New Book: Translation and Meaning. New Series, Vol. 2, Pt. 2, By Łukasz Bogucki, Barbara Lewandowska-Tomaszczyk & Marcel Thelen
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
The volume contains a selection of articles on current theoretical issues in audiovisual translation, translator training and domain-specific issues. The authors are experts in their fields from renowned universities in the world. The book will be an indispensable aid for trainers and researchers, but may be of interest to anyone interested or active in translation and interpreting. A companion volume in this series contains articles on Translation Studies and literary translation.
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
🔗 https://goo.gl/pKtBWs
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
🔗 https://goo.gl/pKtBWs
نقد ترجمۀ کتاب On Bullshit "درباب یاوهگویی"
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
حرف مفت هنوز نباید کالا شده باشد. چون احتمالاً به هیچ دردی نمیخورد و بعید است کسی بابت آن پولی پرداخت کند. در جهانی که همه چیز را تبدیل به کالاهایی میکند که برای بهدست آوردنِ شان باید پول پرداخت کنید، هنوز میشود لم داد زیر باد خنک کولر اسپلیتِ منزل وَ خوشخوشان حرفِ مفت زد و نوشت. اما گاه مجبورت میکنند برای حرف مفت، پول بدهی. چطور؟ بگذارید داستانی را برای شما تعریف کنم: امریکائیان فیلسوفی دارند به نام هری فرانکفورت که هنوز در قید حیات است و دیدگاه تفکربرانگیزی دارد دربابِ معضلِ ژرفِ جبر و اختیار. این فیلسوف، مقالۀ کوچکی دارد (حدود ۱۵-۱۶ صفحه). این مقاله اولین بار در یک فصلنامۀ ادبی چاپ شد و نزدیک به دو دهه بعد به صورتِ کتابی مستقل بیرون آمد. کتابی به نام On Bullshit که یعنی دربارۀ حرفت مفت، یا با ترجمهای که من میپسندم درباب یاوهگویی. معتقدم معادل یاوهگویی برای bullshit دستِ کم یک حسن دارد و آن اینکه کار ترجمۀ bullshiter / یاوهگو را راحتتر میکند. کتاب، هفتهها در فهرستِ پرفروشها بود. البته همین مقاله یکبار هم در یکی از مجموعه مقالات هری فرانکفورت چاپ شد. اما، کتاب درباب یاوهگویی از نابختیاریاش به فارسی ترجمه شده است. حدود سه سال قبل، اندکی پیش از آنکه به طور اتفاقی این ترجمه را در یکی از کتاب فروشیهای شهر ببینم دوست فرهیخته و عزیزی که ویراستارِ ارشد یکی از انتشاراتیها نیز بود از من خواست که این کتاب را به فارسی برگردانم. درباب یاوهگویی را دقیق خواندم و دریافتم که برگرداندن آن به زبان فارسی نازککاریهای بسیاری را میطلبد. تا آن روز که یکدفعه تویِ کتابفروشی چشمام افتاد به ترجمۀ کتابِ فرانکفورت، با این مشخصات: دربارۀ حرف مفت، هری جی فرانکفورت، ترجمۀ الهۀ هاشمی حائری، نشر علمی. قیمت کتاب: ۲۷۵۰ تومان. با اشتیاق کتاب را برداشتم و پولِ آن را پرداختم. ۵۰ تومان باقی مانده را هم پس نگرفتم. با خودم گفتم در روزگارِ پاکدستی های میلیاردی این ۵۰ تومن ها راهی به دهی نمیبرد. زدم به تاکسی و تا رسیدم به خانه دست به کارِ خواندنِ کتاب شدم. مقدمه را رها کردم و کنجکاوانه رفتم سر وقتِ خودِ ترجمه، که چنین آغاز میشود:
“یکی از بارزترین مشخصههای فرهنگ ما [آمریکاییها] اغراقگویی و یا به عبارت سادهتر حرفِ مفت زدن است. ما امریکاییها با این مشخصه چونان شناگری هستیم که به آرامی روی آب میغلتد.” (ص. ۱۷۷ ترجمۀ الهۀ حائری هاشمی، کروشه را خود مترجم به متن افزوده است).
مانده بودم فرانکفورت این بحث شناگر را از کجا آورده است. به یاد نمیآوردم آن را در متن دیده باشم. امریکاییها یاوه میگویند و به واسطۀ این مشخصه (= یاوهگویی یا حرفِ مفت زدن) شناگری را میمانند که آرام آرام روی آب میغلتد. احتمالا جملۀ بالا حرفاش همین است اما وجه شبه این تشبیه لوس و لوث کجاست؟ آیا مرادِ فرانفکورتِ فیلسوف این است که بر آب، خانه نمیتوان ساخت، همچنان که جامعهای که یاوهگویی در آن رواج دارد جامعه ای سستبنیاد است؟ به متن اصلی کتاب رجوع میکنم و باورتان نمیشود. از این جمله در متنِ اصلی خبری نیست که نیست! و جالب اینکه ترجمۀ جملۀ اول هم نادرست است. اصلاً بحث کتاب دربارۀ “اغراقگویی” (به قول مترجم و نمیدانم چرا “اغراق” نه!) نیست. و البته که اغراق یا مبالغه با یاوهگویی تفاوتها دارد و اگر معادل bullshit “اغراقگویی” است چرا در ترجمۀ نام کتاب از همین معادل استفاده نشده است؟ هنوز اما نمیدانستم که آلیسوار بر درگاه سرزمینِ عجائب ایستادهام. به خواندن ادامه میدهم:
“ما همه میدانیم که در اغراقگویی تندروی میکنیم و همه در این تندروی سهیم هستیم” (ص. ۱۷۷، همان)
اغراقآمیز سخن گفتن البته کارِ پسندیدهای نیست (به جز موارد معدودی مثلاً اغراقهای ادیبانه در سخن ادبی). کم و زیاد هم ندارد. نیک نیست کار آدمی که در آنچه به دیگران گوید مبالغه کند. خواه در این کار تندروی کند، خواه کندروی. درست مثل کلاهبرداری. کلاهبرداری کاری است ناپسند. کماش ناپسند است، زیادش نیز و بعید است فرانکفورت فیلسوف این نکتۀ نه چندان بدیع را نداند. در متن اصلی کتاب اما این جمله وجود ندارد و مترجم میلاش کشیده است شخصاً آن را به متن اضافه کند.
🌐 صدانت
ادامه در لینک ↙️
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
🔗 https://goo.gl/MHP9X5
“یکی از بارزترین مشخصههای فرهنگ ما [آمریکاییها] اغراقگویی و یا به عبارت سادهتر حرفِ مفت زدن است. ما امریکاییها با این مشخصه چونان شناگری هستیم که به آرامی روی آب میغلتد.” (ص. ۱۷۷ ترجمۀ الهۀ حائری هاشمی، کروشه را خود مترجم به متن افزوده است).
مانده بودم فرانکفورت این بحث شناگر را از کجا آورده است. به یاد نمیآوردم آن را در متن دیده باشم. امریکاییها یاوه میگویند و به واسطۀ این مشخصه (= یاوهگویی یا حرفِ مفت زدن) شناگری را میمانند که آرام آرام روی آب میغلتد. احتمالا جملۀ بالا حرفاش همین است اما وجه شبه این تشبیه لوس و لوث کجاست؟ آیا مرادِ فرانفکورتِ فیلسوف این است که بر آب، خانه نمیتوان ساخت، همچنان که جامعهای که یاوهگویی در آن رواج دارد جامعه ای سستبنیاد است؟ به متن اصلی کتاب رجوع میکنم و باورتان نمیشود. از این جمله در متنِ اصلی خبری نیست که نیست! و جالب اینکه ترجمۀ جملۀ اول هم نادرست است. اصلاً بحث کتاب دربارۀ “اغراقگویی” (به قول مترجم و نمیدانم چرا “اغراق” نه!) نیست. و البته که اغراق یا مبالغه با یاوهگویی تفاوتها دارد و اگر معادل bullshit “اغراقگویی” است چرا در ترجمۀ نام کتاب از همین معادل استفاده نشده است؟ هنوز اما نمیدانستم که آلیسوار بر درگاه سرزمینِ عجائب ایستادهام. به خواندن ادامه میدهم:
“ما همه میدانیم که در اغراقگویی تندروی میکنیم و همه در این تندروی سهیم هستیم” (ص. ۱۷۷، همان)
اغراقآمیز سخن گفتن البته کارِ پسندیدهای نیست (به جز موارد معدودی مثلاً اغراقهای ادیبانه در سخن ادبی). کم و زیاد هم ندارد. نیک نیست کار آدمی که در آنچه به دیگران گوید مبالغه کند. خواه در این کار تندروی کند، خواه کندروی. درست مثل کلاهبرداری. کلاهبرداری کاری است ناپسند. کماش ناپسند است، زیادش نیز و بعید است فرانکفورت فیلسوف این نکتۀ نه چندان بدیع را نداند. در متن اصلی کتاب اما این جمله وجود ندارد و مترجم میلاش کشیده است شخصاً آن را به متن اضافه کند.
🌐 صدانت
ادامه در لینک ↙️
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
🔗 https://goo.gl/MHP9X5
صدانت
نقد ترجمه فارسی کتاب یاوه گویی، کاوه بهبهانی • صدانت
نوشتهای که در پی خواهد آمد بررسی ترجمۀ کتاب و پیشنهاد رابطهای میان ترجمۀ کتاب و اندیشههای فرانکفورت درباب یاوه گویی، یک معضل اخلاقی فراگیر در جامعه...
لیست مجلات فاقد اعتبار رشته های زبان انگلیسی
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
☑️ مجلات انگلیسی زیر به تازگی در ۳ لیست جداگانه منتشره از وزارت بهداشت، وزارت علوم و دانشگاه آزاد وارد لیست مجلات بی اعتبارشده اند:
📙 Advances in English Linguistics (AEL)
📘 International Journal of English Linguistics
📗 International Journal of Social Sciences, Language and Linguistics
📕 International Journal on New Trends in Education and Literature
📓 Journal of Comparative Literature and Culture (JCLC)
📒 Journal of Language and Linguistics
📙 Journal of Language and Literature
📘 Journal of language Science & Linguistics
📗 Modern Journal of Language Teaching
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
📙 Advances in English Linguistics (AEL)
📘 International Journal of English Linguistics
📗 International Journal of Social Sciences, Language and Linguistics
📕 International Journal on New Trends in Education and Literature
📓 Journal of Comparative Literature and Culture (JCLC)
📒 Journal of Language and Linguistics
📙 Journal of Language and Literature
📘 Journal of language Science & Linguistics
📗 Modern Journal of Language Teaching
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
☑️ به عنوان عضوی از پورتال ترجمه در کدام گروه زیر قرار دارید؟
anonymous poll
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری مترجمی – 272
👍👍👍👍👍👍👍 52%
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری آموزش – 92
👍👍 18%
👥 سایر رشته ها – 54
👍 10%
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری ادبیات انگلیسی – 37
👍 7%
👤 استاد (هیئت علمی) دانشگاه – 32
👍 6%
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری زبانشناسی – 32
👍 6%
👥 519 people voted so far.
anonymous poll
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری مترجمی – 272
👍👍👍👍👍👍👍 52%
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری آموزش – 92
👍👍 18%
👥 سایر رشته ها – 54
👍 10%
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری ادبیات انگلیسی – 37
👍 7%
👤 استاد (هیئت علمی) دانشگاه – 32
👍 6%
👤 لیسانس، ارشد یا دکتری زبانشناسی – 32
👍 6%
👥 519 people voted so far.
در ترجمهٔ داستانی به فارسی، شخصی پیش خیاط میرود تا شلواری سفارش دهد. چهار روز بعد که مراجعه میکند، خیاط میگوید: چقدر متأسفم، حاضر نیست. «من یه آش با صندلی پختم»! درست خواندهاید، غلط چاپی نیست. دستهگل مترجم است. در موعد دوم، باز شلوار حاضر نیست؛ خیاط میگوید: «من از چوب دوشاخه خورشت قیمه درست کردم»! و بار سوم، عذر خیاط این است که «من مگسها را مهمون کرده بودم»!
مترجم چند واژهٔ کلیدی را بد فهمیده و فقط به نخستین معنی آنها توجه کردهاست: seat در اینجا «نشیمنگاه شلوار» است، نه «صندلی»؛ crutch / crotch «خشتک» شلوار است، نه «چوب دوشاخه»، و fly «مگس» نیست، بلکه قسمت جلوی شلوار است که با زیپ یا دکمه بسته میشود. دعا کنیم که خداوند هنگام ترجمه ما را از چنین لغزشهایی محفوظ بدارد!
📗 با تلخیص از کتاب «از پست و بلند ترجمه» کریم امامی، ص ۲۱۵–۲۱۶
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
مترجم چند واژهٔ کلیدی را بد فهمیده و فقط به نخستین معنی آنها توجه کردهاست: seat در اینجا «نشیمنگاه شلوار» است، نه «صندلی»؛ crutch / crotch «خشتک» شلوار است، نه «چوب دوشاخه»، و fly «مگس» نیست، بلکه قسمت جلوی شلوار است که با زیپ یا دکمه بسته میشود. دعا کنیم که خداوند هنگام ترجمه ما را از چنین لغزشهایی محفوظ بدارد!
📗 با تلخیص از کتاب «از پست و بلند ترجمه» کریم امامی، ص ۲۱۵–۲۱۶
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
مرتضی غلامی، برنده جایزه "پایان نامه در ۳ دقیقه" دکتر حسین ملانظر
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
🎁 جایزه مطالعات ترجمه در مسابقه سه دقیقه ای ارائه پیشرفت تحقیق در پایان نامه امسال به آقای #مرتضی_غلامی رسید.
🌻 پورتال ترجمه به آقای مرتضی غلامی این موفقیت را تبریک گفته و برای ایشان آرزوی توفیقات روزافزون دارد.
📚 سایر شرکت کنندگان نیز یک بسته نشریه "مطالعات ترجمه" (شماره ۳۱ تا ۵۴) به عنوان هدیه از طرف دکتر ملانظر دریافت کردند.
جزئیات بیشتر ↙️
https://telegram.me/tportal/1203
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.
🌻 پورتال ترجمه به آقای مرتضی غلامی این موفقیت را تبریک گفته و برای ایشان آرزوی توفیقات روزافزون دارد.
📚 سایر شرکت کنندگان نیز یک بسته نشریه "مطالعات ترجمه" (شماره ۳۱ تا ۵۴) به عنوان هدیه از طرف دکتر ملانظر دریافت کردند.
جزئیات بیشتر ↙️
https://telegram.me/tportal/1203
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.
Telegram
Translation Portal | پورتال ترجمه
🎁جایزه مطالعات ترجمه دکتر حسین ملانظر🎁
⏰پایان نامه در ۳ دقیقه⏰
۶ فیلمی که برای دریافت این جایزه ارائه شده اند را می توانید در ادامه دانلود و تماشا کنید. افرادی که فیلم ارسال کرده اند به ترتیب زیر می باشند:
۱) مژگان خداکرمی
۲) سهند درویشی
۳)…
⏰پایان نامه در ۳ دقیقه⏰
۶ فیلمی که برای دریافت این جایزه ارائه شده اند را می توانید در ادامه دانلود و تماشا کنید. افرادی که فیلم ارسال کرده اند به ترتیب زیر می باشند:
۱) مژگان خداکرمی
۲) سهند درویشی
۳)…
New Book: Translation and Social Media: In Theory, in Training and in Professional Practice, By Renée Desjardins
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
This book offers a timely discussion of translation and social media through the lens of three overarching themes that structure the book: theory, training, and professional practice. The author includes references that cite recent translation and social media industry data, while also drawing on contemporary interdisciplinary research to make the content relevant for a wide-ranging audience: students, professionals and researchers alike. Desjardins provides an analysis of some of the new challenges and questions social media pose for translation, which include, but are not limited to, the translation of hashtags and the relevance of indexing, social media literacy and competency in translator training, translator visibility and remuneration in the ‘like’ economy, tactile modalities in social media branding, and social media monitoring and content translation. Examples from a variety of online social media platforms are provided, including Facebook, Twitter, LinkedIn and Instagram. While written primarily from a Translation Studies’ perspective, readers with expertise in Social Media Studies and Communication are also likely to find the content engaging, particularly those interested in intercultural communications and brand management.
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
🔗 https://goo.gl/ZCpon2
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
🔗 https://goo.gl/ZCpon2
Palgrave
Translation and Social Media - In Theory, in | Renée Desjardins | Palgrave Macmillan
This book offers a timely discussion of translation and social media through the lens of three overarching themes that structure the book: theory,...
بیاعتنایی کامل به تاریخ مفاهیم: نقد سید جواد طباطبایی بر ترجمهی خشایار دیهیمی، قسمت سوم
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه
مترجم کلوسکو، در مصاحبهای در پاسخ به ایراد من بر ترجمهی بیرویهی «civil society» به «جامعهی مدنی» به درستی گفته است که مترجم باید تاریخ مفاهیم را بداند. تردیدی در درستی این ادعا نیست! اما اگر بخواهم مهمترین ایراد ترجمهی دیهیمی را در یک مورد خلاصه کنم، به نظر من، این است که مترجم در بیاعتنایی کامل به تاریخ مفاهیم ترجمه میکند و چون تاریخ مفاهیم نمیداند، جملههایی سخت فاقد معنا مینویسد.
فقرهای که به عنوان شاهد مثال میآورم، جزئی از کتاب «کلیات الهیات» تماس قدیس است که در کلوسکو نقل کرده و در فارسی چنین ترجمه شده است: «تابعیت دوگانه است؛ یکی بندگانه است که به واسطهی آن، فرد برتر از فرد تابع به نفع خودش استفاده میکند... اما نوع دیگری از تابعیت هم هست که تابعیت اقتصادی یا مدنی نامیده میشود و در آن، فرد برتر از اتباعش به نفع خودشان استفاده میکند. » نیازی به گفتن نيست که «تابعیت» در زبان حقوقی فارسی معنایی دارد و به هیچ وجه معنای «subjection» انگلیسی را نمیرساند، به ویژه در این جمله كه مسندالیه «دوگانه» نیز به آن افزوده شده که به معنای داشتن تابعیت مضاعف دو کشور است. وانگهی، عبارت تماس قدیس دربارهی تابعیت بحث نمیکند، بلکه ناظر بر دو وجه وابستگی فردی به فرد دیگر است که در اصطلاح آن را قیمومت یا ولایت، در معنای حقوقی مینامند.
تماس در ادامهی آنچه ارسطو گفته بود، تمایزی میان مناسبات بردگی و مناسبات میان پدر خانواده و زن و فرزندان، در درون «منزل»، که موضوع «تدبیر منزل»، یعنی «economy» در انگلیسی است، وارد میکند. در وجه نخست ـیعنی در «تابعیت بندگانه» (کذا!)ـ خدایگان بنده را، که تابع ارادهی اوست، برای تأمین نفع خود به کار میگیرد؛ در حالی که در وجه دیگر، «فرد برتر از اتباعش به نفع خودشان استفاده میکند.» تکرار «ش و شان» در این مورد نیز افزون بر تنافر صدا، نوعی کژتابی ایجاد میکند که نشانهی بازتاب زبان محاوره در نوشتن علمی است. گویا این وجه از تابع ارادهي دیگری بودن یا قیمومت را «تابعیت اقتصادي يا مدني» مينامند. حتي اگر «تابعيت اقتصادي» بتواند امروزه معنایی داشته باشد، اما به هر حال، «تابعیت مدنی» (از موارد ترجمهی بیرویهی «civil» به «مدنی») معنایی ندارد. این جزء از عبارت تماس قدیس، در ترجمهای که کلوسکو از آن نقل قول میکند، چنین است:
There is another kind of subjection, which is called economic or civil...
متن لاتینی تماس، که دقت بیشتری دارد، چنین است:
Est autem alia subiectio oeconomica vel civilis, secundum quam praesidens utitur subiectis ad eorum utilitatem et bonum.
منظور این است که در دومین نوع از تبعیت، فردی یا افرادی، در قلمرو خانواده (منزل به تعبیر قدما) یا اجتماع سیاسی، یعنی کشور، تابع ارادهی دیگری است؛ زیرا «subiectio» تبعیت از ارادهی دیگری یا به اصطلاح ولایت فردی بر فرد یا افراد دیگر را میرساند. پدر خانواده یا رئیس کشور، افراد زیردست خود را برای تأمین خیر و مصلحت خودِ آنان به کار میگیرد. نخستین نوع قیمومت یا ولایت را «subiectio oeconomica» یا قیمومت در قلمرو «تدبیر منزل» و دیگری را «subiectio civilis» یا در قلمرو اجتماع سیاسی یا کشور نامند.
این تقسیم ناظر بر نظریهي ارسطویی است، اما تماس با یکی دانستن دو نوع «subiectio» از ارسطو فاصله میگیرد. ارسطو مناسبات در شهر را از سنخ مناسبات منزل نمیدانست، در حالی که تماس آن دو را متفاوت نمیداند، بلکه آن دو را در تمایز با «subiectio servilis» میآورد و منظور از آن، مناسباتی است که در آن، خیر و مصلحت بنده لحاظ نشده باشد. بدیهی است که تماس به تبع ارسطو، «economic» را در معنای «تدبیر منزل» میفهمید و نه اقتصاد، زیرا تا زمان تماس «موضوع» علم اقتصاد هنوز تعیّن پیدا نکرده بود و زمانی نیز که علم اقتصاد تدوین شد، نخست آن را با ترکیب متعارض «political economy» مینامیدند که در فارسی آن را، با توجه به تحول آتی آن، «اقتصاد سیاسی» ترجمه میکنند؛ در حالی که در سدهی شانزدهم، به معنای «تدبیر منزلی در قلمرو یک اجتماع سیاسی یا در سطح یک کشور» بوده است.
🌐 فرهنگ امروز
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ادامه ↙️
🔗 https://goo.gl/p6q206
قسمت های قبلی ↙️
1⃣ https://telegram.me/tportal/1120
2⃣ https://telegram.me/tportal/1144
فقرهای که به عنوان شاهد مثال میآورم، جزئی از کتاب «کلیات الهیات» تماس قدیس است که در کلوسکو نقل کرده و در فارسی چنین ترجمه شده است: «تابعیت دوگانه است؛ یکی بندگانه است که به واسطهی آن، فرد برتر از فرد تابع به نفع خودش استفاده میکند... اما نوع دیگری از تابعیت هم هست که تابعیت اقتصادی یا مدنی نامیده میشود و در آن، فرد برتر از اتباعش به نفع خودشان استفاده میکند. » نیازی به گفتن نيست که «تابعیت» در زبان حقوقی فارسی معنایی دارد و به هیچ وجه معنای «subjection» انگلیسی را نمیرساند، به ویژه در این جمله كه مسندالیه «دوگانه» نیز به آن افزوده شده که به معنای داشتن تابعیت مضاعف دو کشور است. وانگهی، عبارت تماس قدیس دربارهی تابعیت بحث نمیکند، بلکه ناظر بر دو وجه وابستگی فردی به فرد دیگر است که در اصطلاح آن را قیمومت یا ولایت، در معنای حقوقی مینامند.
تماس در ادامهی آنچه ارسطو گفته بود، تمایزی میان مناسبات بردگی و مناسبات میان پدر خانواده و زن و فرزندان، در درون «منزل»، که موضوع «تدبیر منزل»، یعنی «economy» در انگلیسی است، وارد میکند. در وجه نخست ـیعنی در «تابعیت بندگانه» (کذا!)ـ خدایگان بنده را، که تابع ارادهی اوست، برای تأمین نفع خود به کار میگیرد؛ در حالی که در وجه دیگر، «فرد برتر از اتباعش به نفع خودشان استفاده میکند.» تکرار «ش و شان» در این مورد نیز افزون بر تنافر صدا، نوعی کژتابی ایجاد میکند که نشانهی بازتاب زبان محاوره در نوشتن علمی است. گویا این وجه از تابع ارادهي دیگری بودن یا قیمومت را «تابعیت اقتصادي يا مدني» مينامند. حتي اگر «تابعيت اقتصادي» بتواند امروزه معنایی داشته باشد، اما به هر حال، «تابعیت مدنی» (از موارد ترجمهی بیرویهی «civil» به «مدنی») معنایی ندارد. این جزء از عبارت تماس قدیس، در ترجمهای که کلوسکو از آن نقل قول میکند، چنین است:
There is another kind of subjection, which is called economic or civil...
متن لاتینی تماس، که دقت بیشتری دارد، چنین است:
Est autem alia subiectio oeconomica vel civilis, secundum quam praesidens utitur subiectis ad eorum utilitatem et bonum.
منظور این است که در دومین نوع از تبعیت، فردی یا افرادی، در قلمرو خانواده (منزل به تعبیر قدما) یا اجتماع سیاسی، یعنی کشور، تابع ارادهی دیگری است؛ زیرا «subiectio» تبعیت از ارادهی دیگری یا به اصطلاح ولایت فردی بر فرد یا افراد دیگر را میرساند. پدر خانواده یا رئیس کشور، افراد زیردست خود را برای تأمین خیر و مصلحت خودِ آنان به کار میگیرد. نخستین نوع قیمومت یا ولایت را «subiectio oeconomica» یا قیمومت در قلمرو «تدبیر منزل» و دیگری را «subiectio civilis» یا در قلمرو اجتماع سیاسی یا کشور نامند.
این تقسیم ناظر بر نظریهي ارسطویی است، اما تماس با یکی دانستن دو نوع «subiectio» از ارسطو فاصله میگیرد. ارسطو مناسبات در شهر را از سنخ مناسبات منزل نمیدانست، در حالی که تماس آن دو را متفاوت نمیداند، بلکه آن دو را در تمایز با «subiectio servilis» میآورد و منظور از آن، مناسباتی است که در آن، خیر و مصلحت بنده لحاظ نشده باشد. بدیهی است که تماس به تبع ارسطو، «economic» را در معنای «تدبیر منزل» میفهمید و نه اقتصاد، زیرا تا زمان تماس «موضوع» علم اقتصاد هنوز تعیّن پیدا نکرده بود و زمانی نیز که علم اقتصاد تدوین شد، نخست آن را با ترکیب متعارض «political economy» مینامیدند که در فارسی آن را، با توجه به تحول آتی آن، «اقتصاد سیاسی» ترجمه میکنند؛ در حالی که در سدهی شانزدهم، به معنای «تدبیر منزلی در قلمرو یک اجتماع سیاسی یا در سطح یک کشور» بوده است.
🌐 فرهنگ امروز
📝 @TPortal | پورتال ترجمه
ادامه ↙️
🔗 https://goo.gl/p6q206
قسمت های قبلی ↙️
1⃣ https://telegram.me/tportal/1120
2⃣ https://telegram.me/tportal/1144
فرهنگ امروز
بیاعتنایی کامل به تاریخ مفاهیم
مترجم کلوسکو، در مصاحبهای در پاسخ به ایراد من بر ترجمهی بیرویهی «civil society» به «جامعهی مدنی» به درستی گفته است که مترجم باید تاریخ مفاهیم را بداند. تردیدی در درستی این ادعا نیست! اما اگر بخواهم مهمترین ایراد ترجمهی دیهیمی را در یک مورد خلاصه کنم،…
آسیبشناسی ترجمه ادبیات داستانی، رادیو گفتوگو، قسمت دوم
@TPortal | پورتال ترجمه
@TPortal | پورتال ترجمه