورد اینکه چه کسی را قربانی می‌کنند اتفاق نظر زیادی نشان دادند. کسانی که آن‌ها علامت‌گذاری کردند تمایل داشتند به شیوهای ناهماهنگ حرکت کنند با گامی که برای قدشان خیلی کوتاه یا خیلی بلند بود. در مقابل، غیر قربانیان راه رفتن هماهنگ‌تر گام‌های معمولی و مطمئن با حرکات هماهنگ و همزمان پا و تغییر وزن بدن را نشان دادند. به طور خلاصه، قربانیان مستعد سرقت، نشانه‌های غیر کلامی از خود ساطع می‌کردند که نشان دهندهٔ سهولت قربانی شدن بود.

~ دیوید باس

درنهایت بازم هیچ تقصیری به گردن قربانی نیست. ولی افراد سارق مثل حیوانات شکارچی دنبال طعمه ضعیف میگردن.

–نظری

🧠 مغالطهٔ روز ۷ / ۲۲۸

⚠️ مغالطه‌ی تشنیعی (ارتباط با مُجرم)
🗂 Ad Hominem (Guilt by Association)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━

📖 تعریف: مغالطه‌ی تشنیعی (ارتباط با مجرم) موقعی پیش می‌آید که یک شخص، ایده یا منبع به خاطر ارتباطش با شخص یا گروهی دیگر که وجهه‌ی منفی دارد، جلوه‌ای منفی پیدا می‌کند.

🧮 شکل منطقی:
شخص ۱ ادعا می‌کند Y صادق است.
شخص ۲ نیز ادعا می‌کند Y صادق است، ولی شخص ۲ نادان است.
بنابراین شخص ۱ نیز باید نادان باشد.

💡 مثال ۱:
دلورس طرفدار پروپاقرص حقوق یکسان برای کار یکسان است. این همان سیاستی است که فمینیست‌های تندرو از آن حمایت می‌کنند. تندروه‌هایی مثل دلورس را نباید جدّی گرفت، حداقل نه در فضای سیاسی.

🧠 توضیح:
در اینجا فرض بر این بوده که دلورس فمینیستی تندروست، چون از سیاستی حمایت می‌کند که در عمل هر مرد یا زن حق‌جویی از آن حمایت می‌کند. این فرض مغالطه‌آمیز است.

💡 مثال ۲:
پل پوت، انقلابیِ مائوییست کامبوج، با دین مخالف بود. او انسانی بدطینت بود. فرانکی با دین مخالف است، بنابراین او هم مثل پل پوت باید انسانی بدطینت باشد.

🧠 توضیح:
پل پوت و فرانک در زمینه‌ای خاص نگرشی یکسان دارند؛ این دلیل نمی‌شود که در همه‌ی زمینه‌های نامربوط دیگر (به‌خصوص بدطینت یا خوش‌طینت بودن) نیز با یکدیگر وجه اشتراک داشته باشند. پل پوت به دلیل نسل‌کشی آدم بدطینتی به حساب می‌آید، نه مخالفتش با دین.

⚠️ استثناء:
اگر بتوانید ثابت کنید که دو چیزی که به هم ربط داده شده‌اند، از لحاظ علی/معلولی واقعاً به هم مرتبط هستند، یا احتمال تسرّی ویژگی‌های یکی از آن دو چیز بالاست، این ارتباط موجّه و معتبر خواهد بود.

مثال:
پل پوت، انقلابیِ مائوییست کامبوج مرتکب نسل‌کشی شد، بنابراین او انسانی بدطینت بود. فرانکی نیز تمایل خود را به نسل‌کشی اعلام کرده است، پس او نیز انسانی بدطینت است.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━
برگرفته از کتاب مغالطه به زبان آدمیزاد ترجمه فربد آذسن
#مغالطه #مغالطات
🔔 @science4lifee

📚 تاریخ مختصر علم · ویلیام باینم

🔬 فصل ۲ از ۴۰
✨ سوزن‌ها و عددها

#تاریخ_مختصر_علم #فصل_۲
@science4lifee