لازم است تأکید کنیم که احتمالاتی که برای افراد هر دوران ناممکن می‌نمودند غالبا تحقق یافته‌اند. هنگامی که کنستانتین در سال ۳۰۶ ميلاد بر تخت پادشاهی نشست، مسیحیت چیزی بیش از یک فرقه سری شرق نبود ... در سال ۶۰۰ میلادی اگر کسی می‌گفت که یک‌گروه عرب بادیه‌نشین خیلی‌زود گستره‌ی وسیعی را، از اقیانوس اطلس تا هند، فتح خواهد‌کرد، از آن هم نامعقول‌تر می‌نمود. در واقع اگر ارتش بیزانس می‌توانست یورش‌های اولیه را خنثی کند، شاید اسلام فرقه گمنامی باقی می‌ماند که فقط اهل فن از آن اطلاع داشتند. در‌آن‌صورت برای محققان بسیار آسان می‌بود که توضیح‌دهند چرا دینی مبتنی بر وحی هرگز نتوانست رواج‌یابد.
منظور این نیست که بگوییم همه‌چیز ممکن است. عوامل جغرافیایی و زیستی و اقتصادی محدودیت ایجاد می‌کنند. با این حال، این محدودیت‌ها جای فراوانی برای تحولات غافلگیرکننده‌ای باقی می‌گذارند که توسط قوانین علیت گرایانه محدود نمی‌شوند.
@Liberalscientists
این استنتاج افراد بسیاری را که مایل‌اند تاریخ علیت‌گرا باشد مأيوس می‌سازد. علیت‌گرایی از آن‌رو جذابیت دارد که بر اعتقادات و دنیای ما مهر تایید می‌زند و آنها را محصولِ طبیعی و اجتناب‌ناپذیرِ تاریخ می‌نمایاند. اینکه ما زیر پایه‌ی دولت‌های ملی زندگی می‌کنیم و اقتصادمان را بر اساس اصول سرمایه داری سازمان می‌دهیم و از معتقدان دو آتشه حقوق بشر هستیم همه اموری بدیهی و طبیعی هستند. اعتراف به این‌که حرکت تاریخ علیتی نیست به مفهوم اقرار به‌این حقیقت است که اگر اکثر مردم امروزه به ناسیونالیسم و سرمایه‌داری و حقوق بشر اعتقاد دارند، چیزی جز تصادف نیست.
تاریخ را نمی‌توان با تکیه به علت و معلول توضیح‌داد و نمی‌توان پیشگویی‌اش کرد، زیرا فاقد نظم معین است. نیروهای بسیار زیادی در کارند و کنش متقابل آنها به‌قدری پیچیده است که حتی تغییرات ناچیزی در توان این نیروها و شیوه کنش متقابلشان می‌تواند تغییرات عظیمی در نتایج ایجاد کند. و این تمام ماجرا نیست. تاریخ چیزی است که آن را نظام آشفته (chaotic system) «سطح دوم» می‌نامند. نظام آشفته به دو شکل است. آشفتگی سطح اول آشفتگی‌ای است که به پیش‌بینی‌هایی که راجع به آن می‌شود واکنش نشان نمی‌دهد. مثلا آب و هوا یک نظام آشفته سطح اول است که اگرچه متأثر از عوامل بسیاری است، اما می‌توانیم الگوهای کامپیوتری‌ای بسازیم که تعداد هرچه بیشتری از این عوامل دخیل را بسنجد و پیش‌بینی‌های هواشناسی هرچه بهتری به دست دهد.
@Liberalscientists
آشفتگی سطح دوم آن است که به پیش‌بینی‌هایی که درباره‌اش می‌شود عکس‌العمل نشان می‌دهد و برای همین هیچ‌وقت نمی‌توان آن را به‌طور دقیق پیش‌بینی کرد. بازار مثالی از نظام آشفته سطح دوم است. اگر یک برنامه کامپیوتری تدوین کنیم که قیمت فردای نفت را با دقت صد‌در‌صد پیش‌بینی کند چه خواهد‌شد؟ بهای نفت بلافاصله به این پیش‌بینی عکس‌العمل نشان خواهد داد، در نتیجه این پیش‌بینی تحقق نمی‌یابد. اگر بهای جاری نفت بشکه‌ای ۹۰ دلار باشد و برنامه‌ی کامپیوتریِ دقیقِ ما، پیش‌بینی کند که قیمت فردا به ۱۰۰ دلار خواهد رسید، تاجران برای خرید نفت هجوم خواهند برد تا بتوانند از این افزایش بهای پیش‌بینی‌شده سود ببرند ...
@Liberalscientists

سیاست هم مثال دیگری از نظام آشفته سطح دوم است. مردم شوروی شناسان را به باد انتقاد می‌گیرند که چرا نتوانستند ۱۹۸۹ را پیش‌بینی کنند، و کارشناسان امور خاورمیانه را سرزنش می‌کنند که چرا نتوانستند انقلاب‌های بهار عربی را در سال ۲۰۱۱ پیش‌بینی کنند. این انتقادها غیرمنصفانه است. طبق تعریف، انقلاب پیش‌بینی‌ناپذیر است. انقلاب پیش‌بینی‌پذیر هرگز رخ نخواهد داد.
چرا نه؟ تصور کنید که در سال ۲۰۱۰ هستیم و یک کارشناس مجرب علوم سیاسی با همکاری یک نابغه کامپیوتر الگوریتم خطاناپذیری را ایجاد کرده‌اند که، با وصل شدن به یک دستگاه رابط جذاب، می‌تواند به عنوان «پیشگویی کننده انقلاب» به بازار عرضه شود. اینها خدمات خود را به رئیس جمهور مصر، حسنی مبارک، ارائه می‌کنند و در ازای یک پیش‌پرداخت سخاوتمندانه، به او می‌گویند که بر اساس پیش‌بینی‌هایشان در طول یک سال آینده انقلابی در مصر به وقوع خواهد پیوست. عکس‌العمل مبارک چه خواهد بود؟ او به احتمال قوی مالیات‌ها را پایین می‌آورد، میلیاردها دلار بین عموم شهروندان بذل و بخشش می‌کند، و برای محکم‌کاری نیروهای امنیتی خود را هم تقویت‌می‌کند. اقدامات پیشگیرانه کار خود را می‌کند. آن‌سال می‌آید و می‌رود و در کمال تعجب انقلابی رخ‌نمی‌دهد.
مبارک اجرت پرداخت‌شده را طلب‌می‌کند و سر دانشمندان فریاد‌می‌زند: «الگوریتمتان بی‌ارزش است! من می‌توانستم به جای اینکه آن همه پول را تلف کنیم با آن یک قصر دیگر برای خودم بسازم!» اما دانشمندان در دفاع از خود می‌گویند «انقلاب برای این رخ‌نداد که ما پیش‌بینی‌اش کردیم». مبارک، در حالی که به نگهبانان اشاره‌می‌کند آنها را دستگیر کنند، می‌گوید: «پیشگویانی که چیزهایی را پیش‌گویی می‌کنند که رخ نخواهد داد؟ ... من می‌توانستم ده‌جور از اینها را در بازار قاهره با یک‌مشت‌پول خرد بخرم.»
@Liberalscientists
پس چرا باید تاریخ بخوانیم؟ تاریخ، بر خلاف فیزیک یا اقتصاد، وسیله‌ی پیش‌بینی درست حوادث نیست. تاریخ را نه به این دلیل که بتوانیم آینده را پیش‌بینی کنیم بلکه برای این می‌خوانیم که افق دیدمان را گسترش دهیم و بدانیم وضعیت کنونی ما نه طبیعی است و نه اجتناب‌ناپذیر، و در نتیجه امکانات بسیار بیشتری از آنچه تصور می‌کنیم در برابر خود داریم. برای مثال، مطالعه اینکه چه طور اروپاییان بر آفریقایی‌ها مسلط شدند ما را قادر می‌سازد درک کنیم که هیچ‌چیز طبیعی یا اجتناب‌ناپذیری در سلسله مراتب نژادی وجود ندارد، و این که دنیا ممکن است به گونه دیگری سازمان‌دهی شود.
@Liberalscientists

تله ی #نظریه_های_توطئه بزرگ
(بخش سوم)
♻️ @liberalscientists


3⃣ تله های شناختی تفکر توطئه :

▪️ تله های شناختی مختلفی وجود دارند که تفکر توطئه به دام آنها می افتد . یکی از این تله ها، سوگیری تأییدی است . در چنین حالتی تمایل داریم همه ی شواهد را در تایید نظریه ی توطئه در نظر آوریم. بنابراین نظریه پردازان توطئه شواهد مبهم و حتی منفی را طوری تفسیر می کنند که یقین و اعتمادشان به نظریه را تقویت می کند. همین اثر خود تقویتی، نظریه پردازان توطئه را به طرز شگفت انگیزی در برابر تغییر مقاوم می کند.

▫️ نظریه پردازان توطئه اغلب مرتکب خطای اسناد می شوند و رفتار دیگران را ناشی از ویژگی ها و خصوصیات درونی میدانند تا عوامل بیرونی و موقعیتی. آنها همچنین تمایل دارند همه ی اعمال و پیامدها را عامدانه و آگاهانه بدانند و ماهیت پیش بینی ناپذیر تاریخ و اعمال افراد را نادیده بگیرند یا از اهمیت آن بکاهند. این نظریه پردازان باور ندارند که مردم ممکن است به صورتی سادہ دلانه نسبت به یک موقعیت واکنش نشان دهند و لزوما همه ی جزئیات کارهای خود را برنامه ریزی نمی کنند. به همین دلایل است که نظریهی توطنه ابطال ناپذیر می شود .

▪️ بزرگترین مشکل شناختي تفکر توطنه این است که به سرعت تبدیل به یک نظام اعتقادی بسته می شود که نظامی است با سازوکارهایی برای ایزوله کردن خود از ابطال و همچنین واقعیت ها و شواهد بیرونی، علت این امر این است که همه ی شواهد مغایر با یک نظریه ی توطنه را می توان به صورت بخشی از خود توطنه تفسیر کرد و توضیح داد .

▫️ مثلا همه ی شواهد مربوط به ارتباط لی هاروی اسوالد با ترور جان اف. کندی را می توان طوری دید که انگار فقط برای گناهکار جلوه دادن اسوالد درست شده اند؛ شواهدی مانند تفنگی که استفاده کرد، گلوله ای که پیدا شد و حتی عکس تمرین اسوالد با همان تفنگ قبل از ترور.

▪️ علاوه بر این، هر زمانی که برای اثبات نظریه ی توطنه دچار کمبود مدارک یا شواهد باشیم می توانیم آن را به این صورت توجیه کنیم که این مدارک را توطنه گران از بین برده یا پنهان کرده اند. بنابراین، نظریه پردازان توطئه می توانند وجود هر مدرک ناسازگار بافقدان هر مدرکی برای نظریه ی خود را با ارجاع به خود توطئه توضیح بدهند و نظریه را از هر نوع ابطال احتمالی مصون کنند .

▫️ نظریه پردازان توطنه همچنین مسئولیت اثبات هیچ چیزی را به عهده نمی گیرند و اغلب سعی میکنند بار اثبات را به دوش کسانی بیندازند که نظریه را قبول ندارند . وقتی از آن ها خواسته می شود که برای اثبات نظریه ی خود مدرک ارائه کنند به جای ارائه‌ی هر مدرکی ، دیگران را به پرسش می گیرند که اگر موافق نیستند مدرکی در رد نظریه ارائه کنند .

✍ گردآورنده : علیرضا طاهری
#برشی_از_کتاب ذهن فریبکار شما
(نویسنده / استیون نوولا )

♻️ @Liberalscientists

پذیرش جهان همانگونه که واقعا هست، بسیار بهتر از ماندن در توهم است، هر اندازه که این توهم راضی‌کننده و آرامش‌بخش باشد.

✍ کارل سیگن

@LiberalScientists

کژفهمی در مورد انشتین؛ آیا او دانش پیش از خود را اشتباه می‌دانست؟

📝 انشتین یک انقلابی چون گالیله نبود، اگر منظورمان از این واژه کسی باشد که نظم حاکمیت پیش از خود را فرو می‌ریزد؛ همان کاری که گالیله با ارسطو کرد. انشتین دقیقا برعکس این کار را انجام داد. او می‌دانست قواعدی که بر اساس آزمایش بنا نهاده شده‌اند را نمی‌توان به سادگی کنار گذاشت، و این که او چنین کاری نکرد نشان از نبوغ او دارد.

این مساله به حدی مهم است که می‌خواهم آن را برای کسانی که هر هفته به من نامه می‌نویسند و می‌گویند نظریه‌ای جدیدی یافته‌اند که نشان می‌دهد همه آن چه تا کنون در مورد جهان می‌دانیم اشتباه است، تکرار کنم. آن‌ها انشتین را به عنوان یک نمونه نام می‌برند تا این امکان را توجیه کنند. اما نه تنها نظریه آن‌ها اشتباه است، بلکه در حق انشتین هم کم‌لطفی بزرگی می‌کنند: قواعدی که بر اساس آزمایش بنا نهاده شده‌اند را نمی‌توان به سادگی کنار گذاشت.

انشتین دریافت که گالیله درست می‌گوید که نمی‌توان هیچ آزمایشی یافت که حرکت با سرعت ثابت را از سکون تفکیک کند. مکسول هم درست می‌گوید که سرعت نور را تنها با داشتن شدت الکتریسیته و مغناطیس حساب کرد. اما او متوجه شد که با درک فیزیکی آن زمان این دو با هم ناساگار هستند. نبوغ او این بود که دو قانون تائید شده با تجربه را کنار نگذاشت، بلکه با ارائه نسبیت ناسازگاری را از بین برد.

✍ لارنس کراوس
📖 #The_Greatest_Story_Ever_Told - so far

@LiberalScientists

اجتناب‌ناپذیری تاریخ، یا نظامی با آشفتگی بی‌حد‌و‌مرز
برگرفته از کتاب تاریخ مختصر بشر 🖊نوشته‌ی یووال نوح حراری
📝ترجمه‌ی نیک گرگین
بخش دوم
♻️ @Liberalscientists

ما نمی‌توانیم انتخاب‌هایی را که تاریخ می‌کند توضیح دهیم، اما می‌توانیم چیزی بسیار مهم راجع به آنها بگوییم: انتخاب‌های تاریخ برای منفعت انسان‌ها صورت نمی‌گیرند. هیچ‌دلیلی وجود ندارد که رفای انسانی به ناگزیر با تداوم تاریخ بیشتر شود. شواهدی در دست نیست که نشان‌دهد فرهنگ‌هایی که برای انسان‌ها مفیدند لزوما موفقیت آمیزند و باید توسعه یابند و فرهنگ‌های کم منفعت‌تر باید منقرض شوند. دلیلی هم وجود ندارد که مسیحیت انتخاب بهتری از مانویت بوده یا این که امپراتوری عرب از امپراتوری ساسانی سودمندتر بوده باشد.
دلیلی وجود ندارد که نشان دهد تاریخ در جهت منفعت انسان‌ها پیش می‌رود، زیرا ما معیاری عینی برای محاسبه چنین منفعتی نداریم. فرهنگ‌های مختلف خوب را به شکل‌های مختلف تعریف می‌کنند و سنجه‌ای برای قضاوت بین آنها نداریم. فاتحان طبعا همیشه اعتقاد دارند که تعبیر خودشان درست است. ولی چرا باید آنها را باور داشته باشیم؟ مسیحیان اعتقاد دارند که پیروزی مسیحیت بر مانویت برای بشر بوده است، اما اگر به جهان‌بینی مسیحیت اعتقاد نداشته باشیم دلیلی هم نداریم تا با آنها موافق باشیم. مسلمانان اعتقاد دارند که ساسانی به دست اعراب برای بشر مفید بود. اما این فواید تنها وقتی آشکارند که جهان‌بینی مسلمان‌ها را بپذیریم. شاید اگر مسیحیت فراموش یا مغلوب می‌شد، حال و روز بهتری می‌داشتیم!
@Liberalscientists
تعداد بیشتری از محققان هم باور دارند که فرهنگ‌ها نوعی عفونت یا انگل ذهنی و انسان‌ها میزبان‌های بی‌علم و اطلاع آنها هستند.‌ انگل‌های آلی مثل ویروس، در درون بدن میزبانشان زیست می‌کنند. تکثیر می‌شوند و از یک میزبان به میزبان دیگر انتقال می‌یابند و از آنها تغذیه می‌کنند آنها را ضعیف می‌کنند و گاهی حتی از پا در می‌آورند. مادامی که میزبان آن قدر زنده بماند تا انگل را انتقال دهد، انگل توجهی به موقعیت میزبانش ندارد. عقاید فرهنگی هم درست به همین صورت در ذهن انسان‌ها زندگی می‌کنند، تکثیر می‌شوند و از بدن این میزبان به دیگری انتقال می‌یابند و گاه آنها را تضعیف می‌کنند و گاهی هم از پا در می‌آورند. یک باور فرهنگی، مثل اعتقاد به ملکوت مسیح بر فراز ابرها، یا بهشت کمونیستی در زمین، می‌تواند انسان را وادارد تا زندگی‌اش را به ترویج آن باور اختصاص دهد، حتی به بهای مرگ خودش. انسان‌ها می‌میرند، اما عقاید رواج می‌یابند. بر اساس این نگرش، فرهنگ‌ها (برخلاف آنچه مارکسیست‌ها فکر می‌کنند) توطئه‌های ابداعی بعضی آدم‌ها برای سوءاستفاده از دیگران نیستند بلکه انگل‌هایی ذهنی هستند که بر حسب تصادف بروز می‌کنند و سپس از تمام کسانی که به آنها آلوده شده‌اند بهره‌برداری می‌کنند.
@Liberalscientists
این نگرش که گاهی «میمتیک» (memetics) خوانده می‌شود مسلم فرض می‌کند که، درست همانند تکامل موجودات زنده که بر پایه‌ی تکثیر واحدهای اطلاعاتی موجود زنده به نام ژن استوار است، تکامل فرهنگی هم مبتنی است بر تکثیر واحدهای اطلاعاتی فرهنگی که «میم» (meme) خوانده می‌شوند. فرهنگ‌های موفق آنهایی هستند که، علی‌رغم سود و زیان انسان‌های میزبانشان، در بازتولید الگوهای خود موفق هستند.
@Liberalscientists
اغلب محققان علوم انسانی نگاه تحقیر‌آمیز به میمتیک دارند و آن را تلاشی آماتوری برای تبیین فرایندهای فرهنگی با توسل به قیاس‌های خام زیست شناختی می‌دانند. اما بسیاری از همین محققان از خواهر همزاد میمتیک، یعنی پست‌مدرنیسم، طرفداری می‌کنند. متفکران پست مدرن به جای میم از گفتمان، به عنوان سنگ‌بنای فرهنگ، سخن می‌گویند. اما آنها هم فکر می‌کنند که فرهنگ‌ها خود را، بدون در نظر گرفتن منافع بشر، رواج می‌دهند. مثلا متفکران پست‌مدرن، ناسیونالیسم را بیماری کشنده‌ای توصیف می‌کنند که تمام جهان را در قرون نوزدهم و بیستم به خود آلود و باعث جنگ و سرکوب و نفرت و نسل‌کشی شد. زمانی که مردم کشوری به آن آلوده می‌شدند کشورهای همسایه هم ممکن بود گرفتار همان ویروس شوند. ویروس ناسیونالیسم خود را مدعی منافع انسان‌ها معرفی می‌کرد، اما در اصل به دنبال منافع خود بود.

بحث‌هایی مشابه اینها در علوم اجتماعی تحت پوشش نظریه بازی رواج دارد. نظریه بازی توضیح می‌دهد که در نظامی با چندین بازیگر چگونه الگوهای فکری و رفتاری‌ای که به همه بازیگران آسیب می‌رساند ریشه می‌گیرد و گسترش می‌یابد. مسابقه تسلیحاتی یک نمونه‌ی شناخته شده است. بسیاری از مسابقات تسلیحاتی تمام طرف‌های درگیر را به ورشکستگی می‌کشاند، بی‌آنکه در موازنه‌ی قدرت تغییری جدی به وجود آورد. وقتی که پاکستان هواپیماهای پیشرفته می‌خرد، هند هم همان کار را می‌کند. وقتی که هند بمب هسته‌ای می‌سازد، پاکستان هم تأسی می‌کنند. وقتی که پاکستان نیروی دریایی‌اش را گسترش می‌دهد، هند مقابله به مثل می‌کند. در پایان این روند، موازنه قدرت همانی خواهد ماند که از اول بود، اما در این میان میلیاردها دلار که می‌توانست در حوزه های آموزش و سلامت و وحدت بشر سرمایه‌گذاری شود صرف سلاح‌های جنگی شده است. اما ایستادگی در مقابل پویایی مسابقه تسلیحاتی دشوار است. «مسابقه تسلیحاتی» یک الگوی رفتاری است که، طبق معیار تکاملی بقا و تكثیر، همچون ویروس از کشوری به کشور دیگر سرایت می‌کند و به همه آسیب می‌رساند. (به خاطر بسپارید که مسابقه تسلیحاتی هم مثل ژن دارای آگاهی نیست -آگاهانه در جستجوی بقا و تکثیر خود نیست. شیوع آن نتیجه ناخواسته یک پویش قدرتمند است.)
@Liberalscientists
پویایی تاریخ، صرف نظر از آن که چه نامی بر آن بگذاریم - نظریه بازی، پست مدرنیسم یا میمتیک - در مسیر ارتقای بهروزی انسان نیست. این تفکر که موفق‌ترین فرهنگ‌ها در تاریخ لزوما بزرگترین منشأ خیر برای انسان خردمند بوده‌اند هیچ پایه و اساسی ندارد. تاریخ هم، مانند فرگشت، به خوشبختی تک تک موجودات زنده بی‌اعتنا بوده است. و تک تک انسان‌ها هم به سهم خود، معمولا نا‌آگاه‌تر و ناتوان‌تر از آنند که بتوانند همسو با منافع خود بر مسیر تاریخ تاثیر بگذارند.
@Liberalscientists
تاریخ از یک مقطع به مقطع دیگر به پیش‌می‌رود و به دلیل نامعلومی ابتدا یک مسیر و سپس مسیر دیگری را برمی‌گزیند. حدود سال ۱۵۰۰ میلادی، تاریخ مهم‌ترین انتخاب خود را کرد و نه تنها سرنوشت بشر بلکه می‌توان گفت که سرنوشت تمام هستی در کره زمین را رقم زد. ما از آن با عنوان «انقلاب علمی» یاد می‌کنیم که در اروپای غربی آغاز شد، یعنی در شبه جزیره وسیعی در حاشیه غربی آفریقا-آسیا که تا آن زمان نقش مهمی در تاریخ بازی نمی‌کرد. چرا از بین همه‌ی جاها انقلاب علمی از اروپا آغاز شد و نه از چین یا هند؟ چرا در نیمه‌ی هزاره‌ی دوم میلادی آغاز شد و نه دو قرن قبل یا سه قرن بعد؟ معلوم نیست. محققان ده‌ها نظریه ارائه داده‌اند، اما هیچ کدام چندان قانع‌کننده نیست.
@Liberalscientists
تاریخ طیف بسیار گسترده‌ای از احتمالات را در برمی‌گیرد و بسیاری از احتمالات هرگز محقق نمی‌شوند. می‌توانیم تصور کنیم که تاریخ از نسلی به نسل دیگر پیش می‌رفت و انقلاب علمی را هم نادیده می‌گرفت و از کنارش می‌گذشت، درست همانطور که می‌توان تاریخ را بدون مسیحیت، بدون امپراتوری روم، و بدون سكه طلا تصور کرد.

مکانیک کوانتومی، نظریه‌ی علمی یا آموزه‌ای عرفانی؟!
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشته‌ی #کارل‌سیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش نخست:

فرض کنید با تمام وجود می‌خواهید بفهمید مکانیک کوانتومی در مورد چیست. پیش نیاز آن ابزارهای ریاضی هستند که نخست باید آنها را یاد بگیرید، هر سرفصل ریاضی را که فرا‌گیرید شما را به سرفصل بعدی رهنمون می‌کند. یکی پس از دیگری باید حساب، هندسه‌ی اقلیدسی، جبر دوره دبیرستان، حساب دیفرانسیل و انتگرال، معادلات دیفرانسیل معمولی و پاره‌ای، آنالیز برداری، توابع خاص در ریاضی فیزیک، جبر ماتریس‌ها و نظریه‌گروه را یاد بگیرید. این روند، بسیاری از دانشجویان فیزیک را از پایه‌ی سوم دبستان تا سال‌های آغازین دوران کارشناسی ارشد مشغول می‌کند -چیزی نزدیک به پانزده سال. این مسیر مطالعه در حقیقت شامل یادگیری مکانیک کوانتومی نمی‌شود، بلکه تنها چارچوب ریاضی مورد نیاز برای یادگیری عمیق آن را فراهم می‌کند.
♻️ @Liberalscientists
کار یک مروج علم، یعنی تلاش برای درک برخی از ایده‌های اساسی مکانیک کوانتومی به یک شنونده‌ی عام که چنین مسیری را پشت سر نگذاشته‌است، دلهره‌آور است. در حقیقت من فکر می‌کنم تا‌حدودی به‌همین‌دلیل باشد که تاکنون در راه آشنا کردن جامعه با مکانیک کوانتومی موفقیت چندانی به دست نیامده‌است. این پیچیدگی‌های ریاضی برخاسته از این حقیقت است که نظریه‌ی کوانتومی به شدت با شهود معمولی در تناقض است. آنچه عقل سلیم یا شهود معمولی نامیده می‌شود در درک آن به هیچ کار نمی‌آید. ریچارد فاینمن یک بار در اشاره به همین موضوع گفت: هیچ سودی ندارد بپرسید چرا چنین است. هیچ کس نمی‌داند چرا اینگونه است. همین را می‌دانیم که چنین است.
♻️ @Liberalscientists
اکنون فرض کنید می‌خواهیم یک دین مبهم یا آموزه‌های نوعی مکتب دوران جدید یا نوعی باور ماورایی را بررسی کنیم. با ذهن باز آغاز می‌کنیم: می‌دانیم چیزی جالب توجه وجود دارد؛ خود را به متخصص آن معرفی می‌کنیم و از او می‌خواهیم چکیده‌ای قابل فهم از آن را بازگو کند. در پاسخ گفته می‌شود که طبیعت این موضوع آنچنان دشوار است که نمی‌توان به سادگی آن را توضیح داد، و پر از رمز و راز است، اما اگر بخواهید در طی پانزده سال در جایگاه شاگردی قرار بگیرید، در پایان آن دوره ممکن است آماده شوید که موضوع را تا حدی متوجه شوید. گمان می‌کنم بیشتر افراد بگویند وقت آن را نداریم؛ و بسیاری از افراد هم بدگمان می‌شوند که در حدود پانزده‌سال کار پیوسته آن هم فقط برای رسیدن به آستانه فهم، نشانی از آن دارد که کل موضوع نوعی فریبکاری است: اگر خیلی دشوار است که آن را بفهمیم، آیا به این معنا نیست که با آگاهی خرده گرفتن از آن نیز بسیار دشوار است؟ در اینجا افسار حیله‌گری آزاد می‌شود.
♻️ @Liberalscientists

مکانیک کوانتومی، نظریه‌ی علمی یا آموزه‌ای عرفانی؟!
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشته‌ی #کارل‌سیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش دوم:

پس چگونه می‌توان گفت باور ماورایی یا مذهبی یا آموزه‌های مکتب‌های دوران نو با مکانیک کوانتومی متفاوت است؟ پاسخ این است که هرچند ما نمی‌توانیم مکانیک کوانتومی را بفهمیم، اما می‌توانیم کارایی آن را بسنجیم. می‌توانیم پیش‌بینی‌های عددی مکانیک کوانتومی را با طول موج اندازه‌گیری شده از طیف خطی عنصرهای شیمیایی، رفتار ابررساناها یا ابرشاره‌ی هلیم، کارایی ریزپردازنده‌ها، شکل‌گیری مولکول‌ها از اتم های سازنده‌ی آن، وجود یا بررسی ویژگی‌های ستاره‌های کوتوله‌ی سفید، آنچه در میزر‌ها و لیزرها روی می‌دهد و بررسی پذیرفتاری مواد مختلف در میدان‌های مغناطیسی بسنجیم. نیاز نیست نظریه را بفهمیم تا بتوانیم درستی پیش‌بینی‌های آن را بسنجیم. نیاز نیست فیزیکدانی چیره‌دست باشید تا بتوانید نتایجی که آزمایش‌ها آشکار می‌کنند بفهمید. در هر یک از این نمونه‌ها، مانند موارد بسیار دیگری، پیش‌بینی‌های مکانیک کوانتومی با‌دقت بالایی به‌تایید رسیده‌اند.
♻️ @Liberalscientists
اما شِیمن به ما می‌گوید که آموزه‌های او هم درست‌است، زیرا ثمربخش است -نه در موضوعات فکری فیزیک ریاضی، بلکه در مواردی که واقعا اهمیت دارند: او می‌تواند انسان ها را درمان‌کند. بسیار خوب، پس بگذارید از نظر آماری کارایی درمان‌های ماورایی او را بررسی‌کنیم تا آشکار شود آیا اثری فراتر از دارونما دارند. اگر داشته‌باشند، با کمال میل اعتراف می‌کنیم در آن چیزی شایان ستایش وجود دارد -حتی اگر فقط در مورد برخی از بیماری‌ها با سرچشمه‌ی روانی کارامد باشند و فقط با نگرش‌های معین و شرایط ذهنی خاص درمان شوند. حتی می‌توانیم کارامدی رویکرد‌های ماورایی دیگر را با هم بسنجیم.
♻️ @Liberalscientists
اینکه آیا شیمن واقعا می‌داند درمان او کارایی دارد یا خیر موضوع دیگری است. در مکانیک کوانتومی، ادعا می‌کنیم سازوکار طبیعت را شناخته‌ایم، به این ترتیب که گام‌به‌گام و با محاسبات عددی، پیش‌بینی می‌کنیم در مورد آنچه که قرار است در آزمایشی که هرگز انجام نشده‌است روی‌دهد. اگر این آزمایش با پیش‌بینی همخوانی داشته باشد- به‌ویژه اگر رقمی و دقیق باشد- آنگاه اطمینان داریم از آنچه انجام می‌دهیم به خوبی آگاهیم. در بهترین برآورد تنها شمار اندکی از آموزه‌های شیمن-گونه، مذهبی و مکاتب دوران جدید این ویژگی را دارند.
♻️ @Liberalscientists
یکی دیگر از تمایزهای مهم توسط موریس کوهن، فیلسوف علم شناخته شده، درکتابش به نام علم و طبیعت، چاپ ۱۹۳۱ بیان می‌شود:
با اطمینان می‌توان گفت اکثریت قریب به اتفاق افرادی که آموزش علمی کافی ندارند، نتایج علمی را فقط بنا‌بر اعتبار سخن دانشمندان متخصص می‌پذیرند. اما تفاوت هنگفتی وجود دارد بین یک سازه‌ی اجتماعی که همه را دعوت می‌کند، روش‌های آن را مطالعه کنند و حتی آن را بهبود دهند، و دیگر برساخته‌های اجتماعی که نمایندگان آن پرسش در مورد اعتبار آن را به ضعف ایمان قلبی پرسشگر مرتبط بدانند، همانند آنچه [کاردینال] نیومن به کسانی که تقدس انجیل را به پرسش گرفتند نسبت می‌دهد … دانش عقلانی، اعتبار خود را دم به دم باز می‌ستاند و تثبیت می‌کند، در حالی که جایگاه ویژه‌ی اعتبار (استبداد) نابخردانه است، و تزلزل اعتبار خود را به ضعف ایمان و ناسپاسی تعبیر می‌کند.
♻️ @Liberalscientists

#مغز_داستان_شما
#فصل_ششم
📖برگ ۱۵۹-۱۶۳

💢اتصال و اجرا : آینده فراحسی

🔹انعطاف پذیری مغز این عضو را قادر به ترجمه و تفسیر اطلاعات جدید می کند .
این چه فرصت های حسی جدیدی را پیش روی ما قرار می دهد ؟

ما مجموعه ای از حواس اصلی به دنیا آمده ایم : شنوایی ، لامسه ، بینایی ، بویایی و چشایی . نیز حواس دیگری داریم مانند تعادل ، ارتعاش و دما .

حسگرهای ما به منزله درگاه هایی هستند که ما از طریق آنها سیگنال های جهان خارج را دریافت می کنیم. لیکن چنانکه در فصل ۱ دیدیم، این حواس تنها اجازه درک بخش کوچکی از جهان اطراف را به ما می دهند. اطلاعاتی که ما برای آنها دارای حسگر نیستیم همواره از دید ما پنهان می ماند.
به نظر من درگاه های حسی انسان شبیه دستگاه های دارای قابلیت «اتصال و اجرا» هستند. موضوع اساسی این است که مغز نمی داند اطلاعات را از کجا می گیرد و اهمیتی نیز به این نکته نمی دهد. اما وقتی اطلاعی به مغز رسید مغز تصمیم می گیرد که چه کاری را باید انجام دهد. از این دیدگاه من مغز را نوعی دستگاه محاسباتی چند منظوره می دانم: مغز اعم از هر داده ای که به آن برسد کارش را انجام می دهد. مسئله این است که مادر طبیعت فقط یکبار اصول کار مغز را تعریف کرد و از آن پس مغز خود توانست فعالیت اش را با ابداع و طراحی کانال های درون روی جدید غنی تر کند.

نتیجه نهایی این است که همه حسگرهایی که می شناسیم و در دست داریم صرفا دستگاه هایی هستند که می توانیم آنها را وارد عمل کرده یا از میدان عمل خارج کنیم. کافی است دستگاه را به مغز وصل کنید تا شروع به کار کند. به این ترتیب تکامل نیازی به طرح ریزی مجدد مغز ندارد. کافی است وسایل جانبی و محیطی عوض شوند، مغز خودش راه استفاده از آنها را فرا می گیرد.

🔸اگر به قلمرو جانوری توجه کنید، تعداد بسیار زیاد و حیرت آوری از حسگرهایی را که مغز جانوران به کار می برند پیدا خواهید کرد. مثلا افعی ها دارای حسگرهای حرارتی هستند. کاردماهی های شیشه ای حسگرهای الکتریکی برای درک و تفسیر تغییرات میدان الکتریکی محیط دارند. گاوها و پرندگان حسگرهایی مغناطیسی دارند که به کمک آن می توانند در میدان مغناطیسی زمین جهت یابی کنند. حیوانات می توانند در امواج فرابنفش ببینند؛ فیل ها می توانند صداها را از فاصله دور بشنوند و سگها قدرت درک بویایی زیادی دارند. میدان انتخاب طبیعی همان فضای آرمانی رقابت برای کسب اطلاعات است، اینها فقط تعدادی از راه هایی است که #ژن ها توانسته اند به منظور کسب داده ها به دنیای خارج و انتقال آنها به دنیای درون فراهم آورند. نتیجه نهایی آن شده که در مسیر تکامل، مغزی پدید آمده که میتواند برش های متنوعی از واقعیت را درک کند. ⬇️
@LiberalScientists

🔹پیامدهایی که قصد شرح آنها را داریم به ما می گویند که حسگرهایی که از آنها استفاده می کنیم خیلی هم خاص و بنیادی نیستند. اینها صرف میراث ما از تاریخ پیچیده و پرفراز و نشیب تکامل اند. ما در چارچوب این حواس زندانی نیستیم.
یکی از دلایل اصلی ما برای این اثبات ایده مفهومی به نام «جانشینی حسی» است که اشاره دارد به ارسال داده های حسی از طریق یک کانال حسی نامعمول، مانند ارسال داده های بینایی از راه لمس.

مغز راه پی بردن به مفهوم اطلاعات رسیده را پیدا می کند و به اینکه اطلاعات از کدام مسیر وارد شده باشد اهمیتی نمی دهد.
جانشینی حسی شبیه مطالب داستان های علمی تخیلی جلوه می کند اما این پدیده در حال حاضر به تحقق پیوسته است. اولین گزارش جانشینی حسی در مجله نیچر در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. در این گزارش یکی از دانشمندان علوم اعصاب به نام پل باخ ریتا نشان داد که افراد نابینا می توانند با دریافت اطلاعات بینایی از راه های نامعمول اشیاء را «ببینند». افراد نابینا روی صندلی دندانپزشکی که جهت انجام این آزمایش مختصری تغییر یافته بود نشستند و تصاویر ویدئویی که از دوربین به ازمایش دست می آمد به الگوی حرکت پیستون های کوچکی که بر پوست کمر افراد فشار می آوردند تبدیل می شدند. به عبارتی اگر دایره ای در برابر دوربین قرار میگرفت داوطلب می توانست دایره ای را در پشت خود حس کند. اگر چهره کسی در برابر دوربین قرار می گرفت داوطلب می توانست آن چهره را بر پشت خود حس کند.
در کمال تعجب افراد نابینا می توانستند شكل اشياء را به درستی تشخیص دهند و حتی می توانستند افزایش ابعاد اشیایی را که به آنها نزدیک می شدند حدس بزنند. میشد گفت آنها با استفاده از حس پوست کمر خود می توانستند ببینند.⬇️
#فصل_ششم
@LiberalScientists

چهار روش برای ارسال اطلاعات بینایی به مغز از کانال حسی نامعمول : کمر ، پیشانی ، گوش و زبان
#فصل_ششم #دیوید_ایگلمن
@LiberalScientists

🔸 این نخستین آزمایش جانشینی حسی بود و آزمایش های مشابهی به دنبال آن انجام شدند. در انواع جدید طرح ریزی این آزمایش، تصاویر ویدیویی را به صوت و یا وارد آوردن شوک های کوچک به پیشانی و زبان تبدیل کرده اند.
مثالی از این حالت آخر دستگاهی به نام
درگاه مغزی به ابعاد یک تمبر است که شوک های الکتریکی ناچیزی از راه توری کوچکی که روی زبان قرار می گیرد به این عضو وارد می کند. شخص نابینا عینکی آفتابی که دوربینی به آن متصل است بر روی چشم هایش می گذارد. پیکسل های تصاویر دوربین به پالس های الکتریکی تبدیل می شوند و به زبان انتقال می یابند. این کار احساسی مانند نوشیدن نوشابه گازدار روی زبان ایجاد می کند. افراد نابینا به تدریج در استفاده از درگاه مغزی به اندازه ای ماهر می شوند که می توانند از میان ردیفی از موانع به سادگی عبور کنند یا توپی را داخل حلقه بسکتبال بیندازند.
یکی از ورزشکاران نابینا به نام اریک والين مایر برای صخره نوردی و تشخیص موقعیت پرتگاه ها و شکاف ها با توجه به الگوهایی که درگاه مغزی روی زبان اش ایجاد می کند از آن بهره می گیرد.

اگر «دیدن» از طریق زبان برای تان عجیب جلوه می کند باید توجه کنید که دیدن در اصل همان جریان سیگنال های الکتریکی در درون ظلمات #جمجمه است. این امر به طور نرمال از طریق عصب بینایی انجام می گیرد، اما هیچ دلیلی وجود ندارد که اطلاعات نتواند از طریق عصب های دیگر انتقال یابند.

🔹 همانطور که جانشینی حسی نشان داد مغز همه داده هایی را که به آن می رسد بررسی می کند و تصمیم می گیرد با آنها چه کار کند.
یکی از پروژه هایی که در آزمایشگاه خود دنبال می کنم ساخت دستگاهی برای تحقق جانشینی حسی است. ما نوعی فناوری پوششی ساختیم که نام آن را وست گذاشتیم. این فناوری را می شد زیر لباس به گونه ای که دیده نشود پوشید. این موتورها جریان داده ها را به الگوهای پویایی از ارتعاش که در سراسر تنه پخش می شوند تبدیل می کنند. ما از فناوری وست برای تحقق شنوایی در افراد ناشنوا استفاده کردیم.
فردی که دچار ناشنوایی مادرزادی است پنج روز پس از استفاده از وست می تواند به گونه ای صحیح کلمات گفتار را تشخیص دهد. آزمایش ها هنوز در مراحل آغاز این هستند اما انتظار داریم کاربران چند ماه پس از پوشیدن وست تجربه های ادراکی بی واسطه ای داشته باشند که معادل شنوایی باشد .

🔸 شاید عجیب بنظر برسد که فرد بتواند با توجه به الگو های متحرک ارتعاش در پیکرش صداها را بشنود . اما همانطور که در آزمایش صندلی دندانپزشکی و توری زبان دیدیم اساس کار این است که راهی که اطلاعات را به مغز می رساند اهمیتی ندارد . کافی است اطلاعات از طریقی به مغز برسد ./ پایان

#فصل_ششم #دیوید_ایگلمن
💢گرد آورنده / علیرضا طاهری
@LiberalScientists

#مغز_داستان_شما
#دیوید_ایگلمن
#اسماعیل_فلزی
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب

💢شادی و غم های نهفته در همدلی "empathy"
#ماتریکس_درد
@LiberalScientists
📖آدم ها به سینما میروند تا به جهان عشق و دلشکستگی و هراس و حادثه پناه ببرند، ما قهرمانان و نابکاران را فقط بطور دوبعدی روی پرده سینما می بینیم_ پس چرا در مورد سرنوشت این تصاویر گریزنده تا به این حد حساس هستیم؟
چرا با دیدن فیلم های سینما به گریه یا خنده می افتیم یا تعجب میکنیم؟
برای درک این نکته که چرا ما نسبت به سرنوشت بازیگران حساس هستیم ابتدا به بررسی درک درد توسط مغز می پردازیم . فرض کنید کسی سرنگی را به دست شما فرو کند، در چنین موردی فقط یک نقطه از مغز مسئول پردازش پیام درد نیست.
بلکه چنین واقعه ای نواحی گوناگونی از مغز را بگونه ای هماهنگ به فعالیت وادار میکند، این شبکه را بطور خلاصه #ماتریکس_درد می نامند.

⬅️نکته شگفت انگیز قضیه اینجاست : #ماتریکس_درد در روابط ما با دیگر انسان ها اهمیتی اساسی دارد، از شاهد فرو رفتن سوزن در دست کسی باشیم #ماتریکس_درد ما فعال میشود.
🧠در این حال قسمت هایی از مغز که بما میگویند از نظر جسمی مورد تهاجم قرار گرفته ایم خاموش اند، اما بخش هایی که درگیر تجربه عاطفی درد هستند فعال می شوند.یعنی مشاهده کسی که گرفتار درد و رنج است همان ساز و کار عصبی درد را در وجود ما بیدار می‌کند و این اساس ایجاد همدلی است.
@LiberalScientists
1⃣

#ماتریکس_درد به مجموعه نواحی مغز که حین درد فعال می شوند گفته میشود ، بیشتر این نواحی وقتی ما درد و رنج شخصی دیگری را می بینیم فعال می شوند.
@LiberalScientists
2⃣

#مغز_داستان_شما
#دیوید_ایگلمن
#اسماعیل_فلزی
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب

💢شادی و غم های نهفته در همدلی "empathy"
#ماتریکس_درد
@LiberalScientists

📖یکی از دانشمندان علوم اعصاب بنام نائومی آیزنبرگر درباره مغز مغز کسانی که بشکل ملایم تری از محرومیت اجتماعی گرفتار شده اند ، تحقیق کرده اند .
فرض کنید دارید با دونفر دیگر توپ بازی میکنید و ناگهان شما را از بازی محروم کنند، یعنی آن دو نفر دیگر توپ را بدون در نظر گرفتن شما بین خود جابجا کنند.
آزمایش آیزنبرگر دارای سناریویی ساده است ، خانم آیزنبرگر از داوطلبان خواست ببازی کامپیوتر بپردازند که در آن داوطلبان با کارکترهای متحرک خود توپ را بطرف دو بازیکن می انداختند؛ به داوطلبان قبولانده بودند که آن دو بازیکن دارند توسط دو بازیکن دیگر کنترل می‌شوند ، اما در اصل آن ها فقط بخشی از یک برنامه کامپیوتری بودند.
در ابتدا این دو بازیکن جوانمردانه و مودبانه بازی میکردند.
اما کمی بعد آن ها فرد داوطلب را بازی کنار گذاشتند و فقط به خودشان پاس می دادند.

⬅️ آیزنبرگر از داوطلبان خواست در همان حال که یک اسکنر مغز یا MRI کارکردی از فعالیت مغز آن ها تصویربرداری می کرد با این بازی مشغول شوند و بنکته جالبی رسید . وقتی داوطلبان از بازی کنار گذاشته می شدند نواحی مربوط به #ماتریکس_درد آن ها فعال می شد، شاید این نکته که به آدم ها در بازی پاس ندهند کوچک جلوه کند، اما برای مغز طرد اجتماعی به اندازه ای مهم است که می تواند به معنی دقیق کلمه مایه درد و رنج باشد.
@LiberalScientists
3⃣

♻️در سناریوی طرد اجتماعی داوطلب را از بازی کردن محروم می کنند.
@LiberalScientists
4⃣

#مغز_داستان_شما
#دیوید_ایگلمن
#اسماعیل_فلزی
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب

🧠چرا طرد سبب ایجاد درد و رنج میشود؟
احتمالا علت این است که پیوستگی اجتماعی از نظر تکاملی حائز اهمیت است ، به عبارت دیگر ، درد مکانیسمی است که مارا بسوی تعامل و پذیرش از جانب دیگران سوق می دهد.

🔶سازوکار نهادینه سیستم عصبی ما را وادار میکند که بدیگران بپیوندیم و گروه تشکیل دهیم.
این اصل شناخت اجتماع را برای ما آسانتر می کند؛ آدم ها در همه جای جهان در پی تشکیل گروه هستند.
ما به مدد حلقه خانواده ، دوستان ، کار ، سلیقه ، ورزش ، تیم ، مذهب ، رنگ پوست ، زبان ، سرگرمی ها و گرایش های سیاسی به هم می پیوندیم ، عضویت در گروه مایه آرامش و آسایش ماست و این واقعیت نکته ای را درباره تاریخ گونه انسان به ما یادآوری می کند.

@LiberalScientists
5⃣