@TPortal | پورتال ترجمه

گزارش گاردین از بازار ترجمه در ایران: وقتی سلینجر در گور می‌لرزد!

@TPortal | پورتال ترجمه

2.02K views06:02

‍ فقدان حق ترجمه و نشر در ایران، مشتاقان مطالعه را با نسخ متفاوتی از کتابی واحد مواجه کرده و علاوه بر وارد کردن ضرر مالی به نویسندگان صدمات فرهنگی نیز در پی داشته است.

اگر «جی.دی.سالینجر»، نویسنده ی آمریکایی میتوانست آنچه را که در قفسه های کتاب در ایران وجود دارد ببیند، در گور به خود میلرزید!

تحلیل گر روزنامه گاردین در مقاله ای با اشاره به فقدان حق ترجمه و نشر در ایران از این می گوید که آثار بسیاری از نویسندگان مطرح در دنیا که به سختی و با هزینه بالا در دسترس علاقمندان به مطالعه قرار می گیرد، در بازارهای کتاب ایران در چندین ترجمه متفاوت و به وفور در دسترس است.

«جنگل واژگون»، رمان کوتاهی که سالینجر در سال ۱۹۷۴ آنرا به رشته ی تحریر در آورد و بیش از نیم قرن از انتشار دوباره ی آن درآمریکا خودداری کرد، در اکثر کتابفروشی های ایران و به صورت گسترده، و با قیمت حدود نه هزار تومان، قابل دسترس است. این در حالی است که علاقمندان انگلیسی زبان سالینجر، برای برای به دست آوردن نسخه ی دست دوم «جنگل واژگون»، در فروشگاه اینترنتی «آبه بوکس» (Abebooks) حدود پانصد دلار برای نسخه ای که در اصل توسط مجله ی «کوزموپلیتن» منتشر شده بود، باید با یکدیگر رقابت کنند.

این تنها نمونه ای از بازار نشر آشفته، پیچیده و در عین حال اغواگر ایران است. بازاری که مدتی طولانی، به دلیل شکست ایران برای پیوستن به «کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری» تضعیف شده است.

نویسندگان ایرانی که در داخل کشور به فعالیت میپردازند، تحت لوای قوانین داخلی از حمایت اندکی بهره میبرند. حال آنکه حقوق نویسندگانی که در خارج از مرزهای ایران به فعالیت میپردازند محافظت نشده است.

پنج مترجم ایرانی به صورت همزمان مشغول بازگردانی رمان«درون آب» «پائولا هاوکینز»، نویسنده ی بریتانیایی که عمده ی شهرت او به دلیل نگارش رمان دلهره آور «دختری در قطار» است هستند. این درحالی اتفاق می افتد که یک ناشر داخلی در ایران حق نشر این کتاب را برای خود به ثبت رسانده است. «درون آب» در سال جاری میلادی منتشر شده.

به مدد علاقه ی ایرانیان به ادبیات، قفسه های کتابفروشی ها میزبان طیف گسترده ای از «مارسل پروست» فرانسوی تا «هاروکی موراکامی هاروکی» ژاپنی است. حتی کتاب هایی که به ندرت در بریتانیا یافت میشوند نظیر «تربیت احساساتی» نگارش «گوستاو فلوبر» در ایران به وفور یافت و به طور گسترده ای خوانده می شود. نویسنده ی روزنامه ی «گاردین» ضمن اظهار این مطلب، سانسور حاکم در بازار نشر در ایران را یاد آور شده و می افزاید: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کتاب ها را پیش از انتشار موشکافی میکند و بیش تر کتاب ها پیش از چاپ ویرایش میشوند. گرچه تحت مدیریت جدید «راه های گریز» بیشتری فراهم شده است.

مترجمان در ایران محبوبیت بیشتری نسبت به همکاران خود در غرب دارند، نام آن ها در کنار نویسنده ی اصلی کتاب بر روی جلد چاپ میشود و خیلی از این مترجمان شخصیت های برجسته ای در جامعه ی ایران هستند. برای بسیاری از این مترجمان، این یک حرفه ی از سر علاقه است. در آمد این کار چندان قابل توجه نیست و بسیاری از آن ها باید ماه ها برای صدور مجوز ترجمه در انتظار بمانند.
محبوبیت داستان های خارجی، دشواری های پیش رو برای کسب مجوز ترجمه و نشر، بهره برداری برخی از ناشران از خلاء قانونی موجود، علی الخصوص در مورد کتاب های پرفروش، انتشار همزمان نسخه های متفاوت را تشدید کرده است. «و کوهستان به طنین آمد»، آخرین رمان خالد حسینی، نویسنده ی اففانستانی-آمریکایی حداقل توسط شانزده مترجم، از انگلیسی به فارسی بازگردانی شده است.

اخیرا صد نفر از نویسندگان ایرانی در نامه ای که برای حمایت از کاندیداتوری حسن روحانی امضا کرده بودند، خواستار پیوستن ایران به کنوانسیون برن شدند.

🌐 اتاقِ خبر من‌‌و‌‌تو

🔗 bit.ly/2rP9iSp

📝 @TPortal | پورتال ترجمه
.

2.2K views06:02