ان‌در امیدواری...
1.1K subscribers
823 photos
155 videos
217 files
544 links
سرگردانم بین شعر و فلسفه
دانشجوی دکتری فلسفه هنر
Download Telegram
می‌خوابم و ای خواب!
اندوه را از من بتاران
‍ ‍ شعـر: #احتضار
از کتاب شعر: #سرزدن
شاعر: #فریـادناصرۍ
با صدای: #بهارسجادۍ
#اختصاصی برای صداۍ داستان

@hekmatkalame
@sedayehdastan
برج‌های قدیمی. علی‌مراد فدایی‌نیا.
چاپ ۱۳۵۰.
انتشارات شب

کجا بودم که بگویم من پوستم را نگه می‌دارم.
@faryad_naseri
گلوله
راه گلو را
می‌بندد
@faryad_naseri
«جستن چیزی برای ایستادن»

این‌روزها که حالا نزدیک یک‌دهه می‌شود که این‌روزهاست مدام برمی‌گردم و در پشت سرم چیزی می‌جویم که بشود پایه‌ای برای ایستادن باشد.

به قول علما از فیلسوفان قرون ماضی بگیر تا شاعران مشروطه و همین امروز.

چیزی که پایه‌ای باشد برای گذر و عبور اما چیزی که بتواند با آنچه با آن مواجهیم برابر ایستد نمی‌یابم و نمی‌بینم و تنها به این می‌رسم که خردخرد باید از خرده‌ها بسازیم وگرنه برویم مثل تمام گذشته‌هامان ببازیم.

پس فعلن با هم بخوانیم از دهخدا:

«وطن‌پرستی»

هنوزم ز خردی به‌خاطر در است
که در لانه‌ی ماکیان برده دست
به منقارم آنسان به سختی گزید
که اشکم، چو خون از رگ، آن‌دم جهید
پدر خنده بر گریه‌ام زد که: «هان!
وطن‌داری آموز از ماکیان»

دیوان دهخدا. به کوشش سیدمحمد دبیرسیاقی.چاپ ۱۳۶۰. ص۱۲۵

@faryad_naseri
«جستن چیزی برای ایستادن»-۱

آنچه با آن مواجهه‌ایم فضای سیاسی‌ایست بنا شده بر قرائت‌های نادر و شاذ از تشیع که توانسته با انواع مدل‌های اقتصاد جهت تامین منافعش سازگاری نشان دهد.

فارغ از برحق یا ناحق بودن مدعاهای این فضا و نگاهش، هر انسان عاقلی می‌داند که هر سیستمی بدون همزیستی با مخالفانش دچار رسوب و ریزش می‌شود.

اما نکته اینجاست هیچ برابرنهاد منسجمی در برابر این نگاه و باور وجود ندارد، یعنی اجازه رشد نداشته است.

نخست سراغ فلسفه و فیلسوفان برویم. بیشتر فیلسوفان خود پایه‌ها و‌ مبانی اعتقادی این نگاه و باورها را پذیرفته‌اند به جز «رازی»؛ اما حکیم رازی و مسیرش در فارسی و فرهنگ ما سنتی نیست که برابرنهاد وضع موجود بتواند باشد.

برعکس خیل کثیری از اندیشمندان را داریم که تلاش برای برپا کردن فلسفه‌ی اسلامی کرده‌اند.

به یاد بیاوریم هایدگر را که نمی‌توانست بفهمد چه‌طور می‌شود فیلسوف بود و مسیحی بود؟

اینجا هم می‌شود پرسید: چه‌طور می‌شود تسلیم بود و پرسنده؟

نه اینکه هیچ اندیشه‌ای در چارچوب اسلام شکل نمی‌گیرد اما با باور و ایمان به یک دین امکان پرسش‌های‌مان را حد می‌زنیم.

بنابراین سنتی پرسش‌گر و پرسنده که بتواند سکویی برای نقد و اصلاح باشد نداشته‌ایم و تمرینی برایش نداریم.

حتا ما ناچار بوده‌ایم برای هر امر ساده و روزمره‌ای حدیث و آیه‌ای بیابیم وگرنه در مظان اتهام زیست غیردینی قرار می‌گرفته‌ایم.

با همین قیاس، هر فکری هم ناچار بوده خودش را با حدیث و آیه‌ای معتبر سازد.

در حالی‌که چنین لزومی خود زیر سوال است. هر علمی با سازوکارهای خودش و معیار و محک‌های خاص باید اعتبارش را محکم سازد.

بنابراین این سکو به تنهایی چیزی برای ایستادن ندارد.

@faryad_naseri
☘️ چگونه روشن‌فکران و حکومت‌ها همدیگر را به اشتباه می‌اندازند؟
✍️ #فریاد_ناصری

🔅هر متنی را نگاه کنیم که سعی در روشن کردن معنای روشنفکر دارد با محدوده‌ای از مفاهیم روبه رو می‌شویم: خرد، عقلانیت، شناخت، انتقاد، بر قدرت بودن و... به این معنا روشنفکر همیشه چون چشم بینا و بی‌خوابی‌ست که دست بر نادرستی‌ها می‌گذارد. هر جا و هر کس به هر شکل که بخواهد حقیقت را بپوشاند و ناحقیقت را به‌جایش بنشاند روشن‌فکر باید ماجرا را برملا کند و حقیقت را آشکار سازد. حقیقتی که پنهان شدنش به ضرر اکثریت و جامعه است و آشکار شدنش خیر کثیر است.

🔅در این میان بیشترین مواجهه‌اش پس با نهادهای دارای قدرت است. قدرت هم که لزومن سیاسی نیست. به‌طور نمادین کم‌کم روشنفکر در جایگاهی می‌ایستد که همیشه نمیه‌ی خالی لیوان را می‌بیند به‌خصوص در جوامعی که توسعه نیافته‌اند و صاحبان قدرت عادت به شفافیت ندارند. این جایگاه نمادین در برابر اهل قدرتی که مدام می‌خواهند نیمه‌ی پر لیوان را در معرض نمایش بگذارند. نا خواسته حقیقت و میدان بازی را دوپاره و دوگانه می‌کند. در سویی صاحبان قدرت که حقیقتی را پنهان و جعل می‌کنند: سویه‌ی شر، و در سمتی دیگر روشنفکران که "وجدان بیدار" و چشم بینای جمع و جامعه‌اند که دروغ و فریب‌های قادران را برملا می‌کنند.

🔅اما این میدان دوگانه و دوپاره خودبه‌خود در خود غلطی را حمل می‌کند. غلطی که قدرت روشنفکران را ناسپاسانی می‌داند که آب به آسیاب دشمن می‌ریزند و هیچ از پیشرفت و نکات مثبت قدرت آنها نمی‌دانند و نمی‌بینند و نمی‌گویند.

🔅و روشنفکران صاحبان قدرت را مردمانی دروغ‌گو و کلاش که برای منافع خود و حفط قدرت در اختیار خود دست به نمایش‌های پوشالی می‌زنند.

🔅واقعیت این است که نه تاریک خالص است و نه روشنی. با تأسی به سهروردی می توان گفت تاریکی حد روشنی است یا هیئت روشنی را تاریکی آشکار می‌کند. بارها از دوستانم پرسیده‌ام که آیا هر حکومت فاسدی به تمامی تاریکی است. ظلمت و غواسق است. هیچ نقطه‌ی روشنی در آن نیست؟ می‌بینیم روشنفکرانی را که زمانی علیه حکومت پهلوی مشت گره کرده بودند بعدها در بازنگری بر اعمال و رفتار خود از نقاط مثبت آن یاد می‌کنند و اعمال خود را اغراق‌آمیز می‌دانند.

🔅نمایش قدرت حاکمان حقیقت‌طلبی روشنفکران را به اشتباه می‌اندازد و حقیقت‌طلبی روشنفکران حاکمان را به خطا می‌برد. و اگر جامعه‌ای در این دوسویه بماند و گیر بیفتد مدام در چرخه‌ی کوفتن و برساختن خواهد افتاد.

🔅و در جوامع در حال توسعه زحمت روشنفکر بیشتر است که در بازی قدرت به اشتباه نیفتد که به خاطر نقد هیچ نقطه‌ی روشنی در حکومت نبیند.

🔅وضعیتی که امروز بر ما حاکم است شدیدترین حالت این دوگانه است. منتقدان حکومت را نماینده‌ی تمام پلیدی‌ها می‌دانند و حکومت منتقدان را به ناپسندترین نام‌ها خطاب می‌کنند و این خود اوج افول است.

🔅می‌شود حد و آستانه‌ای تعریف کرد. حد و آستانه ای که هر حکومتی تا آن حد هنوز مشروعیت داشته باشد و بعد از آن هر چه که در درونش روشنی هم باشد باز حد و آستانه‌ی مشروعیت را ندارد. به زبانی دیگر این‌که با پذیرفتن نکات مثبت احتمالی‌اش روشنفکر خود را به خطای تمام بد دیدن نمی اندازد اما این را هم اضافه می‌کند که با همه ی این‌ها این حکومت دیگر مشروعیت بر سرکار بودن را ندارد...

متن کامل👇
✨ → 3danet.ir/sibRe
🌾 @sedanet
ان‌در امیدواری...
داش غلام - عارف – @yadeAyyaam
این را برای یادآوران اینجا گذاشتم. برای اهل خاطره، کمی خاطره‌بازی کنیم.
کتاب‌فروشی‌ها

اشجع

صبح‌ها آنقدر زود می‌روم که هنوز نیامده‌اند. ظهرها هم موقع برگشت رفته‌اند.
در این سه ‌سال، امروز برای بار دوم موفق شدم نگاهی به قفسه‌‌ی کتاب‌ها بیندازم.

همیشه موقع ردشدن نگاهی می‌انداختم به تابلواش و ساختمان پشت‌سرش که در حال ساخت است. نشانه‌ها خبر از رونق کار و بارش می‌دهند.

امروز بعد از امتحان فرصت شد و سری به کتاب‌فروشی زدم. خانمی پشت سیستم نشسته بود و با کسی تلفنی صحبت می‌کرد. خانمی از فضای کناری کتابفروشی با روی‌ گشاده آمد و پرسید که می‌تواند کمکی کند.
گفتم: کتاب‌ها را نگاه می‌کنم. بعد یاد خودم افتادم در نمایشگاه، هر کسی این جواب را می‌داد چقدر توی ذوقم می‌خورد.

چرخی زدم و هی کتاب‌ها چشمک زدند. به قول دوستی که او هم حالا ناشر شده است: از وقتی ناشر شده‌ام کمتر کتاب می‌خرم.

اما نه من واقعن با همان شدت قدیم هنوز کتاب می‌خرم و با اینکه می‌دانم خیلی‌هاشان سال‌ها خواهند ماند.

«شکونتلای کالیداس» به چشمم خورد. با شوق برداشتمش. چرخی دیگر زدم.
برگشتم تا حساب کنم. به وقت حساب کردن فرصت خوبی برای جبران بود. سر حرف را باز کردم.
پرسیدم اوضاع خوب است: خانمی که خوش آمد گفته جواب داد: کتاب‌خوان‌ها همیشه کتاب می‌خوانند.
جواب خوبی بود سر ذوق آمدم و حرف رفت و رفت تا عاقبت رسیدیم به مشکل پخش، پخش و پخش.

راهی برایش نداشتیم.
خداحافظی کردم و رفتم.

اگر گذرتان سمت میدان رسالت می‌افتد. پشت مجتمع دنیای نور در خیابان شهید کرد کتابفروشی اشجع را فراموش نکنید.

اگر رفتید کتاب‌های «حکمت‌کلمه»را هم بخواهید و بپرسید.

@faryad_naseri
«مرز ترکيه» #سردار_صالحی #داستان

من تا حالا هيچ مرزی را ساده رد نشده ام. اولين اش ترکيه بود. سه تا بوديم که رسيديم نزديکی های آرارات. آن جا که نوح منتطر کلاغ نشسته بود. من هيچ خوشحال نيستم که توفان فرو نشست يا فرو ننشست، کلاغ برگشت يا برنگشت.

وقتی پرچم ترکيه را ديدم و فهميدم که از مرز رد شده ايم آن قدر شاد شدم، آن قدر شاد شدم که فکر نمی کنم روزی پيش بيايد که باز آن قدر شاد شوم. برف تا نيمه ی اتاقک مرزبانی بالا آمده بود. تا در اتاقک هم که رسيديم مرزبان ترک خبر نشد.

يک ميز چوبی زهوار دررفته، يک صندلی فلزی، يک بخاری نفتی متحرک، کتری رويی رويش، يک کف سيمانی سياه، يک سقف شوره زده، يک عکس بزرگ از آتاتورک به ديوار، يک رديف قطار فشنگ به ديوار، يک کمد آن گوشه ی ديوار، يک تخت سفری با چند پتوی سربازی سياه رويش: همه ی اتاق بود و مرزبان ترک يکی و ما سه تا. من پيرترينشان نبودم. خسته ترينشان شايد. ما نشسته بوديم کف اتاق.

مرزبان نشسته بود روبه روی مان؛ روی صندلی، پشت ميز. بخاری را کشيده بود زير ميز، لای پاهايش. تفنگش روی زانويش بود. دستش به قنداق تفنگ بود. قنداق تفنگ برق می زد. برای فرار از نگاه کاوشگر مرزبان خيره شده بودم به عکس روی ديوار که طلق قابش به زردی می زد. آتا نشسته بود بر خنگی که چنگ انداخته بود بر آسمان:
ــ چه قدر مفتخر است کسی که بگويد من ترکم.
مرزبان نگاه من را گرفت. برگشت عکس را ديد:
ــ آتاتورک کبير است!

شايد ده دقيقه گذشته بود که کتری روی بخاری جوش آمد. چای به امان تعارف کرد. من هيچ گاه، به عمرم، چای ای به خوشمزگی اين چای نخورده ام.

تازه کمی گرم شده بوديم که پرسيد: چه قدر پول همراه تان داريد؟
پول های ايرانی مان را درآورديم. خنديد. پوزخند زد و پول ها را پس زد:
گفتم پول، سبز، دلار، با همه ی اين پول هاتان نمی توانيد يک استکان چای بخوريد.
داشتيم. چندتا پنج دلاری که قبلا توی جيبم آماده کرده بودم به اش نشان دادم. چهره اش کمی باز شد. همه را به طرفش دراز کردم. اول يکی، بعد يکی ديگر برداشت. يکی از همراهانم دستم را پس کشيد. پنج دلاری ها ريختند کف اتاق. دست مرزبان ترک در هوا ماند. با همان دوتا پنج دلاری. بلند شد. صندلی اش را برداشت. گذاشت جلو ميز. نشست. تفنگش را روی زانويش جا داد. يک دستش روی تفنگ بود، با دست ديگرش به همراه مان اشاره کرد. او را بلند کرد. ايستاند. ما دوتا هم بلند شديم. با اشاره ما را نشاند روی زمين و تشر زد.
ــ ترکيه را بيشتر دوست داری يا ايران را؟
برايش ترجمه کرديم. کمی گيج ماند. مرزبان ترک دوباره پرسيد .
همراهم به ما نگاه کرد. ما دوتايی به کف اتاق اشاره کرديم: بگو اين جا را. نگفت. گفت: معلوم است. آدم هر خراب شده ای را که در آن به دنيا آمده است بيش از هرجايی دوست دارد.
مرزبان ترک پرسيد: چه می گويد؟ همراهم مهلت نداد. گفت: ايران. ايران. ايران.
ــ پس چرا ازش فرار می کنی؟
مرزبان ترک بلند شد. لوله ی تفنگ را گذاشت پشت همراهم. از اتاق انداختش بيرون.

اول همراه ما، بعد لوله ی تفنگ، بعد مرزبان ترک، بعد ما دوتا:
رديف شده بوديم روی برفی که تا زانو می رسيد رو به دره ی مرزی.

می شد پاسدار ايرانی را ديد که بر بالای تپه ی آن سوی دره قدم می زند .
همراه ما کمی درنگ کرد. مرزبان ترک مهلت نداد. لوله ی تفنگ را گذاشت پشت شانه اش و هلش داد پايين دره. پاسدار مرزی روبه رو از قدم زدن واايستاد. همراه ديگرم گفت: به اين سادگی؟
مرزبان ترک برگشت. ما را هل داد به طرف اتاقک خودش. ما دوتا وحشت زده ايستاديم دم در اتاقک. با تشر ما را به داخل خواند. آمد طرف همراه دوم من که نزديک تر به در بود. او را راست ايستاند:
ــ ترکيه را بيشتر دوست داری يا ايران را؟
ــ ترکيه را.
پا بر زمين نکوبيد. خم شد. با دست اشاره کرد به خاک: اين جا را، اين جا را. قنداق تفنگ زده شد تخت سينه اش. خم شد روی شکم و پيش پای مرزبان ترک، بر همان خاک افتاد. من پا پيش گذاشتم. با تشر من را نشاند سر جايم. او را کشاند بيرون:
ــ کسی که وطن ديگری را بيش از وطن خودش دوست داشته باشد بی ناموس است. وطن آدم ناموس آدم است، بی ناموس. ترکيه جای آدم های بی ناموس نيست.

من هيچ گاه، به عمرم اين قدر نترسيده ام. مانده بودم توی اتاقک و صدای التماس های همراه دومم دور شده بود که مرزبان ترک آمد توی اتاقک و با تشر من را ايستاند:
ــ ترکيه را بيشتر دوست داری يا ايران را؟
غريزه ی من هميشه معقول تر از عقلم عمل کرده است اما هيچ گاه اين چنين سرعت عملی نداشته است. هنوز پرسش مرزبان ترک تمام نشده بود که داد زدم: هردو را قد هم دوست دارم.
صليب شدم.
خم نشدم.
پهن شدم روی زمين.
پيش پايش.
دست بر پوتينش گذاشتم.
بر هردو لنگه ی پوتينش.
پوتين سياهش:
اين دست: اين لنگه ی پوتين آن دست: آن لنگه ی پوتين.
اين دست: اين جا را.
...
آن دست: آن جا را.

ــ هردو را قد هم دوست دارم.

پشت گردنم را گرفت. بلندم کرد. کشاندم کنار ديوار. نشاندم روی زمين .صندلی اش را آورد. نشست روی صندلی. رو به رويم. تفنگش را گذاشت روی زانويش. لبحند زد:
ــ آفرين، تو خون ترک توی رگ هات داری!
کتری را از روی بخاری برداشت و برايم چای ريخت.
@faryad_naseri

من هيچ گاه، به عمرم، زهر هلاهلی به تلخی آن چای نخورده ام.
«زندگی در لجن»

هیچ‌وقت عادت نداشته‌ام نسبت به امر روز واکنش رسانه‌ای یا نمایشی نشان بدهم.

اگر زلزله آمده منتشر کردن عکس با متنی دلسوز چه دردی دوا می‌کند؟

اگر بزرگی از اهل هنر دار دنیا را ترک کرده است یاد کردن از او پس از مرگش چیزی جز فراموش کردن زندگی‌اش نیست.

آنچه اهمیت دارد نگاه کردن به بیخ ماجراست که چرا در چنین وضعیتی هستیم؟

اما از دیشب که خبر آزار و اذیت دانش‌آموزان را خوانده‌ام نمی‌توانم فراموشش کنم.

این اتفاق چیزی نیست که با نمونه آوردن از اتفاقات مشابه خارجی بخواهیم نادیده‌اش بگیریم یا کمرنگش کنیم.

این اتفاقی نیست که با تقلیل دادنش به سلامت روانی یک شخص، یا یک اشتباه مدیریتی بکاهیمش.

با گرفتن و بستن و حتا رساندن مجرم به سزای قانونی‌اش پرونده را ببندیم.

درست‌تر که نگاه کنیم دقیقن با این چاه به اعماق تاریک شکلی تحمیل شده از زندگی و سیاست می‌رسیم که تمام امور کشور را با خود به اسفل‌السافیلن می‌برد.

این یک معلم یا ناظم نیست که این عمل را مرتکب شده است. این سیستم است که این عمل را انجام داده است.

سیستمی که دروغ پرورده است. سیستمی که ریا پرورده است. سیستمی که تخصص را فدای سرسپردگی به خودش کرده است.

سیستمی که نهادهایش چنان سست‌اند که هر اتفاقی تمام وجودش را می‌لرزاند پس مدام می‌پوشاند. می‌پوشاند و خود زیر آوار هر آنچه پنهان کرده است می‌ماند.

سیستمی که مدام تصویرش را بزک می‌کند. بی‌دلیل نباید باشد که ۹۷۰ تن لوازم آرایشی وارد می‌کنیم.

ما مردمی و کشوری هستیم که از واقعیت هراس داریم و دلباخته‌ی تصویر بزک شده‌ی خویشیم.

واقعیت انسان چنان که رسانه‌های میلی و حکومتی نشان می‌دهند تمام معنویت نیست. معنویتی که اگر کمی درست نگاه کنیم خود بر پایه‌ی پول و ایدئولوژی تصویر می‌شود.

سیستم اگر درست باشد پرورش نیاز به معلم ندارد در زیست رقم می‌خورد، فرهنگ نماینده‌ی حکومتی نمی‌خواهد بلکه نماینده‌هایش را از بین مردم انتخاب می‌کند.

سیستم اگر درست باشد امدادرسانی به مردم مفلوک این همه دم و دستگاه موازی نمی‌خواهد- کمیته‌ی امداد، بنیاد مستضعفین، بهزیستی...-.

سیستم اگر درست باشد فرهنگ این همه اداره نمی‌خواهد.

سیستم غلط و معیوب و از کار افتاده است و نمی‌خواهد بپذیرد. با سلام و صلوات کار پیش نمی‌رود. اولین درمان پذیرفتن است. باید بپذیریم همگی در چرخه‌ی تاریکی افتاده‌ایم.

مثال همیشگی من این است که تو فکر کن موجوداتی در آب و هوایی می‌زیند کم‌کم ماده‌ای سمی به آب و هوا اضافه کنی طوری که نکشد و به مدد سازگاری موجودات زنده بمانند.

نتیجه چه می‌شود آنها هوای مسموم را طبیعی می‌انگارند و پاکیزه‌گی را فراموش می‌کنند و انحراف می‌دانند.

ما در چنین لجنی زندگی می‌کنیم و لجن را طبیعی و درست می‌انگاریم.

سر از این هوا اگر بیرون ببریم آنجاست که می‌فهمیم -اگر بپذیریم- در لجن بوده‌ایم و شاید برای همین است که عوارض خروج از کشور سنگین‌تر می‌شود که سر از این لجن بیرون نبریم تا هوایی بخورد.

@faryad_naseri
‍ 🎧 داستان : #مرز_ترکیه
📝 نویسنده: #سردار_صالحی
🎙 با صدای: #شهلا_رضاسلطانی
🌐 اختصاصی کانال صدای داستان

@sedayehdastan
💥با ما همراه باشید. 💥
تا کنون در باب «دیگری» اندیشمندان زیادی سخن گفته‌اند اما از «آن‌دیگری» کسی سخنی نگفته بود و «آن‌دیگری» چنین روشن و صریح بیان نشده بود که شیخ گفت:

یا ما زودتر می‌میریم یا آن دیگری!

@faryad_naseri