باید دانست که اصطلاح تجدد را در مقابل اصطلاح فرانسوی رنسانس آوردهاند و مقصود از آن دگرگون کردن حیات اجتماعی، علمی و هنری است.
#تجدد @faryad_naseri
#تجدد @faryad_naseri
یک تجدد آرام آرام و نرم نرمی را اصل مرام خود ساخته و هنوز جسارت نمی کنیم که این تجدد را تیشه عمارات تاریخی پدران شاعر و نیاکان ادیب خود قرار دهیم. این است که ما فعلا” آنها را حرمت نموده و در پهلوی آن عمارات، به ریختن بنیان های نو آئین تری که با سیر تکامل، دیوارها و مرزهایش بالا روند مشغول خواهیم شد.
سرمقالهی اول #دانشکده
#محمد_تقی_بهار
@faryad_naseri
سرمقالهی اول #دانشکده
#محمد_تقی_بهار
@faryad_naseri
از آن چیزی که شما «سیر تکامل» می نامید و ما شنوندگان سیر فی المنام تصور می کنیم، بلی از آن نقشه بطالت و جبن دست بردارید تجدد به مثابه انقلاب است و انقلاب را نمی شود با قطره شمار مانند دارو به چشم جماعت ریخت... امروز، می بینید که شخصا” سعدی مانع از موجودیت شماست، تابوت سعدی گاهواره شما را حفظ می کند عصر هفتم بر عصر چهاردهم مسلط است ولی همان عصر کهن به شما خواهد گفت هر که آمد عمارت نو ساخت و شما در خیال حراست کردن عمارت دیگران هستید، در صورتی که اگر در واقع هر که می آمد عمارت نو می ساخت، سعدی منزل به دیگری نمی توانست پرداخت… در زمان خودتان اقلا” آنقدر استقلال و تجدد به خرج بدهید که سعدی ها در زمان خودشان به خرج دادند. در زیر قیود یک ماضی هفتصد ساله پخش نشوید، اثبات موجودیت نمائید.
مسئله تجدد در ادبیات
#روزنامهی_تجدد
#تقی_رفعت
@faryad_naseri
مسئله تجدد در ادبیات
#روزنامهی_تجدد
#تقی_رفعت
@faryad_naseri
درس
ترکه به دستهایی میزند
که ستاره بزرگ خواهد کرد
درسی که تاریکی محض است
تنها یک روز فرصت میدهد
برای عشق
درسی که
شبها نمیگذارد بخوابم و
مرا به تماشای
آسمان روشن میبرد.
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
https://telegram.me/faryad_naseri
ترکه به دستهایی میزند
که ستاره بزرگ خواهد کرد
درسی که تاریکی محض است
تنها یک روز فرصت میدهد
برای عشق
درسی که
شبها نمیگذارد بخوابم و
مرا به تماشای
آسمان روشن میبرد.
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
https://telegram.me/faryad_naseri
Sardar Salehi:
از جلیقه و نعلین
جُل: امروزه جُل را بر ِ چارپا می کنند. این مال وقتی است که دستت برسد خودت را بپوشانی تا به خرت برسی. نعل هم همین است. در آن آغاز که به فلز رسیده بودند که نمی توانستند نعل درست کنند. اما پایش نعل داشت. از چرم گاو و اسب. همین نام را بعدها بر پوشش سُم چارپایش نهاد. امروزه اما نعلین که چه در معنا دو نعل است اما دیگر کسی نعل را در آن به خاطر نمی آورد. بُنجُل هم از همین جا می رسد. شاید مانده ها و مصرفی های پارچه های فرنگی ها بوده است. مثل بازار ویتنامی ها (واترلو) ها. بازار پنسری (پنزر). همین جُل جاهایی چِل و جَل می شود تا از قرب جُل به خر بکاهد. مثل: جَلیقه: جُلیکه: جُل کوچک. کسی چه می داند شاید جلال روزی جَل ِ ال بوده است، دارای جُل های باشکوه و بسیار. پیشتر که پارچه بسیار نبود شاه پر شکوه زیر لباس هایش گم بود. در کشورهای آفریقایی که تازه به پارچه ی فروان ارزان و در دسترس همه گان رسیده اند این غُلو را در رنگ و اندازه ی لباس ها می توان دید. لباس پوشش نیست. مال است. همین امروز هم مانده است. خیلی از ایرانی نام شرکت پوشاک شان را بر پیشانی می زنند تا بهای خود را به خیابان بنمایند.
#سردار_صالحی
از جلیقه و نعلین
جُل: امروزه جُل را بر ِ چارپا می کنند. این مال وقتی است که دستت برسد خودت را بپوشانی تا به خرت برسی. نعل هم همین است. در آن آغاز که به فلز رسیده بودند که نمی توانستند نعل درست کنند. اما پایش نعل داشت. از چرم گاو و اسب. همین نام را بعدها بر پوشش سُم چارپایش نهاد. امروزه اما نعلین که چه در معنا دو نعل است اما دیگر کسی نعل را در آن به خاطر نمی آورد. بُنجُل هم از همین جا می رسد. شاید مانده ها و مصرفی های پارچه های فرنگی ها بوده است. مثل بازار ویتنامی ها (واترلو) ها. بازار پنسری (پنزر). همین جُل جاهایی چِل و جَل می شود تا از قرب جُل به خر بکاهد. مثل: جَلیقه: جُلیکه: جُل کوچک. کسی چه می داند شاید جلال روزی جَل ِ ال بوده است، دارای جُل های باشکوه و بسیار. پیشتر که پارچه بسیار نبود شاه پر شکوه زیر لباس هایش گم بود. در کشورهای آفریقایی که تازه به پارچه ی فروان ارزان و در دسترس همه گان رسیده اند این غُلو را در رنگ و اندازه ی لباس ها می توان دید. لباس پوشش نیست. مال است. همین امروز هم مانده است. خیلی از ایرانی نام شرکت پوشاک شان را بر پیشانی می زنند تا بهای خود را به خیابان بنمایند.
#سردار_صالحی
Sardar Salehi:
مهاجران موکممل
در لندن خورشت نذری می دهند، در تورونتو موالی زنجیرزن رژه می روند. عاشوراست. الیت شهموبدی ایرانی، چه دست شاهی که دولتی ها و تکنوکرات ها باشند، چه دست موبدی که علما و اهل دین باشند دریافته اند که ایران برای آینده ی نزدیک غیر قابل زیست خواهد شد. خشکی زده گی مشکل همه ی کشورهای مسلمان آفریقا و خاور میانه است. وضعیت ایران از همه ی کشورهای اسلامی بدتر است. آب زیر زمین تمام دشت های ایران کشیده شده است و مردمان دهقان و شبان تشنه و گرسنه را از روی این زمین ها رانده است به حاشیه ی شهرها. این انبوه جمعیت که آب و نان می خواهد و به شهری پناه آورده است که نمی تواند این انبوه جماعت ورشکسته را در کُم خود ببرد و هضم کند که هیچ، نمی تواند آب و نان مردم خودش را بدهد. اما هست. می آیند و نه در دل شهر که در روده های حاشیه شهر انبوه می شوند. این ها آمده اند، آوار شهرند و راه برگشت ندارند. لقمه ای می شوند گلوگیر شهر و می مانند تا شهر را یا خفه کنند یا بپُکانند. خشکی زده گی هست و نم و نای انسان و خاک را می گیرد، می خشکاند، می شکندش و آن را خشکتر و تیزتر و ناهموارتر می کند. خاک نم پسداده و خشک می شکند به ذره های ریزی که به آسانی بار باد می شوند یا با سیل شسته می شوند و کمان خشم مردمانش که به نسیمی از جا در می رود. دار نمپسداده، دار خشکیده، دار کاهیده در رفتار خشکتر و ناهموارتر است. زود از جا در می روند. این جمعیت روز به روز در حاشیه ی شهرها انبوه تر می شود. آن ها که توانسته اند از تنگ رم رفته اند. آن ها که مانده اند هم باید راه بیفتند. اگر باران کمتر از سال گذشته نشود دو سه سالی آب می دهد. تنگ رمی هایی که دستشان می رسیده است رفته اند بوشهر، بوشهری ها رفته اند شیراز، شیرازی ها در راه تهران اند تا جای تاجر یا تکنوکراتی را پر کنند که خودش را به غرب رسانده است و ایشان امیدوارند که اوشان راه را برای آن ها هم باز کند. جنوب و مرکز ایران را خشکی زده گی و گرد و خاک غیر قابل زیست خواهد کرد. می ماند پاره ای در غرب ایران. در غرب هم اما آب رفته به دریاچه بازنیاید. اورومیه خشک و خشکتر خواهد شد. باید یکی دو سه سالی به خشکی و نم کشیدن از نمک بگذرد تا نمک خشک شود، شکننده شود، بشکند، خرد شود، ذره شود و آماده ی بار شدن بر باد شود. پنجاه سال بعد آذربایجان کجا بود! آفتاب مهر اهورایی مُلک دارا را سخت بغل کرده است تا از او بچه ای بیاورد مناسب اقلیمی که تنها جمبنده اش باد است و تنها خوراکش خاک و نمک. آن ها که خدا راه برشان نبسته است چادرشان را کنار چم چاقی علم کرده اند، آن ها که مانده اند هم با این پرسش مواجه اند که زمین در کل گرمتر می شود اما شدت گرمتر شدن در منطقه ی ایران بیشتر است. همین حالا تابستان ها گرما به شصت درجه می رسد. کمی از این گرمتر شود دیگر این گازهایی که هوای کولر را سرد می کنند که تا درجه ای کارایی دارند گاز ــ مایع نمی شوند. گرما از جایی بالاتر برود کولر به خواب می افتد. کولر که کار نکند و کمی گرمتر شود گلبول ها در خون آبپز می شوند. الله راه درخشانی پیش روی آریایی هایی های عزیزکرده ی عبادالله ننهاده است. حالی شان می شود که اهریمن، آریمن کی بوده است. کی می داند؟ شاید منظور از جهنم روزی باشد که اقیانوس ها غُل بزنند. گرماست و این طور نیست که خیال کنی فردا هوا پاک و خنک می شود. بهار زمین گذشته است و ما سر آخر پیری اش رسیده ایم اگر بر ما به خیر بگذرد. می گوید ولی آدمی است، بدنش عادت می کند. بله می شود توی شصت درجه گرما برآفتاب نشست، تخمه شکاند و گُند ورزاند. بعدش هم خدا کریمه.
#سردار_صالحی
مهاجران موکممل
در لندن خورشت نذری می دهند، در تورونتو موالی زنجیرزن رژه می روند. عاشوراست. الیت شهموبدی ایرانی، چه دست شاهی که دولتی ها و تکنوکرات ها باشند، چه دست موبدی که علما و اهل دین باشند دریافته اند که ایران برای آینده ی نزدیک غیر قابل زیست خواهد شد. خشکی زده گی مشکل همه ی کشورهای مسلمان آفریقا و خاور میانه است. وضعیت ایران از همه ی کشورهای اسلامی بدتر است. آب زیر زمین تمام دشت های ایران کشیده شده است و مردمان دهقان و شبان تشنه و گرسنه را از روی این زمین ها رانده است به حاشیه ی شهرها. این انبوه جمعیت که آب و نان می خواهد و به شهری پناه آورده است که نمی تواند این انبوه جماعت ورشکسته را در کُم خود ببرد و هضم کند که هیچ، نمی تواند آب و نان مردم خودش را بدهد. اما هست. می آیند و نه در دل شهر که در روده های حاشیه شهر انبوه می شوند. این ها آمده اند، آوار شهرند و راه برگشت ندارند. لقمه ای می شوند گلوگیر شهر و می مانند تا شهر را یا خفه کنند یا بپُکانند. خشکی زده گی هست و نم و نای انسان و خاک را می گیرد، می خشکاند، می شکندش و آن را خشکتر و تیزتر و ناهموارتر می کند. خاک نم پسداده و خشک می شکند به ذره های ریزی که به آسانی بار باد می شوند یا با سیل شسته می شوند و کمان خشم مردمانش که به نسیمی از جا در می رود. دار نمپسداده، دار خشکیده، دار کاهیده در رفتار خشکتر و ناهموارتر است. زود از جا در می روند. این جمعیت روز به روز در حاشیه ی شهرها انبوه تر می شود. آن ها که توانسته اند از تنگ رم رفته اند. آن ها که مانده اند هم باید راه بیفتند. اگر باران کمتر از سال گذشته نشود دو سه سالی آب می دهد. تنگ رمی هایی که دستشان می رسیده است رفته اند بوشهر، بوشهری ها رفته اند شیراز، شیرازی ها در راه تهران اند تا جای تاجر یا تکنوکراتی را پر کنند که خودش را به غرب رسانده است و ایشان امیدوارند که اوشان راه را برای آن ها هم باز کند. جنوب و مرکز ایران را خشکی زده گی و گرد و خاک غیر قابل زیست خواهد کرد. می ماند پاره ای در غرب ایران. در غرب هم اما آب رفته به دریاچه بازنیاید. اورومیه خشک و خشکتر خواهد شد. باید یکی دو سه سالی به خشکی و نم کشیدن از نمک بگذرد تا نمک خشک شود، شکننده شود، بشکند، خرد شود، ذره شود و آماده ی بار شدن بر باد شود. پنجاه سال بعد آذربایجان کجا بود! آفتاب مهر اهورایی مُلک دارا را سخت بغل کرده است تا از او بچه ای بیاورد مناسب اقلیمی که تنها جمبنده اش باد است و تنها خوراکش خاک و نمک. آن ها که خدا راه برشان نبسته است چادرشان را کنار چم چاقی علم کرده اند، آن ها که مانده اند هم با این پرسش مواجه اند که زمین در کل گرمتر می شود اما شدت گرمتر شدن در منطقه ی ایران بیشتر است. همین حالا تابستان ها گرما به شصت درجه می رسد. کمی از این گرمتر شود دیگر این گازهایی که هوای کولر را سرد می کنند که تا درجه ای کارایی دارند گاز ــ مایع نمی شوند. گرما از جایی بالاتر برود کولر به خواب می افتد. کولر که کار نکند و کمی گرمتر شود گلبول ها در خون آبپز می شوند. الله راه درخشانی پیش روی آریایی هایی های عزیزکرده ی عبادالله ننهاده است. حالی شان می شود که اهریمن، آریمن کی بوده است. کی می داند؟ شاید منظور از جهنم روزی باشد که اقیانوس ها غُل بزنند. گرماست و این طور نیست که خیال کنی فردا هوا پاک و خنک می شود. بهار زمین گذشته است و ما سر آخر پیری اش رسیده ایم اگر بر ما به خیر بگذرد. می گوید ولی آدمی است، بدنش عادت می کند. بله می شود توی شصت درجه گرما برآفتاب نشست، تخمه شکاند و گُند ورزاند. بعدش هم خدا کریمه.
#سردار_صالحی
اینروزها کمی کارهای نشر زیاد شده است.
دوکتاب تازهمان دیروز از تنور چاپ بیرون آمد -یک مجموعه شعر و یک مجموعه داستان-.
دوستان وفادار، کتابهای
#نشر_حکمت_کلمه را در قفسهی کتابفروشیها بجویید و کتابهای خوب بخوانید.
کوشیار پارسی برای کتاب «دروازههای جهنم ...» نوشته بود: به این میگویند کار.
اهل تعارف نیستم. از این «کار»ها در حکمتکلمه کم نداریم.
اگر اهل نقد و نظر هم هستید یادداشتهایتان را برایمان بفرستید.
این هم آدرس کانال نشر
@hekmatkalame
دوکتاب تازهمان دیروز از تنور چاپ بیرون آمد -یک مجموعه شعر و یک مجموعه داستان-.
دوستان وفادار، کتابهای
#نشر_حکمت_کلمه را در قفسهی کتابفروشیها بجویید و کتابهای خوب بخوانید.
کوشیار پارسی برای کتاب «دروازههای جهنم ...» نوشته بود: به این میگویند کار.
اهل تعارف نیستم. از این «کار»ها در حکمتکلمه کم نداریم.
اگر اهل نقد و نظر هم هستید یادداشتهایتان را برایمان بفرستید.
این هم آدرس کانال نشر
@hekmatkalame
در روی زمین صدایی نیست
در روی زمین
دریای سفیدی هست
در آن دریا
تنها من و تو
پرسیدم مرا دوست داری؟
چشمهایش را به سمت دورها بست
دیگر تمام زمان خواهد پرسید
چرا که خندیدی
و تمام زمین خواهد پرسید
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
@faryad_naseri
در روی زمین
دریای سفیدی هست
در آن دریا
تنها من و تو
پرسیدم مرا دوست داری؟
چشمهایش را به سمت دورها بست
دیگر تمام زمان خواهد پرسید
چرا که خندیدی
و تمام زمین خواهد پرسید
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
@faryad_naseri
هم به هوا
هم به شعلهی آتش
هم به درخت
اما بیشتر از همه
عشق ما
به آب میماند
با اینهمه آب شوری که در پشت دارد
هیچ فرزندی ندارد
برای همین
در زندگی همهی ما
سرک میکشد
میگویند: هر کس که بمیرد خاک میشود
نه آقا، نه!
آب شدن ما مثل روز روشن است.
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
@faryad_naseri
هم به شعلهی آتش
هم به درخت
اما بیشتر از همه
عشق ما
به آب میماند
با اینهمه آب شوری که در پشت دارد
هیچ فرزندی ندارد
برای همین
در زندگی همهی ما
سرک میکشد
میگویند: هر کس که بمیرد خاک میشود
نه آقا، نه!
آب شدن ما مثل روز روشن است.
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
@faryad_naseri
دو شعر از #فریاد_ناصری با ترجمهی خانم غزل برهانی
یک روز بلند میشوی و
جای انگشتهای مرا
از موهایت شانه میکنی
یکروز بلند
موهایت را شانه می کنی
حتی به بوی من
روی ناخنهایت
سوهان میکشی و
شانه خالی میکنی
از زیر تمام روزهایی که
نباید.
One day you will intend and
Comb the trace of my fingers
On your hair
In a long day
You will comb your hair
And file your nails
To erase my smell
And flinch from having some days
That you shouldn’t have.
در زیرزمین چهارراهی دارم
با یک چراغ راهنمایی
که قطع امید کرده از تیرهای برق
در زیرزمین باجهی تلفنی دارم
که هر شب زنگ میزند
در زیرزمین گونی نان خشک
در زیرزمین قوری کهنه
در زیرزمین
دو تا موش
زندگی عاشقانهای دارند.
In the basement I have a crossroads
With a traffic light
That has lost its hope
From the power cables
In the basement I have a phone booth
In the basement, a gunny sack of stale bread
In the basement, an old tea pot
In the basement, two mice
Have a passionate life.
@faryad_naseri
یک روز بلند میشوی و
جای انگشتهای مرا
از موهایت شانه میکنی
یکروز بلند
موهایت را شانه می کنی
حتی به بوی من
روی ناخنهایت
سوهان میکشی و
شانه خالی میکنی
از زیر تمام روزهایی که
نباید.
One day you will intend and
Comb the trace of my fingers
On your hair
In a long day
You will comb your hair
And file your nails
To erase my smell
And flinch from having some days
That you shouldn’t have.
در زیرزمین چهارراهی دارم
با یک چراغ راهنمایی
که قطع امید کرده از تیرهای برق
در زیرزمین باجهی تلفنی دارم
که هر شب زنگ میزند
در زیرزمین گونی نان خشک
در زیرزمین قوری کهنه
در زیرزمین
دو تا موش
زندگی عاشقانهای دارند.
In the basement I have a crossroads
With a traffic light
That has lost its hope
From the power cables
In the basement I have a phone booth
In the basement, a gunny sack of stale bread
In the basement, an old tea pot
In the basement, two mice
Have a passionate life.
@faryad_naseri
ولایت صفویه تیشهای بر ولایت اندیشه
صفویه و آغاز یک سویهنگری:
ایران پس ازاسلام تا همین الان جغرافیای تقلیلیافتهاش همیشه درگیر دو نوع اندیشه و اندیشیدن بوده، یکی اندیشیدن خردورزانه و دیگری اندیشهای در نفی خردورزی -تصوّف-1که نمایندگان این دو نحله در بیشتر مواقع شمشیر زبان به قلب هم نهادهاند، اگر اولی به حوزهی دانشها و تعقلورزیدنها اشاره دارد دومی را هم میتوان دانش تصوف نام نهاد نوعی خردورزی متفاوت برای نفی خردورزی و بودهاند کسانی که در تیزترین لبهی اشتراک این دو حوزه قدم زدهاند به قول نیچه "جانوران شکاری"، جانوران شکاری تکروای که به خاطر همین ویژگیشان از هر دو گروه نیز زخم خوردهاند کسانی چون سهروردی، ابن سینا، حافظ...
قصدم بررسی کشمکشها و چرائی کشمکشهای این دو گروه نیست ازنوشتن سطرهای فوق بران بودم تا نشان دهم نوعی پویائی همیشگی و مدام و مستمر در بین اهل کتاب و اندیشهی این سرزمین بوده هر چند که گاهی به شیوههای ناپسندانهای در مقابل هم صف کشیدهاند، ولی بودهاند و خون به رگ مکتوبهای فراوان دمیدهاند و در این میان همیشه فرزانگان ازهر قومی که بودهاند مورد تکریم حکام و سلاطین این مرزوبوم بودهاند و این بودن و باهم بودنها و جدلها و بحثها، جایی برای رکود باقی نمیگذاشته، نقش هیچکدام از بزرگان اهل علم و اندیشه را در تاریخ ایران نمیتوان نفی کرد، تصمیمهای کلانی که آنها در آن تاثیر زیادی داشتهاند اگر چه همیشه هم نتیجهی خوبی نداشته، وزرات شیخالرئیس، صدارت خواجه نصیر و قیامهایی که عرفا و صوفیه برای برقراری عدالت اجتماعی و برانداختن بساط ظلم و جور در تاریخ ایران رقم زدهاند همه نشانگر حضور و تاثیر حضور ایشان است، چون نهضت شیخ خلیفه و شاگردش شیخ حسن جوری نهضت سربداران- که منجر به تاسیس حکومت شد، نهضت انقلابی حروفیه که مخالفتش با بساط جور روزگار خویش اهمیت بسزائی بدان بخشید تا تاثیر خانقاهیان و اهل مدرسه در روزگار ایران، اما دراین میان باید به جنبش و حکومتی که فرزندان شیخ صفیالدین اردبیلی به راه انداختند توجه بیشتری نمود به چند دلیل یکی اینکه دامنهی تاثیراتش تا امروز ایران نیز آمده و مانده، دیگر اینکه اگر چه تا قبل از صفویه فرزانگان نقشهای مهم حکومتی یا بهدلیل مقبولیتشان تاثیر بسزائی در تصمیمات کلان داشتند اما خود هیچگاه حاکم نبودند (فکر کنم این دو دلیل بتوانند چیزی شبیه اولین دلیل ازهزارویک دلیل توپچی نادر شاه باشند)
از اینرو فضای بیشتری برای اندیشههای گوناگون وجود داشت، حضورها درهم ومتداخل بود و نوزایی محصول این تداخلها و ارتباط و انتقالها تا اینکه صفویه از مقبولیت خانقاه شیخ صفی به فکر مسند پادشاهی افتادند و اگر تا دیروز درویشان تیغ بر حاکم میکشیدند اینان درویشانی شدند که در فکر حاکمیت تیغ کشیدند و چون خود را قطب میدانستند حضور اقطاب سلسلههای دیگر را به جز بعضی، به دلیل ترسی که داشتند برنتابیدند و کمر به قتل آنها بستند اگر چه در اوایل دورهی صفویه کشور به لحاظ سیاسی واقتصادی وضعیت حدودن مناسبی داشت و در حوزهی علم و دانش هم اتفاقات قابل تاملی رخ داد، چون رونق گرفتن فلسفه به خاطر ستارهای چون ملاصدرا و... اما با تحریفاتی که صفویه در روال سلسلههای صوفیانه بوجود آوردند چون موروثی کردن خلافت در سلسله و یا در حوزهی اجتماعی و سیاسی رسمی کردن نگرشی از دین اسلام -تشیّع-، فضا را برای حضور اندیشههای گوناگون تنگ کردند و هرچه که از علم و تفکر و اندیشیدن (البته به صورت رسمی و آشکار) باقی ماند و یا در دورهی آنها پا گرفت علم و دانش و اندیشهای درباری بود که برای حکومت آنها زیانی نداشت، صفویه با موروثی کردن خلافت در سلسلهی صوفیانهی خویش تحریف و تغییری بزرگ در انتخاب خلیفهی سلسلههای صوفیانه بنیان نهاد که بیشتر برای حفظ سلطنت در درون خاندان خویش بودند و با رسمی کردن تشیّع آغازگر نگرشی در درون اسلام شدند که با قبول برحق بودنش نگرشهای دیگر از دایره خارج شدند و همین سبب شد که فضای زمانه با فضاهای متساهل دورههای پیشین کاملن در تضاد باشد. البته فراموش نکنیم که تنها صفویان نیستند که در تاریخ شمشیر بر دینها و آیینهای دیگر کشیدهاند میشود اینطور نوشت که به تعداد سلاطین در ایران اسلام داشتهایم از اسلام غزنویان بگیر تا اسلام صفویان.
.1تصوف را می توان نسخهی بدلی اما مشابه عرفان نام نهاد که گاهی به آن نزدیک و گاهی ازآن خیلی دور میشود.
این یادداشت را سال هشتاد و پنج نوشتهام با کمی حک و اصلاح و ویرایش دوباره اینجا میگذارمش. @faryad_naseri
صفویه و آغاز یک سویهنگری:
ایران پس ازاسلام تا همین الان جغرافیای تقلیلیافتهاش همیشه درگیر دو نوع اندیشه و اندیشیدن بوده، یکی اندیشیدن خردورزانه و دیگری اندیشهای در نفی خردورزی -تصوّف-1که نمایندگان این دو نحله در بیشتر مواقع شمشیر زبان به قلب هم نهادهاند، اگر اولی به حوزهی دانشها و تعقلورزیدنها اشاره دارد دومی را هم میتوان دانش تصوف نام نهاد نوعی خردورزی متفاوت برای نفی خردورزی و بودهاند کسانی که در تیزترین لبهی اشتراک این دو حوزه قدم زدهاند به قول نیچه "جانوران شکاری"، جانوران شکاری تکروای که به خاطر همین ویژگیشان از هر دو گروه نیز زخم خوردهاند کسانی چون سهروردی، ابن سینا، حافظ...
قصدم بررسی کشمکشها و چرائی کشمکشهای این دو گروه نیست ازنوشتن سطرهای فوق بران بودم تا نشان دهم نوعی پویائی همیشگی و مدام و مستمر در بین اهل کتاب و اندیشهی این سرزمین بوده هر چند که گاهی به شیوههای ناپسندانهای در مقابل هم صف کشیدهاند، ولی بودهاند و خون به رگ مکتوبهای فراوان دمیدهاند و در این میان همیشه فرزانگان ازهر قومی که بودهاند مورد تکریم حکام و سلاطین این مرزوبوم بودهاند و این بودن و باهم بودنها و جدلها و بحثها، جایی برای رکود باقی نمیگذاشته، نقش هیچکدام از بزرگان اهل علم و اندیشه را در تاریخ ایران نمیتوان نفی کرد، تصمیمهای کلانی که آنها در آن تاثیر زیادی داشتهاند اگر چه همیشه هم نتیجهی خوبی نداشته، وزرات شیخالرئیس، صدارت خواجه نصیر و قیامهایی که عرفا و صوفیه برای برقراری عدالت اجتماعی و برانداختن بساط ظلم و جور در تاریخ ایران رقم زدهاند همه نشانگر حضور و تاثیر حضور ایشان است، چون نهضت شیخ خلیفه و شاگردش شیخ حسن جوری نهضت سربداران- که منجر به تاسیس حکومت شد، نهضت انقلابی حروفیه که مخالفتش با بساط جور روزگار خویش اهمیت بسزائی بدان بخشید تا تاثیر خانقاهیان و اهل مدرسه در روزگار ایران، اما دراین میان باید به جنبش و حکومتی که فرزندان شیخ صفیالدین اردبیلی به راه انداختند توجه بیشتری نمود به چند دلیل یکی اینکه دامنهی تاثیراتش تا امروز ایران نیز آمده و مانده، دیگر اینکه اگر چه تا قبل از صفویه فرزانگان نقشهای مهم حکومتی یا بهدلیل مقبولیتشان تاثیر بسزائی در تصمیمات کلان داشتند اما خود هیچگاه حاکم نبودند (فکر کنم این دو دلیل بتوانند چیزی شبیه اولین دلیل ازهزارویک دلیل توپچی نادر شاه باشند)
از اینرو فضای بیشتری برای اندیشههای گوناگون وجود داشت، حضورها درهم ومتداخل بود و نوزایی محصول این تداخلها و ارتباط و انتقالها تا اینکه صفویه از مقبولیت خانقاه شیخ صفی به فکر مسند پادشاهی افتادند و اگر تا دیروز درویشان تیغ بر حاکم میکشیدند اینان درویشانی شدند که در فکر حاکمیت تیغ کشیدند و چون خود را قطب میدانستند حضور اقطاب سلسلههای دیگر را به جز بعضی، به دلیل ترسی که داشتند برنتابیدند و کمر به قتل آنها بستند اگر چه در اوایل دورهی صفویه کشور به لحاظ سیاسی واقتصادی وضعیت حدودن مناسبی داشت و در حوزهی علم و دانش هم اتفاقات قابل تاملی رخ داد، چون رونق گرفتن فلسفه به خاطر ستارهای چون ملاصدرا و... اما با تحریفاتی که صفویه در روال سلسلههای صوفیانه بوجود آوردند چون موروثی کردن خلافت در سلسله و یا در حوزهی اجتماعی و سیاسی رسمی کردن نگرشی از دین اسلام -تشیّع-، فضا را برای حضور اندیشههای گوناگون تنگ کردند و هرچه که از علم و تفکر و اندیشیدن (البته به صورت رسمی و آشکار) باقی ماند و یا در دورهی آنها پا گرفت علم و دانش و اندیشهای درباری بود که برای حکومت آنها زیانی نداشت، صفویه با موروثی کردن خلافت در سلسلهی صوفیانهی خویش تحریف و تغییری بزرگ در انتخاب خلیفهی سلسلههای صوفیانه بنیان نهاد که بیشتر برای حفظ سلطنت در درون خاندان خویش بودند و با رسمی کردن تشیّع آغازگر نگرشی در درون اسلام شدند که با قبول برحق بودنش نگرشهای دیگر از دایره خارج شدند و همین سبب شد که فضای زمانه با فضاهای متساهل دورههای پیشین کاملن در تضاد باشد. البته فراموش نکنیم که تنها صفویان نیستند که در تاریخ شمشیر بر دینها و آیینهای دیگر کشیدهاند میشود اینطور نوشت که به تعداد سلاطین در ایران اسلام داشتهایم از اسلام غزنویان بگیر تا اسلام صفویان.
.1تصوف را می توان نسخهی بدلی اما مشابه عرفان نام نهاد که گاهی به آن نزدیک و گاهی ازآن خیلی دور میشود.
این یادداشت را سال هشتاد و پنج نوشتهام با کمی حک و اصلاح و ویرایش دوباره اینجا میگذارمش. @faryad_naseri
✅میگویند: هر کس که میمیرد خاک میشود
نه آقا نه!
آب شدن ما مثل روز روشن است.
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
@faryad_naseri
نه آقا نه!
آب شدن ما مثل روز روشن است.
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
@faryad_naseri
دریاست
که هر شام
در خوابها
میآید و میرود
با همهی مخالفتش
وسعتش
و تلخیهایش با تو
و زخم شب است این آبی روشن
بیصدایی از یادرفتهات
در دور دستها
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
@faryad_naseri
که هر شام
در خوابها
میآید و میرود
با همهی مخالفتش
وسعتش
و تلخیهایش با تو
و زخم شب است این آبی روشن
بیصدایی از یادرفتهات
در دور دستها
#فاضیل_حوسنو_داغلارجا
#ترجمه
@faryad_naseri
سومیا
نوشتن از چشم های درخشانت سومیا
کار تاریکی ست
و من که تازه پوستم از کبودی سرما شفا یافته
یاد تو می کنم
گیاه نخستین
برادرم که دوست داشتنت را نطق نداشت
که دیدنت را نطق نداشت
و من که دست هایم را در بند انگشت هات
به نحو ثقیلی دوست می داشتم
هر دومان
مغضوب یک حدیث غریب بودیم:
نوشتن از چشم های درخشانت سومیا
نوشتن از چشم های درخشانت
با هشت دقیقه فاصله از نور چشم هات
ایستاده باشی بر لبه ی هستی و با هشت دقیقه فاصله از نور چشم هاش
چه طور می شود این همه سال
چشم های تو مرده باشد و
با هشت دقیقه فاصله مدام من دیده باشم شان سومیا!
هیچ وقت نگفتم که چشم هات می خندد به بال ملایک
و شعر آن شتر مست که دنیاست
اگر که می رقصد در چشم های شماست
گوش می کنم به هستی با پوست شفا یافته
و سرما ترک می کند استخوان های مرا
اگر که چشم های تو انسان را به تاریخ می آورد شکر!
اگر که دیدن تو ترک پوست حیوانی ست حمد!
با هشت دقیقه فاصله
نام برادر مرده ام را تلفظ می کنم
که در سیاهی چشم های درخشانت سومیا
انس را می آموزد
سرزدن
فریاد ناصری
نشر حکمت کلمه
@faryad_naseri
نوشتن از چشم های درخشانت سومیا
کار تاریکی ست
و من که تازه پوستم از کبودی سرما شفا یافته
یاد تو می کنم
گیاه نخستین
برادرم که دوست داشتنت را نطق نداشت
که دیدنت را نطق نداشت
و من که دست هایم را در بند انگشت هات
به نحو ثقیلی دوست می داشتم
هر دومان
مغضوب یک حدیث غریب بودیم:
نوشتن از چشم های درخشانت سومیا
نوشتن از چشم های درخشانت
با هشت دقیقه فاصله از نور چشم هات
ایستاده باشی بر لبه ی هستی و با هشت دقیقه فاصله از نور چشم هاش
چه طور می شود این همه سال
چشم های تو مرده باشد و
با هشت دقیقه فاصله مدام من دیده باشم شان سومیا!
هیچ وقت نگفتم که چشم هات می خندد به بال ملایک
و شعر آن شتر مست که دنیاست
اگر که می رقصد در چشم های شماست
گوش می کنم به هستی با پوست شفا یافته
و سرما ترک می کند استخوان های مرا
اگر که چشم های تو انسان را به تاریخ می آورد شکر!
اگر که دیدن تو ترک پوست حیوانی ست حمد!
با هشت دقیقه فاصله
نام برادر مرده ام را تلفظ می کنم
که در سیاهی چشم های درخشانت سومیا
انس را می آموزد
سرزدن
فریاد ناصری
نشر حکمت کلمه
@faryad_naseri
❤1
کرم کدام دوست به این اتاق خلوت بوده است؟ دستش را میفشارم. به شما عزیزان نو آمده خوش آمد میگویم. این نشان من است تا بدانم کدام مهربان پاس محبت و دوستی داشته است؟
@faryadnaseri
@faryadnaseri
هیچ وقت نگفتم که چشم هات می خندد به بال ملایک
و شعر آن شتر مست که دنیاست
اگر که می رقصد در چشم های شماست
@faryad_naseri
و شعر آن شتر مست که دنیاست
اگر که می رقصد در چشم های شماست
@faryad_naseri