بشنو اکنون که زیرِ زخمِ تبر
این درخت جوان چه می‌گوید:
هر نهالی که برکَنند، به جاش
جنگلی سرکشیده می‌روید

های! جلادِ سروهای جوان!
ای رفیقِ همیشه‌­‌ی تیشه
باش تا برکَنیم­ت از ریشه...!

حسین منزوی / شـــعر پارسی

از خون جوانان وطن لاله دمیده

هنگام می و فصل گل و گشت و چمن شد
دربار بهاری تهی از زاغ و زغن شد

از ابر کرم خطهٔ ری رشگ ختن شد
دلتنگ چو من مرغ قفس بهر وطن شد

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!
سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ!

از خون جوانان وطن لاله دمیده
از ماتم سرو قدشان سرو خمیده

در سایۀ گل بلبل ازین غصه خزیده
گل نیز چو من در غمشان جامه دریده

چه کج‌رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!

خوابند وکیلان و خرابند وزیران
بردند به سرقت همه سیم و زر ایران

ما را نگذارند به یک خانۀ ویران
یا رب بستان داد فقیران ز امیران

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!
سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ!

از اشک همه روی زمین زیر و زبر کن
مشتی گرت از خاک وطن هست به سر کن

غیرت کن و اندیشۀ ایام بتر کن
اندر جلو تیر عدو سینه سپر کن

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!
سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ!

از دست عدو نالۀ من از سر درد است
اندیشه هر آن کس کند از مرگ، نه مرد است

جانبازی عشاق نه چون بازی نرد است
مردی اگرت هست، کنون وقت نبرد است

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!
سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ!

عارف ز ازل تکیه بر ایام نداده‌ست
جز جام به کس دست چو خیام نداده‌ست

دل جز به سر زلف دلارام نداده‌ست
صد زندگی ننگ به یک نام نداده‌ست

چه کج رفتاری ای چرخ! چه بد کرداری ای چرخ!
سر کین داری ای چرخ! نه دین داری، نه آیین داری ای چرخ

-عارف قزوینی

خون به زمین فرو نرفت
روی زمین پخش شد
از زیر هر سنگ جوشید و جوشید و به راه افتاد
هرکس آن را می­‌دید
می­‌فهمید
که جایی
بی‌گناهی را کشته­‌اند…

-شاهرخ مسکوب
‌

حلاج‌وشانیم که از دار نترسیم
مجنون‌صفتانیم که در عشق خداییم

ترسیدن ما چون که هم از بیم بلا بود
اکنون ز چه ترسیم که در عین بلاییم؟

همه شهر ایران جگر خسته‌اند
به کین سیاوش کمر بسته‌اند
نگون شد سر و تاج افراسیاب
همی کند موی و همی ریخت آب
همی گفت رادا سرا موبدا
ردا نامدارا یلا بخردا
دریغ ارغوانی رخت همچو ماه
دریغ آن کیی برز و بالای شاه
خروشان به سر بر پراگند خاک
همه جامه ها کرد بر خویش چاک
چنین گفت با لشکر افراسیاب
که مارا بر آمد سر از خورد و خواب
همه کینه را چشم روشن کنید
نهالی ز خفتان و جوشن کنید...

شاهنامه/ داستان سیاوش

مشتم را
گره کردم،
جلوی دیدِ ظالم را بگیرد،
قلب دوست نهان شود،
گلوله-
مشتم  را ‌شکافت؛

خوشبختم
که قلبِ دوست
می‌تپد
هنوز.

بهرام کاوسی

روز گرسنگی سرمان را فروختیم
نان خواستیم، خنجرمان را فروختیم

چون شمع نیم‌مرده به سوسوی زیستن
پس‌مانده‌های پیکرمان را فروختیم

از ترس پیرکش شدنِ ریشه‌ای کثیف
سرشاخه‌ی تناورمان را فروختیم

غیرت نبود تا بزند پشت دست حرص
ما کودکانه باورمان را فروختیم

در چشم گرگ خیره مشو ـ ای پدر! ـ که ما
پیراهن برادرمان را فروختیم

دروازه باز و بسته چه توفیر می‌کند؟
وقتی نگاه بر درمان را فروختیم

محمدعلی جوشایی / شـــعر پارسی