نکاتی پیرامون ترجمه، مصطفی ملکیان، قسمت دوم
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
امکان ترجمه همزمان مکالمه در مترجم مایکروسافت
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
امروز 28 آذرماه برابر است با 18 دسامبر روزی که یونسکو آن را به عنوان "روز جهانی زبان عربی" معرفی کرده است. این تصمیم زمانی گرفته شد که مجمع عمومی سازمان ملل متحد در 18 دسامبر سال 1973 زبان عربی را به عنوان یکی از زبان های رسمی این سازمان برگزید. از این رو سازمان یونسکو 18 دسامبر هر سال را به عنوان روز جهانی زبان عربی معرفی کرده است. هم اکنون 6 زبان اسپانیایی، انگلیسی، روسی، چینی، فرانسوی و عربی زبان های رسمی سازمان ملل متحد به شمار می روند.
ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺮﺑﯽ ﺯﺑﺎﻥ 22 ﮐﺸﻮﺭ ﺍﺯ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽ ﺭﻭﺩ ﮐﻪ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ 422 ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﻋﺮﺏ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺳﺨﻦ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻭ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻣﯿﻠﯿﺎﺭﺩ ﻭ ﻧﯿﻢ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺤﺘﺎﺝ ﻫﺴﺘﻨﺪ.
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺮﺑﯽ ﺯﺑﺎﻥ 22 ﮐﺸﻮﺭ ﺍﺯ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﯾﻮﻧﺴﮑﻮ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽ ﺭﻭﺩ ﮐﻪ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ 422 ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﻋﺮﺏ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺳﺨﻦ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻭ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻣﯿﻠﯿﺎﺭﺩ ﻭ ﻧﯿﻢ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺤﺘﺎﺝ ﻫﺴﺘﻨﺪ.
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ترجمه از دیدگاه والتر بنیامین و ژاک دریدا، قسمت اول
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
◀️ قسمت اول
دكتر نجوميان در تبيين آراء والتر بنيامين اظهار كرد: بنيامين در سال 1923 در مقاله‌ي "وظيفه‌ي مترجم" ادعا مي‌كند كه وظيفه‌ي مترجم مي‌تواند بسيار مهم‌تر از نويسنده متن اصلي باشد. او اعتقاد دارد كه مترجم، از ميان موانع زوال يافته‌ي زبان اصلي خود، زبان خالص را رها مي‌سازد. او زباني را كه در اثر محبوس شده است، در خلق دوباره‌اش آزاد مي‌كند. بنيامين پروسه‌ي ترجمه را با پروسه‌ي نوشتن شعر مقايسه مي‌كند و مي‌گويد: "نيت شاعر آني، نخستين و ترسيمي است، اما نيت مترجم تقليدي، نهايي و نظري است. چرا كه نيت عظيمِ يكي كردن چندين زبان به يك زبان حقيقي در كار است." او با اين رأي خود سلسله مراتب سنتي را واسازي مي‌كند و ترجمه كردن را در مقامي والاتر از نوشتن متن اصلي قرار مي‌دهد.
براي درك نظر بنيامين بايد به خوانش او از داستان "سفر پيدايش" در مقاله‌ي "درباره‌ي زبان به مثابه خود و زبان انسان" بازگشت. سه رويداد مهم در سفر پيدايش، سه مرحله‌ي تاريخ زبان را روايت مي‌كند:
الف) كنش نام نهادن انسان بر مخلوقات
ب) داستان درخت دانش و هبوط انسان از باغ عدن
ج) داستان برج بابل و پراكندگي انسان و زبان
بنيامين در داستان خلقت خداوند و نام نهادن انسان، نوعي كنش ترجمه را مي‌بيند. او نام اين مرحله را "نام نهادن" مي‌گذارد و "نام" را به عنوان "زبان اصلي" يا "زبان خالص" مي‌انگارد. دومين كنش ترجمه زماني رخ مي‌دهد كه نام به عالم دانش وارد مي‌شود. در اين مرحله به عقيده‌ي او زبان به وسيله‌اي براي تأثير‌گذاري بر عقايد و دادن ارزش و قضاوت تبديل مي‌شود. زبان باغ عدن بي‌واسطه و خالص است اما زبانِ پس از هبوط، واسطه مي‌شود. وسيله‌اي براي برقراري ارتباط و يك نشانه، اين مسئله پايه‌ي كثرت زبانها را كه در داستان بابل آمده مي‌گذارد. در اين مرحله انسان كه "خلوص نام را آزرده است"، از درك چيزها يعني مفاهيم اوليه و اشياي طبيعي كه توسط خداوند خلق شده‌اند و توسط انسان نام گرفته‌اند دور مي‌شود. فهم نگاه بنيامين به تكثر زبانها و زبان به عنوان وسيله يا نشانه، نقش مهمي در فهم نظريه‌ي وي درباره‌ي ترجمه دارد، چرا كه بنيامين فكر مي‌كند از دست رفتن اصل، زوالي است كه ترجمه درصدد مقاومت در برابر آن و وارونه كردن روند آن است.
دكتر نجوميان با يادآوري اين مطلب كه دريدا معتقد است بنيامين در مقاله‌ي "وظيفه‌ي مترجم" مي‌گويد ترجمه نه دريافت است، نه ارتباط و نه بازنمايي، در خصوص اين سه انكار گفت: بنيامين در آغاز اين مقاله بيان مي‌كند كه اثر هنري براي خواننده نوشته نشده است. بنابراين در همان ابتدا او مسئله‌ي دريافت و ارتباط را مورد سؤال قرار مي‌دهد. او حتا ايده‌ي مخاطب ايده‌آل را نفي مي‌كند. آن‌چه بنيامين را بر آن مي‌دارد كه نقش دريافت و ارتباط را نفي كند، اين است كه متن اصلي در پروسه دريافت و ارتباط شكل يگانه‌اي به خود مي‌گيرد كه اين شكل از ذات متن اصلي دور است. هم‌چنين بنيامين معتقد است كه در پروسه‌ي ترجمه نيز دريافت و ارتباط اتفاق نمي‌‌‍‌افتد. در حالي كه در ترجمه تلاش براي يگانه‌سازي معني متن اصلي صورت مي‌گيرد اما آن‌چه باقي مي‌ماند، اين است كه يك پروسه‌ي تحسين يا ستايش بين دو زبان صورت مي‌گيرد. به بيان ديگر، دو زبان بر هم تأثير مي‌گذارند. زبان اول به درون زبان دوم نفوذ مي‌كند و زبان دوم، زبان متن اصلي را دوباره‌نويسي مي‌كند.
او سپس به موضوع انكار بازنمايي در آراء بنيامين پرداخت و گفت: براي بررسي انكار بازنمايي در ترجمه بايد به تقليد (محاكات) باز گرديم. بنيامين معتقد است كه شباهت نبايد هدف نهايي مترجم باشد. بنيامين در بازنمايي تقليدي چيزها نوعي رابطه‌ي غيرحسي بين كلام و بازنمايي قائل مي‌شود. اما در رابطه‌ي بين ترجمه و متن اصلي، پايه و اساس را بر تبادل دوستانه و دوجانبه‌ي خود و ديگري قرار مي‌دهد كه اين رابطه بر اساس شباهت نيست. از ديد ساختاري مي‌توان گفت كه اين پروسه شبيه رابطه‌ي خويشاوندي‌ست. بنيامين معتقد است كه ترجمه به جاي بيان معني، انتقال چيزي يا شبيه‌سازي معني اصلي، بايد متن اصلي و متن ترجمه را به عنوان پاره‌هايي از يك زبان كلان‌تر به نمايش گذارد. به عبارت ديگر ترجمه نويد مدينه‌ي فاضله‌اي را مي‌دهد كه در آن زبانها با يكديگر آشتي مي‌كنند و به سوي زبان حقيقت حركت مي‌كنند.
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
دكتر نجوميان در تبيين آراء والتر بنيامين اظهار كرد: بنيامين در سال 1923 در مقاله‌ي "وظيفه‌ي مترجم" ادعا مي‌كند كه وظيفه‌ي مترجم مي‌تواند بسيار مهم‌تر از نويسنده متن اصلي باشد. او اعتقاد دارد كه مترجم، از ميان موانع زوال يافته‌ي زبان اصلي خود، زبان خالص را رها مي‌سازد. او زباني را كه در اثر محبوس شده است، در خلق دوباره‌اش آزاد مي‌كند. بنيامين پروسه‌ي ترجمه را با پروسه‌ي نوشتن شعر مقايسه مي‌كند و مي‌گويد: "نيت شاعر آني، نخستين و ترسيمي است، اما نيت مترجم تقليدي، نهايي و نظري است. چرا كه نيت عظيمِ يكي كردن چندين زبان به يك زبان حقيقي در كار است." او با اين رأي خود سلسله مراتب سنتي را واسازي مي‌كند و ترجمه كردن را در مقامي والاتر از نوشتن متن اصلي قرار مي‌دهد.
براي درك نظر بنيامين بايد به خوانش او از داستان "سفر پيدايش" در مقاله‌ي "درباره‌ي زبان به مثابه خود و زبان انسان" بازگشت. سه رويداد مهم در سفر پيدايش، سه مرحله‌ي تاريخ زبان را روايت مي‌كند:
الف) كنش نام نهادن انسان بر مخلوقات
ب) داستان درخت دانش و هبوط انسان از باغ عدن
ج) داستان برج بابل و پراكندگي انسان و زبان
بنيامين در داستان خلقت خداوند و نام نهادن انسان، نوعي كنش ترجمه را مي‌بيند. او نام اين مرحله را "نام نهادن" مي‌گذارد و "نام" را به عنوان "زبان اصلي" يا "زبان خالص" مي‌انگارد. دومين كنش ترجمه زماني رخ مي‌دهد كه نام به عالم دانش وارد مي‌شود. در اين مرحله به عقيده‌ي او زبان به وسيله‌اي براي تأثير‌گذاري بر عقايد و دادن ارزش و قضاوت تبديل مي‌شود. زبان باغ عدن بي‌واسطه و خالص است اما زبانِ پس از هبوط، واسطه مي‌شود. وسيله‌اي براي برقراري ارتباط و يك نشانه، اين مسئله پايه‌ي كثرت زبانها را كه در داستان بابل آمده مي‌گذارد. در اين مرحله انسان كه "خلوص نام را آزرده است"، از درك چيزها يعني مفاهيم اوليه و اشياي طبيعي كه توسط خداوند خلق شده‌اند و توسط انسان نام گرفته‌اند دور مي‌شود. فهم نگاه بنيامين به تكثر زبانها و زبان به عنوان وسيله يا نشانه، نقش مهمي در فهم نظريه‌ي وي درباره‌ي ترجمه دارد، چرا كه بنيامين فكر مي‌كند از دست رفتن اصل، زوالي است كه ترجمه درصدد مقاومت در برابر آن و وارونه كردن روند آن است.
دكتر نجوميان با يادآوري اين مطلب كه دريدا معتقد است بنيامين در مقاله‌ي "وظيفه‌ي مترجم" مي‌گويد ترجمه نه دريافت است، نه ارتباط و نه بازنمايي، در خصوص اين سه انكار گفت: بنيامين در آغاز اين مقاله بيان مي‌كند كه اثر هنري براي خواننده نوشته نشده است. بنابراين در همان ابتدا او مسئله‌ي دريافت و ارتباط را مورد سؤال قرار مي‌دهد. او حتا ايده‌ي مخاطب ايده‌آل را نفي مي‌كند. آن‌چه بنيامين را بر آن مي‌دارد كه نقش دريافت و ارتباط را نفي كند، اين است كه متن اصلي در پروسه دريافت و ارتباط شكل يگانه‌اي به خود مي‌گيرد كه اين شكل از ذات متن اصلي دور است. هم‌چنين بنيامين معتقد است كه در پروسه‌ي ترجمه نيز دريافت و ارتباط اتفاق نمي‌‌‍‌افتد. در حالي كه در ترجمه تلاش براي يگانه‌سازي معني متن اصلي صورت مي‌گيرد اما آن‌چه باقي مي‌ماند، اين است كه يك پروسه‌ي تحسين يا ستايش بين دو زبان صورت مي‌گيرد. به بيان ديگر، دو زبان بر هم تأثير مي‌گذارند. زبان اول به درون زبان دوم نفوذ مي‌كند و زبان دوم، زبان متن اصلي را دوباره‌نويسي مي‌كند.
او سپس به موضوع انكار بازنمايي در آراء بنيامين پرداخت و گفت: براي بررسي انكار بازنمايي در ترجمه بايد به تقليد (محاكات) باز گرديم. بنيامين معتقد است كه شباهت نبايد هدف نهايي مترجم باشد. بنيامين در بازنمايي تقليدي چيزها نوعي رابطه‌ي غيرحسي بين كلام و بازنمايي قائل مي‌شود. اما در رابطه‌ي بين ترجمه و متن اصلي، پايه و اساس را بر تبادل دوستانه و دوجانبه‌ي خود و ديگري قرار مي‌دهد كه اين رابطه بر اساس شباهت نيست. از ديد ساختاري مي‌توان گفت كه اين پروسه شبيه رابطه‌ي خويشاوندي‌ست. بنيامين معتقد است كه ترجمه به جاي بيان معني، انتقال چيزي يا شبيه‌سازي معني اصلي، بايد متن اصلي و متن ترجمه را به عنوان پاره‌هايي از يك زبان كلان‌تر به نمايش گذارد. به عبارت ديگر ترجمه نويد مدينه‌ي فاضله‌اي را مي‌دهد كه در آن زبانها با يكديگر آشتي مي‌كنند و به سوي زبان حقيقت حركت مي‌كنند.
📝 @TPortal | پورتال ترجمه