یا حسین‌بن‌علی
خون گرمِ تو هنوز
از زمین می‌جوشد
هر کجا باغ گل سرخی هست
آب از این چشمه‌ی خون می‌نوشد

سرِ حق بر نیزه‌ست
خیل آزادگی آواره صحرای ستم
از سیه‌کاری شمران و یزیدان فریاد
یا حسین‌بن‌علی
همتت همره حق جویان باد!

هوشنگ ابتهاج
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

وَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ
و از خدا آمرزش بخواه.
نساء/١٠۶
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

حسین، مرز ِفاصل حقیقت و دروغ و دیوار جداکننده‌ی جلاد و شهید است.
در نظامی که هم شهید و هم جلاد، یک کتاب دارند و یک پیامبر و یک دین.

دکتر علی شریعتی
@Tafakkor

دین‌خویی
فقر اندیشه در سایه‌ی جزم‌اندیشی

آرامش دوستدار در کتاب «امتناع تفکر در فرهنگ دینی» مفهوم «دین‌خویی» را به عنوان بیماری بنیادین تفکر در بسترهای سنتی معرفی می‌کند.

دین‌خویی با وابستگی شدید و کورکورانه به باورها و آداب مذهبی تعریف می‌شود؛ حالتی که در آن انسان از تفکر انتقادی گریزان است،
از مواجهه با چالش‌های فلسفی و تجربه‌های تازه هراس دارد و ذهن خود را به روی هر پرسش بنیادینی می‌بندد.
فرد دین‌خو هیچ‌گاه پرسشگری نمی‌کند، زیرا پرسش، امنیت ذهنیِ شکننده‌ی او را تهدید می‌کند. او در بهترین حالت تنها به دنبال «استخبار» یا کسب خبر برای تأیید دانسته‌های پیشین خویش است. در این فضا، دین دیگر راهی برای تعالی انسان نیست، بلکه حصاری است که دور خرد کشیده می‌شود تا مانع از هرگونه پویایی و تحول فکری گردد.
چنین وضعیتی نشان‌دهنده‌ی امتناع از اندیشیدن است؛ جایی که سنت، جایگزین عقل می‌شود و تکرارِ مناسک، جایگزین آگاهی می‌گردد.
دین‌خویی انسان را به موجودی تک‌ساحتی تبدیل می‌کند که تابِ تحمل دگراندیشی را ندارد و هرگونه تردید را به مثابه تهدید می‌نگرد.
در این قاب، ایمان به جزمیت بدل می‌شود و حقیقت، جانی برای گفت‌وگو و بازآفرینی باقی نمی‌گذارد.
@Tafakkor

سری نشست‌های بررسی كتب دينی (قرآن)
مجموع نقد و تحليل‌هاي معاصر

دکتر محمد جواد عظیمی
@Tafakkor

“بالاخره اسرائیل نابود می‌شود”

چهل و هفت سال تقلا برای محو «دشمن»، در نهایت به پارادوکسی تلخ منجر شده است؛ جایی که حاکمیت با شعار نابودیِ دشمنانِ خارجی، عملاً با دستِ خود، ساختارِ اقتصادی و اجتماعیِ ملت را به مرز اضمحلال کشانده و امنیتِ کارگزارانِ خویش را نیز در ناامنیِ سیستماتیک ذبح کرده است.
وقتی رهبری که داعیه‌دارِ مدیریتِ جهان است، به دلیلِ تهدیدهای بیرونی، چهار ماه در انزوا و «غیبت» پناه می‌گیرد، این پرسشِ شکل می‌گیرد که آیا استراتژیِ تقابل، به جایِ تحققِ آن وعده‌ی موعود، تنها به «خودویرانگریِ» نظامِ حاکم ختم نشده است؟
در حقیقت، این سکوت و خفا، گواهی است بر اینکه پروژه‌ی نابودیِ دشمنان، نه تنها راه به جایی نبرده، بلکه اقتدارِ ادعایی را به لرزه درآورده و نشان داده است که پافشاریِ لجوجانه بر این مسیر، جز به هدر رفتنِ سرمایه‌های ملی و فروپاشیِ تدریجیِ ارکانِ حکومت، حاصلی برایِ طراحانِ آن نداشته است.‌
زهرا مهر
@Tafakkor

چه خیال‌ها گذر کرد و
گذر نکرد خوابی
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا ﺍﻳﻦ ﺯﻧﺪگی ﺩﻧﻴﺎ[ی ﺯﻭﺩﮔﺬﺭ] ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﻧﻔﺮﻳﺒﺪ.
فاطر/۵
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

مشكل ما خدا نيست؛ مـشكل ما انسان‌هايى هستند كه خود را نمايندۀ خدا دانستند و با نام خدا هر كارى كه خـواستند كردند.

میلان کوندرا
@Tafakkor

کوری خودخواسته؛ شریک خاموشِ جنایت

مارگارت هفرنان در کتاب کوری خودخواسته؛ توضیح می‌دهد که بسیاری از فجایع نه از نادانی، بلکه از انتخاب آگاهانه‌ی ندیدن پدید می‌آیند. انسان‌ها برای حفظ آرامش، امنیت یا منافع خود، چشم بر حقیقت می‌بندند. اما همین چشم بستن، همان سکوتی است که جنایت را ممکن می‌سازد.
ما ایرانیان این حقیقت تلخ را بارها تجربه کرده‌ایم؛ از دهه‌ی ۶۰ تا آبان ۹۸، و به‌ویژه در سال ۱۴۰۱. زمانی که خیابان‌ها پر از خون جوانان شد، هزاران نفر به زندان افتادند و خانواده‌های بی‌شماری داغدار شدند. روایت‌ها و تصاویر همه جا بود. هیچ‌کس نمی‌تواند ادعا کند «نمی‌دانستم». اما بسیاری ترجیح دادند نادیده بگیرند.
این کوری خودخواسته در جامعه‌ی ما شکل‌های گوناگون دارد؛
کارمندانی که برای حفظ شغل، چشمانشان را بر فساد و سرکوب بستند،
نیروهایی که با توجیه «دستور مافوق» ماشه را کشیدند،
شهروندانی که زیر فشار معیشت یا از ترس سرکوب، سکوت را انتخاب کردند و گفتند: «به ما ربطی ندارد».
نباید فراموش کنیم که ترس و هزینه‌ها واقعی‌اند؛ اما همین ترس‌ها نیز ابزار رژیم برای بازتولید سکوت است. اگر نپذیریم که انکار و بی‌تفاوتی بخشی از بازی قدرت است، خودمان به‌سادگی در خدمت آن قرار می‌گیریم.
راه غلبه بر این کوری، فقط در شجاعت فردی خلاصه نمی‌شود. ما نیاز به تکنیک‌ها و کنش‌های جمعی داریم؛
روایتگری جمعی؛ گفتن تجربه‌ها، ثبت خاطرات و شهادت‌ها برای شکستن دیوارِ انکار.
حلقه‌های گفت‌وگوی امن؛ فضاهایی که در آن بتوان پرسید، به اشتراک گذاشت و بدون ترس حقیقت را دید.
حمایت از افشاگران و کنشگران؛ کسانی که با خطرپذیری واقعیت را برملا می‌کنند.
یادآوری تاریخ؛ پیوند دادن امروز با دیروز تا تکرار چرخه‌های سرکوب عادی‌سازی نشود.
پیام مارگارت هفرنان برای ما این است: ندیدن، انتخابی بی‌طرفانه نیست؛ بلکه همدستی خاموش با جنایت است. هر بار که چشم‌ها را می‌بندیم، در حقیقت دست جلاد را آزاد می‌گذاریم.
آینده‌ی ما نه در سکوت، بلکه در دیدن و گفتن است. اگر امروز تصمیم نگیریم که ببینیم، فردا تاریخ ما را نه تماشاگر، بلکه شریک خاموش سرکوب خواهد نوشت.
@Tafakkor

قرائت قلبی قرآن
جلسه‌ی چهل‌و ششم
عبدالکریم سروش
@Tafakkor

در حوزه‌ای چون سلامت که با حیات و آسایش انسان گره خورده است، ناخودآگاه تجربه و تخصص پزشک بر هرگونه باور و آیین شخصی او سایه می‌افکند؛ چرا که در مواجهه با بحران‌های جسمانی، حتی عمیق‌ترین باورمندان نیز دغدغه‌ی نجات جان را بر مرزبندی‌های اعتقادی مقدم می‌دارند و توانایی حرفه‌ای را تنها معیار قاطع برای انتخاب می‌دانند. این اولویت‌دهی، نه فقط مصداقی از رواداری و همزیستی مسالمت‌آمیز میان پیروان ادیان و ناباوران است، بلکه حکمتی عینی دارد که ضرورت عبور از تفاوت‌های ایدئولوژیک در مسائل اساسی را به تصویر می‌کشد. اگر این رویکرد خردمندانه - یعنی حاکمیت تخصص بر باور - به همه‌ی عرصه‌های اجتماعی تعمیم و تسری یابد، زمینه‌ساز شایسته‌سالاری واقعی، شکوفایی جمعی و تحقق عدالت اجتماعی خواهد شد؛ جامعه‌ای که در آن افراد نه بر اساس هویت دینی و مذهبی، بلکه بر پایه‌ی کارآمدی و دانش سنجیده می‌شوند، طبیعتاً به زیست مسالمت‌آمیز و توسعه‌ای پایدار دست می‌یابد که ریشه در خرد جمعی و پذیرش تنوع انسانی دارد.
زهرا مهر
@Tafakkor

می پرسی: کلمه وطن به چه معناست؟
خواهند گفت: خانه است و درخت توت
لانه‌ی مرغ و کندوی زنبور عسل
بوی نان و آسمان نخست
و می‌پرسی:
چه طور کلمه‌ای سه حرفی
بر تمامی اینها فراخ است و بر ما تنگ؟

محمود درویش
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

قُلْ إِنَّ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ لَمَجْمُوعُونَ إِلَى مِيقَاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ 
بگو اولين و آخرين، همگی در موعد روز معينی جمع مي‏شوند. 
واقعه/۴٩ و ۵٠
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

شیطان چیزی بیرونی و ماورایی نیست، بلکه همان ضعف‌ها، هوس‌ها و وسوسه‌های درونی ماست که اگر کنترل نشوند، می‌توانند انسان را به سقوط برسانند.

تولستوی
@Tafakkor

‍ «هزل» و «شایعه» از این جهت معنی‌دار هستند که هر دو زاییده‌ی محیطِ نا‌آزاد می‌باشند. شایعه نوعی «خبرگزاریِ» غیررسمی است، در برابرِ خبرگزاریِ رسمی که خبرهایش برای مردم قابل اعتماد نیست. البتّه شایعه‌هایی که پخش می‌گردد لازم نیست که حتماً واقعیّت داشته باشد، گاهی حتّی خبرهایی به دروغ انتشار می‌یابد که شوخی بودنش از نظرها پنهان نیست. با این حال، با همان سرعت و علاقمندی شنیده و واگو می‌شود که خبرِ راستی. زیرا در جهت آرزو و باور عمومی ساخته شده است. از خصوصیّات شایعه آن است که با سرعت برق و باد، دهن به دهن، می‌گردد و می‌تواند در عرض سه چهار روز کشوری را فرا گیرد. دو نفری که به هم می‌رسند، جزو اوّلین و جالبترین اخباری که برای یکدیگر نقل می‌کنند، شایعه است. شایعه چیزی جز خبری نیست که می‌خواسته‌اند پنهان بماند و یا موسمِ انتشارش نرسیده بوده و از پشت پرده‌ی مشبّکِ خبردانها، خود را به این سوی مرز انداخته است.
رفیقِ راهِ شایعه «جوک» است و این نیز در همان جهتِ باور و میلِ عمومی قالب‌گیری می‌شود. می‌دانیم که مطایبه و هزل و طنز زمانی پا به میان می‌نهد که حرفِ جدّی به قدر کافی رسا نباشد که پاسخگوی مورد بشود، زیرا وضع طوری است که مسخِ واقعیّت و خرق تناسب، از حدّ متداول درگذشته است.
جوک در کشورهای شرق، تا حدّی معادلِ کاریکاتور در دنیای غرب است، نوعی کاریکاتورِ کلامی است، و خاصیّتِ دیگرش آن است که عادتاً بر سر موضوعاتی پرداخته می‌شود که عُرفِ عامّه قادر به بحث جدّی بر سر آنها نیست.
مردم از طریق ساختن «جوک» عقده‌های خود را بیرون می‌ریزند، هم حقّ مقصود ادا شده است، هم می‌خنداند و در میان ملالت‌ها قدری شادی می‌آورد، و هم چون بی‌نام است برای سازنده‌اش دردسری درست نمی‌کند.
مجموع این اوضاع و احوال حاکی از آن است که اجتماعِ امروز بیش از پیش از وجدانی برخوردار است که احتیاج به پنجره دارد، یعنی احتیاج به آنکه فکر در او مجراهایی برای حرکت بیابد.
شاید بشود گفت که این جریان فکر جامعه چندلایه‌ای است؛
لایه‌ی اوّل از گفت و شنود عامّه بهره‌ور می‌شود، زمانی که مطبوعات بتوانند تا حدّی منعکس کننده‌ی نظریّات عمومی گردند. لایه‌ی دوّم گفتیم که قاعدتاً باید از آثار فکری و ادبی و هنریِ زمان قوت بگیرد. این آثار از طریق هزاران مجرای باریکِ ناپیدا با جامعه داد و ستد پیدا می‌کنند، از آن می‌گیرند و به آن بازپس می‌دهند. طبیعی است که وقتی وضعِ نشر مختل گردد و بیانِ حقیقت خالی از مخاطره نباشد، مجراها درست کار نخواهد کرد و ناگزیر آنچه به بازار می‌آید یا بُنجُل و پریده رنگ است یا اَلكن؛ یا در زبان کنایه و رمز پیچیده شده است که این زبان گاهی از فرط تودرتو بودن، شوم و سرگیجه‌آور می‌شود.

دکتر اسلامی نُدوشن
@Tafakkor

آنچه دکتر مصطفی مهرآیین مطرح می‌کند، بیش از آنکه یک شعار سیاسی باشد، دعوت به تأمل درباره‌ی ساختار قدرت در جمهوری اسلامی است.

هنگامی که یک نهاد در عمل از اختیارات گسترده سیاسی، نظامی، امنیتی و نظارتی برخوردار باشد و بتواند بر مهم‌ترین تصمیم‌های کشور اثر بگذارد، طبیعی است که مسئولیت اصلی وضعیت موجود نیز متوجه همان ساختار باشد.
@Tafakkor

پای همه گلدسته‌ها....دوباره اعدام صدای....،
بر دارهای شرع، از بچه‌های وطن کم می‌کنند و بر دیوارهای شهر شعار می‌نویسند: «زندگی شادش خوبه...بچه زیادش خوبه»!
کدام زندگی؟ کدام شادی؟ با هر طناب داری که به گردن جوانی انداخته می‌شود، جهانی در ما فرو می‌ریزد. شب را به کابوس سر کردن و صبح را با سوگی سنگین آغازیدن، نامش زندگی نیست، تراژدی بردگیست. جراحتی از تجربه جنون.
جایی که فرصتِ بودن مدام به حسرتِ زیستن تبدیل می‌شود. این چنین تباه زیستن را کدام جانی تاب می‌آورد و تا کجا باید تاب آورد وقتی دلخوشی‌هایمان در مسلخ دلشوره‌ها ذبح می‌شود.
با شعارِ زندگی شادش خوبه، نمی‌توان غم‌های ما را رام کرد که اینجا زندگی هر روز اعدام می‌شود. اینجا هر روز احساس ما به قتل می‌رسد.
به قول شاعر:
می‌دهم فتوا شود روشن که در قانون عشق
قتل ِیک احساس، حُکمش کمتراز اعدام نیست.
@Tafakkor

‍ ‍امروز‌‌دراین‌آیه‌‌تدبر‌‌می‌کنیم
👇به نام خدا

وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
اگر ما را نیامرزی و به ما رحم نکنی مسلماً از زیانکاران خواهیم بود.
اعراف/٢٣
@Tafakkor
࿐ྀུ༅࿇༅═‎┅

تمامِ حکومت‌های شلّاقی، به سرعت رفته‌اَند و خاطراتِ نفرت اَنگیزی از خودشان باقی گذاشته‌اَند.

نادر ابراهیمی
@Tafakkor

تو ای ایرانی که در سرزمین خوش‌آب‌و‌هوای داخلۀ کشور و نواحی شمالی آن در سایۀ درختان و باغ‌های مصفا تماشای طبیعت قشنگ و روان‌آسای‌ ایران را می‌نمایی، باید بدانی که هرگاه روزی مرز دریایی را ایران از دست بدهد و یا با نیروی لازمه نتواند در آب‌های آن حکم‌فرمایی کند، همۀ شیرینی‌هایی که امروزه در زندگانی‌ داری به کامت تلخ گشته دسترنج سالیانه‌ات از دست تو گرفته شده ناچار هستی آنچه داری به ارزش کم‌ از دست بدهی و آنچه به آن احتیاج داری به بهای جان به دست آوری.
پس هروقت از این مرز که به چشمت آذرخیز و آبش همه تلخ و شور می‌باشد، می‌گذری و یا از آن سخنی می‌شنوی، بدان که این آذر مایۀ زندگی ایران و آن تلخی و شوری برای فروبردن به کام دشمنان آن بوده.
آنکه خواهان ایران است، نخست باید این مایۀ زندگانی آن را نگاه دارد تا ایران بزرگ مانده و تو بچۀ ایران به خود ببالی و سزاوار نام ایران‌ باشی.

[خلیج فارس (همراه سه نقشه)، غلامعلی بایندر، با یادداشت کاوه بیات
@Tafakkor

سری نشست‌های بررسی كتب دينی (قرآن)
مجموع نقد و تحليل‌هاي معاصر

دکتر محمد جواد عظیمی
@Tafakkor

برخی مرا متهم به سازش با بیگانگان کردند، اما آنها نمی‌دانند که برای حفظ ایران گاه باید به دشمنان هم لبخند زد.
دیپلماسی هنر صبر است، سیاست هنر ممکنات است نه آرزوهای دور و دراز.

عقل سلیم حکم می‌کند که در برابر طوفان‌های سیاسی به‌ جای مقاومتِ کور، مسیر باد را شناخت و کشتی مملکت را به سلامت به ساحل رساند. ‎عشق به ایران نه در فریاد، که در سکوت خدمت به خلق آن نهفته است، آن که برای این خاک بی‌ریا کار کند وطن‌پرست راستین است.

محمدعلی فروغی
@Tafakkor

باز نگشتند؛
رودهایی که به دریا رفتند
سربازانی که به جنگ
و یارانی که به دیار غریب

عباس کیارستمی
@Tafakkor