وبسایت فرهنگی صدانت
21.5K subscribers
784 photos
361 videos
75 files
2.49K links
صدانت؛ صدای اندیشه

آدرس وبسایت:
3danet.net

اینستاگرام صدانت:
instagram.com/3danet

کانال رسمی صدانت:
@Sedanet

صدانت تی‌وی:
@Sedanettv

بایگانی صدانت:
@sedanet1

آگاهی از نشست‌های فرهنگی:
@News_sedanet
Download Telegram
🗞پرونده ی یک جنگ متافیزیکی: 2020، شروع جنگ جهانی سوم
✍️ #آرش_ابراهیمی

🔅از آلبرت انشتین نقل می‌شود که من نمی‌دانم در جنگ جهانی سوم چه تسلیحاتی استفاده خواهد شد اما تسلیحات جنگ جهانی چهارم سنگ و چوب خواهد بود. اکنون پس از گذشت چندین دهه که از بیان این سخن می‌گذرد، هنوز دقیقا نمی‌دانیم که ‌تسلیحات جنگ جهانی سوم چه می‌تواند باشد. گمانِ بسیاری بر این است که جنگ سوم جهانی، باید جنگی با محوریت سلاح‌های فوق پیشرفته‌ی اتمی و به مراتب ویرانگرتر از دو جنگ پیشین، باشد، تا آنجا که چهره‌ی کره‌ی زمین به نحوی اساسی از ریخت بیافتد. موضوع این است که در این تصور، واژگونی صورت زمین و مرگ و میری فجیع، به عنوان ملاک شناسایی «جنگ بزرگ» در نظر گرفته شده است، در حالی که حیات زمینی تنها یکی از صور حیات بشری است؛ حیات‌های آگاهی، معنایی، زبانی و در عصرما، به ویژه حیات مجازی، نیز اقامتگاه‌هایی هستند که وجود انسان در آن‌ها لانه کرده و، در معرض زیر و زبر شدن قرار دارند.

🔅بنابراین جنگ جهانی آن جنگی است که بر اثر تقابل نیروهای جهانی، هستی انسان را در مرتبه و شکل دیگری قرار دهد. پیگیری مفروضات سابق درباره‌ی جنگ جهانی سوم، یادآور آن ساده‌لوحی است که جای‌جای بیابان را می‌کند تا پولی که زیر خاک پنهان کرده بود را بیابد؛ او را دیدند و پرسیدند مگر آنگاه که دفنش می‌کردی، نشانه‌ای نگذاشتی؟ گفت آری؛سایه‌ی یک لکه ابر بر آن افتاده بود. این تمثیلی از این خیال ما است که در زیر لکه‌های خون به دنبال جنگ جهانی سوم می‌گردیم. آن‌چه برای انشتین مجهول بود، موضوعی است هم‌چنان مجهول و اگر به این پرسش نپردازیم، ممکن است جهان، خود را در حالی بیابد که درگیر نبرد چهارم است، بی‌آنکه دانسته باشد، جنگ سوم چه زمانی رخ داد.

🔅اسلاوی ژیژک درآغاز قرن 21، این سوال را پیش می‌کشد‌ که ((معنای جنگ در قرن بیست و یکم چه خواهد بود؟ (آن‌ها) اگر به وضوح نه دولت‌ها خواهند بود، نه گروه‌های تبهکار، پس چه کسانی خواهند بود؟)) (ژیژک،اسلاوی؛2002، ص48) نکته‌ی ظریفی است که انسان معاصر دقیقا نمی‌داند «آن‌ها» چه کسانی هستند؛ آنان که هستی او را به مخاطره انداخته و می‌اندازند و عجیب‌تر آن‌که چنان قواعد بازی نسخه‌ی قرن بیست و یکمی، درهم ریخته است، که انسان در این تاریخ حتی تهدید را هم نمی‌تواند بشناسد. روش و ابزار به کار رفته در یک اتفاق ، دو اصل اساسی هستند که بنا بر آن، ماهیت اتفاقات را فهم می‌کنیم.

🔅در یک مثال ساده دستی به طرف سینه‌ی ما می‌آید، این که در این دست یک شاخه گل قرار دارد یا یک چاقو، معنی حرکت دست را روشن می‌کند. اما ممکن است دست، شاخه گلی را به ما ببخشد که به محض بوییدنش مسموم خواهیم شد، این وضعیت معادلات معرفت شناختی را حداقل در حوزه‌ی ارتباطات، قدری پیچیده‌تر می‌کند، وانگهی چه باک؛ این آموزۀ جنگ را، اسب چوبی یونانیان در تروا به ما آموخته است و یا در شمایل قصۀ پریان، ملکه‌ی بدجنس، در شمایل یک دوره‌گرد، با سیب مسمومی که به سفید برفی می‌دهد همین آموزه را به کودکان یاد می‌دهد. اما اکنون روایتی در تناسب با جنگ‌های محتمل یا در حال وقوع وجود ندارد که شناخت ما از جنگ را به مرحله‌ی جدیدی ارتقا دهد. جنگ‌های ناپیدا، آرام‌آرام قورباغه‌ی آرام‌پز را در ظرف گرم و نرم خود فلج می‌کنند و قورباغه میان جهیدن و انفعال معلق است. قمارباز تنها آن زمان که باخت می‌فهمد که فریب خورده است. تروا باید سقوط می‌کرد تا آموزه‌ی جنگ جدید از دل این مصیبت بیرون آید و به زبان قصه آموزش داده شود تا در روان انسان جای گیرد...

🌐 متن کامل این مقاله

🌾 @Sedanet
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 اجابت دعا و معجزات الهی با قوانین فیزیک، بخصوص مکانیک کوانتمی سازگاری دارند.
👤 الوین پلانتینگا (فیلسوف دین و پژوهشگر حوزه علم و دین)

🔹 همراه با زیرنویس فارسی

🌾 @Sedanet
🗞 سندروم هوبریس
✍️ پویش پورمحمد

🔅جفری جیمز، روانشناس و نویسنده‌ی کتاب تائوی برنامه‌نویسی، در راستای مطالعات روانکاوی خود با صدها مدیرعامل و مدیر اجرایی مصاحبه کرده و معتقد است که مدیران ارشد، به‌ویژه در شرکت‌های بزرگ، خصوصیات اخلاقی مشابهی دارند: آن‌ها خودمحور، بی ادراک و خودشیفته هستند و تصور وهم‌آلودی از نبوغ و دانش خود دارند.

🔅برخی فکر می‌کنند این خصوصیات اخلاقی، هرچند منفی هستند ولی برای شکل‌گیری شخصیت مدیر لازم‌اند. این‌طور نیست. برای رشد و پیشرفت یک شرکت، مدیران به همدلی (برای کار با دیگران) و فروتنی (برای کنار گذاشتن عقاید خود به نفع ایده‌های بهتر دیگران) نیاز دارند.

🔅طبق مطالعات دانشگاه مک مستر انتاریو، اغلب مدیران بعد از اینکه به هدف خود رسیدند، دچار کوته‌فکری و تحکم بی‌منطق می‌شوند؛ چراکه اعمال قدرت مداوم و توانایی حکمرانی (چه به لحاظ تجاری و چه به لحاظ سیاسی) آسیب قابل‌ توجهی به مغز می‌زند که علم پزشکی و بیولوژی آن را نگران‌کننده می‌خواند.

🔅سوکویندر اوشی دانشمند عصب‌شناس، در مقاله‌ی اخیر خود در وب‌سایت آتلانتیک نوشته است که آن‌ها تعداد زیادی مدیر، رئیس و مقامات بالای اجرایی را با دستگاه‌های تحریک مغناطیسی مغز مورد مطالعه قرار داده‌اند و متوجه شده‌اند که قدرت، یک سری از پروسه‌های سلول‌های عصبی مغز را متوقف و پس از مدتی معکوس می‌کند. به همین دلیل این افراد زیربناهای اخلاقی خود را از دست می‌دهند.

🔅همکاری با اجتماعات کوچک از صفاتی است که روی DNA انسان دیده‌ شده است و برعکس آن، اعمال قدرت بر گروه‌های بزرگ مردم از ویژگی‌های ژنتیکی انسان‌ها نیست. به همین دلیل جای تعجب نیست که این شغل اثرات مخربی روی مغز داشته باشد.

🔅مطالعات اوشی، ادامه و بسط بیست سال تحقیقات آزمایشگاهی دکتر داشر کلتنر در دانشگاه برکلی آمریکا است. دکتر کلتنر پیش‌ از این گفته بود مغز افرادی که قدرت تحکم بر دیگر انسان‌ها را دارند، مثل مغز افرادی که دچار جراحات فیزیکی مغزی شده‌اند دچار نقصان و آسیب می‌شود. آن‌ها بدون فکر و از روی انگیزه‌های آنی رفتار می‌کنند، قدرت تشخیص ریسک خود را از دست می‌دهند و مهم‌تر از همه، قادر نیستند مسائل را از دریچه دید دیگری ببینند و نمی‌توانند خودشان را با اجتماعات انسانی تطبیق بدهند.

🔅همان‌طور که انتظار می‌رود، هنگامی‌که فرد صاحب قدرت توسط افراد متملق و چاپلوس احاطه‌ شده باشد، یعنی افرادی که به احساس توانایی حاکمیت آن‌ها بال‌وپر می‌دهند، این آسیب‌های مغزی (و متعاقب آن رفتارهای غریب و غیر مأنوس) هم افزایش می‌یابند.

🔅مجله‌ی علوم اعصاب Brain، در یک مقاله با رفرنس‌های مستند نشان داده است که آسیب‌های مغزی به وضعیتی می‌انجامند که سندروم هوبریس (Hubris) نام دارد و خود را با این علائم رفتاری نشان می‌دهد:

🔹می‌خواهند با استفاده از قدرت، تکریم شخصی به دست بیاورند و فکر می‌کنند دنیا موظف است به این خواسته‌ی آن‌ها تن بدهد
🔹حاضر هستند به هر کاری که بتواند تصویر بزرگ‌تر وبرتری از آن‌ها بدهد، دست بزنند
🔹ادعا می‌کنند که با ملت، کشور یا سازمانشان گره‌ خورده‌اند
🔹بیش‌ازحد اعتمادبه‌نفس دارند
🔹به‌صورت آشکار دیگران را تحقیر می‌کنند
🔹ارتباط با واقعیات را از دست می‌دهند
🔹همیشه احساس بی‌قراری می‌کنند، بدون فکر و با انگیزه‌های آنی و لحظه‌ای دست به عمل می‌زنند و توانایی تشخیص خطر را از دست می‌دهند
🔹با بی‌کفایتی، بی‌اعتنایی و بی‌خیالی سیاست‌گذاری می‌کنند

🔅البته پیدا کردن نمونه‌های بارز رفتارهای سوء ناشی از آسیب‌های مغزی در مدیرعامل‌های معروف کار آسانی نیست. آن‌ها به طرز شگفت‌آوری تلاش می‌کنند طوری رفتار خود را مدیریت کنند که نرمال به نظر برسند.

🔅قدرتمندانی که نمی‌خواهند آسیب‌های مغزی را تجربه کنند و به عوارض ناشی از سندروم هوبریس دچار شوند، باید گام‌های مثبتی برای اجتناب از این مشکل بردارند. کارشناسان راه‌های زیر را برای کمک به این افراد توصیه می‌کنند:

🔹مردمی که پیش از رسیدن به قدرت هم شما را می‌شناختند در اطراف خود نگه‌دارید. آن‌ها می‌توانند حباب خود بزرگ‌بینی و ظلم شما را بترکانند.
🔹مشاوران و کارمندان خود را به صداقت و راست‌گویی تشویق کنید و تا جای ممکن خودتان را از تملق و مدیحه‌گویی زیردستانتان دور ‌کنید.
🔹از هرگونه امتیازاتی که قدرت به شما می‌دهد و باعث می‌شود از اجتماعات و تعاملات عادی انسانی دور شوید پرهیز کنید.

🔅و در آخر، اگر تعریف شما از مدیریت شرکت یا سازمان، موفقیت در زندگی انسانی است؛ باید ریشه‌های خود را حفظ کنید.

🌾 @Sedanet
🗞 مدل‌ دین‌شناسانه الهیات دوبُنی
✍️ #محمد_قطبی

🔅در مجموعه نوشتار ۱۲ گانه الهیات دوبُنی که پیشتر در وبسایت فرهنگی صدانت منتشر شد، تلاش شد تا روشی برای موزن کردن جهان شخصی و جهان پیرامونی مومنان در امر دینی و پیشنهادی برای پروژه اجتماعی نواندیشی دینی ارائه شود. چنین انسانی، موحدچندساحتی یا به تعبیر شریعتی مسلمان تمام یا منِ علی‌وار نامیده شد. همچنین گفته شد که نواندیشان دینی متقدم (پیش از انقلاب) بیشتر بر نقش اجتماعی مذهب و نواندیشان دینی متاخر (پس از انقلاب) بر نقش فردی مذهب تاکید داشته‌اند و در نهایت مدلی برای تبیین نظام الهیاتی این الهیات ارائه شد. در این نوشتار به مدل دین‌شناسانه این الهیات پرداخته خواهد شد. این مدل دین شناسی نسخه تکامل‌یافته الگوی دین‌شناسی مبتنی بر «تجربه دینی» و مدلی است که توسط اقبال لاهوری ارائه شد و توسط نواندیشان متاخر بسط داده شد.

🌐 متن کامل این مقاله
🌾 @Sedanet
🎙معمای دیگری
👤 #محمود_مقدسی

🔅در این سخنرانی، به معنای "دیگری"، اقسام مواجهه ما با او، چگونگی تأثیر دیگری بر حیاتِ عینی و روانی ما، دلایل معمّا بودنِ دیگری و ضرورتِ گشودگی و پذیرش عدم‌قطعیت در قبال او پرداخته می‌شود. این بحث تا حدّ زیادی متأثر از اندیشه‌های امانوئل لویناس، زیگموند فروید و ژاک لکان است.

🌐 صوت این سخنرانی

🌾 @Sedanet
🌾 @khanehashena
🌾 @theworldasIsee
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥عادات شادکامی - ماتیو ریکارد

اشاره: ماتیو ریکارد راهب بوداییِ طریقت وجره‌یانه است. از او که همکاری‌های تنگاتنگی هم با متخصصین عصب‌شناسی داشته است، به‌عنوان شادترین مرد جهان نام برده‌اند.

▪️مترجم: حسین محمدی‌زاده
▫️لینک ویدئو با کیفیت بالا در آپارات

🌾 @Sedanet
🗞خانه‌تکانیِ زبان
✍️ سید حسن اسلامی اردکانی

🔅معمولاً سال جدید را با خانه تکانی مفصلی آغاز می‌کنیم که از اسفند ماه شروع می‌شود و گاه تا بعد از عید هم ادامه دارد. در این فرایند کمابیش همه درگیر نوعی خانه تکانی می‌شویم و همه چیز را کمابیش بازنگری می‌کنیم و گاه تغییر می‌دهیم و دست به نوسازی می‌زنیم. مقصودم از خانه تکانی فقط تمیز کردن خانه و تغییر دکوراسیون آن نیست، بلکه همه فعالیت‌هایی است که به نحوی گویای گذر از سال قبلی به سال جدید است. این فعالیت‌ها معمولاً معطوف به نوسازی و تغییر وضع فعلی یا دست کم تغییرات مکانی و وضعیتی است. زن و مرد و پیر و جوان هر یک به نحوی درگیری این خانه تکانی می‌شوند. بالاخره عید است و باید همه چیز نو یا دست کم تمیز باشد. در نتیجه شاهد فعالیت گسترده تولیدکنندگان، ارائه دهندگان خدمات و مصرف‌کنندگان هستیم و گویی پیمانی نانوشته در این میان وجود دارد که کسی باید تولید یا وارد کند و دیگری حتماً مصرف کند. و خلاصه سال جدید را با وضعیتی تازه و غالباً نوشده آغاز می‌کنیم.

🔅اما چیزی که معمولاً مشمول خانه تکانی نمی‌شود و گذر زمان بر آن اثری ندارد، واژگان ما است. تقریباً هر سال لباس و پوشاک و ظاهر خود را عوض می‌کنیم. اما زبان ما استثنا است. در حالی که حاضر نیستیم کفشی را که پنج سال قبل خریده‌ایم و هنوز هم سالم است به پا کنیم، اما نسبت به واژه‌های خود بی‌اعتنا هستیم و آن‌ها را همان گونه که هستند می‌پذیریم و تغییری در نوع یا ترکیب و ساختار آن‌ها نمی‌دهیم. همان تعبیرات عامیانه و کلیشه‌های گاه توهین‌آمیز را به کار می‌بریم و چنان عمل می‌کنیم که گویی گذر زمان یا افزایش تحصیلات و گسترش مناسبات اجتماعی تأثیری بر زبان ما نگذاشته است. تا حدی که گاه زبان ما بوی نا می‌دهد و کهنگی از سر و پای آن می‌بارد. هنگامی که در خیابان یا بازاری دو نفر به یکدیگر تند می‌شوند و زبان به پرخاش می‌گشایند، می‌بینیم معمولاً همه آنچه به تن دارند نو و تازه است، جز زبان پرخاشگر و نامناسب.

🔅این مسأله اختصاص به افراد عادی ندارد و حتی برخی فرهیختگان و اصحاب قلم نیز چون در مقام نقد و رد بر می‌آیند، چنان به یکدیگر می‌پرند که گویی در دانشگاه و مراکز علمی رشد نکرده‌اند،‌ بلکه به اصطلاح در «چاله میدان» پرورش یافته‌اند. در آغاز سال نو می‌توانیم عهد تازه‌ای با خود ببندیم. واژگان خود را خانه‌تکانی کنیم، واژه‌های نامناسب را دور بریزیم، واژه‌ها و ترکیبها و استعارات نخ‌نما شده را فراموش کنیم، از زبان سوگیرانه، قومیت‌مدار، مردسالارانه، و تحقیرآمیز دوری کنیم، و واژه های تازه‌ای «بخریم». کافی است کمی خلاقیت زبانی به خرج دهیم، با خواندن آثار خوب و اشعار ناب، واژگان و قدرت بیانی خود را ارتقا بدهیم، واژه‌های تازه،‌ به قیمت اندکی وقت گذاشتن و مطالعه کردن،‌ به دست آوریم. زبانمان را تازه و شاداب کنیم. و زبان تازه، پیراسته، و نونواری به کارگیریم و با مردمان به نیکی و زیبایی سخن بگوییم و به فرمان قرآن عمل کنیم: «قولوا للناس حسناً».

🔹در ستایش جزییات / صفحه آخر روزنامه اعتماد، ۲۲ فروردین ۱۳۹۸

🌾 @Sedanet | @Hassan_eslami
🗞 برابری‌طلبی، اقتصاد بازار و نهادگرایی
👤 #علی‌رضا_علوی‌تبار در گفت‌و‌گو با مشق‌نو

🔅نهادگرایی در آغاز پیدایش‌اش می‌کوشید تا از چارچوب مرسوم نئوکلاسیکی خارج شود و حتی در پی برانداختن آن بود. درحالیکه نهادگرایی جدید در چارچوب سرمشق نئوکلاسیکی می‌کوشد تا ابداع نظری داشته و توانایی علم اقتصاد متعارف را در توضیح پدیده‌هایی که تاکنون غیرقابل فهم بودند، افزایش دهد.

🔅 نباید اقتصاد سیاسی را فقط به یک یا چند دیدگاه مثلا (دیدگاه انتخاب عمومی) محدود کرد. دیده‌ام برخی از اقتصاددان‌ها وقتی هم از اقتصاد سیاسی دفاع می‌کنند آن را مترداف با نظریه انتخاب عمومی (بوکانان) می‌گیرند.این کار مثل این است که بگوییم جامعه‌شناسی یعنی نظریه ساختی-کارکردی.

🔅 به گمان من بزرگترین اشتباه اقتصاددان‌های برابری‌طلب بی‌توجهی به «سازوکار بازار» است. آنها به دلایل ایدئولوژیک سازوکار بازار را مترداف با نظام سرمایه‌داری می‌دانند و به همین دلیل اهمیت و نقش آن را در شکل‌دهی به واقعیت های جامعه نادیده گرفته‌اند...

🌐 مطالعه متن کامل

🌾 @Sedanet
🌾 @mashghenowofficial
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 فلسفه چیست؟
مصاحبه با جک راسل واینستین
برگردان: #کاوه_بهبهانی
گوینده (دوبلور): رضا زارعی

🌐 اطلاعات بیشتر همراه با لینک مشاهده در آپارات و یوتوب

🌾 @Sedanet | @Sophia_Kaveh
Audio
🎙چگونه تحلیل‌گر بهتری شویم؟

👤 فرزین رحیمی زنوز
دانشجوی دکترای اقتصاد سياسی

🔅چطور می‌تونم مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی رو بهتر تحلیل کنم؟ چه فرقی بین تحلیل خوب و بد وجود داره؟

🔅 در این فایل صوتی قصد دارم به بیانی ساده، اصولی که جهت ارائه یک تحلیل درست باید رعایت کنیم رو بهتون معرفی کنم.

🔰 یک ساختار درست برای تحليل:

➖ در پاسخ به اینکه (سوال)، با علم به اینکه (مفروضات)، با استناد به (آمار و اطلاعات گردآوری شده)، می‌توان نتیجه گرفت (فرضیه —> نظریه)

✅ این ساختار تحلیلی، به طور کامل در این درس‌گفتار کوتاه توضیح داده شده است.

#تفکر_انتقادی

🌾 @Sedanet | @LibertasFarzin
☘️ سه‌گانه ماجراهای دین و فلسفه
👤#یاسر_میردامادی

🔅در کنار زندگی شلوغ روزمرّه و به دور از چشم‌ِ همگان ماجراهایی در هزارتوی دین‌ و فلسفه در ایران و جهان رخ می‌دهد که شاید اثر مستقیم و سریعی بر زندگی‌مان نگذارند.

🔅وانگهی، ما که همه دین‌پژوه و فلسفه‌خوان نیستیم و حتی شاید از دور هم دستی بر آتش این امور نداشته باشیم. اما تجربه نشان داده که رخدادهای فکری ـــ به ظاهر ـــ بی سر و صدایِ دور و برمان می‌توانند در میان یا دراز مدّت اثر ماندگاری بر زیست جمعی‌مان‌ بگذارند.

🔅در «ماجراهای دین و فلسفه» به رخدادهایی می‌پردازیم که گرچه اکنون در حال نواخته شدن در ایران یا جهان اند صدای‌شان شاید بعداً به گوش برسد...

🔸ماجراهای دین و فلسفه (۱)
اسلام‌های سیاسی، اعتماد و خلع «لباس پیامبر»

🔸ماجراهای دین و فلسفه (۲)
از نسبی‌انگاری و حدیث‌پژوهی تا نزاع بر سر «طبّ اسلامی»

🔸ماجراهای دین و فلسفه (۳):
از جدال آیت‌الله با روشنفکر تا اخلاق قرون وسطی و هانری کربنِ فراماسونر


🌾 @Sedanet
🗞پزشکان و روحانیون
✍️ #محمدجواد_کاشی

🔅این روزها پزشکان و پرستاران کانون توجه مردم‌اند. حریصانه به سخنانشان گوش می‌سپرند، به نصایح‌شان جامه عمل می‌پوشند و قدردان زحماتشان هستند. پزشکان و پرستاران درست در کانون خطر حاضرند. در موقعیت‌هایی که مردم جرات حضور در آنجا را ندارند. به همین جهت چهره‌های آنان قدسیت پیدا کرده است. وقتی برای تمدد اعصاب خود و بیمارانشان شادی می‌کنند و می‌رقصند، مردم قربان صدقه‌شان می‌روند و برایشان دعا می‌کنند. وقتی خبر از مرگ‌ شان می‌رسد اندوهی عمیق بر جانشان می‌نشیند.

🔅ماجرای نسل ما در دهه‌های چهل و پنجاه همین طور شده بود. اما به جای ویروس کرونا، احساس از هم گسیختگی اخلاقی و معنوی داشتیم. توسعه شتابان پهلوی، نسل ما را سرگشته و بی معنا کرده بود. در آن روزگار، به جای پزشکان روحانیون به کانون توجه ما تبدیل شدند. ما حریصانه به سخنانشان گوش می‌سپردیم. به نصایح‌شان جامه عمل می‌پوشیدیم، و قدردان وجودشان بودیم. چهره‌شان قدسیت پیدا کرده بود و اندوه‌شان به اندوه ما تبدیل می‌شد.

🔅ما زندگی می‌کردیم اما کمبود معنا و معنویت داشتیم، روحانیون نیز به ما کمک می‌کردند اما اقبال بیش از حد به آنها سبب شد خود را دائر مدار دینی کردن همه چیز کنند. از دین چتری ساختند که همه چیز ذیل آن معنا پیدا می‌کرد. سایبانی ساختند که هنر و زیبایی و فلسفه و عشق و علم و سیاست و حتی تخیلات و آرزوهای شخصی را باید ذیل آن تعریف می‌کردیم. تا اینجای کار مشکلی نداشت. پزشکان نیز وضع مشابهی دارند. پزشکان نیز گاهی همه چیز را پزشکینه می‌کنند. نشان می‌دهند چگونه باید سلامت را نقطه کانون زندگی قرار داد و همه چیز را به شرط رعایت موازین سلامت پذیرفت. هنر و ورزش و دین و راه رفتن و رقصیدن و دوستی کردن و ...

🔅اما یک تفاوت بنیادین میان روحانیون و پزشکان هست. نمی‌توان تصور کرد که پزشکان امروز که مورد اقبال مردم واقع شده‌اند یکباره متصدی حکومت شوند و با بار سنگین تبلیغاتی پزشکینه کردن همه امور زندگی را ترویج کنند، همه امکان‌های تشویقی و تحمیلی و اجبار یک حکومت را هم به دست بگیرند تا کسی از موازین سلامت تخطی نکند. اما متاسفانه روحانیون چنین کردند.

🔅روحانیون دینی کردن جامعه را در دستور کار قرار دادند به این معنا که همه چیز را باید ذیل چتر دین فهم کرد و خود را دائرمدار همه چیز کردند. جامعه یکباره با روحانیون اقتصاد دان، صاحب نظر در امور فرهنگی، ادیب، شاعر، نقاش، مدیر، قاضی، مشاور روانی، مخترع، ورزشکار، لطیفه گو و حتی پزشک مواجه شد. همه چیز قرار شد دینی شود و برای این کار، تبلیغات و توزیع امکانات و رانت و تحمیل و اجبار هم به کار آمد. همه چیز دینی شد در حالیکه هر ناظر منصفی اعتراف می‌کند دین تا حدود بسیاری از جامعه رخت بر بسته است.

🔅در این روزها که پزشکان به کانون توجه مردم تبدیل شده‌اند، روحانیون بزرگ هم مرجعیت آنان را تصدیق کرده‌اند و صرفاً مردم را به دعا تشویق می‌کنند. متاسفانه مخالفین نادان تمسخر می‌کنند چندانکه گویی آنها به جای درمان و مراعات اصول بهداشتی، مردم را به دعا ترغیب کرده‌اند. اتفاقاً روحانیون دقیقاً همانجا ایستاده‌اند که باید بایستند. در چنین موقعیت‌هایی حتما کسانی باید باشند که مرجعیت دعوت مردم به دعا خواندن را داشته باشند حیف که تا حدود زیادی این مرجعیت را از دست داده‌اند.

🔅دعا جایگزین درمان نیست، پر کردن خلاء درمان است. درست همان کاری است که مانع پزشکینه کردن تام زندگی می‌شود. دعا بهره گیری از فرصت بیماری برای اعمال توجه به وجوه دیگر زندگی است. بدن سالم و پر انرژی از شکنندگی خود بی خبر است. توجه و تقدس پزشک، بازتاب خواست بیمار برای بازگشت دوباره سلامت و تداوم زندگی به همان سیاق گذشته است. دعا اما در هنگام خطر امکانی است برای تداوم زندگی اما با غنایی بیشتر از گذشته. دعا در فضای خطر و هراس از بیماری، یادآور ناخودبسندگی ماست. یادآور آنکه چندانکه خیال می‌کنیم جهان گرداگرد ما نمی‌چرخد. همیشه جامعه زخم‌هایی دارد و کسانی باید باشند تا از این زخم‌ها نقطه عزیمتی برای استعلای معنوی جامعه بسازند.

🔅داستان پزشکان و روحانیون را گفتم، اما به همین سیاق می‌توان داستان روحانیون و جامعه شناسان را گفت، داستان روحانیون و هنرمندان، داستان روحانیون و سیاستمداران. از این همه نتیجه می‌گیرم کاش اجازه دهیم هر صنف به سیاق نیاز و رنجی که در جامعه جاری است، مرجعیت پیدا کند و محل توجه واقع شود. باور کنیم جامعه پاره‌های گوناگون دارد و هر کدام با منطق درونی خودشان عمل می‌کنند. با این روایت، روحانیون هم جایگاه رفیع خود را بازخواهند یافت و جامعه به مثابه یک سمفونی زیبا، زندگی از سر خواهد گرفت.

🌾 @Sedanet | @javadkashi
🗞 مرگ در بیداری
✍️ #احسان_رضایی

🔅هراکلیتوس، فیلسوف یونانی که داریوش شاه از او برای حضور در دربارش دعوت کرده بود، ۲۶قرن پیش در کتاب «دربارۀ طبیعت» خود نوشت: «مرگ است آنچه ما در بیداری می‌بینیم، آما آنچه که خوابیده می‌بینیم رویاست.» (کتاب «نخستین فیلسوفان یونان» نوشتۀ شرف‌الدین خراسانی، ص ۲۳۷)

🔅این گفتۀ هراکلیتوس، وضعیتی است که حداقل بخشی از جامعۀ ما دارد. آنهایی که مدام اخبار و هشدارهای مربوط به همه‌گیری کرونا و دعوت به ماندن در خانه را می‌شنوند، اما باز عازم خرید و سفر و تفریح هستند و فقط در مواجهه با دوربین صداوسیما است که خودشان به یکی از هشداردهندگان تبدیل می‌شوند و پیامهای مبارزه با چرخۀ انتقال ویروس را تکرار می‌کنند. آنها مرگ را در بیداری می‌بینند و باز به رویا پناه می‌برند. چرا؟

🔅اروین یالوم، روانپزشک آمریکایی که در ایران با رمان‌هایش شهرت دارد، می‌گوید این نوع برخورد با موضوع مرگ، نوعی فرار روانی است. اینکه شخص خودش را در برابر بیماری و مرگ، استثنا فرض می‌کند. او از داستان «مرگ ایوان ایلیچ» تولستوی مثال می‌آورد و می‌گوید: «اعتقاد به استثنا بودن، اجازه می‌دهد از طبیعت به درآییم و ملالی را که همدممان است، تاب بیاوریم: تنهایی، آگاهی از ناچیزی‌مان در برابر ابهت دنیای بیرون، وابسته بودنمان، کارکردهای جسم که به طبیعت پیوندمان می‌دهد و مهمتر از همه، مرگی که بی‌وقفه در آستانۀ خودآگاهی می‌غرد. اعتقاد به مستثنا بودنمان از قانون طبیعت، شالودۀ بسیاری از جنبه‌های رفتاری‌مان است. بر شجاعتمان می‌افزاید و اجازه می‌دهد بدون هراس از نابودی خود، با خطر رودررو شویم.» (کتاب «روان‌درمانی اگزیستانسیال»، ترجمۀ سپیده حبیب، ص ۱۷۹)

🔅اما آیا واقعاً ما استثنا هستیم؟ آیا مثل پادشاهان هخامنشی همه چیز دنیا را توی مشت خود داریم؟ رولف دوبلی، کارآفرین سوئیسی داستانی را تعریف می‌کند از مردی که هر روز ساعت ۹صبح به میدان شهر می‌آمد و کلاه قرمزش را تکان می‌داد و می‌رفت. یک روز مأمور پلیس از او پرسید منظورش از تکرار این کار چیست؟ مرد گفت دارد زرافه‌ها را از شهر دور نگه می‌دارد. پلیس گفت: «اما اینجا که زرافه‌ای نیست!» و مرد جواب داد: «خب پس من کارم را خوب انجام داده‌ام.» (کتاب «هنر شفاف اندیشیدن»، ترجمه عادل فردوسی‌پور، ص ۷۳) شاید این ایام، فرصت خوبی باشد برای فکر کردن به کلاه‌های قرمز.

🌾 @Sedanet | @ehsanname
☘️ معرفی کتاب «قرآن مورخین»
✍️ سیدمحمدامین نایب پور

🔅یکی از محاسن بزرگ کتاب قرآن مورخان کار نویسندگانش در ساختاربندی متن قرآن است. در حقیقت قرآن متنی است که دسترسی به آن دشوار است و گاه بدون کمک یک شارح غیرقابل درک است. طبق روایات مسلمانان از ۱۱۴ سوره تشکیل شده است که بین ۶۱۲ تا ۶۳۲ میلادی به حضرت محمد (ص) در مکه و مدینه نازل شده است. این متن به طور کلی با ژانر روایت موجود در سایر متون مقدس (مثلاً عهدین)، که جداول تاریخی خود را با راحتی دنبال می کنند ، فرق می کند. علاوه بر این ، قرآن به ترتیب زمانی وحی تنظیم نشده است؛ و همچنین هر بار که با یک موضوع خاص سروکار دارد.

🔅اولین تصوری که هنگام خواندن قرآن بوجود می آید انفجار ساختار آن، گذر ناگهانی از بخش های عمدتاً تاریخی (داستانهایی مربوط به اوضاع مسلمانان، روابط آنها با مسیحیان، یهودیان و مشرکان )، به بخش هایی از اطلاع رسانی در مورد خدا، جهان، آفرینش یا سرنوشت روح انسان. مضامین تاریخی با ملاحظات اخلاقی و معنوی و همچنین محتوای قانونگذاری و روابط بین مسلمانان و سایر گروه های عربی آمیخته شده است.‍‍

🔅در جلد دوم قرآن مورخان، محققان سوره های مختلف را توصیف می کنند و آنها را با توجه به وحدت معنایی یا موضوعی خود به گروه هایی از آیات تقسیم می کنند. آنها سوره به سوره را تجزیه و تحلیل کرده و ساختار آنها را توصیف می کنند. سپس هریک از آیات را توضیح می دهند.

🔅برای غلبه بر این مشکلات، قرآن مورخان با استفاده از فیلولوژی روش خود را معین کرده است. علمی که منشأ اثرات بزرگی بود که در قرن 19 بر روی متون روایات یهودی و مسیحی انجام شد. در واقع این علم در هماهنگی با علوم دقیقه، برای جایگزینی تصورات خارق العاده از متون با دیدگاههای واضح عصر علم پایه گذاری شد. این کتاب نیز چنین تمایلی را برای فاصله گرفتن از ویژگی متعالیه و رابطه مؤمنانه در رابطه با متن قرآن پیش گرفته است. از ملاحظات مقدس فاصله می گیرد و به قرآن به عنوان یک سند تاریخی، زبانی یا ادبی نزدیک می شود. از این رو، هدف از تقدس زدایی، که از قبل از کارهای پیشگامانه ریچارد سایمون در قرن هفدهم میلادی در عهد عتیق و جدید در فرهنگ غربی وجود داشته است، هدف قرآن مورخان است. این کتاب مطالعات تاریخی را که بیش از یک قرن انجام شده است، عمدتاً در غرب، گرد هم می آورد با تمرکز بر موضوع منشأ متن.

🔅محققان برای هر کلمه، بیان یا گزاره، رابطه بین زبان عربی و سایر زبانهای سامی را در مرکز تحلیل قرار می دهند، ضمن اینکه باز، خارج از جستجوی این رابطه به هویت زبان عربی هم عنایات دارند. این کار شامل یک تفسیر است که به دنبال آن متن قرآن است که در دو مرحله ادامه می یابد: توصیف ساختار کلی هر سوره و سپس توضیح آیات.

🔅براین اساس می توان کار نویسندگان قرآن مورخان را مخلوطی از تفسیر، فیلولوژی و کلام دانست که درپس زمینه آن ایده تمرکزگریزی متن دریدا در جریان است.

✅ در گذشته نیز قرآن مورخین توسط سعید جازاری معمویی (عضو لابراتوار مطالعات دین مدرسه عملی مطالعات عالی سوربون) معرفی شده بود، آن را در اینجا بخوانید.

🌾 @Sedanet
☘️ گفتمان انصاف در فوتبال و سیاست: مطالعه موردی برنامه نود
✍️ #حسین_دباغ و #اندرو_ادگار

🔅این مقاله مفهوم «انصاف» را در دو عرصه ورزش (فوتبال) و سیاست بررسی می‌کند. نویسندگان کوشش می‌کنند نشان دهند فوتبال می‌تواند فضا را برای انصاف ورزی در جامعه گسترش دهد. همچنین فوتبال می‌تواند با تزریق گفتمان «انصاف» سیاست حاکم بر جامعه را نسبت به اخلاق حساس‌تر کند. نویسندگان برای پیشبرد استدلال خود متوسل به نمونه برنامه جنجالی نود در ایران شده‌اند تا مدعای خود را تثبیت کنند.

🔅تجربه برنامه نود نشان می‌دهد می‌توان گفتمان «انصاف» و بحث اخلاقی حول آن را از طریق فوتبال در جامعه تزریق کرد. استدلال فلسفی موجود در مقاله یک استدلال ویتگنشتاینی است، به این معنا که ورزش را به مثابه یک نحوه زیست تلقی می‌کند که از طریق آن برای کاربران و کنشگران ورزش فضایی ایجاد می کند تا زبانی مختص آن را خلق کنند.

🌐 متن کامل این مقاله (به زبان انگلیسی) + PDF

🌾 @Sedanet | @Hossein_dabbagh
☘️ احساس بطالت و کسالت
✍️ #مرتضی_مردیها

🔅...می‌خواهم بگویم این صفت حوصله‌ سررفتن و حس بطالت و اندیشیدن به پرسش‌های بی‌پاسخ ناظر به معنای هستی و سرنوشت و اشتباهات و پشیمانی‌ها و بدبیاری‌ها و شرم از گذشته و ترس از آینده و دلهرۀ این‌که چه بر سرمان خواهد آمد و نهایتاً میل به فراموشی و اقدام به فرار از اینها به شلوغنای مشغولیت وصفی است که برای انسان رشد‌یافتۀ معاصر بیشتر از پیشینیان است. نه فقط در تعریف انسان می‌شود گفت حیوانی که حوصله‌اش سر می‌رود بلکه در مورد انسان‌های معاصر هم می‌شود گفت انسان‌هایی که بیش حوصله‌شان سر می‌رود...

🌐 مطالعه متن کامل

🌾 @Sedanet
🌾 @Mardihamorteza
⚫️ رضا بابایی درگذشت.

خبر کوتاه و جانکاه است. نویسنده‌ای آراسته به انصاف، دردمندی و حق‌گویی که سالها با یادداشت‌های فرهنگ‌پرور او خو گرفته بودیم.

از دست دادن این شخصیت والا و محقق دردآشنا که سال‌ها برای ما و با ما گفت و نوشت، به ویژه در این روزگار عُسرت، تلخ و سنگین‌ است. حضور اثربخش و مسئولانه‌ی او در عرصه‌ی فرهنگ و روشنگری با آن قلم گرم و بیان صمیمی و دردمند نزد اهل انصاف و دانش پوشیده نیست. سوگوارانه با او وداع می‌کنیم و از اینکه به اقتضای این ایام نمی‌توانیم به طرز شایسته‌ای او را بدرقه کنیم احساس غبن و حرمان می‌کنیم.

رضا بابایی درگذشت اما کوشش‌های ارزشمند او در عرصه فرهنگ و اندیشه پرتوافشان است و یاد روشن او در ضمیر دوستدارانش باقی خواهد ماند.

صدانت با اندوه و تاثر فراوان این اتفاق تلخ را به دوستداران رضا بابایی و اهالی فرهنگ تسلیت می‌گوید.
رضا بابایی: این دنیا شکنجه‌گاه است؛ چون هر آن ممکن است یک خبر بد یا حادثه بد به انسان برسد. به همین خاطر می‌گویم این دنیا را برای مردم سخت تر نکنید...

نکوداشت #رضا_بابایی - 3 بهمن 98

🌾 @Sedanet
🌾 @Rezababaei43