👶 آیا تا بحال فکر کرده‌اید که نوزاد انسان چقدر فیزیک می‌فهمد؟ آیا او هیچ درکی دارد که حرکت و رفتار افراد و اجسام از چه اصولی پیروی می‌کند؟ یا به عبارت دیگر، کدام اجزاء از ادراک فیزیکی ما از جهان هستی از همان ابتدای تولد و بطور ذاتی وجود دارند بدون آنکه نیاز باشد آن‌ها را بیاموزیم؟

❔ پاسخ دادن به پرسش فوق اصلا کار ساده‌ای نیست. مطالعه و تحقیق بر روی نوزادان با موانع عملی و اخلاقی زیادی روبرو است؛ اما غیرممکن نیست. استیون پینکر در فصل پنجم از کتاب "ذهن چگونه کار می‌کند"، توضیح می‌دهد که دو روان‌شناس به نام الیزابت اسپلکه و رنه بیلارگن موفق شدند روش بدیعی را بیابند. آن‌ها می‌دانستند که نوزادان خیلی زود حوصله‌شان سر می‌رود و توجه خود را از چیزی به چیز دیگری معطوف می‌کنند. و هنگامی که چیزی توجه آن‌ها را جلب می‌کند، به آن خیره می‌شوند.
آن دو مطالعات متعددی را انجام دادند تا دریابند که ذهن نوزادان (سه تا چهار ماهه) چگونه تجارب مختلف را طبقه‌بندی می‌کند، چه تجاربی قابل انتظار و کدام تجربه‌ها غیرمنتظره بودند.

برای مثال، آن‌ها شیئی را که یکپارچه بنظر می‌رسد در مقابل نوزاد و روی میزی قرار دادند و سپس شیئ را به سمت راست کشیدند. اگر شیئ بطور کامل به سمت راست حرکت کند و یکپارچگی خود را حفظ کند، نوزاد چند لحظه‌ای به صحنه نگاه می‌کند و سپس حوصله‌اش سر رفته و به چیز دیگری نگاه می‌کند. اما اگر نیمی از آن شیئ به سمت راست کشیده شود و نیم دیگر در محل قبلی خود باقی بماند، آن‌وقت نوزاد چند ثانیه بیشتر به صحنه خیره می‌شود که نشان می‌دهد او شگفت‌زده شده است. همانطور که یک بزرگسال از مشاهده چنین صحنه‌ای شگفت‌زده خواهد شد. این نشان می‌دهد که درک ما از یکپارچگی و یا عدم یکپارچگی اجسام تا حدی ذاتی است و اینطور نیست که چنین درکی را فقط با تجربه بدست آورده باشیم.

با انجام مطالعاتی از این دست بود که این محققان دریافتند برخی اصول فیزیک از همان بدو تولد در ذهن ما حک شده‌اند. علاوه بر اصل یکپارچگی که در بالا به آن اشاره شد، می‌توانیم به این اصول نیز اشاره کنیم:

🔹چیزهایی که همزمان با یکدیگر حرکت می‌کنند، باید جسم واحدی باشند. فرض کنید پرده‌ای جلوی نوزاد قرار دارد. چوب یا میله درازی پشت پرده قرار دارد که دو انتهای آن از پرده بیرون زده است. نوزاد می‌بیند که دو انتهای چوب همزمان حرکت واحدی را انجام می‌دهند. برای مثال هر دو همزمان به چپ یا راست می‌روند. نوزاد نتیجه می‌گیرد که آن چوب یا میله باید جسم واحدی باشد. اگر پرده را برداریم و نوزاد ببیند که بجای یک چوب، دو تکه چوب مجزا پشت پرده بودند که همزمان حرکت می‌کردند، او متعجب خواهد شد و بیشتر از معمول به صحنه نگاه خواهد کرد.

🔸یک جسم نمی‌تواند همانند روح از درون جسم دیگر عبور کند. فرض کنید یک میز را جلوی نوزاد قرار دهیم و توپ کوچکی را از بالای میز رها کنیم. نوزاد انتظار دارد که توپ با برخورد به میز متوقف شود. اگر توپ از درون میز عبور کند، نوزاد متعجب خواهد شد.

🔹اصل دیگر این است که مسیر حرکت اجسام باید پیوسته باشد. فرض کنید که دو پرده کوچک به فاصله کمی از یکدیگر در مقابل نوزاد هستند. حال توپ کوچکی که از سمت راست به چپ در حال حرکت است به پرده سمت راست می‌رسد، چند لحظه‌ای پشت پرده مخفی است، سپس در فضای بین دو پرده رویت می‌شود، به پشت پرده دوم می‌رود و سرانجام از انتهای سمت چپ پرده دوم بیرون می‌آید. نوزاد فرض می‌کند که یک جسم واحد کل مسیر را طی کرده است. ولی اگر توپ مورد نظر در فاصله بین دو پرده ظاهر نشود، آن‌وقت نوزاد تصور می‌کند که دو توپ مجزا در صحنه وجود داشته‌اند. توپ اول به پشت پرده اول رفت و هیچگاه بیرون نیامد، و توپی که از پشت پرده دوم درآمد، یک توپ متفاوت است.

🔸اصل دیگر این است که اجسام فقط در تماس فیزیکی با یکدیگر است که می‌توانند بر حرکت یکدیگر تاثیر بگذارند.
فرض کنید که توپ قرمز رنگی دارد حرکت می‌کند، به یک توپ سبز رنگ برخورد می‌کند و آن‌را به حرکت درمی‌آورد. نوزاد متعجب خواهد شد اگر که توپ قرمز در فاصله کمی از توپ سبز متوقف شود، و توپ سبز بدون آن‌که تماس فیزیکی با توپ قرمز داشته باشد به حرکت در آید.

✍امیر رحمانی
📖برگرفته از کتاب #How_The_Mind_Works نوشته #استیون_پینکر

@LiberalScientists