https://zenoaward.com/%d9%be%d8%b1%d8%b3%d9%87-%d8%b2%d8%af%d9%86-%d9%85%db%8c%d8%a7%d9%86-%d8%ac%d8%a7%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86%da%af%db%8c-%d9%88-%d9%81%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d8%b4%db%8c/
به پیشنهاد و همت #علی_صدر در نوشتن مقاله‌ای با ایشان همراه شدم که کندو‌کاوی بود درباره آثار هنری، ماندگاری‌شان و جایگاه‌شان نزد منتقد و مخاطب. با نگاهی به مقاله جرج ارول ' کتاب‌هایِ بدِ خوب' که نشان می‌داد همیشه شاهکارهای ادبی پر مخاطب و ماندگار نیستند و در این بین کتاب‌های بدی هستند که خوب نوشته شده و فضا را برای آثار ادبی فراهم می‌کنند. با نمونه‌هایی از نویسندگان ایرانی: 'سمفونی مردگان' عباس معروفی که به نظرم ملودرامی خانوادگی است که جزو ادبیات به حساب نمی‌آید و تنها کتاب بدِ خوبی است که البته همیشه خواننده داشته و دارد. در مقابل آثار ادبی ارزشمندی مثل احمد محمود که ادبیات جدی و خوب محسوب می‌شوند و آهسته و پیوسته خوانده می‌شوند.
متن کامل این جستار بلند را می‌توانید در سایت زنو و سایت علی صدر بخوانید.

Www.asadr.info
Www.zenoaward.com
#مهدی_فاتحی

بابـِل، بابـُل و يك جعبه شكلات
پس از چهار دهه، سطرهايی روی استوانه‌ای گـِلی ديگر بار در ايران است.  سفر ِ نوشتۀ كم‌مانند در سال ٥۰ توجه چندانی برنينگيخت.  افكار عمومی به بهره‌برداری حكومت از روزگار باستان با بدگمانی می‌نگريست و ترجيح می‌داد بی‌اعتنا بماند.  امروز جور ديگری فكر می‌كند.

در مهر همان سال، نمونه‌ای شبيه‌سازی‌شده از استوانه همراه با متنی به انگليسی از جانب هيئت نمايندگی ايران به سازمان ملل اهدا شد.  دبير كل وقت، اوتانت، طی بيانيه‌ای رسمی هديه را از جانب سازمان پذيرفت و استوانه را همراه دو ترجمۀ انگليسی و فرانسه در مقرّ سازمان به نمايش دائم گذاشتند.
http://mghaed.com/safar/safar25.htm

پسرانی كه به‌عنوان تخريب‌چی به شهر آمدند دكترمهندس شده‌اند و طبقه‌ای قدرتمند ساخته‌اند اما هر كليد و پيچ و دكمه‌ای در برابر خود می‌بينند با حالتی بدوی انگولك می‌كنند، با اين تصور كه از آزمايش و خطا می‌توان به نتيجۀ‌ دلخواه رسيد
http://mghaed.com/essays/university/social_engineering.1.htm

مطالب مرتبط:
لینک چند مقاله درباره این استوانه:

http://ghiasabadi.com/manshur.html

https://aghaejaze.wordpress.com/category/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE/


https://www.tribunezamaneh.com/archives/358872

رادیو سوئیس
موسیقی کلاسیک
https://www.radioswissclassic.ch/en

زیبد که ز درگاهت نومید نگردد باز
آن کس که به امّیدی بر خاک درت افتد
ااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااا
در عهد کودکی ما برنامهٔ ساعت ۱۰ شب گلهای جاویدان رادیو با تکنوازی قره‌نی شروع می‌شد و با بیت بالا با صدای حریروار روشنک پایان می‌یافت.
برای دسترسی به مجموعهٔ غنی که با آرشیوی از مطبوعات همان عهد غنی‌تر شده است کامنتها را ملاحظه بفرمایید.

From: adabiyat-request@lists.uchicago.edu <adabiyat-request@lists.uchicago.edu> On Behalf Of Jane Lewisohn
Sent: Wednesday, December 6, 2023 9:15 AM
To: adabiyat@lists.uchicago.edu
Subject: [Adabiyat] Performance arts Journals

Dear Colleagues,
The journals we scanned in Tehran as part of the British Library Endangered Archives Project are now accessible on the British Library Endangered Archives Project site at: https://eap.bl.uk/project/EAP1200. We have also begun uploading these journals in an indexed fashion on the Golistan Project site in the printed matter section at: https://www.golistan.org/collection/?type=Read.... As we continue to index the journals the rest of these titles will also be accessible on the Golistan Project site. The titles of the journals scanned are:
اطلاعات بانوان
فصلنامه تئاتر
فیلم و هنر
هولیوود
هنر و سینما
هنر و مردم
مجله چنگ
موزیک ایران
موسیقی رادیو تهران
موسیقی
نقش و نگار
نگین
رادیو تهران
رودکی
سپید و سیاه
ستاره سینما
تماشا
تهران مصور
تالش
توفیق
پیوسته دلت شاد و لبت خندان باد
Jane Lewisohn
Director of the Golistan project
http://www.golistan.org
US: 1-415-741-7007
UK: 44-7425834233

گلها و برگها
در عهد کودکی ما برنامهٔ ساعت ۱۰ شب گلهای جاویدان رادیو با تکنوازی محزون قره‌نی در گوشهٔ مثنوی مخالف دستگاه سه‌گاه شروع می‌شد و با بیت "زیبد که ز درگاهت نومید نگردد باز/آن کس که به امیدی بر خاک درت افتد" با صدای حریروار روشنک پایان می‌یافت.
 
جین لویسون دانشجوی دانشگاه پهلوی شیراز در دههٔ ۵۰ بعدها کمر به گرد‌آوری آرشیوی از برنامه‌های گلها بست.
 
خبر می‌رسد مجموعه‌ای از نشریات کمیاب روزگار پیش را نیز در دسترس علاقه‌مندان گذاشته و آرشیو غنی با صفحات
 
اطلاعات بانوان   فصلنامه تئاتر   فیلم و هنر    هولیوود   هنر و سینما   هنر و مردم   مجله چنگ   موزیک ایران   موسیقی    رادیو تهران موسیقی    نقش و نگار    نگین    رادیو تهران    رودکی    سپیدوسیاه   ستاره سینما    تماشا    تهران مصور    تالش    توفیق
 
غنی تر شده است.
 
در صفحهٔ About Golestan سایت http://www.golistan.org  از Watch ،Listen و Read سومی را باز کنید به نشریات می‌رسید.
 
لئونارد لویسون همکلاس و همکار و همسر جین چندی پیش درگذشت و برای تسلیت شاید دیر باشد اما برای شادباش کریسمس و ژانویه و نوروز نه.  از طریق سایت او بنوازید آن که روحتان را نوازش می‌کند.
 
عجالتاً لینک نشریهٔ چنگ رو‌ح‌الله خالقی موسیقیدانی که بسیار دوستش داشتم.  ظاهراً قابل کپی نیست.
۱۷ آذر ۴۰۲
 

جن در كمد
http://mghaed.com/essays/observation/aliens_in_closet.htm

انسان ابزارنساز - 2
http://mghaed.com/essays/observation/h_non_faber.2.htm

یک سوء‌تفاهم بزرگ این بود که خیال می‌کردند مثلاً انسانشناسی مقداری وعظ و نصيحت است در باب انسان‌شدن, و جامعه‌شناسی یعنی راههای به‌دست‌آوردن دل مردم, و نتيجه می‌گرفتند ما كه خودمان بزرگترين صادركنندهٔ‌ جامعه‌شناسی و انسانیتیم نیازی به ترجمهٔ‌ چنین كتابهایی از خارجه نداريم.

دربارهٔ انقلاب فرهنگی.

پیشنهاد اینجانب در حد سلیقهٔ یک مستر نوبادی:
در ابتدا و انتهای دو سطر پیام الکترک، ‌سلام و تعارف و آرزوی موفقیت و سلامت و شادکامی برای مخاطب تحویل ندهیم:

دوست عزیز، خانم عزیز، آقای محترم، قربانت گردم، رفیق شفیق، کشته‌تم لاکردار.

در پایان: ارادتمند، دوستدار.

اگر انسون آریایی‌ـاسلامی قابل پیشرفت نباشد پس کی هست؟

رعايا و نواميس
http://mghaed.com/lawh/editorial/lawh10.editorial.htm

در تهران و قاهره و فلسطین و جاهای دیگر این منطقه چیزی به نام واقعیتهای جدید یا تصویری جدید از واقعیات قدیمی وجود ندارد.  فقط حقیقت وجود دارد، حقیقتی شفاهی و موروثی.  چنین مردمانی نمی‌گویند شخصی در گوشه‌ای از تهران این طور فكر می‌كند، بلكه نتیجه خواهند گرفت رسانه‌های استعماری از روی اغراضی خاص علیه فكر دموكراسی در جوامع خاورمیانه تبلیغات سوء راه انداخته‌اند و توطئه‌های همیشگی‌ علیه ملل مشرق‌زمین را ادامه می‌دهند.  حتی اگر قلباً آرای عمومی را زهر هلاهل بدانند، در برابر خارجی‌ كوتاه‌بیا نیستند و مدعی‌اند كه ما خودمان مظهر دموكراسی هستیم.
http://www.mghaed.com/essays/observation/bad_news_for_democracy.1.htm

میرزاده عشقی، برشت و سودائیان عالم پندار
#مهدی_فاتحی

Mehdi Fatehi:
محمد قائد در کتاب ' عشقی، سیمای نجیب یک آنارشیست' مقایسه ارزشمندی بین برتولت برشت و میرزاده عشقی دارد. دو هنرمندی که قصد انقلابی پر شور و تحول فکری مناسبی در جامعهء فقیر و سودازده خود داشتند، هر دو در فکر ایجاد بنیادی نوین در هنر بودند و حرکتی سنت‌شکنانه در جهت آگاه کردن جامعه. در یک دوره تاریخی و  با فرم مشابهی برای بیان یعنی نمایش و اپرا:
برشت با ' اپرای دوپولی ' و عشقی با ' رستاخیز شهریاران ' یکی در برلین و دیگری در تهران.
انتخاب هوشمندانه قائد در انتخاب این دو نفر و مقایسه آنها کار ارزشمندی است که می‌تواند ادامه یابد تا شناخت بهتری از وضعیت تاریخی اجتماعی خود و اهالی هنر داشته باشیم.
نمایش ' اپرای دوپولی' برشت با استقبالی که از آن شد او را بر عرش رساند و هنرش ماندگار شد و تاثیرگذار، اما عشقی از بی پولی به گدایی افتاد و دیگر خودش هم سراغ اپرایش را نگرفت.
جدا از بحث فرهنگی تاریخی ایران و آلمان، این نمونه‌ای است برای شناخت و تحلیل  مخاطب ایرانی و سطح فرهنگی‌اش و از آن مهم‌تر انتخاب موضوع و دغدغه هنرمند نوپای ایرانی که با اطلاعات ناقص و نپخته از جامعه و تاریخ سرزمینش، سرِ پرشورش به سنگ می‌خورد و نه تنها حرکتی در جهت اگاهی بخشی برنمی‌دارد که حتی توان خلق یک اثر هنری متعهد یا حتی زیباشناسانه هم ندارد:
'شاعر آنارشیست مملکت بورژواها طغیان برده‌ها و هارت و پورت گداها را موضوع نمایشنامه‌های سرگرم‌کننده‌اش قرار می‌دهد، شاعر مملکت گداها عمر و پول مختصرش را صرف غمناله کسالت آور شهزادگان می‌کند...'

عشقی افسوس گذشته شکوهمند شاهان( نه مردم و نه جامعه) را می‌خورد و برشت دنیای قدیم را پایان یافته می‌داند و شکوه و عظمت را در خلق می‌بیند.
کار برشت نه یک اپرا به معنای کلاسیک بلکه تخطی و دست انداختن این فرم برای بیان نظر و دغدغه‌اش بود اما عشقی در پی بنیان گذاشتن اپرا در ایران بود: ' اختراع دوباره چرخ' برشت بر خلاف سنت اپرا هم عوام را به سرگرم شدن فراخوانده بود و به اعیان دهن کجی می‌کرد و هم  دنیای کهنه و فرم کهنه را تمام شده می‌دانست :
' کار او حرکتی سنت‌شکنانه بود مبتنی بر درکی ایدئولوژیک از انقلاب خلقی: دنیای قدیم شکست خورده و پایان یافته است و شاهان و شاهزادگان برای ابد به موزه تبعید شده‌اند؛ از این به بعد حضور عوام‌الناس هم در صحنه و هم در صندلی‌های تئاتر است‌. عوام‌الناس هم، مانند خواص، برای تماشای چیزی پول خواهند داد که به منافع‌شان مربوط و احساس‌شان نزدیک باشد.'
اما عشقی به خیال خود، سودازده و خوابگرد، حرف امروزش را در فرم کهنه ریخته بود و در عین حال به ستایش دنیای قدیم و حکمران و اشراف می‌پرداخت و توقع داشت گدایان از آن استقبال کنند.
' به برکت شاهزادگان نالان و گریان ساسانی و اقایان تماشائیان همت عالی تهران و اصفهان ظاهرا بخشی از سرمایه مختصر عشقی سوخت شد.'
عشقی حتی از فرمی که می‌خواست بنیان نهد و از طریق آن حرفش را به مخاطب برساند اطلاع کافی نداشت: نه از  اصول تراژدی و کمدی در روایت و نه شناختی درباره موسیقی. شیوه بیان عشقی در نمایش تمام آهنگی‌اش( اپرا) همان شکل کهنه پیشین در این سرزمین بود نقالی : پادشاهان عهد باستان یکی یکی وارد صحنه می‌شوند با غرور در صحنه قدم می‌زنند ' در باب لزوم دفاع از مام میهن و جانبازی در راه حفظ نظام پادشاهی رجز می‌خوانند. ..بعد جلوی صحنه صف می‌کشند و دسته جمعی سرود ملی سر می‌دهند..'
جهان‌بینی عشقی که هنوز هم جاری و ساری است:
' فرض بر این است که حمله عرب بر باد دهنده همه خوبی‌ها و فضائل و زیبایی‌ها بود که در جامعه ایران وجود داشت، و احیای آن بهشت از دست رفته باستانی یک وظیفه مسلم است.'
اما خود این دریغاگویان و افسوس‌خورانِ دوران پیش از اسلام مزیتی یا منافعی برای عموم مردم در آن دوره سراغ ندارند:
' ارزشهای مورد نظر جامعه نوین ..دیده نمی‌شود: عدالت اجتماعی، مسئولیت حکومت در برابر مردم، فلسفه اقتدار حاکمیت در برابر فلسفه زندگی اجتماعی، امکان ترفیع طبقاتی، آزادی فکر و بیان و عقیده و تقبیحِ لشگرکشی...'
واکنشی توهمی و خیالی نسبت به گذشته، از دیروز تا امروز، بیشتر ناشی از نارضایی از قدرت سنت‌مداران است که به نام دین و سنت حکمرانی می‌کردند و با اندک تغییرات سرسختانه مخالفت می‌ورزیدند و ریشه در واقعیت ندارد.

اما موضوع ' اپرای دوپولی' عده‌ای گدا هستند که برای خودشان دنیای زیرزمینی و نظم و شاه دارند. با این حرف تامل برانگیز که : 'فقر هم برای خودش نوعی کالاست'  پر از شخصیت‌هایی به معنای مدرن، و اثری رئالیستی با درامی جذاب. همراه با واقعیتی خاکستری زشت و زیبا، نه آرمانگرایانه و سلحشورانه و دور از ذهن.
آنچه که هنر را در معنای والای خود می‌نشاند و تاثیرگذار می‌کند بیان بی‌واسطه حقیقت و افزوده شدن به آن است نه شعارهای خالی از فکر و ناله و روضه‌خوانی برای مردگان، همراه با گرفتن اشک و آه.