مکانیک کوانتومی، نظریه‌ی علمی یا آموزه‌ای عرفانی؟!
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشته‌ی #کارل‌سیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش نخست:

فرض کنید با تمام وجود می‌خواهید بفهمید مکانیک کوانتومی در مورد چیست. پیش نیاز آن ابزارهای ریاضی هستند که نخست باید آنها را یاد بگیرید، هر سرفصل ریاضی را که فرا‌گیرید شما را به سرفصل بعدی رهنمون می‌کند. یکی پس از دیگری باید حساب، هندسه‌ی اقلیدسی، جبر دوره دبیرستان، حساب دیفرانسیل و انتگرال، معادلات دیفرانسیل معمولی و پاره‌ای، آنالیز برداری، توابع خاص در ریاضی فیزیک، جبر ماتریس‌ها و نظریه‌گروه را یاد بگیرید. این روند، بسیاری از دانشجویان فیزیک را از پایه‌ی سوم دبستان تا سال‌های آغازین دوران کارشناسی ارشد مشغول می‌کند -چیزی نزدیک به پانزده سال. این مسیر مطالعه در حقیقت شامل یادگیری مکانیک کوانتومی نمی‌شود، بلکه تنها چارچوب ریاضی مورد نیاز برای یادگیری عمیق آن را فراهم می‌کند.
♻️ @Liberalscientists
کار یک مروج علم، یعنی تلاش برای درک برخی از ایده‌های اساسی مکانیک کوانتومی به یک شنونده‌ی عام که چنین مسیری را پشت سر نگذاشته‌است، دلهره‌آور است. در حقیقت من فکر می‌کنم تا‌حدودی به‌همین‌دلیل باشد که تاکنون در راه آشنا کردن جامعه با مکانیک کوانتومی موفقیت چندانی به دست نیامده‌است. این پیچیدگی‌های ریاضی برخاسته از این حقیقت است که نظریه‌ی کوانتومی به شدت با شهود معمولی در تناقض است. آنچه عقل سلیم یا شهود معمولی نامیده می‌شود در درک آن به هیچ کار نمی‌آید. ریچارد فاینمن یک بار در اشاره به همین موضوع گفت: هیچ سودی ندارد بپرسید چرا چنین است. هیچ کس نمی‌داند چرا اینگونه است. همین را می‌دانیم که چنین است.
♻️ @Liberalscientists
اکنون فرض کنید می‌خواهیم یک دین مبهم یا آموزه‌های نوعی مکتب دوران جدید یا نوعی باور ماورایی را بررسی کنیم. با ذهن باز آغاز می‌کنیم: می‌دانیم چیزی جالب توجه وجود دارد؛ خود را به متخصص آن معرفی می‌کنیم و از او می‌خواهیم چکیده‌ای قابل فهم از آن را بازگو کند. در پاسخ گفته می‌شود که طبیعت این موضوع آنچنان دشوار است که نمی‌توان به سادگی آن را توضیح داد، و پر از رمز و راز است، اما اگر بخواهید در طی پانزده سال در جایگاه شاگردی قرار بگیرید، در پایان آن دوره ممکن است آماده شوید که موضوع را تا حدی متوجه شوید. گمان می‌کنم بیشتر افراد بگویند وقت آن را نداریم؛ و بسیاری از افراد هم بدگمان می‌شوند که در حدود پانزده‌سال کار پیوسته آن هم فقط برای رسیدن به آستانه فهم، نشانی از آن دارد که کل موضوع نوعی فریبکاری است: اگر خیلی دشوار است که آن را بفهمیم، آیا به این معنا نیست که با آگاهی خرده گرفتن از آن نیز بسیار دشوار است؟ در اینجا افسار حیله‌گری آزاد می‌شود.
♻️ @Liberalscientists

مکانیک کوانتومی، نظریه‌ی علمی یا آموزه‌ای عرفانی؟!
برگرفته از کتاب #جهان_در_تسخیر_اهریمن نوشته‌ی #کارل‌سیگن
ترجمه: رضا شعبانی
♻️ @Liberalscientists
بخش دوم:

پس چگونه می‌توان گفت باور ماورایی یا مذهبی یا آموزه‌های مکتب‌های دوران نو با مکانیک کوانتومی متفاوت است؟ پاسخ این است که هرچند ما نمی‌توانیم مکانیک کوانتومی را بفهمیم، اما می‌توانیم کارایی آن را بسنجیم. می‌توانیم پیش‌بینی‌های عددی مکانیک کوانتومی را با طول موج اندازه‌گیری شده از طیف خطی عنصرهای شیمیایی، رفتار ابررساناها یا ابرشاره‌ی هلیم، کارایی ریزپردازنده‌ها، شکل‌گیری مولکول‌ها از اتم های سازنده‌ی آن، وجود یا بررسی ویژگی‌های ستاره‌های کوتوله‌ی سفید، آنچه در میزر‌ها و لیزرها روی می‌دهد و بررسی پذیرفتاری مواد مختلف در میدان‌های مغناطیسی بسنجیم. نیاز نیست نظریه را بفهمیم تا بتوانیم درستی پیش‌بینی‌های آن را بسنجیم. نیاز نیست فیزیکدانی چیره‌دست باشید تا بتوانید نتایجی که آزمایش‌ها آشکار می‌کنند بفهمید. در هر یک از این نمونه‌ها، مانند موارد بسیار دیگری، پیش‌بینی‌های مکانیک کوانتومی با‌دقت بالایی به‌تایید رسیده‌اند.
♻️ @Liberalscientists
اما شِیمن به ما می‌گوید که آموزه‌های او هم درست‌است، زیرا ثمربخش است -نه در موضوعات فکری فیزیک ریاضی، بلکه در مواردی که واقعا اهمیت دارند: او می‌تواند انسان ها را درمان‌کند. بسیار خوب، پس بگذارید از نظر آماری کارایی درمان‌های ماورایی او را بررسی‌کنیم تا آشکار شود آیا اثری فراتر از دارونما دارند. اگر داشته‌باشند، با کمال میل اعتراف می‌کنیم در آن چیزی شایان ستایش وجود دارد -حتی اگر فقط در مورد برخی از بیماری‌ها با سرچشمه‌ی روانی کارامد باشند و فقط با نگرش‌های معین و شرایط ذهنی خاص درمان شوند. حتی می‌توانیم کارامدی رویکرد‌های ماورایی دیگر را با هم بسنجیم.
♻️ @Liberalscientists
اینکه آیا شیمن واقعا می‌داند درمان او کارایی دارد یا خیر موضوع دیگری است. در مکانیک کوانتومی، ادعا می‌کنیم سازوکار طبیعت را شناخته‌ایم، به این ترتیب که گام‌به‌گام و با محاسبات عددی، پیش‌بینی می‌کنیم در مورد آنچه که قرار است در آزمایشی که هرگز انجام نشده‌است روی‌دهد. اگر این آزمایش با پیش‌بینی همخوانی داشته باشد- به‌ویژه اگر رقمی و دقیق باشد- آنگاه اطمینان داریم از آنچه انجام می‌دهیم به خوبی آگاهیم. در بهترین برآورد تنها شمار اندکی از آموزه‌های شیمن-گونه، مذهبی و مکاتب دوران جدید این ویژگی را دارند.
♻️ @Liberalscientists
یکی دیگر از تمایزهای مهم توسط موریس کوهن، فیلسوف علم شناخته شده، درکتابش به نام علم و طبیعت، چاپ ۱۹۳۱ بیان می‌شود:
با اطمینان می‌توان گفت اکثریت قریب به اتفاق افرادی که آموزش علمی کافی ندارند، نتایج علمی را فقط بنا‌بر اعتبار سخن دانشمندان متخصص می‌پذیرند. اما تفاوت هنگفتی وجود دارد بین یک سازه‌ی اجتماعی که همه را دعوت می‌کند، روش‌های آن را مطالعه کنند و حتی آن را بهبود دهند، و دیگر برساخته‌های اجتماعی که نمایندگان آن پرسش در مورد اعتبار آن را به ضعف ایمان قلبی پرسشگر مرتبط بدانند، همانند آنچه [کاردینال] نیومن به کسانی که تقدس انجیل را به پرسش گرفتند نسبت می‌دهد … دانش عقلانی، اعتبار خود را دم به دم باز می‌ستاند و تثبیت می‌کند، در حالی که جایگاه ویژه‌ی اعتبار (استبداد) نابخردانه است، و تزلزل اعتبار خود را به ضعف ایمان و ناسپاسی تعبیر می‌کند.
♻️ @Liberalscientists

#مغز_داستان_شما
#فصل_ششم
📖برگ ۱۵۹-۱۶۳

💢اتصال و اجرا : آینده فراحسی

🔹انعطاف پذیری مغز این عضو را قادر به ترجمه و تفسیر اطلاعات جدید می کند .
این چه فرصت های حسی جدیدی را پیش روی ما قرار می دهد ؟

ما مجموعه ای از حواس اصلی به دنیا آمده ایم : شنوایی ، لامسه ، بینایی ، بویایی و چشایی . نیز حواس دیگری داریم مانند تعادل ، ارتعاش و دما .

حسگرهای ما به منزله درگاه هایی هستند که ما از طریق آنها سیگنال های جهان خارج را دریافت می کنیم. لیکن چنانکه در فصل ۱ دیدیم، این حواس تنها اجازه درک بخش کوچکی از جهان اطراف را به ما می دهند. اطلاعاتی که ما برای آنها دارای حسگر نیستیم همواره از دید ما پنهان می ماند.
به نظر من درگاه های حسی انسان شبیه دستگاه های دارای قابلیت «اتصال و اجرا» هستند. موضوع اساسی این است که مغز نمی داند اطلاعات را از کجا می گیرد و اهمیتی نیز به این نکته نمی دهد. اما وقتی اطلاعی به مغز رسید مغز تصمیم می گیرد که چه کاری را باید انجام دهد. از این دیدگاه من مغز را نوعی دستگاه محاسباتی چند منظوره می دانم: مغز اعم از هر داده ای که به آن برسد کارش را انجام می دهد. مسئله این است که مادر طبیعت فقط یکبار اصول کار مغز را تعریف کرد و از آن پس مغز خود توانست فعالیت اش را با ابداع و طراحی کانال های درون روی جدید غنی تر کند.

نتیجه نهایی این است که همه حسگرهایی که می شناسیم و در دست داریم صرفا دستگاه هایی هستند که می توانیم آنها را وارد عمل کرده یا از میدان عمل خارج کنیم. کافی است دستگاه را به مغز وصل کنید تا شروع به کار کند. به این ترتیب تکامل نیازی به طرح ریزی مجدد مغز ندارد. کافی است وسایل جانبی و محیطی عوض شوند، مغز خودش راه استفاده از آنها را فرا می گیرد.

🔸اگر به قلمرو جانوری توجه کنید، تعداد بسیار زیاد و حیرت آوری از حسگرهایی را که مغز جانوران به کار می برند پیدا خواهید کرد. مثلا افعی ها دارای حسگرهای حرارتی هستند. کاردماهی های شیشه ای حسگرهای الکتریکی برای درک و تفسیر تغییرات میدان الکتریکی محیط دارند. گاوها و پرندگان حسگرهایی مغناطیسی دارند که به کمک آن می توانند در میدان مغناطیسی زمین جهت یابی کنند. حیوانات می توانند در امواج فرابنفش ببینند؛ فیل ها می توانند صداها را از فاصله دور بشنوند و سگها قدرت درک بویایی زیادی دارند. میدان انتخاب طبیعی همان فضای آرمانی رقابت برای کسب اطلاعات است، اینها فقط تعدادی از راه هایی است که #ژن ها توانسته اند به منظور کسب داده ها به دنیای خارج و انتقال آنها به دنیای درون فراهم آورند. نتیجه نهایی آن شده که در مسیر تکامل، مغزی پدید آمده که میتواند برش های متنوعی از واقعیت را درک کند. ⬇️
@LiberalScientists

🔹پیامدهایی که قصد شرح آنها را داریم به ما می گویند که حسگرهایی که از آنها استفاده می کنیم خیلی هم خاص و بنیادی نیستند. اینها صرف میراث ما از تاریخ پیچیده و پرفراز و نشیب تکامل اند. ما در چارچوب این حواس زندانی نیستیم.
یکی از دلایل اصلی ما برای این اثبات ایده مفهومی به نام «جانشینی حسی» است که اشاره دارد به ارسال داده های حسی از طریق یک کانال حسی نامعمول، مانند ارسال داده های بینایی از راه لمس.

مغز راه پی بردن به مفهوم اطلاعات رسیده را پیدا می کند و به اینکه اطلاعات از کدام مسیر وارد شده باشد اهمیتی نمی دهد.
جانشینی حسی شبیه مطالب داستان های علمی تخیلی جلوه می کند اما این پدیده در حال حاضر به تحقق پیوسته است. اولین گزارش جانشینی حسی در مجله نیچر در سال ۱۹۶۹ منتشر شد. در این گزارش یکی از دانشمندان علوم اعصاب به نام پل باخ ریتا نشان داد که افراد نابینا می توانند با دریافت اطلاعات بینایی از راه های نامعمول اشیاء را «ببینند». افراد نابینا روی صندلی دندانپزشکی که جهت انجام این آزمایش مختصری تغییر یافته بود نشستند و تصاویر ویدئویی که از دوربین به ازمایش دست می آمد به الگوی حرکت پیستون های کوچکی که بر پوست کمر افراد فشار می آوردند تبدیل می شدند. به عبارتی اگر دایره ای در برابر دوربین قرار میگرفت داوطلب می توانست دایره ای را در پشت خود حس کند. اگر چهره کسی در برابر دوربین قرار می گرفت داوطلب می توانست آن چهره را بر پشت خود حس کند.
در کمال تعجب افراد نابینا می توانستند شكل اشياء را به درستی تشخیص دهند و حتی می توانستند افزایش ابعاد اشیایی را که به آنها نزدیک می شدند حدس بزنند. میشد گفت آنها با استفاده از حس پوست کمر خود می توانستند ببینند.⬇️
#فصل_ششم
@LiberalScientists

چهار روش برای ارسال اطلاعات بینایی به مغز از کانال حسی نامعمول : کمر ، پیشانی ، گوش و زبان
#فصل_ششم #دیوید_ایگلمن
@LiberalScientists

🔸 این نخستین آزمایش جانشینی حسی بود و آزمایش های مشابهی به دنبال آن انجام شدند. در انواع جدید طرح ریزی این آزمایش، تصاویر ویدیویی را به صوت و یا وارد آوردن شوک های کوچک به پیشانی و زبان تبدیل کرده اند.
مثالی از این حالت آخر دستگاهی به نام
درگاه مغزی به ابعاد یک تمبر است که شوک های الکتریکی ناچیزی از راه توری کوچکی که روی زبان قرار می گیرد به این عضو وارد می کند. شخص نابینا عینکی آفتابی که دوربینی به آن متصل است بر روی چشم هایش می گذارد. پیکسل های تصاویر دوربین به پالس های الکتریکی تبدیل می شوند و به زبان انتقال می یابند. این کار احساسی مانند نوشیدن نوشابه گازدار روی زبان ایجاد می کند. افراد نابینا به تدریج در استفاده از درگاه مغزی به اندازه ای ماهر می شوند که می توانند از میان ردیفی از موانع به سادگی عبور کنند یا توپی را داخل حلقه بسکتبال بیندازند.
یکی از ورزشکاران نابینا به نام اریک والين مایر برای صخره نوردی و تشخیص موقعیت پرتگاه ها و شکاف ها با توجه به الگوهایی که درگاه مغزی روی زبان اش ایجاد می کند از آن بهره می گیرد.

اگر «دیدن» از طریق زبان برای تان عجیب جلوه می کند باید توجه کنید که دیدن در اصل همان جریان سیگنال های الکتریکی در درون ظلمات #جمجمه است. این امر به طور نرمال از طریق عصب بینایی انجام می گیرد، اما هیچ دلیلی وجود ندارد که اطلاعات نتواند از طریق عصب های دیگر انتقال یابند.

🔹 همانطور که جانشینی حسی نشان داد مغز همه داده هایی را که به آن می رسد بررسی می کند و تصمیم می گیرد با آنها چه کار کند.
یکی از پروژه هایی که در آزمایشگاه خود دنبال می کنم ساخت دستگاهی برای تحقق جانشینی حسی است. ما نوعی فناوری پوششی ساختیم که نام آن را وست گذاشتیم. این فناوری را می شد زیر لباس به گونه ای که دیده نشود پوشید. این موتورها جریان داده ها را به الگوهای پویایی از ارتعاش که در سراسر تنه پخش می شوند تبدیل می کنند. ما از فناوری وست برای تحقق شنوایی در افراد ناشنوا استفاده کردیم.
فردی که دچار ناشنوایی مادرزادی است پنج روز پس از استفاده از وست می تواند به گونه ای صحیح کلمات گفتار را تشخیص دهد. آزمایش ها هنوز در مراحل آغاز این هستند اما انتظار داریم کاربران چند ماه پس از پوشیدن وست تجربه های ادراکی بی واسطه ای داشته باشند که معادل شنوایی باشد .

🔸 شاید عجیب بنظر برسد که فرد بتواند با توجه به الگو های متحرک ارتعاش در پیکرش صداها را بشنود . اما همانطور که در آزمایش صندلی دندانپزشکی و توری زبان دیدیم اساس کار این است که راهی که اطلاعات را به مغز می رساند اهمیتی ندارد . کافی است اطلاعات از طریقی به مغز برسد ./ پایان

#فصل_ششم #دیوید_ایگلمن
💢گرد آورنده / علیرضا طاهری
@LiberalScientists

#مغز_داستان_شما
#دیوید_ایگلمن
#اسماعیل_فلزی
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب

💢شادی و غم های نهفته در همدلی "empathy"
#ماتریکس_درد
@LiberalScientists
📖آدم ها به سینما میروند تا به جهان عشق و دلشکستگی و هراس و حادثه پناه ببرند، ما قهرمانان و نابکاران را فقط بطور دوبعدی روی پرده سینما می بینیم_ پس چرا در مورد سرنوشت این تصاویر گریزنده تا به این حد حساس هستیم؟
چرا با دیدن فیلم های سینما به گریه یا خنده می افتیم یا تعجب میکنیم؟
برای درک این نکته که چرا ما نسبت به سرنوشت بازیگران حساس هستیم ابتدا به بررسی درک درد توسط مغز می پردازیم . فرض کنید کسی سرنگی را به دست شما فرو کند، در چنین موردی فقط یک نقطه از مغز مسئول پردازش پیام درد نیست.
بلکه چنین واقعه ای نواحی گوناگونی از مغز را بگونه ای هماهنگ به فعالیت وادار میکند، این شبکه را بطور خلاصه #ماتریکس_درد می نامند.

⬅️نکته شگفت انگیز قضیه اینجاست : #ماتریکس_درد در روابط ما با دیگر انسان ها اهمیتی اساسی دارد، از شاهد فرو رفتن سوزن در دست کسی باشیم #ماتریکس_درد ما فعال میشود.
🧠در این حال قسمت هایی از مغز که بما میگویند از نظر جسمی مورد تهاجم قرار گرفته ایم خاموش اند، اما بخش هایی که درگیر تجربه عاطفی درد هستند فعال می شوند.یعنی مشاهده کسی که گرفتار درد و رنج است همان ساز و کار عصبی درد را در وجود ما بیدار می‌کند و این اساس ایجاد همدلی است.
@LiberalScientists
1⃣

#ماتریکس_درد به مجموعه نواحی مغز که حین درد فعال می شوند گفته میشود ، بیشتر این نواحی وقتی ما درد و رنج شخصی دیگری را می بینیم فعال می شوند.
@LiberalScientists
2⃣

#مغز_داستان_شما
#دیوید_ایگلمن
#اسماعیل_فلزی
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب

💢شادی و غم های نهفته در همدلی "empathy"
#ماتریکس_درد
@LiberalScientists

📖یکی از دانشمندان علوم اعصاب بنام نائومی آیزنبرگر درباره مغز مغز کسانی که بشکل ملایم تری از محرومیت اجتماعی گرفتار شده اند ، تحقیق کرده اند .
فرض کنید دارید با دونفر دیگر توپ بازی میکنید و ناگهان شما را از بازی محروم کنند، یعنی آن دو نفر دیگر توپ را بدون در نظر گرفتن شما بین خود جابجا کنند.
آزمایش آیزنبرگر دارای سناریویی ساده است ، خانم آیزنبرگر از داوطلبان خواست ببازی کامپیوتر بپردازند که در آن داوطلبان با کارکترهای متحرک خود توپ را بطرف دو بازیکن می انداختند؛ به داوطلبان قبولانده بودند که آن دو بازیکن دارند توسط دو بازیکن دیگر کنترل می‌شوند ، اما در اصل آن ها فقط بخشی از یک برنامه کامپیوتری بودند.
در ابتدا این دو بازیکن جوانمردانه و مودبانه بازی میکردند.
اما کمی بعد آن ها فرد داوطلب را بازی کنار گذاشتند و فقط به خودشان پاس می دادند.

⬅️ آیزنبرگر از داوطلبان خواست در همان حال که یک اسکنر مغز یا MRI کارکردی از فعالیت مغز آن ها تصویربرداری می کرد با این بازی مشغول شوند و بنکته جالبی رسید . وقتی داوطلبان از بازی کنار گذاشته می شدند نواحی مربوط به #ماتریکس_درد آن ها فعال می شد، شاید این نکته که به آدم ها در بازی پاس ندهند کوچک جلوه کند، اما برای مغز طرد اجتماعی به اندازه ای مهم است که می تواند به معنی دقیق کلمه مایه درد و رنج باشد.
@LiberalScientists
3⃣

♻️در سناریوی طرد اجتماعی داوطلب را از بازی کردن محروم می کنند.
@LiberalScientists
4⃣

#مغز_داستان_شما
#دیوید_ایگلمن
#اسماعیل_فلزی
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب

🧠چرا طرد سبب ایجاد درد و رنج میشود؟
احتمالا علت این است که پیوستگی اجتماعی از نظر تکاملی حائز اهمیت است ، به عبارت دیگر ، درد مکانیسمی است که مارا بسوی تعامل و پذیرش از جانب دیگران سوق می دهد.

🔶سازوکار نهادینه سیستم عصبی ما را وادار میکند که بدیگران بپیوندیم و گروه تشکیل دهیم.
این اصل شناخت اجتماع را برای ما آسانتر می کند؛ آدم ها در همه جای جهان در پی تشکیل گروه هستند.
ما به مدد حلقه خانواده ، دوستان ، کار ، سلیقه ، ورزش ، تیم ، مذهب ، رنگ پوست ، زبان ، سرگرمی ها و گرایش های سیاسی به هم می پیوندیم ، عضویت در گروه مایه آرامش و آسایش ماست و این واقعیت نکته ای را درباره تاریخ گونه انسان به ما یادآوری می کند.

@LiberalScientists
5⃣

⭕️ عینیت علمی؛ آیا تجربیات تکرارناپذیر و یقین شخصی برای دانشمندان اعتبار دارد؟

📝 فیزیک‌دان‌های اهل تجربه، پدیده‌های عجیب و غریبی را می‌شناسند که گاه جلوه می‌نمایند و بعضاً برای چند بار هم در آزمایشگاه تکرار می‌شوند و دست آخر بدون برجا گذاشتن نشان و تأثیری ناپدید می‌گردند. هیچ فیزیک‌دانی در این موارد نمی‌گوید که به کشفی علمی نایل آمده است (اگرچه گاه می‌کوشد تا آزمایش را چنان ترتیب دهد که شاید آن پدیده تکرارپذیر گردد). پدیدهٔ فیزیکیِ مهم همان است که همه کس بتواند با پیروی از روش مدون و با انجام آزمایش مناسب، منظماً تکرارش کند. هیچ فیزیک‌دان راستینی چنین پدیده‌ای را که خودش هم راه تکرارش را نمی‌داند ( و به نظر من خوب است اینگونه پدیده ها را «پدیده‌های سحرآمیز» بنامیم، کشفی علمی اعلام نخواهد کرد. اینگونه «کشفیات» را زود باشد که از مقوله شیادی بشمارند و به کنار افکنند، زیرا هرچه در آزمودن آنها بکوشند ناکام خواهند ماند. (لذا علم پاسخی به این سؤال ندارد که آیا رویدادهایی که عقلا یکتا و تکرارناپذیرند، به واقع وجود دارند یا نه. مناقشه در این باب مناقشه‌ای متافیزیکی است).


حال برگردیم به آنچه در بخش گذشته گفتم که تجربه‌های درونی یا احساس يقين، هرگز نمی‌تواند هیچ گزارهٔ علمی را تصویب کند، و در علم منزلتی ندارد جز آنکه موضوع پژوهش تجربی (روان شناختی) قرار گیرد. احساس یقین هر اندازه هم شدید باشد، هیچگاه نمی‌تواند هیچ گزاره‌ای را تصویب کند. شاید من به راستی گزاره‌ای ایمان راسخ یافته باشم و چندان به شهادت ادراکات خویش اطمینان، و به قوت تجربه‌ام قطع داشته باشم، که هر گونه شك و شبهه‌ای برایم لغو و بی مورد جلوه کند. ولی آیا اینها همه، سر سوزنی دلیل برای علم فراهم می‌آورد تا سخن مرا بپذیرد؟ آیا اطمینان بی شائبه کارل رایموند پوپر به راستیِ فلان گزاره، می تواند آن گزاره را تصویب کند؟ جواب این است که «نه»: و هر جواب دیگر با التزام به عينيت علمی منافات دارد. اگرچه حضور یقین در نزد من برای خودم مسلم باشد، این امر در میان عينيات، جز به صورت فرضیه‌ای روان‌شناسانه حق عرض اندام ندارد، و در این صورت هم باید آزمودنش برای همگان میسر باشد: بدین ترتیب که روانشناس ابتدا گمان می برد که من به فلان امر یقین دارم، سپس به تئوری‌هایی روان‌شناسانه و غیر آن متوسل می‌شود تا رفتار بعدی مرا پیش‌بینی کند؛ و این پیش‌بینی‌ها، در حین آزمون تجربی، یا تأیید می‌گردد یا ابطال. ليکن از دیدگاه معرفت‌شناسی، به شدت با ضعف يقين من هیچ اعتنا نمی شود؛ خواه یقینی متکی به احراز قطعی معانی باشد (یا بداهت آشکاره داشته باشد)، خواه برخاسته از ظنی ضعيف. اینها هیچ ربطی به مساله تصویب گزاره‌های علمی ندارد.

✍کارل پوپر
📖منطق اکتشاف علمی
🖋حسین کمالی

@LiberalScientists

⭕️ سوگیری یا خطای تائید

📝 یکی از کارکردهای ارزشمند مغز این است که می‌تواند سیگنال‌ها و پیام‌هایی را که برای ما جذاب یا مفید نیستند، فیلتر کند و انرژی خود را برای پردازش پیام‌های مفیدتر ذخیره نماید.
یا اگر آن‌ها را دریافت کرد، بدون پردازش، کنار بگذارد و رها کند.
شما احتمالا تعداد پله‌های خانه خود را نمی‌دانید، چون مغز ترجیح می‌دهد این اطلاعات را دریافت، ذخیره و تحلیل نکند، تنها چیزی که از پله‌ها ادراک می‌شود، تصویر موقعیت فیزیکی آن‌هاست، تا زمانی که روی آن‌ها راه می‌روید، پای شما به لبه آن‌ها گیر نکند و زمین نخورید.
این نوع کارها، مثال‌هایی از مکانیزم فیلتراسیون اطلاعات توسط مغز محسوب می‌شوند که اگر چه، ارزشمند هستند و بار زیادی را از دوش مغز ما برمی‌دارند، اما خطاها و خطرها و سطحی‌سازی‌های زیادی را هم با خود به همراه خواهند داشت.
خطای تایید، ریشه در تمام تصورهای غلط ما دارد. تمایل به تفسیر اطاعت جدید، به گونه‌ای است که با تئوری‌های موجود، باورها و اعتقادات ما هماهنگ باشد. به بیان دیگر، هر داده‌ی جدیدی را که با نظرهای کنونی ما تناقض داشته باشد فیلتر می‌کنیم (شواهد متضاد). یک عادت خطرناک. «حقایق با نادیده گرفتن شدن از هستی ساقط نمی‌شوند». این را آلدوس هاکسلی، گفته بود. با این حال، ما دقیقا همین کار را می‌کنیم، همانطور که وارن بافت می‌گوید «آن چه بشر بهتر از هر کار دیگری انجام می‌دهد، تفسیر اطاعات جدید به شیوه‌ای است که نتیجه گیری‌های قبلی دست نخورده باقی بماند.»
ما مجبور می‌شویم راجع به دنیا، زندگی خودمان، سرمایه گذاری‌ها، اقتصاد، شغل‌مان و چیزهای دیگر باور به وجود بیاوریم. بیشتر اوقات با فرضیات سر و کار داریم و این‌ها هر چه مبهم‌تر باشند خطای تایید قوی تر می‌شود. در زندگی خود، چه بر این باور باشی که مردم ذاتا خوب‌اند، چه معتقد باشی مردم ذاتا بداند؛ هر روز مدارکی را پیدا میکنی که نظر تو را تایید کند.
برای مبارزه با خطای تایید سعی کن باورهای خودت را در مورد (جهان‌بینی، سرمایه گذاری‌ها، ازدواج، سلامت، رژیم غذایی، و استراتژی شغلی) بنویسی و شروع کنی به پیدا کردن شواهد متناقض. خاص شدن از شر عقایدی که مثل دوستان قدیمی آدم هستند، سخت اما ضروری است.

✍گردآوری: #Student

@LiberalScientists

Why would we use a word so ambiguous that means so many different things and gives you freedom to seem to agree with someone else, with whom you do not agree.
Carl Sagan

چرا واژه ای مبهم و دارای معانی گوناگون را به کار گیریم که آزادانه بتوان آن را به گونه ای تعبیر کرد که گویی با افراد دیگری موافق هستیم حال آنکه در حقیقت چنین نیست.
کارل سیگن

@LiberalScientists

🧠 ذهن و مغز؛ یکسان یا متفاوت؟

📝 تمامی تجربیات به واسطه مغز انجام می‌گیرد. ذهن آن چیزی‌ست که مغز انجام می‌دهد. خارج از فعالیت مغز چیزی مثل "ذهن" به خودی خود وجود ندارد. ذهن تنها واژه‌ای است که ما برای توصیف فعالیت عصبی در مغز به کار می‌بریم. اگر مغزی نباشد، ذهنی هم در کار نخواهد بود. ما این را می‌دانیم زیرا اگر بخشی از مغز به خاطر سکته یا سرطان یا ضربه یا جراحی از بین برود، آن کارکردهایی که آن بخش از مغز انجام می‌داده از بین می‌رود. اگر آسیب در اوایل کودکی اتفاق بیافتد که مغز به شکل قابل توجهی انعطاف‌پذیر (پلاستیک) است، یا در بزرگسالی در بخش‌های خاصی رخ دهد که مستعد سیم‌کشی مجدد هستند، آنگاه ممکن است آن عملکرد مغز - آن بخش "ذهن" از مغز- در بخش دیگری از شبکه عصبی مغز دوباره سیم‌کشی شود. این فرایند مؤید این حقیقت است که بدون اتصالات عصبی در مغز، ذهن وجود نخواهد داشت. با این حال [متاسفانه] هنوز هم برای فرایندهای روانی، توضیحات مبهم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

✍مایکل شرمر
📖#The_Believing_Brain
🖋یاسر سلیمی

@LiberalScientists

🧠مغز خود را برای افزایش سطح سروتونین , دوپامین, اکسی توسین و اندروفین بازسازی کنید.

📖ایجاد مهارت های اجتماعی

🔸یک نخستی مهارت های اجتماعی را به همان شیوه ای می آموزد که مهارت های تغذیه ای را یاد می گیرد.
آن ها روی پای مادرشان می نشینند و تعامل او را با دیگران می بینند ، او می بیند که گاهی مادرش در این تعاملات در جایگاه بالاتر قرار می گیرد. او نیازی ندارد تا این واکنش مادر را برچسب بزند، سلول های آینه ای او را به راحتی ترس را با ترسیدن مادر، تسلط و برتری را با تسلط و برتری مادر و اعتماد را با اعتماد مادر راه اندازی میکند این مسئله گذرگاه های عصبیابی ایجاد می کنند که او را طوری هدایت نماید تا از آنچه احساس بدی در او ایجاد میکند اجتناب نموده و در جستجوی آنچه حس خوبی ایجاد می کنند باشد.
او شروع به تعامل مستقیم با دیگران می کند و هرآنچه بزرگ تر می شود متناسب با انتظارات اجتماعی گله ی خود با بقا بیشترِ مرتبط می شود.

🔶 شامپانزه ها با دانش بقای ضروری از پیش برنامه‌ریزی شده به دنیا نمی آیند ، مادر آن ها قبل از اینکه دوباره باردار شود به مدت ۵ سال از کودک خود مراقبت میکند .
مادر او با تغذیه بهتر فرزند خود با احتمال بیشتری ژن های خود را حفظ خواهد کرد تا اینکه بخواهد فرزند دیگری بیاورد؛ اما آموزش شامپانزه ی جوان با قصد آگاهانه مادر صورت نمیگیرد .
بلکه این نیاز شدید به احساسی خوب ناشی از دوپامین ، اکسی توسین ، سرتونین ، احساس نیاز به اجتناب از احساس بد ناشی از کورتیزول است که باعث میشود مسائل را بیاموزد.
#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب
#عادتهای_یک_مغز_شاد
#لورتا_گرزیانو_برونینگ
#سید_مرتضی_ارجمندی_نسب

@LiberalScientists

👶 آیا تا بحال فکر کرده‌اید که نوزاد انسان چقدر فیزیک می‌فهمد؟ آیا او هیچ درکی دارد که حرکت و رفتار افراد و اجسام از چه اصولی پیروی می‌کند؟ یا به عبارت دیگر، کدام اجزاء از ادراک فیزیکی ما از جهان هستی از همان ابتدای تولد و بطور ذاتی وجود دارند بدون آنکه نیاز باشد آن‌ها را بیاموزیم؟

❔ پاسخ دادن به پرسش فوق اصلا کار ساده‌ای نیست. مطالعه و تحقیق بر روی نوزادان با موانع عملی و اخلاقی زیادی روبرو است؛ اما غیرممکن نیست. استیون پینکر در فصل پنجم از کتاب "ذهن چگونه کار می‌کند"، توضیح می‌دهد که دو روان‌شناس به نام الیزابت اسپلکه و رنه بیلارگن موفق شدند روش بدیعی را بیابند. آن‌ها می‌دانستند که نوزادان خیلی زود حوصله‌شان سر می‌رود و توجه خود را از چیزی به چیز دیگری معطوف می‌کنند. و هنگامی که چیزی توجه آن‌ها را جلب می‌کند، به آن خیره می‌شوند.
آن دو مطالعات متعددی را انجام دادند تا دریابند که ذهن نوزادان (سه تا چهار ماهه) چگونه تجارب مختلف را طبقه‌بندی می‌کند، چه تجاربی قابل انتظار و کدام تجربه‌ها غیرمنتظره بودند.

برای مثال، آن‌ها شیئی را که یکپارچه بنظر می‌رسد در مقابل نوزاد و روی میزی قرار دادند و سپس شیئ را به سمت راست کشیدند. اگر شیئ بطور کامل به سمت راست حرکت کند و یکپارچگی خود را حفظ کند، نوزاد چند لحظه‌ای به صحنه نگاه می‌کند و سپس حوصله‌اش سر رفته و به چیز دیگری نگاه می‌کند. اما اگر نیمی از آن شیئ به سمت راست کشیده شود و نیم دیگر در محل قبلی خود باقی بماند، آن‌وقت نوزاد چند ثانیه بیشتر به صحنه خیره می‌شود که نشان می‌دهد او شگفت‌زده شده است. همانطور که یک بزرگسال از مشاهده چنین صحنه‌ای شگفت‌زده خواهد شد. این نشان می‌دهد که درک ما از یکپارچگی و یا عدم یکپارچگی اجسام تا حدی ذاتی است و اینطور نیست که چنین درکی را فقط با تجربه بدست آورده باشیم.

با انجام مطالعاتی از این دست بود که این محققان دریافتند برخی اصول فیزیک از همان بدو تولد در ذهن ما حک شده‌اند. علاوه بر اصل یکپارچگی که در بالا به آن اشاره شد، می‌توانیم به این اصول نیز اشاره کنیم:

🔹چیزهایی که همزمان با یکدیگر حرکت می‌کنند، باید جسم واحدی باشند. فرض کنید پرده‌ای جلوی نوزاد قرار دارد. چوب یا میله درازی پشت پرده قرار دارد که دو انتهای آن از پرده بیرون زده است. نوزاد می‌بیند که دو انتهای چوب همزمان حرکت واحدی را انجام می‌دهند. برای مثال هر دو همزمان به چپ یا راست می‌روند. نوزاد نتیجه می‌گیرد که آن چوب یا میله باید جسم واحدی باشد. اگر پرده را برداریم و نوزاد ببیند که بجای یک چوب، دو تکه چوب مجزا پشت پرده بودند که همزمان حرکت می‌کردند، او متعجب خواهد شد و بیشتر از معمول به صحنه نگاه خواهد کرد.

🔸یک جسم نمی‌تواند همانند روح از درون جسم دیگر عبور کند. فرض کنید یک میز را جلوی نوزاد قرار دهیم و توپ کوچکی را از بالای میز رها کنیم. نوزاد انتظار دارد که توپ با برخورد به میز متوقف شود. اگر توپ از درون میز عبور کند، نوزاد متعجب خواهد شد.

🔹اصل دیگر این است که مسیر حرکت اجسام باید پیوسته باشد. فرض کنید که دو پرده کوچک به فاصله کمی از یکدیگر در مقابل نوزاد هستند. حال توپ کوچکی که از سمت راست به چپ در حال حرکت است به پرده سمت راست می‌رسد، چند لحظه‌ای پشت پرده مخفی است، سپس در فضای بین دو پرده رویت می‌شود، به پشت پرده دوم می‌رود و سرانجام از انتهای سمت چپ پرده دوم بیرون می‌آید. نوزاد فرض می‌کند که یک جسم واحد کل مسیر را طی کرده است. ولی اگر توپ مورد نظر در فاصله بین دو پرده ظاهر نشود، آن‌وقت نوزاد تصور می‌کند که دو توپ مجزا در صحنه وجود داشته‌اند. توپ اول به پشت پرده اول رفت و هیچگاه بیرون نیامد، و توپی که از پشت پرده دوم درآمد، یک توپ متفاوت است.

🔸اصل دیگر این است که اجسام فقط در تماس فیزیکی با یکدیگر است که می‌توانند بر حرکت یکدیگر تاثیر بگذارند.
فرض کنید که توپ قرمز رنگی دارد حرکت می‌کند، به یک توپ سبز رنگ برخورد می‌کند و آن‌را به حرکت درمی‌آورد. نوزاد متعجب خواهد شد اگر که توپ قرمز در فاصله کمی از توپ سبز متوقف شود، و توپ سبز بدون آن‌که تماس فیزیکی با توپ قرمز داشته باشد به حرکت در آید.

✍امیر رحمانی
📖برگرفته از کتاب #How_The_Mind_Works نوشته #استیون_پینکر

@LiberalScientists

🧠برای درک ذهن باید نورون‌ها را بشناسیم؛ واژگان مبهم کمکی نمی‌کنند!


📝 زمانی که من در دانشگاه پپردین دانشجو بودم، ملزم به گذران درسی به نام روان‌شناسی فیزیولوژیک بودیم که امروزه علوم اعصاب شناختی نامیده می‌شود. این درس واقعا دید مرا در زمینه مطالعه ذهن باز کرد، زیرا استاد ما درل سی دیرمور بود که یکی از بهترین‌ها در تفسیر واضح مطالب علمی است که تا کنون دیده‌ام. او موشکافانه به اعماق مغز می‌پرداخت تا ساختار اساسی تمام افکار و رفتارهای ما را توضیح دهد: نورون (عصب یا یاخته عصبی) .
پیش از این که من بدانم نورون‌ها چگونه کار می‌کنند، در مورد آنچه در سر افراد می‌گذرد به توضیح با واژه‌های مبهمی قانع بودم. واژه‌هایی مانند "فکر کردن" یا " پردازش" یا "یادگیری" یا "فهمیدن" راضی بودم که باهم در زیر عنوان "ذهن" جمع می‌شدند، گویی که این‌ها عواملی علّی فرایندهای مغز بودند. چنین نیست؛ این‌ها تنها واژه‌هایی برای توصیف یک فرایند هستند که خود نیازمند توضیح عمیق‌تری است.

در اوایل قرن بیستم جولین هاکسلی، زیست‌شناس بریتانیایی، توضیح مبهم فیلسوف فرانسوی، هنری برگسون، برای حیات را به تمسخر گرفت. او گفته بود که élan vital (نیروی حیاتی) علت حیات است که به گفته هاکسلی مانند این است که بخواهیم موتور بخار روی ریل را با گفتن این که به وسیله لوکوموتیف (نیروی لوکوموتیو) پیش می‌رود توضیح دهیم.

داوکینز چنین تشبیهی را برای دست انداختن توضیح طراحی هوشمند در مورد حیات به کار برد. گفتن این که چشم، باکتری تاژک یا DNA "طراحی شده‌اند" هیچ چیز به ما نمی‌گوید. دانشمندان می‌خواهند بدانند که این‌ها چگونه طراحی شده‌اند، چه نیروهایی در کار بوده‌اند، چگونه فرایند رشد و ارتقا به پیش رفته است و چیزهایی شبیه این.

داوکینز یک تاریخ خیالی را تصور کرد که در آن اندرو هاکسلی و الن کودکین، برندگان نوبل برای دریافتن بیوفیزیک مولکولی در سیگنال‌های عصبی با یک دیدگاه خلقت‌گرایانه این مساله را به " انرژی عصبی" نسبت می‌دادند.

ما نیز با الهام از گفتمان طنز داوکینز می‌توانیم تاریخ را به گونه‌ی دیگری تصور کنیم. تصور کنید که دیوید هوبل و تورستن وایزل ( برندگان نوبل در سال 1981 برای پژوهش‌های پیشگامانه در مورد مداربندی مغز و شناسایی شیمی-اعصاب بینایی)، به جای این که سال‌ها به موشکافی در سطح مولکولی و سلولی بپردازند تا بفهمند که مغز چگونه فوتون‌های نور را به سیگنال‌های عصبی تبدیل می‌کند، خیلی ساده می‌گفتند که کار نیروی روان است:

👨‍⚕+ ببین هوبل، این مساله که چگونه فوتون‌ها به نور تبدیل میشن خیلی آزاردهنده و طاقت‌فرساست. من که نمی‌تونم بفهمم چطوری میشه، تو میتونی؟

🧓- نه وایزل عزیز، منم نمیفهمم. گذاشتن الکترود در مغز میمون‌ها هم کار حوصله سر بری هست، جون به لب میشم تا الکترود رو در مکان درست بزارم. چرا به جای این کارا نگیم که فوتون توسط نیروی روان تبدیل به سیگنال عصبی میشه؟

👨‍⚕+ احسنت!

نیروی روان چه توضیحی ارائه می‌دهد؟ هیچ! مانند این است که برای توصیف موتور خودرویتان بگوید با نیروی احتراق کار می‌کند که این گفته چیزی در مورد فرایندهایی که واقعا درون سیلندر موتور خودرو اتفاق می‌افتد به شما نمی‌گوید: یک پیستون مخلوط بخار سوخت و هوا را فشرده می‌کند، سپس جرقه شمع باعث انفجار می‌شود که پیستون را به پایین هل می‌دهد و پیستون نیز بازوی میل لنگ را می‌چرخاند که به شفت متصل است و چرخش از طریق دیفرانسیل به چرخ‌های خودرو منتقل می‌شود.
زمانی که می‌گویم ذهن آن چیزی است که مغز انجام می‌دهد منظورم این است. نورون و کُنش‌هایش در روانشناسی همانند اتم و گرانش در فیزیک هستند. برای فهمیدنِ باور، ما باید بفهمیم نورون‌ها چگونه کار می‌کنند.

✍مایکل شرمر
📖#The_Believing_Brain
🖋یاسر سلیمی

@LiberalScientists

🧠مغز خود را برای افزایش سطح سروتونین، دوپامین، اکسی توسین و إندروفین بازسازی کنید.

📖نقش مواد شیمیایی شادی بخش در یادگیری اجتماعی

🔶بقای یک پستاندار به همان میزان که به مهارت های جسمانی وابسته است به مهارت های اجتماعی او نیز ارتباط دارد. مغزهای کوچک با مهارت های اجتماعی مورد نیاز متولد میشوند در حالی که مغزهای بزرگ مهارت های اجتماعی را از طریق تکرار و هیجان می آموزند.

🔸مهارت های اجتماعی در موفقیت در تولید مثل ضروری هستند، گرچه موفقیت به معنای تولید مثل نیست بااین حال در دنیایی که مغز ما در آن زندگی می کند موفقیت با اهمیت شمرده می شود.
« البته مهارت هایی که در موفقیت در تولید مثل مورد نیاز است در جنس ماده و نر متفاوت است.»

▪️حیوان ماده تنها قادر است تعداد محدودی فرزند به دنیا بیاورد و در گذشته بسیاری از این فرزندان قبل از آنکه به سن بلوغ برسند از بین می‌رفتند. بقای ژنهای یک حیوان ماده بر توانایی او در زنده نگه داشتن فرزندان وابسته است. مهارت های اجتماعی باعث می شوند یک حیوان ماده حفاظت و مواد غذایی بهتری دریافت کند و الگوی ژنی بهتری داشته باشید.

◾️یک پستاندار نر قادر است با بیشتر بارور کردن ماده ها و کمتر توجه کردن به هر یک از بچه ها ژنهای خود را گسترش دهد. این روش کمیتی به حیوان های نری که در جذب ماده ها و رقابت با حیوانات نر دیگر مهارت دارند پاداش می دهد. راهبردهایی که حیوان ماده و حیوان نر به کار می گیرند با یکدیگر ادغام می شود و البته تکامل طبیعی تمایل دارد این ادغام را افزایش دهد.

◼️کسب احترام از همنوع ها برای هردو جنس منجر به افزایش احتمال بقا می شود.
مطالعاتی که بر روی میمون ها انجام شده است نشان می‌دهد هرکدام از آنها که اتحاد اجتماعی بیشتری دارند فرصت های جفت گیری بیشتر و احتمال بقای بیشتری برای فرزندان خود دارند بنابراین جای تعجب نیست مغزی که توسط انتخاب طبیعی به وجود آمده است از طریق پاداش دادن به کمک احساس خوب ، به دنبال اعتماد اجتماعی باشد .

⬛️وقتی که یک پستاندار جوان راهی برای کسب احساس خوب و اجتناب از احساس بد جستجو می کند مهارت های اجتماعی را بدون تلاش یا قصد قلبی به وجود می آورند
بچه ها مهارت های اجتماعی را بدون بینش داشتن نسبت به نیازهای بلند مدت خود بوجود می آورند.
یک کودک برای رفع نیازهای کوتاه مدت خود به دنبال حمایت اجتماعی است و هرگاه در این کار موفق می شود مواد شیمیایی شادی بخش در بدن او جریان می یابد ، این مسئله باعث میشود در آینده باز هم انتظار حمایت اجتماعی داشته باشند.

#برشی_از_فصل_پنجم_کتاب
#عادتهای_یک_مغز_شاد
#لورتا_گرزیانو_برونینگ
#سید_مرتضی_ارجمندی_نسب
@LiberalScientists

«برای یک بسته کمل حاضرم یک مایل راه بروم»

برشی از کتاب «#جهان_در_تسخیر_اهریمن»
نوشته‌ی #کارل_سیگن
ترجمه: رضا شعبانی
@LiberalScientists